زخم پپتیک(زخم دوازدهه، زخم معده)

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

علائم زخم پپتیک
رایج ترین علامت زخم پپتیک، درد سوزشی می باشد. این درد به علت زخم، ایجاد شده و در اثر تماس اسید معده با منطقه جراحت، بدتر می شود. نشانه های این درد به صورت موارد زیر مشخص می گردند:

حساس سوزش، سوراخ شدن یا ساییده شدن به مدت 30 دقیقه تا 3 ساعت در معده یا روده. درد غالباً به‌صورت سوزش سردل، سوءهاضمه یا گرسنگی تعبیر می‌شود.

* احساس درد در هر جایی از بالای ناف تا جناغ سینه

* در برخی افراد درد بلافاصله پس از خوردن غذا رخ می‌دهد. در سایرین، درد تا ساعت‌ها بعد ایجاد نمی شود. این درد ممکن است در شب به وجود آید و پشت هم انتشار پیدا کند.

* بدتر شدن درد در زمان خالی بودن معده

* درد عودکننده است.

* اغلب با خوردن غذاهای خاصی که اسید معده را خنثی می کند و یا با استفاده از داروهای آنتی اسید، این درد تسکین می یابد.

* برای چند روز یا چند هفته دردی وجود ندارد و سپس دوباره درد بر می گردد.

در موارد کمتر، علایم و نشانه های دیگری به شرح ذیل در زخم پپتیک دیده می شود:

* بالا آوردن خون، که با رنگ قرمز یا سیاه مشخص می گردد.

* وجود خون تیره رنگ در مدفوع یا قیری شدن مدفوع

* حالت تهوع یا استفراغ

* کاهش وزن بدون دلیل(در زخم دوازدهه ممکن است افزایش وزن وجود داشته باشد، زیرا افراد بیشتر می‌خورند تا آرام‌تر شوند)

* تغییر اشتها

- کم‌خونی

[pejuhesh234]

زخم های پپتیک:
زخم های پپتیک یا زخم های قسمت فوقانی دستگاه گوارش، زخم هایی هستند که در آستر داخلی معده، قسمت فوقانی روده و مری ایجاد می گردند.
رایج ترین علامت زخم پپتیک، درد شکمی می باشد.در گذشته های نه چندان دور تصور می شد فاکتورهای مربوط به شیوه ی زندگی مانند علاقه ی زیاد به غذاهای پُرادویه یا شغل های استرس زا، ریشه ی اغلب زخم های پپتیک هستند؛ اما امروزه پزشکان دریافتند که علت اصلی زخم های پپتیک، استرس یا رژیم غذایی نمی باشد بلکه عفونت های باکتریایی و برخی از داروها هستند که سبب زخم های پپتیکی می گردند.
زخم پپتیک بیماری شایعی است که بیش از 10 درصد بالغین را در جوامع مختلف تحت تاثیر قرار داده است. خبر خوب آن که درمان موفقیت آمیز زخم پپتیکی امکان پذیر است...

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد:
زخم پپتیک، زخمی نیست که شما بتوانید به تنهایی و بدون مراجعه به پزشک آن را درمان نمایید. اگرچه داروهای بلوکه کننده اسید و آنتی اسیدها، درد را تسکین می دهند، اما این بهبودی، کوتاه مدت می باشد. چنانچه علایم یا نشانه هایی از زخم مشاهده کردید، برای درمان حتما به پزشک مراجعه کنید.

انواع زخم پپتیک:

بسته به محل زخم، زخم های پپتیک نام های متفاوتی دارند:
* زخم معده: نوعی از زخم پپتیکی است که در معده ایجاد می شود.
* زخم دئودنومی: این نوع زخم پپتیکی در قسمت ابتدایی روده باریک(دئودنوم) ایجاد می شود.
* زخم مری: زخم مری معمولا در قسمت انتهایی مری قرار دارد و اغلب با بیماری مزمن ریفلاکس مری - معده ای(GERD)مرتبط می باشد.

علل ایجاد زخم:
اگر چه استرس و غذاهای پُرادویه در گذشته علت اصلی زخم های پپتیکی بوده اند، اما امروزه پزشکان علت اصلی اغلب زخم ها را باکتری هلیکوباکترپیلوری می دانند.
هلیکوباکترپیلوری در لایه ی موکوسی زندگی می کند که بافت معده و روده ی باریک را پوشانده و محافظت می نماید. در اغلب موارد هلیکوباکترپیلوری مشکلی ایجاد نمی کند. اما گاهی اوقات، می تواند لایه موکوسی را از بین ببرد و در معده یا دئودنوم ایجاد التهاب کند و سبب زخم شود.هلیکوباکترپیلوری، عفونت رایجی در معده و روده می باشد.
مطالعات انجام شده در آمریکا نشان داده است که یک نفر از هر 5 نفر فرد زیر 30 سال و نیمی از افراد بالای 60 سال به این عفونت مبتلا هستند. اگر چه هنوز دقیقا چگونگی سرایت هلیکوباکترپیلوری مشخص نیست، ممکن است از طریق تماس نزدیک، مانند بوسیدن، از فردی به فرد دیگر قابل انتقال باشد. همچنین ممکن است هلیکوباکترپیلوری از طریق غذا یا آب نیز منتقل گردد.
هلیکوباکترپیلوری رایج ترین علت زخم پپتیکی است اما تنها علت نمی باشد.

علاوه بر هلیکوباکترپیلوری، دلایل دیگر زخم های پپتیک، یا فاکتورهایی که سبب بدتر شدن آن می گردند، شامل موارد ذیل می شوند:

استفاده ی مرتب از مُسکن ها:
داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی می توانند سبب تحریک یا التهاب معده و روده ی باریک گردند. این داروها هم با نسخه و هم بدون نسخه در دسترس هستند و شامل آسپیرین، ایبوپروفن، ناپروکسن، کتوپروفن و غیره می باشند. برای اجتناب از ناراحتی های گوارشی، این داروها باید به همراه وعده های غذایی صرف شوند.
چنانچه زخم پپتیک دارید، مطمئن گردید پزشک تان از وجود زخم در زمان تجویز مُسکن آگاه است.

دیگر داروهایی ضدالتهابی غیر استروئیدی شامل Alka-seltzer و سابسالیسیلات بیسموت می باشند.
متاسفانه برخی افراد این داروها را برای رفع علایم زخم های پپتیکی مصرف می کنند، اما این داروها شرایط را بدتر می کنند.

از دیگر داروهای تجویز شده ای که منجر به زخم های پپتیکی می گردند، داروهای استفاده شده برای درمان استئوپورزهستند که بیس فسفونات ها نام دارند و شامل موارد اکتونل(Actonel)، فوساماکس(Fosamax) و ... هستند.
داروهای ضدالتهابی غیر استروئیدی، سنتز آنزیم تولید کننده ی پروستاگلاندین ها(سیکلواکسیژناز) را مهار می کنند. پروستاگلاندین ها ترکیباتی شبه هورمونی هستند که از معده در برابر صدمات فیزیکی و شیمیایی محافظت می نمایند. بدون این محافظ، اسید معده منجر به فرسایش بافت معده شده و سبب خونریزی و زخم می گردد.

سیگار کشیدن:
نیکوتین موجود در تنباکو، مقدار و غلظت اسید معده را افزایش می دهد، بنابراین خطر ایجاد زخم را بالا می برد. سیگار کشیدن همچنین روند درمان را کند می کند.

مصرف زیاد الکل:
الکل سبب فرسایس لایه موکوسی معده و افزایش تولید اسید می گردد. اما هنوز مشخص نیست که آیاالکل به تنهایی سبب پیشرفت زخم می گردد و یا فقط علایم را بدتر می کند.
استرس:
اگر چه استرس، علت زخم پپتیکی نمی باشد اما به عنوان یک فاکتور می تواند در تشدید این بیماری مشارکت کند. استرس علایم زخم پپتیکی را بدتر می کند و درمان آن را به تاخیر می اندازد. برخی از دلایل ایجاد استرس شامل:
وقایع و پیشامدهایی که احساسات را درگیر می کنند،
جراحی یا صدمات فیزیکی مانند سوختگی
یا دیگر آسیب های شدید می باشند.
تغذیه ی نادرست: ا
گر چه عوامل غذایی اعم از مصرف غذاهای تند و نیز ترشیجات حاوی اسید علت ابتلا به زخم پپتیک نیستند ولی عوامل غذایی و استفاده از غذاهای ناسالم، روند این بیماری را تشدید می نمایند.
بعلاوه،اگر سابقه خانوادگی زخم داشته باشید یا گروه خونی شما O باشد،شانس بیشتری برای ابتلابه زخم دوازدهه ( اثني عشر ) دارید.همچنین یک بیماری نادر بنام سندرم زولینگر – الیسون وجود دارد که در آن یک تومور پانکراس ماده ای ترشح می کند که سبب بروز زخمهایی در سراسر معده و دوازدهه می شود.

پیشگیری از زخم پپتیک:
توقف مصرف آسپیرین یا داروهای ضد التهاب غیراستروییدی
عدم استعمال سیگار
عدم مصرف الکل
مدفوع خود را هر روز از لحاظ خونریزی بررسی کنید. اگر مدفوع سیاه باشد، سریعاً به پزشک مراجعه کنید.
ورزش های هوازی انجام دهید.
مصرف بیش از حد نمک از عوامل موثر در ابتلا به زخم معده و سرطان معده می‌باشد.
مصرف جوش شیرین (مثلا در پخت نان)، اسید معده را خنثی و موجب زخم معده می‌شود.

رژیم غذایی:
در جلوگیری از پیشرفت بیماری یا بهبودی آن، از نظر پزشکی تا کنون رژیم غذایی خاصی ثابت نشده است.
البته مواد غذایی مانند فلفل و مواد غذایی ترش، خراش‌های سطحی در معده ایجاد می‌ کنند و در کسانی که دچار زخم معده هستند، زخم‌ها را بدتر می‌ کنند.
بهتر است در چنین مواردی مصرف میوه و سبزی قطع نشده و با توجه به نیاز بدن، سبزی ها و میوه‌ های تازه توصیه می ‌شود. فقط از مصرف میوه‌ های ترش و کال و حجیم و نفاخ خودداری نمایند.
از یک رژیم غذایی متعادل شامل سه وعده غذایی منظم در روز استفاده کنید.
از کافئین و هر غذایی که به نظر برسد علایم را بدتر کنند، پرهیز کنید.

عوارض
· خونریزی داخلی
· سوراخ شدگی روده و پریتونیت
· انسداد روده

تماس با اورژانس
· بطورناگهانی دچار درد شدید شکمی شدید.
· علائم شوک مثل غش ،تعریق زیاد، یا گیجی پیدا کردید.
· استفراغ یا مدفوع خونی داشته باشید(بویژه اگر قهوه ای،سیاه یا قیری باشد)
· شکم سفت و حساس در لمس داشته باشید.

[pejuhesh234]

نشانه ها و آزمایشات:
برای تشخیص یک زخم،پزشکتان یکی از تستهای زیر را توصیه می کند:

· عکسبرداری گوارشی فوقانی(upper GI) – یک تعداد تصویر برداری با اشعۀX که پس از خوردن یک ماده بنام باریوم گرفته می شود.

· آندوسكوپي ( EGD ) – یک تست ویژه است که توسط متخصص گوارش انجام می شودو در آن یک لوله باریک از راه دهان به درون لولۀ گوارشی فرستاده می شود تا معده و روده باریک بررسی شوند.

حین EGD ،پزشک ممکن است یک نمونه از دیواره روده برای آزمایش اچ. پیلوری بردارد.

پزشکتان ممکن است موارد زیر را توصیه کند:

· آزمایش گایاک برای وجود خون در مدفوع
· مقدار هموگلوبین برای تعیین کم خونی

درمان:
شما باید در صورت وجود علائم زخم به یک پزشک مراجعه کنید.درمان اغلب شامل ترکیبی از داروهای نابود کننده باکتری اچ.پیلوری،کاهش سطح اسید، و محافظت دستگاه گوارش می باشد.این ترکیب درمانی سبب بهبود زخم می شود و شانس عود را کاهش می دهد.تمامی داروها را مطابق دستور مصرف کنید.

دارو ممکن است شامل یک یا چند داروی زیر باشد:

· آنتی بیوتیکهای نابود کننده هلیکوباکتر پیلوری
· مهار کننده های اسید(مثل سایمتیدین،رانیتیدین،یا فاموتیدین)
· مهار کننده های پمپ پروتون(مثل امپرازول)
· داروهایی که سطح بافت را می پوشانند(مثل سوکرالفیت)
· بیسموت(به پوشش دیواره و نابودی باکتری ها کمک می کند)

اگر زخم معده خونریزی شدید داشته باشد،آندوسكوپي ممکن است برای کاهش خونریزی لازم باشد.اگر خونریزی با آندوسكوپي کنترل نشودیا سوراخ شدگی زخم رخ دهد،آن گاه جراحی مورد نیاز خواهد بود.

[pejuhesh234]

پیش آگهی
زخم پپتیک بدون درمان تمایل به عود دارد.اگر دستورات درمانی پزشکتان را دنبال کنید و همۀ داروهایتان را مصرف کنید، هلیکوباکتر پیلوری ریشه کن خواهد شد و احتمال کمی وجود دارد که دچار زخم شوید.
علائم همچنین با یکسری اقدامات پیشگیرانه در فعالیتهای روزمره بهتر خواهد شد

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

عوارض امپرازول
• در دستگاه اعصاب مرکزی: افسردگی، آژیتاسیون، توهم، بی خوابی، عصبی شدن، ترمور، آپاتی، اضطراب، رویا، ورتیگو، پارستزی
• در دستگاه قلبی عروقی: تاکی کاردی، برادی کاردی، درد قفسه سینه، هیپرتانسیون، ادم محیطی، طپش قلب
• در پوست: راش
• در دستگاه گوارش: اسهال، یبوست، درد شکم، بی اشتهایی، تهوع، استفراغ، پانکراتیت
• در دستگاه تناسلی ادراری: نفریت بینابینی، هماچوری، افزایش کراتینین، تکرر ادرار، گلیکوزوری، درد بیضه، ژنیکوماستی
• در خون: آگرانولوسیتوز، پان سیتوپنی، ترومبوسیتوپنی، نوتروپنی، آنمی، لکوسیتوز، آنمی همولیتیک
در سیستم عضلانی اسکلتی : کرامپ‌های عضلانی، میالژی، ضعف عضلانی

عوارض سایمتدین:
در صورت شدت یا طول کشیدن هر یک از علایم زیر با پزشک خود مشورت کنید: ضعف، سرگیجه، سردرد، خواب آلودگی، درد عضلانی، اسهال، یبوست، بزرگ شدن یا درد سینه ها، ریزش مو و کاهش میل جنسی.
اما در صورت بروز یکی از نشانه ها ی زیر دارو را قطع و بلافاصله به پزشک خود مراجعه کنید: گیجی یا اغتشاش شعور، خارش یا کهیر، بثورات پوستی، تندی یا کندی ضربان قلب و اشکال در تنفس.

عوارض رانیتیدین:
در صورت‌ بروز هر یك‌ از علایم‌ زیر رانیتیدین‌ را قطع‌ كرده‌، با پزشكتان‌ تماس‌ بگیرید: بثورات‌ جلدی‌، خس‌ خس‌ سینه‌، تنگی‌ نفس‌، احساس‌ فشار در قفسه‌ سینه‌، گیجی‌، ضربان‌ قلب‌ تند یا كند، گلودرد، كبودی‌ یا خونریزی‌ غیرعادی‌، علایم‌ زیر ممكن‌ است‌ رخ‌ دهند ولی‌ فقط‌ در صورت‌ ایجاد مشكل‌ باید گزارش‌ شوند: یبوست‌، اسهال‌، سرگیجه‌، خواب‌آلودگی‌، تهوع‌ یا استفراغ‌، كاهش‌ میل‌ جنسی‌، یا تورم‌ پستان‌ها.

عوارض بیسموت:
سياهي زبان و تيرگي مدفوع - گاهي تهوع و استفراغ

عوارض جانبی فاموتیدین:
عوارض‌ این‌ دارو شایع‌نیست‌ و بیشتر شامل‌ اسهال ‌، یا یبوست ، ‌سرگیجه‌ یا سردرد و نفخ‌ شکم‌ می‌باشد.

عوارض جانبی سوکرالفیت:
سرگیجه، خواب‌آلودگی، یبوست (شایع)، اسهال، تهوع، خشکی دهان، سوءهاضمه، درد شکم، راش، خارش، درد پشت

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.