اقراص

توسط **pejuhesh237** » شنبه ژانويه 12, 2013 9:32 pm

بسم الله الرحمن الرحیم

توسط **pejuhesh237** » شنبه ژانويه 12, 2013 9:33 pm

تحفه حکیم مومن:[/color][/b]

قسم ثانى از دستورات از جامع موسوم به تحفة المؤمنين كه آن مشتمل است بر تشخيصات ودستورات
در بيان اعمالى كه متعلق است به ادويهء مركبه
و اگر هر يك از مركبات ... هر علتى و مرضى را به دواى مفرد مداوا نميتوان نمود بنابراين موافق هريك بايد تركيب از مفردات كرده
و هر چند از مركب قليل الاجزاء مقصود حاصل شود بهتر از كثير الاجزاء است
و سبب كثرة اجزاء بسيار مى باشد مثل ادخال چيزی كه بدرقه دواى مقصود باشد و يا مصلح گردد يا معاون شود يا تقوية و نفوذ او منظور باشد و امثال آن از مايحتاج اليه از دفع كراهة طبع و حفظ قوت و اختلاف كيفية استعمال او
و بايد در مركبات اجزائی كه اصل و عمده باشد و از كبار ادويه باشد حذف نكنند مثل قرص افعى كه از ترياق كبير
و هر چه مفسد آن باشد داخل ننمايند مثل بلادر كه مفسد قرص افعى و اكثر ادويهء ترياق است
و هرچه از ادويه كه اثر هر يك ضد ديگرى باشد در قدر شربت مساوى نكنند كه فعل يكديگر را مانع نشوند مثل تساوى اجزاى مسهل با اجزاى قابض
و بايد طبيعت علل و طبيعت اعضاى معلوله طبيعت ادويه و خصوصيت آن به هر عضوى و خلطى و فصلى و مكانى و عادتى و سستى منظور باشد
و چون بعضى از ادويه شديد القوة اند مثل افيون و فرفيون
و بعضى ضد فعل دواى شديد القوه اند
و بعضى ضعيف القوة
و بعضى ضد فعل دواى شديد القوة
و بعضى كثير المنفعة و با منفعت خاص اند مانند غاريقون
و بعضى قليل المنفعة كه زياده از يك منفعت نداشته باشد
و بعضى شريف الفعل
و بعضى خسيس
و بعضى مشترك النفع اند با ديگرى
و بعضى در منافع منفرد
و بعضى مضعف قوة ادويهء نافعه اند
پس در تركيب شرط است كه از كثير المنفعة و شريف و از ضعيف القوة و كثير المنفعة قدر زياده داخل كنند
و از قوى القوه و قليل المنفعة كمتر
و از آنچه در منافع متفرد بود و از هر چه شريف الفعل قليل المنفعة باشد بقدر مقصود كنند
و از انچه قوة دواى نافعه را ضعف كنند بقدر ضرورت
و از دواى قوى كثير المنفعة و از ضعيف قليل المنفعة قدر متوسط كنند
و به دستور در مرعاة عضو عليل قلت و كثرت مقدار ادويه مختلف مى شود
چه هرگاه عضو بعيد باشد از دواى كثير المنفعة شريفهء ضعيف القوة قدری را زياده بايد کرد
و هر گاه عضو قريب باشد مثل معده و مرى بقدر اعتدال كنند
و اگر با كثرة منافع قوى القوة باشد از مقدار معتدل نيز كمتر بايد گردد
اما
طريق دانش مزاج مركبات آنست كه
اجزاء حاره و بارده و رطبه و يابسه هريك از مفرداة آن تركيب را از قرار قدر شربت آن حساب نمايند
و اقل را از اكثر وضع نموده
باقى را بر سمّى عدد ادويه كه عبارت از عدد شربت هر يك است قسمت كنند
و خارج قسمت از مزاج مركب دانند
مثل مزاج مركبى از زنجبيل كه در دويم گرم و خشك است
و كندر كه در سيم گرم و خشكست
و بنفشه كه در دويم سرد و تر است
هر گاه از زنجبيل دو شربت باشد
و از كندر و بنفشه يک شربت
اجزاى حارهء اين مركب يازده
و بارده شش
و يابسه مثل حاره
و رطبه مانند بارده خواهد بود
بدينصورت
حاره(11 جرو) بارده(6 جزو) رطبه(6 جزو) يابسه(11 جزو) زنجبيل(شربت که هر شریت حکم مفردی دارد) كندر( یک شربت) بنفشه( یک شربت) اجزاء حاره(زنجبیل 6 جزو)یابسه( زنجبیل 6 جزو) اجزاء حاره(کندر 4 جزو) يابسه(کندر 4 جزو) اجزاء حاره(بنفشه 1 جزو) يابسه(بنفشه 1 جزو) بارده(زنجبیل 2 جزو) رطبه(زنجبیل 2 جزو) بارده(کندر 1 جزو) رطبه(کندر 1 جزو) بارده (بنفشه 3 جزو)رطبه(بنفشه 3 جزو)
پس چون اقل كه اجزاء بارده و رطبه است از اكثر كه حاره و يابسه است كم شود
پنج جزو از حاره و پنج جزو از يابسه(+باقی) ميماند
و چون پنج را به سمّى عدد ادويه كه به حسب عدد شرباة چهار است قسمت كنند
خارج قسمت يك و ربع است
پس مزاج مركب مذكور در اوايل درجهء دويم گرم و خشك خواهد بود و على هذا القياس
اما
طريق دانش قدر شربت مركبات آنست كه
بعد از تحقيق وزن و عدد شربات مفردات آن جزوى از مركب اخذ نمائيم كه نسبت آن به مجموع وزن مركب چون نسبت واحد باشد به عدد شربات
مثلا وزن مجموع او سى درهم باشد و عدد شربات مفردات ده جزو چون واحد را نسبت به ده كه عدد شرباتست نسبت عشر است پس از سى كه وزن مركب است عشر اخذ نموديم كه او سه درهمست
و اگر فرضا عدد شربات سى باشد و وزن مركب ده شربت آن مركب ثلث م خواهد بود زيرا كه نسبت ثلث به ده چون نسبت واحد است به عدد شربات كه سى باشد

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم-ص228-299

توسط **pejuhesh237** » شنبه ژانويه 12, 2013 9:36 pm

تحفه حکیم مومن:

اقسام قرص مثل اقسام حب است و حد وسط سفوف و معاجين اند و مخترع او اندروماخس قديم است
و انچه مشتملست بر ادويهء كبار و ذوالخاصیة و افيون دار قوتش تا چهار سال باقيست
و مسهله و غيره اقسام آن در بقاى قوت مثل حبوبند
و حفظ قوه ادويه در قرص زياده بر سفوفست

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص324

توسط **pejuhesh237** » شنبه ژانويه 12, 2013 9:39 pm

تحفه حکیم مومن:

قرص افعى
در اول سيم گرم و خشك
و ملطف و مبهى و مقوى حرارة غريزى و پادزهر سموم
و جهة بقاياى جذام و رفع تحليل خلط محترق بطريق دفع به ظاهر جلد نافع
قوتش تا دو سال باقيست و بعد از شش ماه استعمال نمايند
و بعد از تحويل شمس به حمل افعى ماده را صيد بايد نمود
و بلافاصله ايام بعيده سرش را با دنبالش بسته بر روى تخته بقدر چهار انگشت از سر و چهار انگشت از دنباله يک ضرب قطع كنند
و پوستش را بيرون كرده به آب بشويند
و با اندكى شبت و نمك در ديك سنگى يا سفالين بجوشانند تا مهرا شود
پس استخوان را دور كرده گوشت او را با ربع او نان ميدهء خشك در هاون سنگ با مرق او مهرا بكوبند تا يكسان شود
و قرصى بقدر يك مثقال بسازند
و در روى پرويزن خشك كرده در شيشه ضبط نمايند
و در وقت ساختن دست را به روغن بلسان چرب كنند
و اگر نباشد به روغن زيتون كهنه
و بايد افعى قوى الحركة باشد و گردنش باريك و چهار دندان داشته باشد كه علامت مادگيست
و اشقر و سياه و ابلق و سرخ بكار نمى آيد

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص324

توسط **pejuhesh237** » شنبه ژانويه 12, 2013 9:43 pm

تحفه حکیم مومن:

قرص اسقيل
كه از اجزاى ترياق فاروقست
جهة سموم و ربو و عسر نفس و جبر كسر نافع
و جهة استسقا بيعديل
عنصل مشوى در خمير گرفته را كوبيده به وزن او آرد کرسنه با شراب معجون ساخته
با روغن گل دست را چرب نموده قرص سازند
و بدل شراب مثلث ميتواند بود
و اندروماخس حكيم اسقيل را دو وزن و آرد کرسنه را يک وزن كرده

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص324

توسط **pejuhesh237** » شنبه ژانويه 12, 2013 9:49 pm

تحفه حکیم مومن:

قرص اندروخورُون
كه از اجزاى ترياق فاروقست
جهة گزيدن هوام و ادويهء قتاله و تخفيف سم
و تنقیه اعضاى رئيسه و ضعف جگر و استسقا و تفتیح سدد نافع است
و نسخهء او مختلف و بهترين نسخها از حنين بن اسحق است كه صاحب كامل الصناعة ترجيح داده
دارشيشعان قصب الذريره اسارون عود بلسان سليخه جعده مصطكى فو از هر يك ٦ ل فقاح اذخر زعفران از هر يك ١٢ ل
دارچينى حماما مرصاف از هر يك ٢٤ ل
اقحوان بيست ل
سنبل الطيب ١٦ ل
با شراب يا نبیذ عسل يا جمهورى قرص بسازند

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص324

توسط **pejuhesh237** » شنبه ژانويه 12, 2013 9:56 pm

تحفه حکیم مومن:

قرص اندروجون الملك
كه مؤلف آن به اسم پادشاه آن عصر تاليف كرده
و جزو اعظم ترياك غرزه و بعضى معاجين كبار است
مقوى معده و دماغ و جگر و با قوة ترياقيه
و جهة علل باردهء اعضاى رئيسه مفيد
بابونهء سرخ و سفيد سماق بيدانه مرصاف اسارون انيسون اشنه قصب الذريره عود بلسان بالسويه با شراب جمهورى با مثلث يا نبیذ قرص بسازند

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص324

توسط **pejuhesh237** » شنبه ژانويه 12, 2013 9:59 pm

تحفه حکیم مومن:

قرص لك
كه از اجزاى معاجين كبار است
فيلجوش كه لوف باشد يک جزو لك مغسول دو جزو
با شراب يا جمهورى يا مثلث قرص بسازند

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص324

توسط **pejuhesh237** » شنبه ژانويه 12, 2013 10:08 pm

تحفه حکیم مومن:

قرص آذر معمو
كه از جملهء اجزاى مخلصه است كه سوطيرا گويند
ملطف و مفتح و جهة استسقا و امراض جگر و سپرز و معده نافع
و ضماد او محلل اورام بارده
و جهة درد سر بلغمى و نزلات قديم بسيار مؤثر است
حماما دار شيشعان قسط تلخ قصب الذريره فلفل سفيد قرنفل نانخواه از هر يك ٣ ل
دارچينى مصطكى زعفران مرصاف از هر يك ٦ ل
فو يك ل
سنبل الطيب ساذج هندى از هر يك 7 ل
با شراب يا امثال آن از مذكورات قرص بسازند

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص324

توسط **pejuhesh237** » شنبه ژانويه 12, 2013 10:11 pm

تحفه حکیم مومن:

قرص اقروقومعما
يعنى قرص زعفران
از جملهء اجزاء دواء الخطاطيف است در خواص مانند آذر معمو و بعضى هر دو را به اين اسم خوانده اند
زعفران دارچينى بيخ سوسن اسمانجونى ساذج هندى از هر يك دو ل
گلسرخ حماما قسط تلخ از هر يك 1 ل
مرصاف ٤ با شراب و مانند آن به دستوری كه گذشت قرص بسازند
(+قرص قوفیون از اجزای مثرودیطوس است مفتح و ملطف و محلل و منقی احشاء و جهت امراض بارده اعضا رئیسه نافع با قوه تریاقیه است ص مویز ... ل علک البطم 14 ل مرصاف ... جزو هریک 12 ل دارچینی مقل از ...)

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص324

توسط **pejuhesh237** » شنبه ژانويه 12, 2013 10:15 pm

تحفه حکیم مومن:

قرص طباشير ملين
جهة تبهاى صفراوى و دموى
و رفع تشنگى و تسكين غليان خون نافع است
طباشير سفيد 5 م، گلسرخ 5 م، صندل سفيد5 م، سوده مغز تخم كدو 2، مغز تخم خيار2، مغز دانهء به 2 ،رب سوس2 ،زرشك منقى 2 ،صمغ عربى 2 ،كثيرا 2 ،ترنجبين 15 ،
با آب ترنجبين قرص بسازند
و اگر تليين بيشتر خواهند ريوند چينى3/ ، غاريقون سفيد 1/، اضافه كنند
مقدار شربت يك مثقال

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص324

توسط **pejuhesh237** » شنبه ژانويه 12, 2013 10:18 pm

تحفه حکیم مومن:

قرص طباشير ملين
از تاليف مرحومه مير عطاء الله جد حقير است
و بهترين نسخها و معمول حقير
و جهة تبهاى حاره و حصبه و آبله و تب دق و حرقة البول و تشنگى و تسكين التهاب اخلاط محترقه و سعال و ذات الجنب مفيد است
گلسرخ 5 ،طباشير 5، نشاسته 5، تخم خرفه 5، مغز تخم كدو 3، تخم هندوانه 3،تخم خيار 3، تخم گشنيز 3 ،گل بنفشه 1، صندل سفيد 2، كثيرا ترنجبين 1 ،رب سوس 2 ،فوفل 1 ،زعفران 1،
با شيرهء جو قرص بسازند
و از يك ل تا دو ل بنوشند

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص324-325

توسط **pejuhesh237** » شنبه ژانويه 12, 2013 10:22 pm

تحفه حکیم مومن:

قرص طباشير قابض
منافعش مثل منافع ملين است با لينت طبع استعمال نمايند
تخم خرفه بو داده 10 ،گلسرخ 6، صندل سفيد 2، سوده گلنار 1، اقاقيا 1، صمغ عربى بو داده كثيرا 2، نشاسته بو داده 2، شاه بلوط بو داده 2، رب سوس 2 ،طباشير 4، تخم حماض بو داده 2، زرشك منقى 2،
اجزا را نرم صلايه نموده به يكديگر مخلوط نمايند و بعد از آن به آب سيب یا به يا زرشك قرص بسازند
و در سايه خشك كرده يك مثقال را بياشامند
و اگر با اسهال دغدغهء كبدى باشد و خون صرف بسيار آيد ريوند چينى 1، كهربا 1، بيخ مرجان 1 ،سماق منقى 5، انجبار 3، اضافه كنند

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص325

توسط **pejuhesh237** » شنبه ژانويه 12, 2013 10:24 pm

تحفه حکیم مومن:

قرص ورد قابض
جهة نزف الدم و جهة اسهال ذوبانى منقول از قانون و مجربست
گل ارمنى طباشير شاه بلوط تخم حماض مقشر گل سرخ صمغ مقلو سرطانات محترقه بالسويه با آب به قرص سازند

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص325

توسط **pejuhesh237** » شنبه ژانويه 12, 2013 10:27 pm

تحفه حکیم مومن:

قرص الورد الاخر
جهة درد فم معده و حمياة بلغميه
گلسرخ ٦ م اصل السوس ٤ م سنبل الطيب يك م
با مبتیختج بقدر يك م قرص بسازند

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص325

توسط **pejuhesh237** » شنبه ژانويه 12, 2013 10:29 pm

تحفه حکیم مومن:

قرص مارونس
جهة ايلاوس و جميع انواع نفخ سپرز نافع است
تخم كرفس انيسون از هر يك ٨ م
افسنتين چهار م فلفل مرصاف ٢ م دارچينى ٦ م مصطكى ٤ م افيون م جند بيدستر ٢ م
با آب قرصها سازند بقدر يك ل

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص325

توسط **pejuhesh237** » شنبه ژانويه 12, 2013 10:36 pm

تحفه حکیم مومن:

قرص كاکنج
جهة قروح كليه و مثانه و تفطير البول و بول الدم بغايت مجربست
منقول از جانب امين الدوله
افيون تخم كرفس بزر البنج شاه دانه از هر يك يك ل
تخم رازيانه ٢
ل زعفران تخم حماض برى مغز جلغوزه مغز بادام تلخ مقشر از هر يك ٣ ل
حب كاكنج جبلى ٢٥ عدد تخم خيار ١٢ ل
ادويه را كوفته با مبتیختج معجون ساخته قرص بسازند

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص325

توسط **pejuhesh237** » شنبه ژانويه 12, 2013 10:38 pm

تحفه حکیم مومن:

قرص البزور
جهة اسهال و قروح امعاء و كسی راكه هضم طعام نشود
و پيچش سخت و زحير و سيلان حيض كه متواتر باشد
حب الاس ٢ ل
تخم رازيانه انيسون نانخواه تخم كرفس بزر البنج دوقو از هر يك يك اوقيه
افيون دو ل
با شراب معجون ساخته تا نيم م قرص بسازند
و بعد از شش ماه استعمال نمايند

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص325

توسط **pejuhesh237** » شنبه ژانويه 12, 2013 10:41 pm

تحفه حکیم مومن:

قرص برمكيه
جهة رفع بلغم خام و صفراى حار قوى بسيار نافع است
هليله و بليله آمله برنج كابلى مقشر از هر يك يک جزو
تربد ابيض خراشيده مثل همه اجزا 2
فانید را در پاتيلى کرده و قدرى آب بر او ريخته بعد از چند جوش از آتش گرفتهء ادويه را بر او پاشيده خوب يا هم ممزوج نمايند
بعد از آن به وزن هفت ل قرصها ساخته
قدر شربت يک قرص به آبى كه در او گشنيز خشك را يكشب خيسانيده و صبح صاف كرده باشند
و اين قرص از ده بار متجاوز و از بيست بار كمتر اطلاق ميفرمايد
و اگر احتياج افتد كه اخراج بلغم زجاجى لزج نمايند زياده كنند با او ربع جزو هليله شحم حنظل را

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص325

توسط **pejuhesh237** » شنبه ژانويه 12, 2013 10:44 pm

تحفه حکیم مومن:

قرص زرشك لك دار
جهة مستسقى كه لينت طبع داشته باشد
و جهة تبهاى مركبه و يرقان نافع است و بغايت مجرب
عصارهء زرشك (+یا زرشک منقی) لك مغسول از هر يك ٣ ل
افسنتين با عصارهء افسنتين با عصاره غافث از هر یک يك ل
سليخه 2، طباشير 4 ،گل سرخ 2، سنبل الطيب 2 ،اسارون 2، صمغ عربى بو داده 2، گل ارمنى بو داده 2 ،كثيرا بو داده 2، نشاسته بو داده 2 ،
مصطكى 2، رب سوس 2، اذخر 1، زعفران 1 ،ترمس 2، باديان 2، انيسون 2، اقاقيا 1 ،تخم مورد 2، ريوند چينى 2، به دستور قرص سازند
و با سكنجبين بزورى يا شربت دینار بنوشند

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص325

توسط **pejuhesh237** » شنبه ژانويه 12, 2013 10:52 pm

تحفه حکیم مومن:

قرص افسنتين
منقول از كامل الصناعة تركيب حنين
جهة ضعف جگر
انيسون 2 ،افسنتين 2، اسارون 2، تخم كرفس 1 نیم ،صبر 1 نیم ،عصارهء غافث 1 نیم ،بادام مقشر 2 نیم ،مصطكى 2 نیم ،سنبل الطيب 2 نیم، ساذج هندى 2 نیم،
بقدر درهمى قرص سازند

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص325

توسط **pejuhesh237** » شنبه ژانويه 12, 2013 10:54 pm

تحفه حکیم مومن:

قرص رودينون
جهة تبهاى حاره و اورام جگر حاره و تب شطر الغب و رفع تشنگى بسيار نافع است
مغز تخم خربزه 10، مغز تخم خيارين 10 ،مغز تخم كدو 10، رب سوس 6، كثيرا 4، نشاسته 3 ،طباشير2 ، تخم رازيانه 2 ،گلسرخ 3 ،زعفران 1 ،با لعاب بزرقطونا قرص بسازند
و قدر شربت يك ل است

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص325

توسط **pejuhesh237** » شنبه ژانويه 12, 2013 10:56 pm

تحفه حکیم مومن:

قرص ريوند
جهة تبهاى كهنه و جهة صلابت جگر و ورم جگر و ورم سپرز و ضربتى كه واقع شود به جگر و سپرز
ريوند چينى 6 م، فوه 3 م ،عيدان بلسان 3 م، لك منقى 3 م،
تخم كرفس انيسون عصارهء غافت يك م
به آب قرص ساخته استعمال نمايند

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص325

توسط **pejuhesh237** » شنبه ژانويه 12, 2013 10:57 pm

تحفه حکیم مومن:

قرص غافث
مجربست جهة شطر الغب و تبهاى كهنه
گلسرخ ٥ م سنبل الطيب ٢ م عصارهء غافث ٦ م به آب قرص سازند
بقدر درهمى

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص325

توسط **pejuhesh237** » شنبه ژانويه 12, 2013 10:59 pm

تحفه حکیم مومن:

قرص البُسید
جهة اسهال دموى و قذف خون نافع است
بسذام كندر اقاقيا جلنار ٤ م
صمغ عربى م دارچينى نیم م
با سفيدهء تخم مرغ بقدر درهمى قرص سازند

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص325

توسط **pejuhesh237** » شنبه ژانويه 12, 2013 11:02 pm

تحفه حکیم مومن:

قرص طحال
گويند بسيار مجربست
بيخ سوسن آسمانجونى ٤ م
فلفل ابيض اشق ٢ م
اشق را در سركه خيسانیده بقدر مثقالى قرص سازند

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص325

توسط **pejuhesh237** » شنبه ژانويه 12, 2013 11:04 pm

تحفه حکیم مومن:

قرص كافور
جهة تبهاى محرقه و تشنگى و تب دق و خفقان
گلسرخ ٦ م طباشير صمغ عربى كثيرا ٤ م
تخم كدو تخم خيار تخم خرفه اصل السوس مكد هشت م
نشاسته ٣ م زعفران يك م كافور نيم م
به لعاب بزرقطونا بقدر درهمى قرص ساخته با آب نارمنجوش استعمال نمايند

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص325

توسط **pejuhesh237** » شنبه ژانويه 12, 2013 11:08 pm

تحفه حکیم مومن:

قرص مثلث
(+جهت صداع حار و اورام حاره ضماد او نافع است مرصاف افیون لادن کافور 5 م انزروت رامک گل ارمنی ده م فرنیاشت 2 م به گلاب قرص ساخته با سرکه حل نموده به پیشانی طلا نمایند) .

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص325

توسط **pejuhesh237** » شنبه ژانويه 12, 2013 11:10 pm

تحفه حکیم مومن:

قرص مثلث معمول
زعفران افیون مرصاف بزرالبنج بیخ لفاح بالسویه با آب کاهو قرصهای مثلث بسازند که مشابه قرصهای خوردنی نباشد
و با سرکه و آب گشنیز و امثال آن بر اورام حاره و صداع حار طلا کنند
و در صداع بارد با آب حنا و آب نمک و مرزنجوش و امثال آن

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص325

توسط **pejuhesh237** » شنبه ژانويه 12, 2013 11:14 pm

تحفه حکیم مومن:

قرص للدق
جهت تب منقول از شیخ الرئیس
تباشیر 4 م گل سرخ 6 م گل ارمنی 4 م
تخم کدو تخم خیار تخم خرفه کهربا 3 م
به قدر 2 م قرص سازند و این قدر شربت است

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص325

توسط **pejuhesh237** » شنبه ژانويه 12, 2013 11:17 pm

تحفه حکیم مومن:

قرص جهت اسهال دموی
از تاليفات والد مرحوم گل سرخ تخم حماض ٥ م صمغ عربى نشاسته ٥ طباشير ٢ م به به لعاب بزرقطونا قرص سازند
و قدر شربت يك مثقال

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص325

توسط **pejuhesh237** » شنبه ژانويه 12, 2013 11:19 pm

تحفه حکیم مومن:

قرص گل صغير
معمول ابوى ره
جهة درد معده و تبهاى بلغمى و رفع رطوبات معده مجربست
گلسرخ ٢ جزو
سنبل الطيب رب السوس از هر يك يک جزو
قرص سازند و قدر شربتش يك مثقال

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص325-326

توسط **pejuhesh237** » شنبه ژانويه 12, 2013 11:23 pm

تحفه حکیم مومن:

قرص الدّق
از مرحوم ابوى جهة دق و تب محرقه و مطبقه و اسهال صفراوى و دموى كه با تب باشد بغايت آزموده است
تخم بارتنگ 3 م، نشاسته 3 م، كثيرا 3، صمغ عربى 3 ،گل ارمنى 4 ،طباشير 4 ،خشخاش 5،گلسرخ 6، مغز تخم كدو و خيارین 6 ،تخم خرفه 6 ،مغز دانه به 7 ،مغز تخم هندوانه 7 ،رب سوسن 10 ،
با لعاب بزرقطونا قرص بسازند

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص326

توسط **pejuhesh237** » شنبه ژانويه 12, 2013 11:26 pm

تحفه حکیم مومن:

قرص
جهة بول الدم و بول المدّة و قروح كليه و مثانه
مغز تخم خيار 4، مغز تخم خربزه 4 ،خشخاش 4 ،كثيرا 4، گل قبرسى 2، شاذنج مغسول2 ،
و اگر نباشد مقناطيس محرق مغسول رب سوس 2، صمغ عربى 2، بادام 2 ،دم الاخوين 2 ،كندر 2، تخم كرفس 1، افيون نیم ،كاكنج 10 عدد
قدر شربتش تا دو م

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص326

توسط **pejuhesh237** » شنبه ژانويه 12, 2013 11:28 pm

تحفه حکیم مومن:

قرص ايضا
جهة امراض مذكوره و مسكن الم است
مغز تخم خيار 3 م ، تخم خربزه 3 م ،تخم خرفه 3 م ،تخم كاهو 3 م ،تخم هندوانه 3 م، رازيانه 1 م، تخم كرفس 1 ،برز البنج 1، افيون 2 ،گل ارمنى 2 ،عصارهء لحية التيس 2، خشخاش سفيد 2، دم الاخوين 2
قدر شربتش دو م

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص326

توسط **pejuhesh237** » شنبه ژانويه 12, 2013 11:30 pm

تحفه حکیم مومن:

بنادق البزور
جهة درد گرده و مثانه
تخم خربزه خيار تخم كدوى شيرين برز البنج تخم خرفه بادام مقشر كثيرا نشاسته رب سوس خشخاش ابيض دو م
بلعاب بزرقطونا حب بقدر بندقى بسازند

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص326

توسط **pejuhesh237** » شنبه ژانويه 12, 2013 11:32 pm

تحفه حکیم مومن:

قرص زرشك
منقول از قانون مجرب جهة سدهء جگر و سپرز كه از حرارة باشد
و جهة تبها و امراض معدهء حاره و بيعديلست
زرشك بيدانه رب السوس گل سرخ تخم خيار تخم هندوانه تخم كشوث تخم كاسنى مكد سه
مصطكى سنبل الطيب عصارهء الغافث مكد ٢
فوة الصبغ ريوند زعفران مكد1 ترنجبين ٦
ترنجبين را به آب حل كردهء قرص بسازند
و اگر ريوند دو ل باشد اجود خواهد بود

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص326

توسط **pejuhesh237** » شنبه ژانويه 12, 2013 11:35 pm

تحفه حکیم مومن:

قرص كاكنج
جهة حرقة بول
تخم خيار حب كاكنج مغز بادام شيرين رب السوس كثيرا گل ارمنى صمغ دم الاخوين كندر مكد 10
تخم كرفس ٢ افيون يك م
از يك م تا يك ل و زياده از آن شربتست با شراب بنفشه
و قوتش تا دو سال باقيست

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص326

توسط **pejuhesh237** » يکشنبه ژانويه 13, 2013 8:17 pm

تحفه حکیم مومن:

قرص للفواق
كندر دراس يابس 3
فودنج ورق السداب ٢
بزرالنمام ٣ صعتر م نانخواه م و نيم
شربتش يك ل و نيم به طبيخ زيره

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص326

توسط **pejuhesh237** » يکشنبه ژانويه 13, 2013 11:37 pm

تحفه حکیم مومن:

قرص الذيابیطس
طباشير تخم كاهو تخم خرفه ١٥ گشنیز خشک ١٥
گل سرخ جلنار ٢ م گل ارمنى ٢ نيم م
با آب انار ترش بنوشند
قدر شربت ٢ ل

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص326

توسط **pejuhesh237** » يکشنبه ژانويه 13, 2013 11:38 pm

تحفه حکیم مومن:

قرص مرّ
لادرار الحيض مرصاف ٣ م ترمس ٥ م
ورق سداب فودنج مشكطرا مشيع فوه حلتيث سكبینج جاو شير قسط سنبل از هر يك ٣ م
با آب سداب قرص بسازند
قدر شربت ل

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص326

توسط **pejuhesh237** » يکشنبه ژانويه 13, 2013 11:41 pm

تحفه حکیم مومن:

قرص الورد
المسهل للصفرا مطفّى للحميّاة
گل سرخ 10، تخم خيار 5، تخم كدو 5، رب سوس 2
سقمونيا م كافور ربع م با آب خرفه قرص سازند
شربتش يك ل با يك ل شكر

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص326

توسط **pejuhesh237** » يکشنبه ژانويه 13, 2013 11:43 pm

تحفه حکیم مومن:

قرص ورد
نوع ديگر جهة درد معده و ورم معده
گلسرخ 6 و سنبل 3 ،رب السوس ٤ ،اكليل الملك بابونج اذخر ٣، مصطكى 2 كهربا م
شربتش يك ل
با طبيخ انيسون جهة درد معده
به آب عنب الثعلب جهة ورم معده

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص326

توسط **pejuhesh237** » يکشنبه ژانويه 13, 2013 11:45 pm

تحفه حکیم مومن:

قرص الخشخاش
جهة قروح سينه و شش و تب حار و درد سينه و زكام
گل سرخ و صمغ عربى ٤
كثيرا رب السوس ٢ خشخاش ابيض و اسود ٢ طباشير 5 زعفران ٢ دانگ
بقدر يك ل قرص بسازند و با شربت خشخاش بنوشند

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص326

توسط **pejuhesh237** » يکشنبه ژانويه 13, 2013 11:48 pm

تحفه حکیم مومن:

قرص مُبّرد
از املاى مرحوم حكيم محمد باقر جهة حمياة و عطش
و قايم مقام قرص كافور است
مرواريد طباشير ٢
صندل سرخ و سفيد نيلوفر گشنيز خشك گلسرخ تخم حماض تخم كاسنى تخم خرفه تخم كدو تخم هندوانه ٣
نشاسته كثيرا يك ل
بزر البنج ٢ خشخاش سفيد ٤
بزرقطونا در آب خيسانيده بى انكه صاف كنند با او قرص سازند
و اين قرص مالوف طبعى است كه متنفر باشد از شربت

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص326

توسط **pejuhesh237** » يکشنبه ژانويه 13, 2013 11:50 pm

تحفه حکیم مومن:

قرص كافور
از رازى و جهة علل جگر
و گفته است كه انفع اقراص است جهة علل جگر و حمياة و معمول حقير است طباشير ١٠ گل سرخ ٥
تخم كدو تخم كاهو تخم كاسنى تخم خرفه صندل سفيد كافور يك ل
بلعاب بزرقطونا قرص بسازند
و باز فرموده كه اگر بزر البنج داخل نمانيد جهة تبريد جگر و تطفيه حرارت عجيب خواهد بود

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص326

توسط **pejuhesh237** » دوشنبه ژانويه 14, 2013 12:03 am

تحفه حکیم مومن:

قرص سرطان
جهة مسلولين
طين ارمنى طين مختوم طين رومى نشاسته گل سرخ ٦ م
سرطان محرق ١٠ م كثيرا طباشير شاذنج مغسول ٥ م
ريشهء انجبار بدل كنند يا شاخ گاو كوهى سوخته كه حقير تجربه نموده است و بسيار مجرب است
خشخاش سفيد 3 و سياه 3 زعفران 3 نيز اضافه نموده
رب السوس ٣ م
به آب لسان الحمل قرص بسازند
بقدر دو درم با شربت انار شيرين بياشامند

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص326

توسط **pejuhesh237** » دوشنبه ژانويه 14, 2013 12:05 am

تحفه حکیم مومن:

قرص گل كبير
جهة تبهاى بلغمى و سوداوى و تبهاى مركبه و غير مركبه
گل سرخ ١٠
عصارهء غافث عصارهء افسنتين ٣ مصطكى ٢ و نيم سنبل اسارون عود اذخر مكد م
شربتش ٢ م به ماء البزور و ترنجبين

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص326

توسط **pejuhesh237** » دوشنبه ژانويه 14, 2013 12:07 am

تحفه حکیم مومن:

قرص كهربا
از نجيب الدين جهة حبس خون از هر موضعى كه باشد مجرب است
و انچه به سرخى در تحت هر يك نوشته شده با اضافهء مرواريد 5 و خشخاش سفيد 6 و سياه 6 گل مختوم 3 گل قبرسى 3 موافق كامل است
كهربا 5 تخم خرفه 5 بسد 5 تخم حماض 5 شاخ گاو كوهى 3سوخته (+پوست سوخته )تخم مرغ گل ارمنى ٣ صمغ بو داده 3 تخم گشنيز 6
جلغوزه 2 مكد ٥ ودع محرق 2 جلنار ٣ بزر البنج 2 لك منقى طباشير 4 كثيرا نشاسته مصطكى بو داده زعفران افيون ١ سک ٣ م
شربتش يك مثقال با رب به جهة نفث الدم
و با شراب خشخاش جهة قروح امعأ

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص326

توسط **pejuhesh237** » دوشنبه ژانويه 14, 2013 12:09 am

تحفه حکیم مومن:

قرص شادنج
منقول از تذكره كه بهتر از اقراص كهربا
و قاطع خون جميع اعضا و تجفيف قروح و رافع بقاياى آتشك بغايت مفيد است
و جهة تبهاى مركبه و اسهال دموى مجرب
گشنيز خشك بو داده خشخاش سفيد هر يك ٦ ل
كهربا مرجان تخم خرفه از هر يك ٥ ل
طين مختوم و اگر نباشد گل ارمنى شاخ گاو كوهى سوخته پوست تخم مرغ سوخته كثيرا صمغ عربى هر يك ٣ ل
ودع سوخته بزرالبنج شادنج هر يك دو ل
قدر شربت يك مثقال است
و بدل شادنج مقناطيس محرق مغسول است

کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص326 -327