در یرقان زرد زرد

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

اما علامتها

اندر " يرقان زرد" علامت آن باشد كه تشنگي غالب بود و دهان تلخ وبول (+وپوست تن سخت رنگين باشد) سخت رنگين و كفك بول، رنگ بول دارد.

[pejuhesh234]

ببايد دانستن كه " يرقان" علتي است كه رنگ چشم و رنگ تن بگردد يازرد شود يا سياه.

اما " يرقان زرد" از فزوني صفرا باشد، و بيشتر از جگر باشد و از سده اي كــــه در منفذ زهره افتد. و " يرقان سياه" از" سپرز" افتد و شرح آن در كتاب " ذخيره" ياد كرده آمده است.

[pejuhesh234]

علاج آن

اگر " يرقان" محكم باشد، هم رگ بايد زد و هم مسهل دادن. اما رگ زدن، باسليق بايد زد، يا اسيلم از دست راست. و مسهل، طبيخ افسنتين وهليله زرد و عناب و اجاص (1) و خرماي هندي و تخم كشوت (2) وتخم كسنه و بيخ سوسن و غاريقون و غافث و شاه تره بايد ساخت. و اگر (×اگر مسهل سبكتر بايد) سبكتربايد، فلوس خيارجنبر اندر آب كسنه كفايت كند وماءالجبن سخت نافع بود، هر بامداد سكنگبين بزوري دهند، به آب كاشني و از پس سكنگبين به چهارساعت كشكاب دهند، و اندر كشكاب، بيخ كرفس و بيخ كبر و بيخ باديان وبيخ كسانه كسنه پخته باشند ، و گلاب با روغن بادام و شكر دهند. و اگرتب باشد، هر بامداد سكنگبين ساده دهند، با آب كاشني يا آب تخم خرفه و آب انار ترش و شيرين موافق بود ، و كشكاب، با روغن بادام دهند، واندر كشكاب، تخم كسنه و بيخ او، در افكنند ، و اندر آب زن نشستن صواب بود ، و هم اندر آب زن دو وقيه آب ترب و يك وقيه شراب ريحاني و نيم درم بوره نان در وي حل كرده بدهند، زردي از وي فرود آيد، خاصه اگرهم در آب زن بول كند، يك استار برگ جغندر (×چبدر،× چكندر) خشك كرده، كوفته و بيخته اندر جلاب يا در ماءالعسل بدهند (+اگر يك درم روناس كوفته وبيخته با زرده خايه نيم برشت بدهند) ، و اگر چهار درم پرسياوشان اندرطبيخ اينسون بدهند، " يرقان" و " زردي" فرود آيد.

1 ـ آلو، برقون000 (Plum tree, Prune t. = واژه نامه گياهي)
2 ـ كشوت = حماض الارنب000)Clover doder,Lesser dodder = واژه نامه گياهي( كشوت = افتيمون معين) 0

[pejuhesh234]

درمان يرقان سياه

خداوند " يرقان سياه" را رگ باسليق يا اسيلم زنند از دست چپ واستفراغ ماءالجبن كنند و تدبير گشادن " سده" (+و استفراغ سودا كند، تا سود دارد).