اوركيت

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

علايم باليني اپيديديميت و اورکيت
بيماران مبتلا به اپيديديميت معمولا با شروع تدريجي دردي مراجعه مي‌کنند که محدود به خلف بيضه است و اغلب به بخش تحتاني شکم انتشار مي‌يابد.
باوجود اينکه بيماران اغلب درد يک طرفه‌اي دارند که از اپيديديم آغاز مي‌شود، اين درد مي‌تواند به بيضه مجاور نيز انتشار يابد.
بيماران دچار اپيديديميت و اورکيت اغلب به تاکي‌کاردي يا تب دچارند، همچنين ممکن است بيماران در حالت نشسته احساس ناراحتي داشته باشند.
علايم عفونت دستگاه ادراري تحتاني مانند تب، تکرر ادرار، فوريت ادرار، هماچوري و ديزوري نيز ممکن است وجود داشته باشند.اين علايم در اپيديديميت و اورکيت شايع هستند
اورکيت ويروسي با شروع ناگهاني درد اسکروتوم و تورم آن همراه است و به طور معمول يک طرفه است
در صورت همراهي با عفونت اوريون، اورکيت معمولا 4 تا 7 روز پس ازبروز پاروتيديت (التهاب وعفونت درغدد بزاقي بناگوش) رخ مي دهد.
علامتهای رایج ارکیت عبارت‌اند:
از تب شدید، درد ناگهانی بیضه، تهوع، استفراغ، و تورم، سفتی و دردناک بودن غده به هنگام تماس با چیزی.
مایعی که اطراف بیضه جمع می‌شود، ممکن است حاوی چرک یا خون باشد. کیسۀ بیضه عموماً سرخ‌رنگ و ضخیم می‌شود.

[pejuhesh234]

اصطلاحات بیماری:
(orchitis)
التهاب بیضه ها
اورکیت عبارت است از التهاب بیضه ها در اثر عوامل چرک زا،ویروس ،اسپیروکت،انگل یا فاکتورهای شیمیایی و یا علل ناشناخته .بیماری اوریون نیز یکی از علل اورکیت است.
اُرْکیت [orkīt]، التهاب و تورّم بیضه‌ها که ناشی از عفونت یا آسیب فیزیکی باشد. بیضه‌ها یک جفت اندام‌اند که در جنس نر داخل کیسۀ بیضه واقع‌اند و سلولهای اسپرم را برای تولیدمثل پدید می‌آورند.
به پشت هریک از بیضه‌ها، اِپیدیدیم متصل است که نقش مجرای ذخیره‌کننده برای اسپرمهای آمادۀ خروج را دارد. مجرایی که اسپرم را از بیضه‌ها و اپیدیدیم به بیرون هدایت می‌کند، طناب اسپرمی نام دارد.
ذخیرۀ غنی خون و لنف در بیضه‌ها مانع از شکل گرفتن بسیاری از عفونتها در این اندام می‌گردد. عفونتها می‌تواند از هر جای بدن به وسیلۀ جریان خون، مجاری لنفی، یا طنابهای اسپرمی به اپیدیدیم و بیضه‌ها منتقل گردد.
سازواره‌های مسبب التهاب می‌تواند از گروه باکتریها، ویروسها، قارچها یا انگلها، و التهاب ممکن است ناشی از آسیبهای شیمیایی یا فیزیکی باشد.
ارکیت ممکن است ناشی از عفونتها و دیگر بیماریها در هر جایی از بدن باشد.
اوریون (گوشک) بیماری منتشری است که احتمالاً بیش از بقیۀ بیماریها بیضه را مبتلا می‌سازد و عامل آن نوعی ویروس است.
این نوع ارکیت معمولاً ظرف 10 روز یا کمتر خودبه‌خود فرو می‌نشیند و به ندرت موجب آسیب دائمی می‌شود. معمولاً فقط یکی از بیضه‌ها دچار التهاب می‌شود که گاه اپیدیدیم را نیز مبتلا می‌کند.
در موارد نادر که هر دو بیضه گرفتار می‌شوند، ممکن است ناتوانی جنسی و سترونی (عقیمی) بروز کند.
آسیبهای فیزیکی، مانند آنچه بر اثر ضربات پدید می‌آید، معمولاً اگر شدید باشند،عفونت درپی دارند. این‌جراحات مقاومت را در برابر باکتریها کم می‌کند.
مواد شیمیایی مانند یُد، سرب و الکل گاه باعث آسیب بیضه‌ها شده‌اند. درمان اغلب ارکیتها استفاده از آنتی‌بیوتیک، استراحت، محافظت از بیضه‌ها، کمپرس، و در صورت لزوم، جراحی یا تخلیۀ چرک است.

منبع:دانشنامه ایران

اپيديديميت و اورکيت به ترتيب به التهاب اپيديديم و بيضه‌ها با يا بدون وجود عفونت اطلاق مي‌شود.اين وضعيت‌ها را مي‌توان بسته به طول مدت علايم به صورت حاد، تحت حاد و مزمن طبقه‌بندي کرد.
در اپيديديميت‌ حاد، علايم به مدت کمتراز 6 هفته وجود دارند و اپيديديميت مزمن با درد و معمولا بدون تورم مشخص مي‌شود که براي بيش از3 ماه باقي مي‌ماند.
اورکيت معمولا هنگامي رخ مي‌دهد که التهاب از اپيديديم به بيضه مجاور انتشار يابد و با درد و تورم مشخص مي‌شود.
اپيديديميت از اورکيت شايع‌تر است. اورکيت تنها، نادر است و اغلب با عفونت اوريون در پسر بچه‌هاي زير۱۳ سال مرتبط است.

اتيولوژي و پاتوفيزيولوژي
اپيديديميت شايع‌ترين علت التهاب داخل اسکروتوم است . با وجود اينکه اپيديديميت در گذشته ناشي از تحريک شيميايي به دنبال ريفلاکس ادرار تصور مي‌شد، ولي صعود معکوس پاتوژن منشا اصلي عفونت است و در بيشتر موارد باکتري‌ها مقصر هستند.
همچنين نوع باکتري‌ها بسته به سن بيمار متفاوت است.

در مردان ، اپيديديميت بيشتر بر اثر عفونت جنسي با نيسريا گونوره يا کلاميديا تراکوماتيس ايجاد مي‌شود.
اپيديديميت و اورکيت به طورمعمول در بيماران سرپايي مشاهده مي‌شوند و اغلب مردان بين سنين14 تا35سال به اين وضعيت‌ها دچار مي‌شوند و کلاميديا تراکوماتيس و نيسريا گونوره، شايع‌ترين پاتوژن‌هاي اين گروه سني هستند.

اپيديديميت همچنين مي تواند اغلب بر اثر عفونت با پاتوژن‌هاي شايع دستگاه ادراري مانند اشريشيا کولي E. coli .نيزايجاد ‌شود
در مرداني که تماس جنسي از راه مقعد برقرار مي‌کنند، باکتري‌هاي کوليفرم پاتوژن‌هاي اصلي هستند؛ هرچند که عفونت با هموفيلوس آنفلوآنزا نيز به اين موضوع ربط داده شده است.

پاتوژن‌هاي ديگري که کمتر با اپيديديميت مرتبط‌اند عبارتند از اوره‌آپلاسما اوره‌آليتيکوم، پروتئوس ميرابيليس، کلبسيلا پنومونيه و سودومونا آئروژينوزا .
اپيديدميت باکتريايي غيراختصاصي بر اثر باکتري‌هاي ‌هوازي گوناگون ايجاد مي‌شود و اغلب با ناهنجاري‌هاي آناتوميک در ارتباط است.

اپيديديميت ثانويه به مايکوباکتريوم توبرکولوزيس نادر است ولي بايد در افراد پرخطر در نظر گرفته شود در بيماران آلوده به ويروس نقص ايمني انساني(HIV) يا مبتلا به نشانگان نقص ايمني اکتسابي(AIDS) علل قارچي و ويروسي از جمله سيتومگالوويروس نيز گزارش شده است.

دررابطه با اورکيت بايد گفت که ، به‌جز بيماري‌هاي ويروسي، عفونت‌هاي مجراي ادراري تناسلي به ندرت به طور اوليه بيضه را درگير مي‌کنند.و اوريون شايع‌ترين علت اورکيت ويروسي است ودر20تا30 درصد مردان مبتلا به عفونت اوريون ، اورکيت رخ مي‌دهد. اورکيت معمولا در بيماران مبتلا به اپيديديميت، همزمان رخ مي‌دهد و پاتوژن‌هاي مسوول بروز اين وضعيت‌ها يکسان هستند.

عفونت با منشا خوني عمده‌ترين راه عفونت بيضه به تنهايي است

عوامل خطرزاي اپيديديميت در تمام مردان عبارتند از:
فعاليت جنسي، فعاليت فيزيکي شديد، دوچرخه يا موتورسواري و نشستن به مدت طولاني مانند هنگام مسافرت و مشاغل کم‌تحرک ، جراحي اخير دستگاه ادراري يا وسيله‌گذاري در دستگاه ادراري و اختلالات آناتوميک مانند انسداد پروستاتي در سالمندان و دريچه پيشابراهي خلفي يا تنگي دهانه پيشابراه در پسران نابالغ..

[pejuhesh234]

آزمون‌هاي تشخيصي:

علاوه بر شرح حال و معاينه باليني دقيق، بررسي‌هاي تشخيصي مي‌تواند به تاييد اپيديديميت و اورکيت و کشف پاتوژن مسوول کمک کند.همچنين آزمون‌هاي تشخيصي مي‌توانند بيماران مبتلا به تومور يا پيچش بيضه را شناسايي کنند اما در صورتي که شک باليني به پيچش بيضه وجود دارد، ارجاع بيمار به اورولوژيست نبايد تا زمان انجام آزمون‌هاي تصويربرداري به تاخير بيفتد.

رنگ‌آميزي گرم و کشت ترشحات برداشته شده از پيشابراه براي تشخيص اورتريت و عفونت گونوکوکي توصيه مي‌شود.آزمون تجزيه ادرار و کشت ادرار نيز بايد به عمل آيد که البته نمونه‌گيري از اول ادرار ترجيح داده مي‌شود. وجود لکوسيت استراز و گويچه‌‌هاي سفيد مطرح کننده اورتريت است و به افتراق اپيديديميت از پيچش بيضه کمک مي‌کند.

در صورت شک به اپيديديميت، آزمون‌هاي واکنش زنجيره‌اي پليمراز براي بررسي وجود کلاميديا تراکوماتيس و نيسريا گونوره بايد روي نمونه‌هاي گرفته شده از ترشحات پيشابراه يا نمونه ادرار انجام شود.

تقريبا در تمامي بيماران مشکوک به اپيديديميت، سونوگرافي داپلر با اثبات وجود جريان خون براي رد پيچش بيضه لازم است. سونوگرافي داپلر رنگي، خونرساني بيضه و آناتومي محتويات اسکروتوم را ارزيابي مي‌کند. بيضه‌اي که از نظر ظاهري طبيعي است ولي ضربان نبض موج داپلر آن به وضوح کاهش يافته (کاهش جريان خون)، مطرح کننده پيچش است؛ در حالي که اپيديديم بزرگ و ضخيم با افزايش ضربان نبض داپلر(افزايش جريان خون) اپيديديميت را مطرح مي‌کند..

اندازه‌گيري سطح پروتئين‌هاي مرحله حاد، مانند سطح پروتئين واکنشي CRP) C )و سرعت رسوب گويچه‌هاي قرمز(ESR)در تشخيص افتراقي اپيديديميت از پيچش بيضه در بيماران دچار اسکروتوم حاد مفيد به نظر رسيده است

درمان
درمان تجربي اپيديديميت بايد براساس پاتوژن احتمالي و پيش از کامل شدن آزمون‌هاي تشخيصي آغاز شود.
درمان روي رفع عفونت، بهبود علايم، جلوگيري از سرايت و کاهش عوارض جانبي بعدي متمرکز است.
اگر عفونت گونوکوکي يا کلاميديايي محتمل است ، درمان بايد شامل سفترياکسون، تک‌دوز 250ميلي‌گرمي به صورت تزريق عضلاني و داکسي سيکلين 100 ميلي گرم خوراکي 2 بار در روز به مدت 10 روز باشد.
در صورت ترديد در پايبندي به درمان در بيمار، آزيترومايسين 1گرم تک دوز ممکن است به جاي داکسي سيکلين استفاده شود
اگر احتمال عفونت با ارگانيسم‌هاي روده‌اي مانند باکتري‌هاي کوليفرم مطرح است( در بيماران کمتر از14 سال يابالاتراز35 سال) يابيمار به سفالوسپورين‌ها يا تتراسيکلين‌ها حساسيت دارد، درمان بايد شامل افلوکساسين 300 ميلي گرم خوراکي2 باردر روز به مدت10 روزباشد .ويا لووفلوکساسين 500 ميلي گرم خوراکي يک بار در روز به مدت 10 روز باشد.
در بيماراني که دچار نقص ايمني هستند مانند مبتلايان به HIVدرمان مشابه با بيماران داراي ايمني طبيعي است..
علاوه بر درمان آنتي‌بيوتيکي، استفاده از داروهاي ضددرد، ‌بالا بردن اسکروتوم، محدود کردن فعاليت و استفاده از کمپرس سرد در درمان اپيديديميت موثر هستند
درمان اورکيت بيشتر به صورت حمايتي است و بايد شامل استراحت در بستر و استفاده از کمپرس سرد يا گرم براي درد باشد. درمان‌هاي ضدباکتريايي براي درمان اورکيت ويروسي کاربردي ندارند و بسياري از موارد اورکيت مرتبط با اوريون به سرعت پس از3 تا 10 روز بهبود مي يابند.
اپيديديمواورکيت نيز مانند اپيديديميت به پوشش آنتي‌بيوتيکي مناسب نياز دارد.

عوارض اپيديديميت واورکيت:
به بيماران بايد درباره عوارض احتمالي از جمله سپسيس، آبسه، ناباروري و طولاني شدن عفونت هشدار داد
اپيديديميت و اورکيت را معمولا مي‌توان به صورت سرپايي و با پيگيري دقيق درمان کرد.ولي درمان بيماران در صورت وجود درد مقاوم به درمان، استفراغ، شک به آبسه، فقدان مراقبت سرپايي يا نشانه‌هاي سپسيس بايددربيمارستان انجام گيرد.

پيگيري
پيگيري از نظر ارزيابي بهبود علايم باليني و يا وجود توده بيضه، پس از3 تا 7 روز از آغاز ارزيابي و شروع درمان توصيه مي‌شود به دنبال درمان، درد به طور معمول ظرف 1 تا 3 روز بهبود مي‌يابد اما ممکن است 2 تا 4 هفته طول بکشد تا سفتي عضو به طور کامل برطرف شود.
پسران نابالغ مبتلا به اپيديديميت به ارجاع به اورولوژيست نياز دارند زيرا احتمال بالايي از بروز ناهنجاري‌هاي ادراري ـ تناسلي وجود دارد.مردان بالاي 50 سال بايد از نظر انسداد ثانويه پيشابراه بعلت بزرگي پروستات ارزيابي شوند؛ از آنجا که اپيديديميت در مردان 14 تا 35 ساله بيشتر ناشي از عفونت گونوکوکي يا کلاميديايي است، نياز به آزمون‌هاي غربالگري و درمان عفونت‌هاي جنسي همراه، براي بيمار و شريک جنسي وي بايد در جامعه مطرح شود.. اهميت تکميل دوره کامل درمان با آنتي‌بيوتيک و استفاده از کاندوم براي پيشگيري از بيماري بايد به بيمار تاکيد شود.

[pejuhesh234]

درمان اورکيت بيشتر به صورت حمايتي است و بايد شامل استراحت در بستر و استفاده از کمپرس سرد يا گرم براي درد باشد.
درمان‌هاي ضدباکتريايي براي درمان اورکيت ويروسي کاربردي ندارند و بسياري از موارد اورکيت مرتبط با اوريون به سرعت پس از3 تا 10 روز بهبود مي يابند.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

عوارض جانبي داروهاي ضددرد (داروهاي ضد التهاب غير استروئيدي)
1-تحريك گوارشي: تهوع، استفراغ، سوء هاضمه، زخم و خونريزي معده، اسهال و يبوست.
2-آسيب به كليه ها: احتباس مايع و نمك،افزايش فشار خون،نارسايي كليه ها(چنانچه بصورت بي رويه و ياهمراه با داروهاي ضد فشارخون و ادرار آورها مصرف گردند)
3-افزايش حساسيت به نور: آفتاب سوختگي افزايش مي يابد (به ويژه ديكلوفناك و پيروكسيكام)
4-آسيب به جنين و نوزاد: نبايد در دوران باداري و شيردهي مصرف گردند. (به استثناي استامينوفن)
5-واكنش حساسيتي:بثورات جلدي، تنگي نفس و شوك حساسيتي.
6-ساير عوارض: سردرد، سر گيجه، كاهش اشتها، خواب آلودگي و افزايش آنزيم هاي كبدي.
7-داروهاي ضد التهاب غير استروئيدي (به ويژه آسپرين) از تجمع پلاكت ها و انعقاد خون جلوگيري ميكنند. بنابراين افرادي كه دچار احتلالات خوني ميباشند و يا از داروهاي ضد انعقادي استفاده ميكنند بايد از مصرف آنها خودداري كنند.
8-مصرف آسپرين علام آسم را تشديد ميكند. نكته:افرادي كه الكل مصرف ميكنند، عوارض ناشي از مصرف در آنها افزايش مي يابد.
نكته: عوارض در افراد سالخورده ممكن است شديد ترباشد. در افراد مسن گيجي، ورم صورت و پاها و كاهش ناگهاني ادرار ميتواند روي دهد.
نكته:چنانچه ازاينگونه داروها براي كنترل درد استفاده ميگيردد، نبايد بيش از 7-10 روزازآنها استفاده شود.
نكته:آسپرين روكشدار داراي روكش انتريك(ENTERIC) ميباشد. روكش باعث ميگردد آسپرين بدون تغييراز معده عبوركرده و درروده كوچك حل گرديد. بنابراين از تحريك گوارشي در معده جلوگيري ميگردد.اما روكش شروع اثر آسپرين را به تاخير مي اندازد.
عوارض جانبی: OFLOXACIN
در دستگاه اعصاب مرکزی: سردرد، سرگیجه، بی خوابی، کابوس‌های شبانه، توهمات، ترمور، آتاکسی، تشنج، لتارژی، خواب آلودگی، خستگی، بی اشتهایی، ترس، افسردگی، پارستزی
در دستگاه قلب و عروق: طپش قلب، فلوتر دهلیزی، اکتوپی بطنی، سنکوپ، هیپرتانسیون، آنژین صدری، انفارکتوس میوکارد، ایست قلبی ریوی، ترومبوز مغزی
در پوست:راش پوستی، کهیر، خارش، حساسیت به نور، برافروختگی، کاندیدیازیس، اریتم نودوزوم
در دستگاه گوارش: تهوع، اسهال، استفراغ، خشکی دهان، یبوست، دیسفاژی، پارگی روده، احساس طعم نامطبوع در دهان
در سایر دستگاهها: درد مفصلها، درد پشت، ادم لارنژیال، تنگی نفس

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.