ژیاردیا

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

علایم‌ بیماری‌:
ژیاردیازیس‌ در کودکان‌ به‌مراتب‌ بیشتر از بزرگسالان‌علامت‌ دار است‌. علایم‌ در ۴۰تا ۸۰ درصد کودکان‌ آلوده‌ پس‌از یک‌ دوره‌ کمون‌ متوسط ۸روزه‌، آشکار می‌شود.

شایع‌ترین‌ تظاهرات‌ بیماری‌اسهال‌، کاهش‌ وزن‌، دردهای‌شکمی‌ و نقص‌ در رشدمی‌باشد. در اکثر موارد آلودگی به ژیاردیا موجب بروز نشانه بالینی نمی‏گرددو در عده کمی ‏از بیماران نیز شدت نشانه‏های بالینی از نفخ خفیف و سوء هضم تا اسهال شدید و سوء جذب متفاوت است.

ژیاردیا هر چند که در شیرخواران نیز مشاهده می‏گردد اما در کودکان بزرگتر شایعتر است

شروع‌ علایم‌ آن‌ ممکن‌است‌ شدید و تند و یا تدریجی‌باشد. بیماری‌ خودبخودمی‌تواند محدود شونده‌ و یاتوانایی‌ ایجاد اسهال‌ شدیدطولانی‌ مدت‌ و سوء جذب‌ راداشته‌ باشد.

کیست ژیاردیا ممکن است در مدفوع تعدادی از افراد سالم جامعه (حاملین) یافت شود بدون آنکه نشانه بالینی داشته باشند.

فاصله بین آلودگی و بروز علائم حدود ۱۵ روز است و شروع بیماری ممکن است ناگهانی وبه صورت یک گاستروآنتریت حاد یا تحت حاد باشد. بی اشتهائی، تهوع، احساس سنگینی در اپی گاستر و اسهال آبی در اغلب بیماران وجود دارد. اسهال ممکن است مزمن شود و یا به صورت متناوب ظاهر گردد.

سوء جذب‌ قندها، چربی‌ها وویتامین‌های‌ محلول‌ در چربی‌ممکن‌ است‌ در بیش‌ از نیمی‌ ازبیماران‌ اتفاق‌ بیفتد.

[pejuhesh234]

اصطلاحات بیماری:
ژیاردیازیس-(Giardiasis )

بیماری های انگلی
امروزه‌ در بسیاری‌ از نقاط جهان‌ بیماریهای‌ مسری‌ مشکلات‌ بسیاری‌ را برای‌ جوامع‌ انسانی‌ به‌ وجودمی‌آورد; این‌ در حالی‌ است‌ که‌ آسیب‌ها و صدمات‌ و خسارات‌ ناشی‌ از این‌ بیماریها کشورهای‌ در حال‌ توسعه‌ را در مقایسه‌ باکشورهای‌ صنعتی‌ بیشتر تحت‌تأثیر قرار می‌دهد. در این‌ میان‌بیماریهای‌ انگلی‌ با انتشاری‌گسترده‌ به‌ عللی‌ از قبیل‌ فقر،سؤ تغذیه‌، بی‌سوادی‌، و ازدیادبی‌ رویه‌ جمعیت‌، فقدان‌تسهیلات‌ بهداشتی‌ و دهها عامل‌ دیگر بخش‌ عمده‌ای‌ ازمشکلات‌ را به‌ خود اختصاص‌می‌دهد، به‌ گونه‌ای‌ که‌ در برخی‌از مناطق‌ جهان‌ سهم‌ بیماریهای‌ انگلی‌ در ایجاد خسارات‌ اجتماعی‌، اقتصادی‌ با برخی‌ بیماریها نظیر سل‌، بیماریهای‌مقاربتی‌، بیماریهای‌ قابل‌پیشگیری‌ با واکسن‌ وعفونتهای‌ حاد تنفسی‌ برابری‌ می‌کند.

تعریف‌:
اصولا انگل‌ به‌ موجودی‌ گفته‌می‌شود که‌ در داخل‌ یا خارج‌پیکر موجود زنده‌ دیگری‌ به‌طور موقت‌ به‌ سر می‌برد و ازآن‌ تغذیه‌ می‌کند و کم‌ و بیش‌موجب‌ ضرر و زیان‌ میزبان‌خود می‌شود.

با توجه‌ همه‌ جانبه‌ به‌ شرایط جوی‌ و جغرافیایی‌ کشور پهناور ما و خصوصیات‌ زندگی‌، پایه‌های‌ فرهنگی‌ و بهداشتی‌ مردم‌ ما به‌ خوبی‌ آشکار است‌ که‌ انواع‌ مختلف‌ انگلها خصوصا گونه‌های‌ بیماری‌زا می‌توانند در این‌کشور زیست‌ کنند و به‌ آسانی‌به‌ میزبانان‌ دست‌ یابند وصدمات‌ لازم‌ را وارد کنند.
انگلها را به‌ دو دسته‌ انگلهای‌خارجی‌ و داخلی‌ تقسیم‌می‌نمایند:
۱ – انگلهای‌ خارجی‌: به‌انگلهایی‌ گفته‌ می‌شود که‌ درخارج‌ از بدن‌ میزبان‌ و در سطح‌بدن‌ او زندگی‌ می‌کنند، مانندشپشها.
۲ – انگلهای‌ داخلی‌: به‌انگلهایی‌ گفته‌ می‌شود که‌ داخل‌بدن‌ میزبان‌ خود زندگی‌می‌کنند، مانند کرمهای‌روده‌ای‌.

سرایت‌ و انتقال‌بیماریهای‌ انگلی‌ به‌عوامل‌ سه‌ گانه‌ زیربستگی‌ دارد:
۱ – وجود میزبان‌ حساس‌

۲ – وجود منبع‌ آلودگی
‌
۳ – طرق‌ انتقال‌ آلودگی‌.در واقع‌ تحت‌ تأثیر عوامل‌ سه‌گانه‌ فوق‌، سرایت‌، شیوع‌ و پراکندگی‌ بیماریهای‌ انگلی‌ را در هر زمان‌ و در هر منطقه‌ می‌توان‌ تخمین‌ زد. از آنجایی‌ که‌ بیماریهای‌ انگلی‌ همواره‌ دارای‌ سیر مزمن‌ بوده‌ و کمتر با آثار و علایم‌ بالینی‌ همراه‌هستند، لذا افراد آلوده‌ ممکن‌ است‌ بعد از بهبود ظاهری‌ و بدون‌ داشتن‌ هر گونه‌ علایم‌کلینیکی‌ به‌ صورت‌ ناقلین‌ بیماری‌ درآیند و خود نقش‌ منبع‌ آلوده‌ را برای‌ افراد سالم‌ به‌ عهده‌ بگیرند. به‌ عبارت‌ دیگر نظر به‌ این‌ که‌ در افراد ناقل‌ تعادل‌ بیولوژیکی‌ خاص‌بین‌ انگل‌ و میزبان‌ به‌ وجودمی‌آید، لذا این‌ گونه‌ ناقلین‌ درحالی‌ که‌ از صدمات‌ انگل‌ محفوظ هستند در عین‌ حال‌ منبع‌ و ناقل‌ عامل‌ بیماری‌ می‌باشند. بدین‌ جهت‌ آگاهی‌ ازنقش‌ بیماریهای‌ انگلی‌ و راههای‌ پیشگیری‌ از آنها ازاهمیت‌ خاصی‌ برخوردار است‌.

ژیاردیازیس‌
ژیاردیاز یک عفونت تک یاخته ای روده باریک است که توسط ژیاردیا لامبلیا ایجاد می‏شود و اغلب بدون نشانه بالینی است اما می‏تواند به صورت اسهال حاد یا مزمن تظاهر نماید.

به دلیل آنکه تعداد زیاد انگل در عمل جذب ویتامین‏های محلول در چربی و چربیها اختلال ایجاد می‏کند در عفونتهای شدید ممکن است استئاتوره، کم خونی، ضعف و کاهش وزن مشاهده گردد.

از علل‌ مهم‌ ابتلا به‌ عفونت‌ در کشورهای‌ درحال‌ توسعه‌ (همچنین‌ در مراکز نگهداری‌ کودکان‌ عقب‌ مانده‌ ذهنی‌ و مهدکودک‌ها)ژیاردیاست‌ که‌ در افراد مبتلا به‌ سوء تغذیه‌ و یا نقص‌ ایمنی‌ بیشتر است‌.

راه‌ انتقال‌:
ژیاردیا لامبلیا در انسان‌ ازطریق‌ خوردن‌ کیست‌ به‌ وجودمی‌آید. کیست‌ها از طریق‌مدفوع‌ افراد آلوده‌ دفع‌ می‌شوند و آب‌ و غذا را آلوده‌ می‌کنند.

آلودگی‌ منابع‌ آب‌ آشامیدنی‌ با فاضلابهای‌ حاوی‌ کیست‌ یا تخم‌ انگل‌ و اغذیه‌ دستمالی‌ شده‌ با دستهای‌ آلوده‌ به‌ کیست‌ یا تخم‌ انگل‌ از مهمترین‌ منابع‌ انتقال‌ بیماری‌ می‌باشد. گر چه‌کودکان‌ نسبت‌ به‌ ژیاردیا ازحساسیت‌ ویژه‌ برخوردار هستند با این‌ حال‌ بیماری‌ دربالغین‌، حتی‌ ورزشکاران‌ و افرادی‌ که‌ خوب‌ تغذیه‌ می‌کنند و شرایط زیستی‌ مناسب‌ دارند،گزارش‌ شده‌ است‌.

کلا مصونیت‌ در برابر ژیاردیا حاصل‌ نمی‌شود و انسان‌ همیشه‌ ممکن‌ است‌ آلوده‌ شود.

انتقال‌ این‌ بیماری‌ از انسان‌ به‌ انسان‌ به‌ طور مستقیم‌ نیز امکان‌پذیر است‌.

پیشگیری از ابتلاء به انگلها:
۱. رعایت بهداشت شخصی برای هر کس در پیشگیری از انگلها نقش اساسی دارد و از آن جمله شستن دستها پیش از غذا، و در صورت دست زدن به گلدان گل، چمن، یا کار در باغچه، به سرعت دستها با صابون شسته شود و حتی با بُرِس به خوبی تمیز شود.

۲. خوردن آب لوله کشی شهرها را توصیه نمیکنیم و یکی از سه راه زیر را توصیه میکنیم:
جوشانیدن آب
تصفیه با دستگاههای معمولی آب که در آشپزخانه نصب میشود و تا حدی قابل قبول هستند.
خوردن آبمعدنی (آب بطری) که بهترین نوع مصرف آب است.
شستشوی کامل سبزیخوردن و میوه ها

اپیدمیولوژی‌:
این انگل از تمام نقاط دنیا گزارش شده است اما میزان آلودگی انسانها در مناطق مختلف بین ۱ تا ۲۵ درصد متفاوت است. در مناطق گرمسیر و نقاطی که تراکم جمعیت زیاد و امکانات بهداشتی کم است شیوع بیشتری دارد.

اطفال حدود سه بار بیش از بزرگسالان مستعد ابتلاء به بیماری هستند و به همین دلیل موارد آلودگی با ژیاردیا در مدارس ابتدائی و یتیم خانه‏ها بیشتر مشاهده می‏گردد.

انسان تنها مخزن شناخته شده انگل است و انتقال بیماری از شخص به شخص یا از طریق مصرف غذا و آب آلوده (fecal-oral)صورت می‏گیرد.

به ندرت با نفوذ فاضلاب در آب آشامیدنی یک شهر ممکن است عفونت ژیاردیائی به صورت همه گیر بروز کند و باید توجه داشت که کلرینه کردن آب به روش معمول کیست ژیاردیا را نابود نمی‏کند. در برخی از موارد اسهال مسافران، ژیاردیا مسئول بوده است.

عقیده‌ بر این‌ بود که انسان‌ تنها مخزن‌ ژیاردیالامبلیا می‌باشد، ولی‌ امروزه‌ عقیده‌ بر این‌ است‌ که‌ ژیاردیا،سگ‌ و سگ‌ آبی‌ را نیز مبتلامی‌سازد.

شکل مزمن(سندرم سوء جذب):

در بعضی موارد اسهال ناشی از ژیاردیا مزمن میشود و چند ماه طول می‏کشد. کاهش وزن،‌ اتساع شکم و نفخ ظاهر شده،‌ مدفوع کمرنگ و حجیم و بدبوست و تابلوی بیماری مشابه بیماری اسپرو می‏گردد.

این مسئله می‏تواند علاوه بر کاهش وزن سبب اختلال در رشد کودکان گردد اما تمام اختلالات پس از درمان موفقیت آمیز عفونت، بهبود می‏یابند.

در این شکل از بیماری اختلال جذب چربی وجود دارد و ممکن است جذب گزیلوز ویتامین B12 نیز کاهش یابد.

تشخیص‌:
کیست‌های‌ ژیاردیا لامبلیا ممکن‌ است‌ در نمونه‌های‌ مدفوع‌ تهیه‌ شده‌ از افراد مبتلا پیدا شود. از آنجا که‌ ترشح‌ و دفع‌ کیست‌ نامنظم‌ است‌ آزمایش‌ نمونه‌های‌ متعدد مدفوع‌ ممکن‌ است‌ لازم‌ شود،ولی‌ فقط ۵۰ درصد افراد آلوده‌ بدین‌ طریق‌ شناسایی‌ می‌شوند و آزمایش‌ Entero Testآزمایشی‌ مفید، ساده‌ و روش‌ بی‌خطری‌ برای‌ تشخیص‌ ژیاردیا لامبلیاست‌.

پیشگیری‌:
رعایت‌ اصول‌ بهداشت‌ فردی‌ واجتماعی‌ – استفاده‌ از آب‌ آشامیدنی‌ سالم‌ و بهداشتی‌ -رعایت‌ بهداشت‌ مواد غذایی‌ -کنترل‌ و نظارت‌ بر مراحل‌تهیه‌، تولید، توزیع‌ و فروش‌مواد غذایی‌ – انجام‌ معاینات‌دوره‌ای‌ برای‌ افرادی‌ که‌ باموادغذایی‌ سرو کار دارند و درصورت‌ ابتلا به‌ انگل‌، درمان‌آنها و آموزش‌ راههای‌ انتقال‌ وپیشگیری‌ از بیماری‌ به‌ جامعه‌.

[pejuhesh234]

چگونه درمان مي شود ؟

داروهاي زيادي از جمله فورازوليدون ، ‌مترونيدازول و کيناکرين در درمان ژياردياز مؤثرند.

درمان تمام بيماران از جمله حاملين بدون علامت بخصوص بچه ها و دست اندرکاران موادغذايي بايد انجام شود .

مصرف کيناکرين و مترونيدازول در حاملگي ممنوع است با رعايت بهداشت فردي و پرهيز از آب آلوده از ابتلاي به آن پيشگيري کنيد

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

عوارض مترونیدازول:
در صورت شدت یا علایم زیر به پزشک خود اطلاع دهید: سردرد، تهوع، استفراغ، ناراحتی معده، خشکی دهان، طعم فلزی، کاهش اشتها، اسهال، تحریک زبان، ادرار قرمز متمایل به قهوه ای یا تیره و نهایتا گزگز یا بی حسی اندام ها.
اما اگر هر یک از علایم یا نشانه های زیر در شما بروز کرد، بلافاصله دارو را قطع و به پزشک خود مراجعه کنید: تب، بثورات جلدی، خارش، گرفتگی بینی، درد مفصلی و عفونت ثانویه قارچی مثلا بروز ضایعات سفید در دهان یا روی زبان و یا عفونت واژن.

عوارض کیناکرین:
سرگیجه، سردرد، اختلال‌های گوارشی ( تهوع و استفراغ )، تغییر رنگ پوست و ادرار به زرد، سایکوز و مسمومیت CNS، تاری دید دوطرفه، محدود شدن میدان دید و گاه کوری .

عوارض‌ جانبي فورازوليدون‌ :
ممكن‌ است‌موجب‌ بروز آنمي‌ هموليتيك‌ خفيف‌ وبرگشت‌پذير در بيماران‌ مبتلا به‌ كمبودG6PD شود كه‌ در اين‌ صورت‌ مصرف‌دارو بايد قطع‌ شود. همچنين‌، واكنشهاي‌حساسيت‌ مفرط (شامل‌ تب‌، خارش‌، دردمفاصل‌، بثورات‌ جلدي‌ يا قرمزي‌ پوست‌،كاهش‌ گلبولهاي‌ سفيد خون‌، اختلالات‌گوارشي‌ (درد شكم‌، اسهال‌، تهوع‌ واستفراغ‌) و سردرد با مصرف‌ اين‌ داروگزارش‌ شده‌اند.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.