یبوست

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

علائم شایع:
اجابت مزاج در افراد مختلف ، متفاوت است . هر كدام از موارد زیر می تواند علامت یبوست باشد:
الف) زور زدن بیش از حد در حین اجابت مزاج

ب) مدفوع سفت و خشک

ج) احساس تخلیه ناکامل بعد از اجابت مزاج

د) دو بار یا کمتر عمل دفع در هفته

ه) درد یا خونریزی به هنگام اجابت مزاج

[pejuhesh234]

اصطلاحات بیماری:
یبوست‌ ـ constipation

جريان تشكيل مدفوع
در جريان هضم غذا مواد مفيد و قابل استفاده در روده كوچك جذب مي‏شود و بخش ناچيزي بصورت غيرقابل جذب وارد روده بزرگ مي‏شود. اين بخش غيرقابل جذب عمدتاً مواد فيبري (پلي ساكاريدهاي موجود در غشاء سلول‏هاي گياهي) و منشأ آنها دانه غلات و حبوبات است. در روده بزرگ عمدتاً آب و املاح جذب مي‏شود و آنچه نهايتاً دفع مي‏شود در يك فرد سالم معادل 400-200 گرم مدفوع و 24 ساعت است.

حدود 75 درصد وزن مدفوع آب است و 25 درصد ديگر مواد جامد است محتويات مواد جامد مدفوع عمدتاً از لاشه ميكروب‏ها و مواد فيبري تشكيل شده است. بنابراين وزن و قوام مدفوع در هر فرد بستگي به ميزان آب موجود در آن و حجم مواد فيبري دارد.
درصد مواد فيبري در مدفوع بستگي كامل به ميزان مصرف اين مواد در رژيم غذايي دارد و حجم آب مدفوع بستگي به حركات دودي روده بزرگ (طول مدت ماندگاري مواد دفعي در روده بزرگ و فعاليت روده بزرگ در جذب آب مدفوع) دارد.
در افرادي كه مقدار زيادي فيبر مصرف مي‏كنند (نان گندم و جو سبوس دار، حبوبات و...)و حركات دودي روده بزرگ طبيعي نيز دارند، حجم مدفوع در 24 ساعت ممكن است به 400 گرم برسد.

تعريف يبوست:
یبوست یكی از شایع‌ترین بیماری‌های عصر حاضر است. از نظر پزشكی دفع مدفوع سخت، ناكامل یا با تعداد كم همه به معنای یبوست است.در بسیاری‌ از مردم‌، یبوست‌ خطری‌ به‌ همراه‌ ندارد، اما گاهی‌ شاید نشان‌ دهنده‌ یك‌ بیماری‌ زمینه‌ای‌ باشد.
هر قدر حركات روده بزرگ كندتر باشد سلول‌های روده فرصت خواهند داشت تا آب بیشتری از مواد دفعی بازجذب كرده و به این ترتیب مدفوع خشك‌تر و سخت‌تر می‌شود.

مهم‌ترین عامل افزایش حركات روده فعالیت بدنی است و در صورتی كه با نوشیدن مایعات كافی همراه گردد باعث اجابت مزاج راحت و منظم می‌شود.
اگر آب و سایر نوشیدنی‌ها به میزان كافی مصرف نشود باعث می‌شود سلول‌های روده مجبور به بازجذب آب و حفظ آن شوند و مدفوع خشك شود.

فیبرها قسمتی از مواد غذایی هستند كه قابل هضم و جذب نیستند، این مواد تا انتها در روده باقی می‌مانند و باعث حجیم شدن مواد دفعی می‌شوند. در صورتی كه فیبر به میزان كافی مصرف شود دفع مدفوع آسان می‌شود. سبزی‌ها، میوه‌ها، خشكبار، غلات و حبوبات منابع اصلی فیبر هستند.
این مواد هر قدر كامل‌تر (تصفیه نشده) باشند دارای فیبر بیشتری‌اند. به عنوان مثال یك سیب متوسط، 25 گرم سویا و لوبیا یا 50 گرم بادام زمینی دارای 4 گرم فیبر هستند. یك پرتقال متوسط یا یك هویج متوسط دارای 3 گرم فیبر هستند و یك برش نان سبوس‌دار یا 30 گرم انجیر خشك دارای 2.52 گرم فیبر است.

علل بیماری :
۱. ناكافی‌ بودن‌ نوشیدن‌ مایعات‌
۲. عدم‌ فعالیت‌؛ افسردگی‌
۳. كم‌كاری‌ تیرویید؛ زیاد شدن‌ كلسیم‌ خون‌
۴. شقاق‌ و زخم‌ مقعدی‌
۵. نارسایی‌ مزمن‌ كلیه‌
۶. كمردرد
۷. سرطان‌ روده‌ بزرگ‌ یا راست‌ روده‌
۸. نشانگان‌ روده‌ تحریك‌پذیر (كولیت‌ عصبی‌)
۹. ناكافی‌ بودن‌ فیبر در رژیم‌ غذایی‌. فیبر باعث‌ حجیم‌ شدن‌ مدفوع‌ و نگهداری‌ آب‌ در آن‌ می‌شود و به‌ این‌ ترتیب‌ مدفوع‌ نرم‌ و به‌ راحتی‌ دفع‌ می‌شود.

عوامل افزایش دهنده خطر :
۱. استرس‌
۲. پشت‌ میزنشینی‌ و عدم‌ تحرك‌
۳. وجود یك‌ بیماری‌ كه‌ نیازمند استراحت‌ كامل‌ در رختخواب‌ باشد.
۴. مصرف‌ بعضی‌ از داروها، از جمله‌ بلادونا، مسدودكننده‌های‌ كانال‌ كلسیم‌، مسدودكننده‌های‌ بتا آدرنرژیك‌، ضدافسردگی‌های‌ سه‌ حلقه‌ای‌، مخدرها، آتروپین‌، آهن‌، و داروهای‌ ضد اسید.

پیشگیری :
یك‌ رژیم‌ غذایی‌ متعادل‌ و پر از فیبر غذایی‌ داشته‌ باشید. به‌ طور منظم‌ ورزش‌ كنید. روزانه‌ حداقل‌ 8 لیوان‌ آب‌ بنوشید.

عوارض احتمالی :
۱. یبوست‌ مزمن‌
۲. كولیت‌ اسپاستیك‌؛ انسداد روده‌
۳. افتادگی‌ رحم‌ یا راست‌ روده‌
۴. فتق‌ به‌ علت‌ زورزدن‌ بیش‌ از حد
۵. بواسیر؛ وابستگی‌ به‌ مسهل‌ها (یعنی‌ بدون‌ آنها بیمار همواره‌ یبوست‌ دارد).

فعالیت :
ورزش‌ منظم‌ و آمادگی‌ جسمانی‌ مناسب‌ می‌تواند باعث‌ تحریك‌ روده‌ شوده‌ و به‌ حفظ‌ یك‌ برنامه‌ منظم‌ اجابت‌ مزاج‌ كمك‌ كند.

رژیم غذایی :
روزانه‌ حداقل‌ 8 لیوان‌ آب‌ بنوشید.
در رژیم‌ غذایی‌ خود موادی‌ مثل‌ سبوس‌، و میوه‌ها و سبزیجات‌ خام‌، كه‌ باعث‌ حجیم‌ شدن‌ مدفوع‌ می‌شوند، را بگنجانید.
از مصرف‌ غلات‌ و نان‌ تصفیه‌ شده‌ (بدون‌ سبوس‌)، نان‌ روغنی‌ یا شیرینی‌ آردی‌، و شكر خودداری‌ كنید.

در این شرایط به پزشک خود مراجعه فرمایید :
اگر یبوست‌ علی‌رغم‌ مراقبت‌های‌ معمول‌ ادامه‌ یابد، خصوصاً اگر تغییری‌ در الگوی‌ طبیعی‌ اجابت‌ مزاج‌ شما به‌ وجود آمده‌ باشد. توجه‌ داشته‌ باشید كه‌ تغییر در الگوی‌ اجابت‌ مزاج‌ ممكن‌ است‌ یكی‌ از علایم‌ اولیه‌ سرطان‌ روده‌ بزرگ‌ باشد. اگر به‌ همراه‌ یبوست‌، علایمی‌ مثل‌ تب‌ یا درد شدید شكمی‌ وجود داشته‌ باشد.

[pejuhesh234]

آزمايشها
براي كنار گذاشتن علل جدي يبوست معايناتي انجام مي‏شود. معمولاً نمونه مدفوع و خون جهت آزمايش گرفته مي‏شود.
انجام سيگموئيدسكوپي ممكن است لازم باشد. طي اين آزمون، پزشك درون روده بزرگتان را به وسيله يك دستگاه بخصوص مشاهده مي‏كنيد.
ممكن است يك عكسبرداري ويژه با اشعه ايكس كه تنقيه با باريم ناميده مي‏شود، نيز انجام شود. براي اين آزمون روده بزرگ توسط محلول باريم‏دار پر مي‏شود، سپس عكس‏هايي با اشعه ايكس از كل روده بزرگتان گرفته مي‏شود.

درمان يبوست
خود را به‌ یك‌ وقت‌ مشخص‌ در روز برای‌ اجابت‌ مزاج‌ عادت‌ دهید. بهترین‌ موقع‌ معمولاً در عرض‌ یك‌ ساعت‌ پس‌ از صبحانه‌ است‌. به‌ هنگام‌ اجابت‌ مزاج‌ عجله‌ نكنید. حداقل‌ ۱۰ دقیقه‌ بنشینید، بدون‌ توجه‌ به‌ این‌ كه‌ اجابت‌ مزاج‌ انجام‌ گرفته‌ است‌ یا خیر.
نوشیدن‌ آب‌ داغ‌، چای‌، یا قهوه‌ ممكن‌ است‌ به‌ تحریك‌ روده‌ كمك‌ كند.
اگر یبوست‌ ۴-۳ روز ادامه‌ پیدا كند، می‌توانید از تنقیه‌ یك‌ بار مصرف‌ برای‌ رفع‌ موقتی‌ آن‌ استفاده‌ كنید. اگر مایل‌ نیستید از محصولات‌ تنقیه‌ تجاری‌ استفاده‌ كنید، می‌توانید این‌ كار را بكنید: یك‌ حصیر یا كفی‌ را در وان‌ یا كف‌ حمام‌ پهن‌ كنید؛ یك‌ كیسه‌ تنقیه‌ را با آب‌ ولرم‌ پر كنید؛ كیسه‌ تنقیه‌ را طوری‌ آویزان‌ كنید كه‌ ارتفاع‌ آن‌ بیشتر از حدود ۷۵ سانتیمتر از كف‌ حمام‌ نباشد؛ به‌ پهلوی‌ چپ‌، روی‌ حصیر یا كفی‌ دراز بكشید؛ نوك‌ تنقیه‌ را به‌ ملایمت‌ در مقعد فرو كنید؛ اجازه‌ دهید آب‌ به‌ آهستگی‌ وارد شود. اگر احساس‌ ناراحتی‌ كردید، جریان‌ آب‌ را موقتاً قطع‌ كنید تا درد بر طرف‌ شود. سپس‌ جریان‌ آب‌ را دوباره‌ برقرار سازید؛ اجازه‌ دهید حدود یك‌ لیتر آب‌ وارد شود؛ اجازه‌ دهید مایع‌ بماند تا زمانی‌ كه‌ احساس‌ ناراحتی‌ كنید، سپس‌ برای‌ اجابت‌ مزاج‌ بنشینید.

بعد از بررسي شما يك طرح درماني مناسب توسط پزشكتان توصيه مي‏شود. اين درمان مي‏تواند خوردن فيبر بيشتر، انجام ورزش بيشتر و پرهيز از مصرف زياد از حد مسهل‏ها و يا قطع داروهاي غيرضروري باشد.

فيبر بيشتري بخوريد
يكي از بهترين راه‏هاي درمان شما مصرف غذاهاي با فيبر زياد است. بهترين منبع فيبر، غلات (جو، گندم) و سپس حبوبات است. سبزيجات نيز داراي فيبر قابل توجهي هستند. مواد فيبردار حجم مدفوع را زياد و دفع آن را از روده بزرگ تسريع مي‏نمايد. نوشيدن مايعات كافي هم توصيه مي‏شود.
مصرف مواد غذايي زير حاوي فيبر هستند و در پيشگيري درمان يبوست مي‏توانند مؤثر باشند.
•غلات پرفيبر

•حبوبات (نخود، لوبيا، عدس، لپه، باقلا)، سبوس و سبوس گندم و جو

•سبزيجات (مانند گل كلم، هويج و نخودسبز)

•ميوه‏هاي تازه بخصوص سيب، گلابي و ميوه‏هاي خشك مانند كشمش و برگه زردآلو

•گردو، فندق، بادام و غلات (بخصوص حبوباتي از قبيل عدس و لوبيا قرمز)

•استفاده روزانه از سالاد و كاهو همراه با يك قاشق غذاخوري سبوس گندم بعلاوه روغن زيتون و آب ليمو كمك كننده است.

•توصيه مي‏شود مصرف برنج را محدود نماييد و بجاي آن نان جو و يا سنكگ استفاده نماييد.[/
color]
[color=#8000FF]مرتب ورزش كنيد
ورزش منظم به بهبود كار روده بزرگ و رفع يبوست كمك مي‏كند درباره شروع برنامه ورزشي از پزشكتان سوال كنيد.

از مصرف مزمن و طولاني مدت مسهل پرهيز كنيد
مسهل ها روده بزرگ را تحريك مي‏كنند تا سريع‏تركار كند. مصرف مداوم مسهل‏ها مي‏تواند سبب كش آمدن وضعيت شدن روده بزرگ گردند. و نهايتاً ممكن است روده بزرگ بدون آنها اصلاً كار نكند. پزشكتان مي‏تواند به شما در قطع وابستگي به مسهل‏ها كمك نمايد. در هر صورت، هرگز قبل از مشورت با پزشك آنها را مصرف نكنيد.

بررسي و معالجه يبوست شديد و مقاوم
اكثر قريب به اتفاق افرادي كه يبوست دارند، با درمانهاي معمولي خوب مي‏شوند.
وقتي يبوست شديد باشد و بيمار با درمان‏هاي معمول بهبودي پيدا نكند لازم است بررسي دقيقتري از جمله اندازه‏گيري مدت زمان عبور مواد از روده بزرگ را با عكسبرداري مخصوص انجام گردد.
در اين بررسي معمولاً بيمار تعداد 60 عدد از قرصهاي كوچكي را مي‏خورد و پس از چند روز با عكسبرداري ساده شكم طول مدت عبور مواد از روده بزرگ تعيين مي‏گردد. براساس نتيجه اين كار در مورد درمان طبي و يا جراحي روده بزرگ تصميم‏گيري مي‏شود.

داروها :
برای‌ یبوست‌ گاه‌گاهی‌ می‌توانید از نرم‌كننده‌ مدفوع‌، یا مسهل‌ها یا تنقیه‌های‌ با اثر خفیف‌ استفاده‌ كنید. از مسهل‌ها یا تنقیه‌ها مرتب‌ استفاده‌ نكیند، زیرا پس‌ از مدتی‌ ممكن‌ است‌ بدون‌ مصرف‌ آنها همواره‌ یبوست‌ داشته‌ باشید.
از مصرف‌ مسهل‌های‌ قوی‌ مثل‌ نمك‌های‌ اپسوم‌ خودداری‌ كنید. بهترین‌ مواد مسهل‌، حجیم‌كننده‌های‌ مدفوع‌ مثل‌ سبوس‌، پسیلیوم‌، پلی‌كاربوفیل‌، و متیل‌ سلولز هستند.

[pejuhesh234]

عواقب مورد انتظار :
معمولاً با ورزش‌، رژیم‌ غذایی‌، و نوشیدن‌ مایعات‌ به‌ اندازه‌ كافی‌، خوب‌ می‌شود.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

عوارض جانبی پسیلیوم:
در شروع درمان ممكن است به طور موقت نفخ و سنگينی در بيماران ايجاد گردد كه با ادامه درمان برطرف می‌شود. همچنين واكنش‌های آلرژيك با مصرف دارو گزارش شده است.

عوارض جانبی متیل سلولز:
چون فاقد جذب خوراکی است عوارض چندانی ندارد، ممکن است مصرف زیاد آن موجب اسهال شود.

عوارض جانبي سولفات باریم:
گوارشي: شامل يبوست، تجمع مدفوع سفت‌شده، انسداد روده و آپانديسيت پس از تنقيه دارو مي‌باشد.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.