آماس معده

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

علامتهاي آن

تب گرم و درشتي زبان و منش گشتن. و اگر صفرا غالب تر بود، دهان تلخ باشد و تشنگي صعب بود.

[pejuhesh234]

آماس معده

بيشتر از غلبه خون باشد يا از صفرا.

[pejuhesh234]

علاج آن

اگر خون باشد، نخست رگ باسليق بزنند، و آب انار دهند، و ضمادي از صندل و قرنفل و آبي و سيب و آب مورد تر و تراشه كدو و برگ خرفه وكوك و كسني (كاسني) بر معده نهند، و غذا باز گيرند، و بر كشكاب اقتصار كنند، و آب با شراب (×شراب بنفشه) انار و رب بنفشه و شراب نيلوفر وشراب انار دهند. و از پس چهار روز، آب كسنه (كاسني) و آب عنب الثعلب دهند جوشيده و صافي كرده، و چهار درم فلوس خيارجنبر (×خيار شنبر) و يك حبه زعفران حل كرده و از پس هفت روز، آب كرفس و آب باديان با اين شراب بياميزند و اگر طبع نرم باشد بجاي فلوس خيارجنبر، اقراص تباشير دهند، و ضمادي از پس هفت روز از بنفشه و خطمي و برگ عنب الثعلب و بابونه وآرد جو و بيخ سوسن و اكليل الملك و با موم روغن بسرشند و لختي زعفران مركب كرده و به آخر اندر ضماد حلبه و لعاب تخم كتان و سنبل (×اقراص سنبل) وسعد زيادت كنند. و اگر آماس كهن گردد، اندرين ضماد، مقل و اشق و تخم كرنب و مصطكي و حب البان (1) زيادت كنند، و اقراص سنبل دهند و مزوره از ماش مقشر سازند و " حسو" (2) از آب (×آرد باقلا) باقلي و سبوس آب.


1 ـ حب البان: بسته غاليه (بحرالجواهر) 000 ايضا به لغت نامه دخدا مراجعه شود.
2 ـ حسو [به فتح حاء] ـ هر چيز رقيق كه توان آشاميد. حريره000 (لغت نامه دهخدا) 0


به اضافه اقراص سنبل مربوط به معالجه آماس معده

[pejuhesh234]

صفت اقراص سنبل ـ بگيرند:

فقاح (1)(×لفاح،× تفاح) اذخر و سليخه و گل سرخ و ريوند جيني و قصب الذريره وسنبل از هر يكي سه درم، مصطكي دو درم، اشق يك درم مسك يك مثقال، با ميفختج يا گلنگبين بخورند.

و اگر بدان حاجت آيد كه پخته شود و سركند (×سرباز كند)، پس از آنكه تب زائل شده باشد و درد ساكن گشته و آماس مانده، شير تازه ميدهند هرساعت، و طبيخ انجير و لعاب و تخم كتان ولعاب حلبه از هر يكي ده درم، بهم آميخته، و چهار درم خمير ترش و دو دانگ زعفران و دو دانگ صبر در وي حل كنند. و اگر هنوز تب مي آيد، خمير و فلوس خيارجنبر درآب گرم ميدهند و بجاي آب، جلاب دهند. و هرگاه كه سر كرده باشد و آماس فرو نشسته و " ريم" پديد آيد، ماءالعسل و جلاب ميدهند. و هرگاه كه پاك شود، بگيرند: كندر و دم الاخوين از هر يكي پنج درم، گل سرخ و گلنار وكهربا (2) از هر يكي دو درم، گل ارمني سه درم، همه بكوبند و ببيزند، شربت يك درم با يك مثقال، يا رب سيب يا رب آبي يا ميبختج بخورند، نافع باشد .

1 ـ فقاح: [به ضم فاء و شدقاف ] شكوفه گياه هرچه باشد، گياهي است، اسم جنس شكوفه هاست، انواع عطر است (از ماخذ متعدد، نقل از دهخدا) 0
2 ـ كهربا Yellow amber 0