در ضماداة و كمادات و نطولاة و قطورات

توسط **pejuhesh237** » يکشنبه ژانويه 27, 2013 7:01 pm

بسم الله الرحمان الرحیم

توسط **pejuhesh237** » سه شنبه ژانويه 29, 2013 8:46 pm

تحفه حکیم مومن:

قسم ثانى از دستورات از جامع موسوم به تحفة المؤمنين كه آن مشتمل است بر تشخيصات ودستورات
در بيان اعمالى كه متعلق است به ادويهء مركبه
و اگر هر يك از مركبات ... هر علتى و مرضى را به دواى مفرد مداوا نميتوان نمود بنابراين موافق هريك بايد تركيب از مفردات كرده
و هر چند از مركب قليل الاجزاء مقصود حاصل شود بهتر از كثير الاجزاء است
و سبب كثرة اجزاء بسيار مى باشد مثل ادخال چيزی كه بدرقه دواى مقصود باشد و يا مصلح گردد يا معاون شود يا تقوية و نفوذ او منظور باشد و امثال آن از مايحتاج اليه از دفع كراهة طبع و حفظ قوت و اختلاف كيفية استعمال او
و بايد در مركبات اجزائی كه اصل و عمده باشد و از كبار ادويه باشد حذف نكنند مثل قرص افعى كه از ترياق كبير
و هر چه مفسد آن باشد داخل ننمايند مثل بلادر كه مفسد قرص افعى و اكثر ادويهء ترياق است
و هرچه از ادويه كه اثر هر يك ضد ديگرى باشد در قدر شربت مساوى نكنند كه فعل يكديگر را مانع نشوند مثل تساوى اجزاى مسهل با اجزاى قابض
و بايد طبيعت علل و طبيعت اعضاى معلوله طبيعت ادويه و خصوصيت آن به هر عضوى و خلطى و فصلى و مكانى و عادتى و سستى منظور باشد
و چون بعضى از ادويه شديد القوة اند مثل افيون و فرفيون
و بعضى ضد فعل دواى شديد القوه اند
و بعضى ضعيف القوة
و بعضى ضد فعل دواى شديد القوة
و بعضى كثير المنفعة و با منفعت خاص اند مانند غاريقون
و بعضى قليل المنفعة كه زياده از يك منفعت نداشته باشد
و بعضى شريف الفعل
و بعضى خسيس
و بعضى مشترك النفع اند با ديگرى
و بعضى در منافع منفرد
و بعضى مضعف قوة ادويهء نافعه اند
پس در تركيب شرط است كه از كثير المنفعة و شريف و از ضعيف القوة و كثير المنفعة قدر زياده داخل كنند
و از قوى القوه و قليل المنفعة كمتر
و از آنچه در منافع متفرد بود و از هر چه شريف الفعل قليل المنفعة باشد بقدر مقصود كنند
و از انچه قوة دواى نافعه را ضعف كنند بقدر ضرورت
و از دواى قوى كثير المنفعة و از ضعيف قليل المنفعة قدر متوسط كنند
و به دستور در مرعاة عضو عليل قلت و كثرت مقدار ادويه مختلف مى شود
چه هرگاه عضو بعيد باشد از دواى كثير المنفعة شريفهء ضعيف القوة قدری را زياده بايد کرد
و هر گاه عضو قريب باشد مثل معده و مرى بقدر اعتدال كنند
و اگر با كثرة منافع قوى القوة باشد از مقدار معتدل نيز كمتر بايد گردد
اما
طريق دانش مزاج مركبات آنست كه
اجزاء حاره و بارده و رطبه و يابسه هريك از مفرداة آن تركيب را از قرار قدر شربت آن حساب نمايند
و اقل را از اكثر وضع نموده
باقى را بر سمّى عدد ادويه كه عبارت از عدد شربت هر يك است قسمت كنند
و خارج قسمت از مزاج مركب دانند
مثل مزاج مركبى از زنجبيل كه در دويم گرم و خشك است
و كندر كه در سيم گرم و خشكست
و بنفشه كه در دويم سرد و تر است
هر گاه از زنجبيل دو شربت باشد
و از كندر و بنفشه يک شربت
اجزاى حارهء اين مركب يازده
و بارده شش
و يابسه مثل حاره
و رطبه مانند بارده خواهد بود
بدينصورت
حاره(11 جرو) بارده(6 جزو) رطبه(6 جزو) يابسه(11 جزو) زنجبيل(شربت که هر شریت حکم مفردی دارد) كندر( یک شربت) بنفشه( یک شربت) اجزاء حاره(زنجبیل 6 جزو)یابسه( زنجبیل 6 جزو) اجزاء حاره(کندر 4 جزو) يابسه(کندر 4 جزو) اجزاء حاره(بنفشه 1 جزو) يابسه(بنفشه 1 جزو) بارده(زنجبیل 2 جزو) رطبه(زنجبیل 2 جزو) بارده(کندر 1 جزو) رطبه(کندر 1 جزو) بارده (بنفشه 3 جزو)رطبه(بنفشه 3 جزو)
پس چون اقل كه اجزاء بارده و رطبه است از اكثر كه حاره و يابسه است كم شود
پنج جزو از حاره و پنج جزو از يابسه(+باقی) ميماند
و چون پنج را به سمّى عدد ادويه كه به حسب عدد شرباة چهار است قسمت كنند
خارج قسمت يك و ربع است
پس مزاج مركب مذكور در اوايل درجهء دويم گرم و خشك خواهد بود و على هذا القياس
اما
طريق دانش قدر شربت مركبات آنست كه
بعد از تحقيق وزن و عدد شربات مفردات آن جزوى از مركب اخذ نمائيم كه نسبت آن به مجموع وزن مركب چون نسبت واحد باشد به عدد شربات
مثلا وزن مجموع او سى درهم باشد و عدد شربات مفردات ده جزو چون واحد را نسبت به ده كه عدد شرباتست نسبت عشر است پس از سى كه وزن مركب است عشر اخذ نموديم كه او سه درهمست
و اگر فرضا عدد شربات سى باشد و وزن مركب ده شربت آن مركب ثلث م خواهد بود زيرا كه نسبت ثلث به ده چون نسبت واحد است به عدد شربات كه سى باشد

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم-ص228-299

توسط **pejuhesh237** » سه شنبه ژانويه 29, 2013 8:47 pm

تحفه حکیم مومن:

در ضمادات و نطولات و قطورات
مخترع ضمادات بقراط است و اطليه اعم از اوست

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص353

توسط **pejuhesh237** » سه شنبه ژانويه 29, 2013 8:50 pm

تحفه حکیم مومن:

ضماد سلطايانس
يعنى ترمس
چون بر كنج ران ضماد نمايند اسهال صفرا كند
و بر معده اسهال بلغم نمايد
و بر وركين اسهال سودا
و بر پستان اسهال خون
و از اسرار شمرده اند
ترمس نرم بسايند و حنظل بقدر نصف او و طلق محلوب بقدر خمس و زهرهء گاو بقدر ربع و با شير تازه در ديگ خمير گرفته بجوشانند تا امتزاج يابد

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص353

توسط **pejuhesh237** » سه شنبه ژانويه 29, 2013 8:51 pm

تحفه حکیم مومن:

ضماد مسهل
بر معده و تهيگاه ضماد نمايند
زهره گاو عسل روغن زيتون شحم حنظل زرنيخ بالسويه

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص353

توسط **pejuhesh237** » سه شنبه ژانويه 29, 2013 8:53 pm

تحفه حکیم مومن:

ضماد سلمويه
مسمى به اسم مؤلف اوست
چون بر فم معده ضماد كنند قى آرد
و بر ناف اطلاق نمايد و بر پشت زهار ادرار حيض كند
برنگ كابلى مقشر عصارهء غافث قثاء الحمار ٣
خربق سفيد مرداسنج ٤ ،پيه بز ٥ ،روغن زيتون ٤

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص353

توسط **pejuhesh237** » سه شنبه ژانويه 29, 2013 8:55 pm

تحفه حکیم مومن:

ضماد بقراطى
جهة ورم و صلابات حاره بغايت نافع است
پوست انار مسحوق مطبوخ در سركه سماق حى العالم بالسويه
گل ارمنى آب گشنيز نصف يكى
كافور بقدر احتياج با روغن گل ضماد نمايند

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص353

توسط **pejuhesh237** » سه شنبه ژانويه 29, 2013 8:57 pm

تحفه حکیم مومن:

ضماد مفاصل حاره
و نقرس بغايت آزموده است
صندلين اكليل الملك ١0 ،شياف ماميثا 5 ، اقاقيا ٢، زعفران 1
افيون و لفاح 1و نيم

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص353

توسط **pejuhesh237** » سه شنبه ژانويه 29, 2013 9:00 pm

تحفه حکیم مومن:

ضماد فيثاغورس
جهة استسقا و ماء اصفر و ضعف جگر و معده و رحم و غير آن
زوفاى رطب ٣٠ ،موم ٢٤ ،زعفران پيه اردك و مرغابى و مرغ ١٢، صبر ميعه ء سايله مقل ازرق اشق مصطكى ٨،

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص353

توسط **pejuhesh237** » سه شنبه ژانويه 29, 2013 9:04 pm

تحفه حکیم مومن:

ضماد
جهة اسهال حار و ذرب و تقوية معده و جگر
كعک كه او را بكسماة نامند ٥ ل
گلسرخ شكوفهء انگور اگر نباشد شاخ رز بدل كنند
برگ مورد تخم مورد ٤
اقاقيا عفص حضض سماق جاورس بو داده زعفران مصطكى ٢
كافور نيم ل با آب مورد بسرشند

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص353

توسط **pejuhesh237** » سه شنبه ژانويه 29, 2013 9:06 pm

تحفه حکیم مومن:

ضماد
جهة طحال و اورام صلبهء
انجير زرد مغز گردكان آرد نخود آرد باقلى ترمس تخم كتان بالسويه
اشق مقل حلبه هر يك نصف یكى
سنبل الطيب اكليل بابونه ربع يكى با سركه ضماد نمايند

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص353

توسط **pejuhesh237** » سه شنبه ژانويه 29, 2013 9:08 pm

تحفه حکیم مومن:

ضماد حابس
منقول از شفاء الاسقام در قطع اسهال مجربست
جاورس كندر گلسرخ برگ مورد كعک ١٠
آرد جو با آب به يا طبیخ او بسرشند

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص353

توسط **pejuhesh237** » سه شنبه ژانويه 29, 2013 9:09 pm

تحفه حکیم مومن:

ضماد
محلل صلابات خصوصاً انثيان و تعقد عصب
گل خطمى ريشهء خطمى كنجد تخم كتان تخم مرو حلبه هوچوبه هر يك ٥ ل
مغز دانه كرچك زوفاى رطب هر يك ١٠ ل
موم زرد مفل ازرق را هر يك ٧ ل
در ٤٠ ل روغن دنبه يا روغن كنجد گداخته ادويه را مخلوط كنند و نيمگرم ضماد نمايند

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص353

توسط **pejuhesh237** » سه شنبه ژانويه 29, 2013 9:12 pm

تحفه حکیم مومن:

ضماد
جالى جهة قوبا و آثار مفيد و مجربست
قردمانا مويزج آرد نخود سرگين بز6
اصل السوس گوگرد ٥
با سركه و امثال او به حسب هر عضوى به مياه جاليه بسرشند
کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص354-353

توسط **pejuhesh237** » سه شنبه ژانويه 29, 2013 9:13 pm

تحفه حکیم مومن:

ضماد قوبا
از مجربات والد حقير جهة قوبا و سعفهء يابسه و جرب آزموده است
گوگرد ١٠، صمغ عربى ٥ ،دنبهء تازه ١٥، در حمام و بعد از حمام به دو ساعت ضماد نمايند

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص354

توسط **pejuhesh237** » سه شنبه ژانويه 29, 2013 9:14 pm

تحفه حکیم مومن:

ضماد ديگر
ايضا از مجربات والد مرحوم مغفور جهة شقاق آزموده است
زاج صبر سياه بالسويه با نفط سياه بمالند و دست را نزديك آتش بدارند

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص354

توسط **pejuhesh237** » سه شنبه ژانويه 29, 2013 9:16 pm

تحفه حکیم مومن:

ضماد
جهة سعفه و جرب بغايت نافع است
سفال تنور دو جزو و نمك جزوی با سركه طلاء كنند

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص354

توسط **pejuhesh237** » سه شنبه ژانويه 29, 2013 9:19 pm

تحفه حکیم مومن:

ضماد
جهة شقاق مزمن جميع حيوانات بيعديلست
٥ م مرداسنگ سائيده را با ٣٠ م روغن زيتون بجوشانند تا مثل قطران شود و سه م قند اضافه نمايند و طبخ دهند تا غليظ گردد و به قوام زفت رسد
پس موضع شقاق را با آب گرم نرم كرده دواى مذكور را گرم كرده در شكاف شقاق بچكانند

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص354

توسط **pejuhesh237** » سه شنبه ژانويه 29, 2013 9:21 pm

تحفه حکیم مومن:

ضماد
جهة رفع داخس
اقاقيا حضض گل ارمنى نشاسته شياف ماميثا صندل سفيد بالسويه
افيون خمس يكی
با لعاب بزرقطونا و سركه ضماد كنند

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص354

توسط **pejuhesh237** » سه شنبه ژانويه 29, 2013 9:23 pm

تحفه حکیم مومن:

ضماد
جهة رفع ثاليل و قوبا
جُعل را در آب سائيده بمالند در روز زايل كند

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص354

توسط **pejuhesh237** » سه شنبه ژانويه 29, 2013 9:25 pm

تحفه حکیم مومن:

ضماد
ثاليل از مجربات والد مغفور
اشق مقل ٢، نيمكوب كرده يك شبانه روز در سركه خيسانيده پس حل كنند
و گل خطمى ٢ ،مرو تخم كتان بابونج بنفشه 1، اضافه نموده استعمال نمايند
و بايد نيمگرم باشد

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص354

توسط **pejuhesh237** » سه شنبه ژانويه 29, 2013 9:26 pm

تحفه حکیم مومن:

ضماد
جهة تقوية معدهء اطفال و غير آن بغايت مؤثر است و رفع اسهال مى كند
لادن يكوقيه اقاقیا ٤ ل، موم ده ل ،با روغن سوسن 5 ل ،در خلاى معده ضماد نمايند

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص354

توسط **pejuhesh237** » سه شنبه ژانويه 29, 2013 9:28 pm

تحفه حکیم مومن:

ضماد ضربه
و سقطه
سنبل الطيب مغاث برگ مورد ماش برگ گلسرخ بالسويه
با زردهء تخم مرغ و روغن گلسرخ فقر اليهود در آن حل كرده باشند بسرشند

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص354

توسط **pejuhesh237** » سه شنبه ژانويه 29, 2013 9:29 pm

تحفه حکیم مومن:

ضماد ديگر
ايضا جهة ضربه و جبر كسر آزموده است
مغاث گل ارمنى صبر زرد عدس شياف ماميثا فوفل برگ حنا صندل با آب مورد مطبوخ ضماد نمايند

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص354

توسط **pejuhesh237** » سه شنبه ژانويه 29, 2013 9:31 pm

تحفه حکیم مومن:

ضماد
حابس حيض حوامل
عدس مقشر پوست انار برگ مورد با سركه سرشته بر پشت زهار و كمر ضماد نمايند

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص354

توسط **pejuhesh237** » سه شنبه ژانويه 29, 2013 9:32 pm

تحفه حکیم مومن:

ضماد نقرس
بغايت مجربست
مرزنجوش خطمى بزرقطونا آرد جو سورنجان بالسويه
با زردهء تخم مرغ و روغن گل ضماد نمايند
و اگر قدرى زعفران و افيون اضافه كنند اثرش سريعتر مى شود

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص354

توسط **pejuhesh237** » سه شنبه ژانويه 29, 2013 9:35 pm

تحفه حکیم مومن:

ضماد طحال
از حنين بن اسحق بغايت آزموده است
انجير را بقدر ٥ ل يك شبانه روز در سركه خيسانيده در هاون حل كنند
و قسط بحرى ٤ ،مغز بادام تلخ 1 ،بيخ كبر ٢، اشنه بيخ سداب خشك بوره ٣ ،اضافه نموده در خلاء معده استعمال نمايند

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص354

توسط **pejuhesh237** » سه شنبه ژانويه 29, 2013 9:37 pm

تحفه حکیم مومن:

ضماد فتق
انزروت سماق اقاقيا هر يك 1ل
مرقشيشا كبريت شادنج
و اگر نباشد مقناطيس سوخته شب يمانى كندر صدف ٧ ل، مرصاف جوز السرو هريك 11ل، با موم ٢٠ ل ،و روغن مورد ٤٠ ل بسرشند

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص354

توسط **pejuhesh237** » سه شنبه ژانويه 29, 2013 9:39 pm

تحفه حکیم مومن:

نراق الصّدغين
جهة دردسر بر پارچهء كه بقدر درهمى باشد گذاشته بر شريان صدغين به بندند
تخم كاسنى تخم كاهو 1،مر صاف ٢ ،حضض ٣ ،افيون 1و نيم،
با لعاب بزرقطونا بسرشند
و ضماد برگ عناب رافع اقسام صداع است
و ضماد برگ كردگان و برگ حنا رافع شقيقه و صداع بارده است

جهة دردسر بر پارچهء كه بقدر درهمى باشد گذاشته بر شريان صدغين به بندند
تخم كاسنى تخم كاهو 1،مر صاف ٢ ،حضض ٣ ،افيون 1و نيم،
با لعاب بزرقطونا بسرشند
و ضماد برگ عناب رافع اقسام صداع است
و ضماد برگ كردگان و برگ حنا رافع شقيقه و صداع بارده است

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص354

توسط **pejuhesh237** » سه شنبه ژانويه 29, 2013 9:41 pm

تحفه حکیم مومن:

ضماد منوّم
كه رفع بيخوابى مى كند و از مجرباة والد مغفور
افيون تخم كاهو بزرالبنج بيخ لفاح بالسويه
با آبى كه خشخاش در او پخته باشند استعمال كنند

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص354

توسط **pejuhesh237** » سه شنبه ژانويه 29, 2013 9:44 pm

تحفه حکیم مومن:

ضماد سليمانى
جهة درد مفاصل مزمن مجربست
دار اشكنه كه سليمانى نامند زیبق هر يك ٢ ل باهم سائيده به آب دهن تر كنند تا سيماب گشته شود
و ده ل صابون حلبى را در آب حل كرده اضافه نمايند

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص354

توسط **pejuhesh237** » سه شنبه ژانويه 29, 2013 9:55 pm

تحفه حکیم مومن:

ضماد دبق
جهة مفاصل بارد و فالج و امراض عصبانى جميعاً نافع
و مفتح و محلل قوى و جاذب خار و پيكان از عمق بدنست
و حقير تجربه نموده است كه مداومته ضماد او بر مهرهاى پشت و مفصل باعث نجات جمعى كثير از استرخاء و تشنج چند ساله شده اند
تخم انجره ٢٠ ،بوزيدان نوره نوشادر زراوند مدحرج شحم حنظل علك البطم ٥ ،
حلبه فلفل دار فلفل عاقرقرحا 3، اشق ٤ ،
مقل قردمانا عود بلسان كندر مرّصاف راتينج زاج استخوان سوخته ابهل صبر زرد افسنتين سعد اذخر فرفيون سورنجان ٣ ،
دبق ١٢، موم ٤٥ ،حب السلاطين 6، با روغن سوسن و امثال او ١٥ ل به دستورى كه در قاعدهء مراهم مذكور است ترتيب دهند
و صمغها را در سركه حل كنند و عسل را بقدر سركه اضافه نمايند

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص354

توسط **pejuhesh237** » سه شنبه ژانويه 29, 2013 9:57 pm

تحفه حکیم مومن:

ضماد
مجرب حقير جهة تسكين ضربان مفاصل و درد سر ضربانى
مغز استخوان پاچه ده ل روغن گلسرخ ٥ ل فرفيون يك ل زعفران ٣ ل

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص354

توسط **pejuhesh237** » سه شنبه ژانويه 29, 2013 9:58 pm

تحفه حکیم مومن:

ضماد مفاصل حاره
كه در وقت هيجان تسكين الم كند
افيون زعفران بالسويه با شير تازه سائيده با روغن گلسرخ ضماد نمايند

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص354

توسط **pejuhesh237** » سه شنبه ژانويه 29, 2013 10:00 pm

تحفه حکیم مومن:

قرص تنزوئى
كه با ادويهء حاره جهة بارده و با اشياى بارده در حاره استعمال نمايند و از مجربات حقير است
آرد لوبيا مرزنجوش گل خطمى برزقطونا سورنجان اکلیل الملك هر يك ١٠ ل
خولنجان شياف ماميثا آرد جو هر يك ٥٠ ل
بيخ لفاح زعفران افيون هر يك ٢ ل
قرص بسازند و استعمال نمايند

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص354

توسط **pejuhesh237** » سه شنبه ژانويه 29, 2013 10:02 pm

تحفه حکیم مومن:

ضماد ديگر
جهة مفاصل و انچه قريب بحنجر(+تحجر) باشد و مسكن اوجاع بارده است و حقير تجربه نموده است
مغز دانه خروع كه بيد انجير باشد سه جزو
روغن تازه گاوى و عسل هر يك جزوى
لاى به وزن عسل
بعد از سحق مجموع سرگين خشك گاوى سائيده بقدريكه غليظ سازد اضافه نموده نيم گرم استعمال نمايند

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص354

توسط **pejuhesh237** » سه شنبه ژانويه 29, 2013 10:03 pm

تحفه حکیم مومن:

ضماد مسكن الاوجاع
در تسكين درد مفاصل حاره و بارده مجرب حقير است
حلبه را با آب و سركه بالسويه طبخ دهند تا مهرا شود
و عسل به وزن حلبه اضافه كرده بجوشانند تا غليظ گردد و نيمگرم طلا كنند

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص354

توسط **pejuhesh237** » سه شنبه ژانويه 29, 2013 10:05 pm

تحفه حکیم مومن:

ضماد ديگر
جهة مفاصل بارد بيعديلست
عرطنيثا سوخته را با عسل و سركه بقدر كفايت بالسويه سرشته ضماد كنند

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص354

توسط **pejuhesh237** » سه شنبه ژانويه 29, 2013 10:07 pm

تحفه حکیم مومن:

ضماد محلل
جهة مفاصل بارد و اورام مزمنه
بوره دبق اشق اهک آب نديده بالسويه
با سركه و عسل بالمناصفه طلا كنند

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص354

توسط **pejuhesh237** » سه شنبه ژانويه 29, 2013 10:09 pm

تحفه حکیم مومن:

ضماد ديگر
در آخر مفاصل حار و نقرس مجربست و رفع بقاياى مواد مى نمايد
صبر زرد مرّصاف زعفران بالسويه با آب كلم طلا كنند
و اگر حرارة زياد باشد با آب كاسنى

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص355

توسط **pejuhesh237** » سه شنبه ژانويه 29, 2013 10:20 pm

تحفه حکیم مومن:

ضماد اورام حاره
و ورم فرج و كنج ران و قضيب و ساير اعضا از مجرباتست
پوست خشخاش مسحوق را در آب بجوشانند تا مهرا شود
و بزرقطونا مسحوق به وزن او و روغن گلسرخ به وزن هر دو اضافه كرده استعمال نمايند

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص355

توسط **pejuhesh237** » سه شنبه ژانويه 29, 2013 10:22 pm

تحفه حکیم مومن:

ضماد قروح ساق
خاكستر كاه گندم نمك طعام بالسويه با سركه طلا نمايند

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص355

توسط **pejuhesh237** » سه شنبه ژانويه 29, 2013 10:24 pm

تحفه حکیم مومن:

ضماد
جهة اقسام استسقا بغايت مفيد است
سنبل الطيب صبر زرد ١٠، خاكستر سرگين گاو ٥ ،
سرگين بز و آهو سعد قردمانا ايرسا قسط تلخ نوشادر اشنه حماما سليخه عود بلسان حب بلسان بوره صعتر نمك تركى جنطيانا ٥ با بول شتر ضماد نمايند
و طلاى آب به شيرين كه گرم كرده باشند در اقسام تهيج مجرب حقير و بيعديليست

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص355

توسط **pejuhesh237** » سه شنبه ژانويه 29, 2013 10:27 pm

تحفه حکیم مومن:

ضماد بواسير
و شقاق مقعد و قرحهء آن و اسهال بواسيرى و نزف حيض
سفيداب موم سفيد حضض هر يك جزوى
گل خطمى مقل هر يك ٢ جزو
پيه بز سه جزو روغن گل پنج جزو با زردهء تخم مرغ استعمال نمايند

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص355

توسط **pejuhesh237** » سه شنبه ژانويه 29, 2013 10:34 pm

تحفه حکیم مومن:

ضماد ديگر
جهة درد و سوزش مقعد
كنجد را كوبيده با روغن گل و سفيدهء تخم مرغ ضماد نمايند
و به دستور زردهء تخم مرغ و آرد جو و روغن گل همين اثر دارد
و به دستور سفيداب و مرداسنگ ٥ بزر البنج 2 با زردهء تخم و روغن بنفشه استعمال كنند
و به دستور پياز را در خاكستر گرم كرده پخته با هموزن او روغن تازهء گاوى ضماد كنند
و به دستور برگ خطمى گل بابونه اكليل الملك ٤ ،حلبه تخم كتان ٣، عدس مقشر 10، مجموع را پخته با زردهء تخم مرغ و روغن بنفشه استعمال نمايند

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص355

توسط **pejuhesh237** » سه شنبه ژانويه 29, 2013 10:36 pm

تحفه حکیم مومن:

ضماد
جهة كزاز بارده و دردهائى كه بجهة باد بواسير در اعضا بهم مى رسد از تاليف حقير بغايت ازموده است
فلفل 2 ،قاقله 2، نوشادر3، حلبه 5، زنجبيل 1، سورنجان 1، با روغن گردكان 20 ،موم زرد 5، ضماد نمايند

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص355

توسط **pejuhesh237** » سه شنبه ژانويه 29, 2013 10:37 pm

تحفه حکیم مومن:

ضماد
جهة خنازير حاره
مرّصاف يكجزو حضض ٢ جزو با آب گشنيز ضماد نمايند

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص355

توسط **pejuhesh237** » سه شنبه ژانويه 29, 2013 10:42 pm

تحفه حکیم مومن:

ضماد
جهة خنازير حاره
مر صاف يكجزو حضض ٢ جزو با آب گشنيز ضماد نمايند
و بعد از هر سه روز تازه بايد نمود

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص355

توسط **pejuhesh237** » سه شنبه ژانويه 29, 2013 10:57 pm

تحفه حکیم مومن:

ضماد بواسير بارد
و مفاصل و رياح مجرب است
سير را كوبيده در روغن بزرک بجوشانند تا به نصف رسد پس صاف نموده روغن را طلا و سير را ضماد كنند

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص355

توسط **pejuhesh237** » چهارشنبه ژانويه 30, 2013 7:33 pm

تحفه حکیم مومن:

ضماد جهة گشودن خون بواسير
شحم الحنظل ٣، معز بادام تلخ ٤، بخور مريم مويزج سرگين كبوتر فته ٢، با زهرهء گاو فتيله كرده پنج عدد را در پنج ساعت استعمال كنند
و هرگاه فتيله را به روغن گل آلوده سازند رفع سوزش مى نمايد

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص355