بزرگ شدن خوش خیم پروستات

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

می‌توان علایم BPH را به 2 دسته تقسیم کرد:
1- آن دسته علایمی که مربوط به تنگی یا انسداد پیشابراه هستند، مثل:
اشکال در شروع دفع ادرار
جریان خفیف ادرار و قطع و وصل شدن آن
چکیدن ادار بعد از اتمام دفع (یعنی برای ادرار کردن به دستشویی می‌روید ولی هر چه صبر می‌کنید ادرارتان نمی‌آید، در حالی‌که همچنان احساس ادرار دارید. بعد از چند مدت تازه ادرارتان شروع به آمدن می‌کند ولی به صورت باریکه‌ای نخی‌شکل از ادرار و تازه در حین آمدن همین باریکه هم چند بار جریان قطع و وصل می‌شود و بالاخره بعد از این‌که احساس کردید دیگر ادرار ندارید، هنوز جریان ادرار به صورت قطره قطره می‌آید و موجب آزارتان می‌شود.)

2- آن دسته علایمی که ناشی از تغییرات ثانویه در مثانه هستند، مثل:
احساس فوریت در دفع ادرار
دفع مکرر ادرار
احساس عدم تخلیه کامل مثانه بعد از دفع ادرار
بیدار شدن مکرر از خواب جهت دفع ادرار
همان‌طور که گفته شد، پروستات بزرگ‌شده مثل یک سد در جلوی جریان ادرار قرار دارد. از طرفی کلیه‌ها به صورت طبیعی و بی‌خبر از این اتفاقات همچنان ادرار تولید می‌کنند و مثانه به تدریج پر می‌شود و برای دفع ادرار متوسل به زور شود. پس در نتیجه شروع به قوی‌ و کلفت‌تر کردن عضلات خود می‌کند. در حالی‌که این کار نتیجه معکوسی دارد، چون باعث می‌شود حجم مثانه کمتر شود و در برابر مقدار ادرار کمتری احساس پربودن کند. از طرف دیگر تجمع ادرار و راکد ماندن آن پشت پروستات و در مثانه، باعث می‌شود مواد موجود در ادرار روی جدار مثانه تأثیر بگذارند و آن را حساس کنند. این ادرار باقی‌مانده مستعد عفونت و سنگ مثانه هم هست و این‌ها باعث به وجود آمدن علایم فوق می‌شوند.
هنگامی که مثانه بسیار حساس شود به طوری که نتواند ادرار را در خود نگه دارد، بیمار دچار بی‌اختیاری ادرار می‌شود.
فرد به علت کاهش حجم مثانه احساس فوریت می‌کند، یعنی احساس می‌کند اگر زود به دستشویی نرود ادرارش خودبه‌خود تخلیه و دفعات دفع ادرارش هم بیشتر می‌شود.
سوزش یا درد در هنگام دفع ادرار در مواردی چون عفونت مثانه و سنگ مثانه دیده می‌شود.
مشاهده خون در ادرار می‌تواند نشانه BPH باشد، ولی اغلب مردانی که دچار این بیماری هستند در ادرارشان خون دیده نمی‌شود.

[pejuhesh234]

اصطلاحات بیماری:
بزرگ شدن خوش‌خیم پروستات Benign Prostate hypertrophy

بزرگی خوش خیم پروستات چیست؟
بیش از نیمی از مردان بالای سن ۶۰ سال دچار بزرگی پروستات هستند و احتمال بروز این حالت با افزایش سن افزایش می یابد. در سن ۸۰ سالگی حدود ۸۰ درصد مبتلا خواهند بود.
اما فقط ۴۰ تا ۵۰ درصد موارد واقعاً دچار علائم ناشی از بزرگی پروستات خواهند بود.
در بزرگی خوش خیم پروستات اول قسمتهای مرکزی پروستات بزرگ می شود، بزرگی این ناحیه معمولاً بر روی پیشابراهی که از داخل پروستات عبور می کند فشار می آورد.
گاهی اوقات این حالت منجر به بروز علایم و مشکلات ادراری خواهد شد. معمولاً بزرگی خوش خیم پروستات در عملکرد جنسی اختلالی ایجاد نخواهد کرد.
باید بخاطر داشت که بزرگی خوش خیم پروستات سرطان نبوده و منجر به بروز سرطان نیز نخواهد شد. اما ممکن است فرد همزمان دچار بزرگی پروستات و سرطان پروستات باشد.

عوامل خطرساز :
در مورد ابتلا به بيماري هيپرتروفي خوش خيم پروستات علل و عوامل خطرساز مشخصي وجود ندارد . تنها به نظر مي رسد در بعضي از نژادها اين بيماري شايعتر باشد .

آیا می‌توان علایم را نادیده گرفت؟
علایم BPH شبیه علایم بیماری‌های جدی‌تری مثل عفونت مثانه، سرطان مثانه و سرطان پروستات است. به همین جهت در صورت بروز چنین علایمی حتماً با پزشک خود مشورت کنید. با این‌که BPH خوش‌خیم است و سرطان نیست و ایجاد سرطان نیز نمی‌کند، اگر به آن توجه نشود می‌تواند به مثانه و کلیه‌ها صدماتی جدی مثل: عفونت مثانه، سنگ مثانه و تخریب غیر قابل برگشت کلیه به علت پس زدن ادرار به درون کلیه وارد کند.

نقش تغذیه
تحقیقات نشان داده‌ است که بین مصرف چربی لبنیات به ویژه کره و مارگارین و بزرگی پروستات ارتباط وجود دارد.
همچنین کمبود عنصر روی و افزایش کلسترول می‌تواند به بزرگ شدن پروستات کمک کند. توجه داشته باشید که گوشت و روغن دانه‌های روغنی حاوی غلظت بالایی از عنصر روی هستند.

[pejuhesh234]

درمان
از آن جایی که این بیماری می‌تواند باعث عفونت مجاری ادراری شود، یک پزشک قبل از درمان خود BPH، معمولاً عفونت احتمالی را توسط آنتی‌بیوتیک‌ها درمان می‌کند.
در یک‌سوم موارد خفیف بیماری، علایم BPH بدون درمان و بعد از مدتی خودبه‌خود برطرف می‌شود؛ بنابراین در مواردی که علایم بیماری برای فرد قابل تحمل است، پزشکان غالباً درمانی را توصیه نمی‌کنند و تنها بیمار را تحت نظر می‌گیرند تا در صورت پیشرفت علایم یا تهدید سلامتی بیمار، درمان را آغاز کنند.

برای درمان BPH راه‌های مختلفی وجود دارد که یکی از این راه‌ها استفاده از دارو است. اما داروها در تمامی بیماران مؤثر واقع نمی‌شوند و درضمن با قطع دارو پروستات دوباره شروع به بزرگ شدن می‌کند. از جمله داروهایی که در BPH استفاده می‌شوند می‌توان فیناستراید (Finasteride) و پرازوسین (Prazosin) را نام برد.

فیناستراید
این قرص که برای برطرف کردن علایم BPH به کار می‌رود، به طور خوراکی مصرف می‌شود.
این دارو با برخی داروهای ضد فشار خون، هورمون‌های مردانه با عصاره نخل اره‌ای و ... تداخل دارویی دارد؛ بنابراین مصرف هر دارویی را به پزشک خود اطلاع دهید.
تا 6 ماه بعد از اتمام دوز کامل فیناستراید، از اهدا خون پرهیز کنید؛ٰ چون تزریق خونی که حاوی فیناستراید است برای خانم‌های حامله ضرر دارد.

پرازوسین
این دارو به صورت کپسول خوراکی موجود است.
مصرف این کپسول همراه غذا می‌تواند به کاهش عوارض جانبی آن کمک کند.
در صورت مصرف این دارو فشار خون خود را به طور منظم چک کنید.

فیتوگرافی یا گیاه‌درمانی، یکی دیگر از روش‌های درمانی برای BPH است. که در این روش از گیاهان یا عصاره آن‌ها برای درمان بیماری استفاده می‌شود. از جمله این داروها می‌توان پوسته پیجئوم آفریکانوم (Pygeum Africanum)، ریشه اکیناسه پورپورا (Echinacea Purpurea) و میوه گیاه نخل اره‌ای (Saw Palmctto)، را نام برد. مکانیسم اثر این گیاهان ناشناخته است.

روش‌های دیگری نیز وجود دارد که تنها برخی از علایم بیماری را برطرف می‌کنند و درواقع BPH را به طور کامل درمان نمی‌کنند و تنها در بیمارانی که جراحی در آن‌ها امکان‌پذیر نیست، استفاده می‌شود. این روش‌ها که کم‌تهاجمی نامیده می‌شوند، شامل موارد زیر هستند:
1- درمان با لیزر
2- تبخیر الکتریکی پروستات از راه پیشابراه (TVNA)
3- افزایش دما توسط مایکروویو
4- کندن یا جداکردن (ablation) سوزنی پروستات از راه پیشابراه
5- کاهش حجم پروستات با استفاده از فراصوت متمرکزشده با شدت بالا (HIFU). یعنی با استفاده از تجمع امواج صوتی حجم پروستات را کم می‌کنند
6- استنت‌های داخل پیشابراهی
7- گشاد کردن پروستات توسط بالون از راه پیشابراه.
اما درمان به طریق جراحی بهترین راه‌ حل برای بیماران مبتلا به BPH است. در این روش تنها قسمتی از پروستات که بزرگ شده (قسمت میانی) و به پیشابراه فشار می‌آورد برداشته می‌شود.

روش‌های مختلف جراحی
1-تراشیدن و برداشتن قسمتی از پروستات از راه پیشابراه (TURP). در این روش داخلی‌ترین قسمت پروستات (قسمت میانی) برداشته می‌شود. برای این کار وسایل پیشرفته‌ای مثل وسایل جراحی لاپاروسکوپی از طریق مجرا به پروستات می‌روند و ذره ذره از داخل، پروستات را می‌تراشند و به اصطلاح کانال باز می‌کنند. در این روش، جراحی باز انجام نمی‌شود و بیمار زودتر از بیمارستان مرخص می‌شود.

2- برش دادن پروستات از راه پیشابراه. در این روش با ایجاد 1 یا 2 برش در غده پروستات، فشار داخلی پروستات کاهش می‌یابد و به اصطلاح این برش‌ها باعث می‌شوند که پروستات کمی بازتر و مجرا گشادتر شود. این روش کمتر از روش TURP تهاجمی است، اما روش TURP به علت آن‌که بیشتر مؤثر واقع می‌شود، توسط بسیاری از پزشکان به عنوان روش انتخابی، برگزیده می‌شود. اما از این روش معمولاً در مواردی که بزرگ شدن پروستات اندک باشد استفاده می‌شود که در این صورت مؤثر بودن آن به اندازه TURP خواهد بود.

3- جراحی باز ساده پروستات (پروستاتکتومی). از این روش در مواردی که پروستات خیلی بزرگ شده باشد استفاده می‌شود. در این روش بسته به تکنیک عملی، یک برش در قسمت پایین شکم و زیر مثانه داده می‌شود و پروستات که مثل یک گردوی بزرگ شده است، خارج می‌شود. سپس بقیه مجرای ادرار به گردن مثانه وصل می‌شود تا جای خالی پروستات احساس نشود. عوارض این روش جراحی کمی بیشتر از روش‌های کم‌تهاجمی است ولی درمان قطعی است؛ چون دیگر پروستاتی وجود ندارد که بخواهد بزرگ شود.

بعد از جراحی ساده پروستات و همچنین بعد از روش‌های کم‌تهاجمی، ممکن است تا مدتی علایمی مثل خون در ادرار به طور گذرا، عفونت مجاری ادراری، بی‌اختیاری موقتی ادرار و علایم دایمی‌تری مثل کاهش فعالیت جنسی، دیده شوند. اما اغلب این علایم بعد از گذشت 1 سال به کلی بهبود می‌یابند.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

PRAZOSINعوارض جانبي پرازوسين:
CNS سرگيجه، سردرد، خواب‌آلودگي، ضعف، سنكوپ با دوز اول، افسردگي.
CV هيپوتانسيون ارتوستاتيك، طپش قلب.
EENT تاري ديد، خشكي دهان.
GI استفراغ، اسهال، كرامپ‌هاي شكمي، يبوست، تهوع.
GU پرياپيسم، ايمپوتانس.
عوارض جانبي فیناستراید (Finasteride
GU ايمپوتانس، كاهش حجم انزال، كاهش ليبيدو.
عوارض لیزر درمانی
بدنبال انجام ليزر عوارض زير ممكن است پيش بيايد :

1- درد: در حين انجام ليزر درد و سوزش خفيف ممكن است احساس شود كه با استفاده از بي حسي موضعي قابل كنترل خواهد بود . براي كنترل در د پس از ليزر ،‌براي بيمار مسكن تجويز خواهد شد .

2-تورم و ترشح از ضايعه :چنانچه منطقه مورد درمان در اطراف چشم يا گردن باشد تورم ايجاد ميشود كل مناطق در مان شده براي 7-5 روز متورم هستند و ترشح مايع روشن از آنها طبيعي است كه ممكن است بصورت دلمه روي ضايعه خشك شود . كمپرس مكرر ضايعات باعث كنترل ترشحات ميشود .

3-قرمزي پوست : پوست نواحي درمان شده تا چندين هفته قرمز باقي مي ماند كه از هفته دوم به بعد با كرم هاي پوشاننده قابل كنترل است . اين قرمزي تا چند هفته يا چند ماه پس از ليزر به مرور برطرف ميشود .

4-تيره شدن پوست : معمولا“ حدود يكماه بعداز درمان ايجاد ميشود و به مرور در عرض چند ماه بعد برطرف ميشود اين شكل در پوستهاي تيره تر بخصوص اگر منطقه درمان شده در معرض تابش نور خورشيد قرارگيرد شايعتر است.

5-روشن ترشدن پوست : عارضه نادري است كه بطور دير رس ظاهر ميشود گرچه نواحي روشن تر از پوست طبيعي ممكن است به مرور زمان به رنگ طبيعي برگردند ولي اين عارضه ممكن است دائمي باشد .

6-تشديد آكنه ( جوش ) يا ايجاد كيستهاي بسيار ريز : حتي در كساني كه سابقه قبلي آكنه ندارند ممكن است ديده شود . اين عارضه معمولا“ بدنبال استفاده زياد از پمادها بعد از عمل ديده ميشود ولي ممكن است بعنوان يك پاسخ طبيعي نيز بروز كند .

7-واكنش حساسيتي : ممكن است بدنبال استفاده از داروهاي بي حسي موضعي يا پمادها ويا داروهاي خوراكي كه بعد از درمان تجويز ميشود ديده شود

8-عفونت : ضايعات درمان شده ممكن است دچار عفونت پوستي شوند كه با درد و تورم و ترشح مشخص ميشود .اين عارضه بايد تحت نظر پزشك معالجه شود . گهگاه عليرغم مراقبت خوب از ضايعه و استفاده از آنتي بيوتيك ها نيز عفونت عارض ميگردد.

9-ايجاد اسكار ‍ ( جوشگاه ) : در منطقه مورد درمان عارضه نادري است . مراقبت مناسب پس از ليزر احتمال اين عارضه را به حداقل مي رساند .

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.