برنامه آموزشی روز ششم اردوی سلامت 29 گام دوم

[pejuhesh231]

بسم الله الرحمان الرحیم

[pejuhesh232]

برنامه های پیراستن در سفره سلامت

برنامه های پیراستن برنامه هایی است که: برای پیراسته نمودن و پاکیزه کردن تن و روان بکار گرفته می شود؛ نتیجه این برنامه ها تصفیه و پاکسازی اجزای بدن است، بخصوص اجزایی که کار هضم و جذب و دفع را به عهده دارند.

اين برنامه براى اموزش عملي با روش صحيح زندگي از نظر مباحث سلامتي، همراه با تمرين تصحيحي عادات غلط غذايي است كه بعدا شخص بطور تركيبي در برنامه روزمره اش مي تواند بكار ببرد.

ضمن با راحتى و موفقيت گذراندن، افراد، می توانند خود را در يك تور نه روزه با تنوع خوراكيها ببينند نه محدوديتها و محروميتها و سختيها؛
افزون بر اینکه برنامه سلامتشان هم در حال اجراست و امتياز اين برنامه سلامت اجراى برنامه ها طبي در بهترين شرايط است.

این برنامه برای عادت کردن به چیزهای است که برای ما مفید است ولی نمی دانیم و عادت نداریم. اين برنامه سلامتي براى اصلاح عادت است نه عمل بر طبق عادت قبلي

در این برنامه تنظيم بر اساس جنس مواد است: حیوانی و گیاهی
گياهي هم شامل: پخته و غير پخته
پخته هم؛ غير رقيق و رقيق

در واقع هر روز از این برنامه نوع خاصی از خوردن مورد نظر است؛ یکی از روزهای این اردو محور خوردن، آب می باشد.
به همین دلیل در این مبحث به اهمیت و نقش آب در سلامتی و کاربردهای طبی آن در بهبود بیماری ها و رسیدن به شادابی مزاج می پردازیم.

[pejuhesh232]

تعاليم مكتب وحي در چگونگی و نحوه نوشیدن و مصرف آب

يكى از نعمتهاى بزرگ پروردگار متعال كه زندگى آدمى، بلكه همه موجودات زنده وابستگى كامل به آن دارد و حيات بدون آن ميسر نيست آب است و اين كه در كلام معصوم (علیه السلام) مزه آب را طعم زندگى فرموده اند اشاره به همين مطلب مى باشد.
قيلَ لِلصّادِقِ (علیه السلام) ما طَعْمُ الْماءِ؟ فَقالَ (علیه السلام) طَعْمُ الْماءِ طَعْمُ الْحَياةِ.
(ترجمه) از حضرت امام صادق (علیه السلام) سوال شد: طعم آب چيست؟ ايشان فرمودند: طعم آب، طعم زندگى است.

ايستاده آب آشاميدن در روز و نشسته در شب:
*قال الصادق (عليه السلام) قال: شرب الماء من قيام بالنهار يمرئ الطعام وشرب الماء من قيام بالليل يورث الماء الاصفر
(ترجمه)امام صادق (علیه السلام) فرمودند: ايستاده آشاميدن آب در روز ؛ غذا را گوارامي سازد و ايستاده آشاميدن در شب؛ زرد آب مي آورد.

*عن أبي عبدالله (عليه السلام) قال: شرب الماء من قيام بالنهار أقوى وأصح للبدن.
(ترجمه)امام صادق (عليه السلام) فرمودند: ايستاده آشاميدن آب در روز، مايه قدرت افزون تر و تندرستي بيشتر است.

آشامیدن به سه نفس:
*قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): اذا شرب احدکم الماء و تنفس ثلاثا کان آمنا
(ترجمه)پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) فرمودند: اگر هنگام نوشیدن آب حداقل سه بار تنفس کنید سلامتی خویش را تامین کرده اید.

اذکار نوشیدن آب:
*عن ابی عبد الله (علیه السلام): إذا شرب أحدکم الماء فقال: بسم الله ثم قطعه فقال: الحمدلله، ثم شرب فقال: بسم الله ثم قطعه فقال: الحمدلله، ثم شرب فقال: بسم الله ثم قطعه فقال: الحمدلله، سبح ذلک الماء له مادام فی بطنه الی أن یخرج.
(ترجمه) امام صادق (عليه السلام) فرمودند: هر گاه کسی پیش از آب خوردن بسم الله بگوید و دمی بخورد و الحمدلله بگوید، پس باز بسم الله بگوید و بخورد و دمی بخورد الحمدلله بگوید، پس باز بسم الله بگوید و بخورد پس بعد از خوردن الحمدلله بگوید مادام که آن آب در شکم او باشد، تسبیح خدا گوید و ثوابش از برای او باشد.

*عن ابی عبد الله (علیه السلام): ما من عبد شرب الماء فذکر الحسین (علیه السلام) و اهل بیته و لعن قاتله إلا كتب الله حسنة، و حطّ عنه مائة ألف سیئة، و رفع له مائة ألف درجة، و کأنما أعتق مائة ألف بسمة، و حشره الله یوم القیامة ثلج الفواد.
(ترجمه)امام صادق (عليه السلام) فرمودند: هر بنده ای که آب بخورد و حضرت امام حسین (علیه السلام) و اهل بیت او را یاد کند و لعنت کند کشندگان آن حضرت را، حق تعالی صد هزار حسنه برای او بنویسد و صد هزار گناه از او بیندازد و صد هزار درجه برای او بلند کند و چنان باشد که صد هزار بنده آزاد کرده باشد و حق تعالی در قیامت او را خوشحال و مطمئن خاطر محشور گرداند.

*در حديث ديگري آمده است که هرگاه رسول خدا صلي‌الله عليه و آله آب مي‌آشاميد مي‌فرمودند:
«الحمدالله الذي سقانا عذباً زلالاً برحمته، و لم يسقنا ملحاً اجاجاً بذنوبنا.»


ظرف آشامیدن:
*عن أبي عبدالله (عليه السلام) قال: كان رسول الله (صلى الله عليه وآله) يشرب في الاقداح الشامية يجاء بها من الشام وتهدى إليه و کان یعجبه أن يشرب في القدح الشامی و یقول: هی أنظف آنیتکم.
(ترجمه)امام صادق (عليه السلام) فرمودند: حضرت رسول (صلى الله عليه وآله) دوست می داشتند آب خوردن در قدح شامی را و می فرمودند که پاکیزه ترین ظرف های شماست و برای آن حضرت قدح ها از شام به هدیه می آوردند.

*عن عمر وبن أبي المقدام قال: رأيت أبا جعفر (عليه السلام) وهو يشرب في قدح من خزف.
(ترجمه) از عمر وبن أبي المقدام دیدم امام باقر (علیه السلام) را که از کوزه سفالی آب می خوردند.

*عن أبي عبدالله (عليه السلام) قال: قال أمير المؤمنين (عليه السلام): لا تشربوا الماء من ثلمة الاناء ولا من عروته فإن الشيطان يقعد على العروة والثلمة.
(ترجمه) امام صادق (عليه السلام) فرمودند که امیر المومنین (عليه السلام) فرمودند که: از ظرف شکسته و از پیش دسته کوزه آب نیاشامید که این دو موضع جای شیطان است.

*عن أبي عبدالله (عليه السلام) قال: مر النبي (صلى الله عليه وآله) بقوم يشربون الماء بأفواههم في غزوة تبوك، فقال لهم النبي (صلى الله عليه وآله): اشربوا بأيديكم فإنها خير أوانيكم.
(ترجمه) امام صادق (عليه السلام) فرمودند که پیامبر (صلى الله عليه وآله) گذشتند بر جماعتی که دهان به آب گذاشته بودند و می خوردند در غزوه تبوک. حضرت به ایشان فرمودند: به دست بخورید که بهترین ظرف های شما است.

*عن أبي عبدالله (عليه السلام) قال:لا ينبغى الشرب فى آنية الذهب و الفضة ؛
(ترجمه)امام صادق عليه السلام نيز مى فرمايد:((شايسته نيست نوشيدن از ظرف طلا و نقره .))

آنچه در آشامیدن نابایسته است:

يكجا سر كشيدن:
*قال رسول الله (صلی الله علیه و آله): اذا اشتهیتم ماء فاشربوه مصا و لا تشربوه عبّا
(ترجمه) پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) فرمودند:هنگامی که میل به اب داشتید و تشنه بودید آن را به مکیدن (جرعه جرعه) بنوشید آن را لاجرعه (یک باره) نیاشامید.

*قال رسول الله(صلی الله علیه و آله): العب یورث الکباد
(ترجمه)پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله) فرمودند:نوشیدن لاجرعه آب برای کبد (جگر سیاه) مضر است.

*قال رسول الله (صلى الله عليه وآله): مصوا الماء مصا ولا تعبوه عبا فإنه يوجد منه الكباد
(ترجمه)پيامبر اكرم (صلی الله علیه و آله) فرمودند: آب را بمكيد وآن را يكجا سر نكشيد؛ چراكه درد جگر از آن برمي خيزد.

نوشيدن آب فراوان:
*عن أبي عبدالله (عليه السلام) قال: لا تكثر من شرب الماء فإنه مادة لكل داء.
(ترجمه) امام صادق (علیه السلام) فرمودند: آب بسيار منوش؛ چراكه سرچشمه هر دردي است

نوشیدن آب بعد از غذای چرب:
*عن أبي عبدالله (عليه السلام) قال: شرب الماء علی أثر الدسم یهیج الداء.
(ترجمه) امام صادق (علیه السلام) فرمودند: نوشیدن آب پس از غذای چرب باعث تولید بیماری می شود.

[pejuhesh232]

دیدگاه طب کهن و اسلامی در مورد آب

آب رطوبت دهنده به بدن و مروح روح و رقیق کننده غذا و کمک دهنده بر هضم و نضج غذا است؛ هم چنین آب قابلیت نفوذ در مجاری تنگ بدن و رسیدن به مکان ها دور را در بدن دارا می باشد؛ به این جهت است که همانند غذا برای امر معیشت ضروری به حساب می آید.

در اغذیه ماده یبوست (خشکی) بر انها غالب است در واقع ماده ارضیت که ارکان اربعه است در انها غلبه دارد و به همین دلیل اکثر غذاها دیر انفعال هستند و دارای حرارت طبخ دهنده هستند و اگر آب با آنها نباشد، چه در داخل و چه در خارج (در دهان و بعد در معده و کبد) طبخ و نضج نمی یابند و از گلو نمی شود آن را فرو داد چه برسد به اینکه در داخل بدن طبخ و نضج پیدا کند!

اگر میزان آب هم کم و به اندازه نباشد طبخ تام صورت نمی گیرد؛ بلکه غذا سوخته شده و این احتراق و سوختن باعث فساد در بدن می شود.

پس از اینکه غذا بوسیله آب رقیق شد و در اعضاء تنگ و دور بدن وارد شد؛ برخي جذب بدن شده و طبیعت بدن در آن تصرف می کند و مائیت را از دمویت جدا می کند. سپس مقداری از مائیت آن از طریق بخار تحلیل رفته و به صورت عرق دفع می شود و بقیه به طرف کبد بازگشته و کبد آن را به گرده (کلیه) رسانده و از گرده به مثانه رفته و سرانجام به صورت ادرار دفع می شود.

از فواید دیگر آشامیدن آب این است که: رطوبت دهنده است. هم چنین مواد غذایی سفت و سنگین و فضولات خون و اخلاط دیگر را رقیق کرده و اگر آب نباشد رفع اینها محال است و اگر محبوس در بدن شوند باعث هلاکت می شوند.

پس به حکم آیه کریمه قرآن « وجعلنا من الماء کل شیء حی » آشامیدن آب باعث حیات و طول معیشت است مانند استنشاق هوا که ممد حیات است و این باعث می شود که حرارت غریزی موجود در بدن و روح حیوانی را ترویح کند.

هم چنین آب کم کننده حرارت معده و کبد و شستشو دهنده اخلاط غلیظ و لزج و ملین است؛ هم چنن دفع کننده و کمک دهنده به هضم و نضج و جذب و دفع است.

جوهر آبها به اعتبار خفت و ثقالت و صفا و کدورت، سرعت انحدار و تقویت هاضمه و ضعف آن، عذوبت و حلاوت و ملوحت و زعوقت مختلف می باشند و انواع آبها منحصراند به:

آب باران و آب چشمه ها و دریاها و کاریزها و چاه ها و آب گداخته از برف و یخ که به زبان عربی میاه مطر و بحر و عین و قنات و بئر و ماء مذاب ثلج و جمد نامند. به عبارت دیگر میاه یعنی آب ها منحصر اند به میاه جاریه و راکده و ماء المطر.

آب جاری مانند آب نهرها؛ و ماء المطر یعنی آب باران که از آب نهرها لطیف تر و خفیف تر (سبک تر) است. و به حكم آنست آب مقطر.

و ماء العیون یعنی آب چشمه ها که آب از آن می جوشد و برآید؛ وو به حكم آنست آب کاریز.

آب راکد یعنی آب ایستاده غیر جاری مانند آب غدیرها و گودالها و .... و در حکم این ها است آب چاه.

پس بهترین آب آن است که در لطافت و سبکی و صفا و عذوبت و سرعت نفوذ و انحدار و تقویت هاضمه بر همه آبها برتری و مزیت داشته باشد و از همه بهتر آب باران است که اوضاف بیان شده را دارد و بعد از آن آب جاری نهرها است.

هم چنین آب باران به سبب اینکه دارای لطافت بسیار است بسیار زود دچار عفونت و آلودگی می شود و به دلیل اینکه به سرعت در عمق اعصاب نفوذ پیدا می کند برای سینه و آلات صوتی مضر است؛ به دلیل اینکه دارای لطافت است به سرعت نفوذ کرده و بخارات آن به دماغ رسیده و باعث نزله و زکام و سرفه می شود.

از میان آب باران بهترین آنها آب باران صیفی (تابستانی) و خریفی (پاییزی) است؛
و بعضی هم آب باران زمستان را بهترین آب دانسته اند؛ به دلیل ضعف تاثیر تابش آفتاب و زیادی بالا رفتن بخارات غلیظ.
هم چنین بعضی باران ربیعی را بهترین دانسته اند به دلیل اینکه تابش اشعه آفتاب در حد اعتدال است؛ به همین دلیل آب باران به حسب منطقه و شهر و موسم باران مختلف می باشد.

افضل آب باران آبی است که در گودال سنگی (در نواحي باكيزه مانند كوهها) جمع شده باشد.

نزدیک به آب باران، آب مقطر به عنوان عرق در قرع و انبیق بدست مي آيد.

بعد از آن در میان آبها از نظر لطافت، آب چشمه های جاری است
که شیرین، صاف، شفاف و خوش طعم و رایحه است
و باید که خاک زمین آنها خالص و طیب و یا مخلوط به سنگریزه و یا سنگلاخ باشد
و به شدت بجوشد و برآید و بالای آن مکشوف و باز باشد
و باد شمال و صبا بر آن بوزد و اشعه آفتاب و کواکب بر آن بتابد و بخارات آن به تحلیل رود و در آنها محتقن نماید و به دلیل حرکت هوا لطیف و تصفیه می شود
و هر چشمه ای که آب آن از بلندی مانند بلندی بالای کوه و یا دامنه کوه به پایین بریزد همین اوصاف را دارا می باشد.

و نزديك به اين آب؛ آبي است که از کوزه و سبو ترشح می شود و یا از ظرفی که دارای منافذ باز هستند و یا سنگ رخو که آب مقطر و منتشر از آنها را جمع نموده و بیاشامد مانند آب شور دریا و... یا آب کدر ناصاف در آن می ریزند و از آن آب شیرین صاف منتشر می گردد.

و بعد از آن از میان آبها میاه انهار جاریه است که منبع و سرچشمه ان دور باید باشد و
هم چنین خاک آن طیب و یا دارای سنگریزه سرخ باشد و یا اینکه به سرعت از سنگ عبور کند و بر آن باد صبا و شمال بوزد و آن را به حرکت در آورد

و آب آن باید شیرین، صاف، شفاف و عمیق باشد و مسیر حرکتش از مغرب و جنوب به طرف مشرق و شمال برود؛ (یعنی که منبع و سرچشمه آن مغرب و جنوب و مسیر حرکت آن به طرف مشرق و شمال باشد).
و هر آب جاری که متصف به این اوصاف نباشد و یا طعم و رایحه کریهه بر آنها غالب باشد ردی و زبون است.
و همينطور آب قنات وكاريزهایی که سرچشمه انها دور و بلند هستند و آب انها بسیار شیرین و صاف و سبک باشد و به سرعت هم در جریان باشد مناسب هستند.

بعد از این ها میاه راکده است؛ یعنی آبهای ایستاده. مانند آب غدیرهای وسیع و عمیق که دارای خاک پاک و طیب، صاف و شیرین، خوش گوار و خوش طعم باشد و بالای آن مکشوف و اطراف آن خالی از درختان و نباتات باشد و باد شمال و صبا بر آن بوزد و آن را به موج آورده و متحرک کند تا ابخره در آن ها محتقن شده و لطیف شود.
اگر آبی خلاف اینها باشد مانند: آب غدیرهای کوچک و گودال ها همگی ردی و ثقیل و موجب امراض ردیه اند.

آب گداخته یخ وبرف مانند آب ایستاده است و هر چند لطیف است مضر اعصاب و احشا است و باعث تحریک نزله و سرفه می شود.
هم چنین آب حوض ها و آب انبارها و برکه ها همه ردی و ثقیل و نفاخ است و موجب امراض ردی اند؛ خصوصا آنهایی که داخلش زالو و کرمها وارد شده است و غلیظ باشد و طعم و رایحه آنها متغیر باشد؛ خصوص که بالای آن مکشوف یعنی پوشیده باشد.

و آب هایی که دارای ردائت و ضرر زیاده هستند: آب نی زارها و برنج زارها و آبهای جاری که از زیر درختان و بوته هاي سمی عبور کنند و یا بر زمین های کثیف و تلخ و شور حرکت کند همگی موجب امراض می شوند و باعث ضعف معده و کبد و سوء هاضمه و کمی اشتها و عفونت در اخلاط و ایجاد سده و سوء تغذیه و سوء القنیه و استسقاء و طحال و یرقان و بواسیر و دوالی و اورام رخوه و زردی رنگ رخسار و سنگینی بدن و قروح احشا و حمی ربع و عرق مدنی و قروح ساق پا و لاغری آن و حکه و جرب و قوبا و جنون و نزول آب در اعضاء و ... خصوصا در زمستان می شود و در زنان باعث سختی حمل و سقط جنین و متولد شدن آن متورم و حصول رجاء (یعنی حمل کاذب) و وخم و در اطفال ادره و دیگر بیماری ها می شود.

آب کدر: مولد سده و سنگ کلیه و مثانه و مفسد غذا و همانند آب راکد است.

آب بئر و (چاه) که سنگین و نفاخ و بطیء الانحدارند.
و بهترین اینها آب چاههای وسیع و عمیق است که دارای آب بسیار باشد و مجرای آن از طرف شمال و یا مغرب باشد و آب ان ها شیرین، صاف، شفاف و سبک باشد و همیشه از آن آب کشیده باشند
و اگر آبی به این اوصافی که گفته شد نباشد و طعم و رائحه اش متغیر باشد و یا مایل به تلخی و شوری و عفونت باشد و یا مدتی این آب در جایی محتقن و محبوس شده باشد همه این ها باعث بوجود آمدن امراض می شود.

علامتهای خفت و لطافت آب:

1- یکی از علامتهای آب سبک و لطیف آن است که شیرین و دارای صفا و سرعت انحدار و کمک دهنده به هضم و تقویت کننده اشتها و عدم نفخ و قرقر شکم و سنگینی و ... است.

2- از علامتهای دیگر این است که آن آب به سرعت گرما و سرمایی را که از خارج به آن می رسد را به خود قبول کند؛ یعنی آبی که زودتر از تاثیر گرم کننده ای گرم شود و از تاثیر مبردی سرد شود سبک تر و لطیف تر است و آن ابی که دیرتر قبول سرما و گرما کند ثقیل و غلیظ است.

3- علامت دیگر برای تشخیص آن است که: دو قطعه پنبه و یا کرباس و یا خاک پاک و طیب را که دارای وزن مساوی باشند در دو مقدار از دو نوع متفاوت از آب تر می کنند و مساوی خشک می کنند که رطوبت در آنها باقی نماند سپس آنها را وزن می کنند هر کدام سنگین تر باشد آب آن ثقیل و سنگین تر است.

فایل صوتی برنامه آموزشی روز ششم را از این آدرس دریافت نمایید: