زخم سطحی معده

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

علایم شایع:

- غالباً علامتی ندارد
- استفراغ خونی. خون بالا آورده شده ممکن است قرمز روشن یا شبیه دانه های قهوه سیاه باشد.

وجود خون در اجابت مزاج. خون در این حالت سیاه یا قیری به نظر می رسد.

[pejuhesh234]

اصطلاحات بیماری:
زخم سطحی معده- gastric erosion

زخم‌ سطحی‌ معده‌ عبارت‌ است‌ از یك‌ زخم‌ كوچك‌ در سطحی‌ترین‌ لایه‌ (مخاط‌) پوشش‌ داخلی‌ معده‌. اگر عفونت‌ به‌ لایه‌های‌ عمقی‌تر گسترش‌ یابد همان‌ زخم‌ معده‌ مشهور به‌ وجود خواهد آمد. زخم‌ سطحی‌ معده‌ مسری‌ یا سرطانی‌ نیست‌. این‌ مشكل‌ در تمام‌ سنین‌ ممكن‌ است‌ به‌ وجود آید اما در مردان‌ بیشتر دیده‌ می‌شود.



علل
احتمالاً بر اثر داروها یا موادی که مخاط معده را آزرده می کنند، به وجود می آید.
شایع ترین آنها عبارتند از: الکل؛ کافئین؛ تنباکو؛ آسپیرین؛ داروهای ضد التهابی غیراستروییدی برای درمان آرتریت (التهاب مفصل) و نقرس؛ و داروهای کورتیزونی مورد استفاده در درمان آسم، بیماری آدیسون، یا سایر بیماری ها.

عوامل افزایش دهنده خطر
- استرس
- مصرف هرگونه داروی خوراکی
- بیماری جدی
- رشد یک باکتری خاص به نام هلیکوباکتر پیلوری در معده

پیشگیری
حتی المقدور قرصهای پوشش دار مصرف کنید.
اگر زخم سطحی در معده تان وجود دارد، الکل ننوشید. نوشیدن الکل ممکن است باعث آغاز خونریزی شود.

عوارض احتمالی
خونریزی یکی از عوارض ناشایع، ولی خطرناک زخم سطحی معده است، بویژه در سالمندان. یکی دیگر از عوارض جدی آن سوراخ شدن معده است که بر اثر نفوذ زخم در دیواره معده به وجود می آید. در صورت بروز هر کدام از این عوارض، بیمار باید جراحی شود. عمل جراحی در این گونه موارد خطر چندانی در بر ندارد مگر در افراد بالای ۷۰ سال.

فعالیت:
با رو به بهبود گذاشتن علایم، فعالیت های عادی خود را از سر بگیرید.

مراقبت‌های تغذیه‌ای در زخم معده

نظر مبتلایان به زخم معده در مورد بعضی از مواد غذایی که موجب افزایش درد معده در آنها می‌شود
بسیاری از مبتلایان به زخم‌های پپتیکی اظهار می‌دارند که غذاهای خاصی باعث ایجاد ناراحتی در ناحیه اپی‌گاستر آنها می‌شود.
قهوه و کافئین هر دو باعث تحریک ترشح اسید می‌گردند و ممکن است فشار اسفنکتر تحتانی مری را نیز کاهش دهند. با این حال ، بجز افزایش ترشح اسید و احساس ناراحتی بعد از مصرف آنها ، هیچکدام عامل ایجاد بیماری زخم پپتیک نمی‌باشند.

بعضی از ادویه‌ها ، بویژه فلفل سیاه و قرمز ، می‌توانند باعث فرسایش سطحی مخاط گردند. مصرف مقدار زیادی الکل نیز ممکن است باعث آسیب مخاطی سطحی شود و باعث تشدید بیماری با ایجاد اختلال در درمان آن گردد.

با این وجود بنظر نمی‌رسد که مصرف مقادیر متوسط الکل باعث ایجاد بیماری زخم پپتیک شود، مگر اینکه بطور همزمان عوامل خطر دیگر بیماری وجود داشته باشند. با این حال ، با توجه به اینکه بعضی مشروبات الکلی (مانند شراب و آبجو) حتی در مقادیر متوسط نیز باعث افزایش شدید در ترشح اسید معدی می‌شوند، پرهیز از مصرف آنها در بیمارانی که علائم بیماری زخم پپتیک را نشان می‌دهند، لازم می‌باشد.

اسیدیته غذاهای مصرفی در مبتلایان به زخمهای پپتیک اهمیت زیادی ندارد مگر اینکه بیمار علاوه بر زخم پپتیک دچار ضایعات و زخمهایی در دهان یا مری نیز باشد. اسیدیته بسیاری از غذاها بطور قابل توجهی پایین‌تر از PH آب پرتقال و آب گریپ‌فروت مابین 2/3 تا 6/3 بوده و PH نوشابه‌های معمولی نیز تقریبا بین 8/2 تا 5/3 می‌باشد. از این رو بنظر نمی‌رسد که PH آب میوه‌ها و نوشابه‌ها باعث ایجاد زخم پپتیکی شود یا اینکه اختلال قابل ملاحظه‌ای در التیام زخمها بوجود آورد.

بعضی از بیماران با مصرف غذاهای اسیدی احساس ناراحتی می‌کنند ولی چندین پاسخی در تمام بیماران دیده نمی‌شود و ممکن است این علائم تا حدودی با سوزش سر دل مرتبط باشند.

توصیه‌هایی به بیماران مبتلا به زخم معده
در عمل ، توصیه شده است که مبتلایان به زخمهای پپتیک از مصرف بعضی از ادویه‌ها ، الکل ، و قهوه (کافئین‌دار و فاقد کافئین) اجتناب کنند؛ رژیم غذایی کافی و متعادلی داشته باشند؛ و در صورت داشتن کمبودهای تغذیه‌ای ، از مکمل استفاده نمایند.

بعلت اینکه در این بیماران احتمال انسداد مجرای خروجی معده وجود دارد خوب جویدن غذاها و اجتناب از مصرف پوست مواد غذایی (پوست میوه‌ها و سبزیجات) ، بویژه در بیمارانی که فاقد دندان می‌باشند یا دندانهای مصنوعی دارند، توصیه معقولی می‌باشد.

سوء تغذیه در مبتلایان به زخمهای پپتیک می‌تواند بر سلولهایی مانند سلولهای لوله گوارش که تقسیم سریعی دارند، تاثیر منفی داشته باشد. بنابراین جلوگیری از ایجاد کمبودهای تغذیه‌ای و برطرف‌کردن آنها می‌تواند در حفاظت علیه بیماری زخم پپتیک موثر باشد و همچنین ممکن است در التیام زخمها نیز تا حدودی سودمند باشد.

در ار تباط با تعداد وعده‌های غذایی روزانه در مبتلایان به زخمهایی پپتیکی تواق کلی وجود ندارد. وعده‌های کم حجم و متعدد ممکن است در برطرف کردن احساس ناراحتی و درد ، جلوگیری از رفلاکس اسید ، و تحریک جریان خون معدی تا حدودی سودمند باشند ولی افزایش در تعداد وعده‌ها میزان کل ترشح اسید را نیز افزایش خواهد داد. با این حال ، توصیه شده است که مبتلایان از مصرف وعده غذایی حجیم قبل از خواب اجتناب کنند.

از آنجائیکه عفونت هلیکوباکترپیلوری و آسیبل پپتیکی منجر به پاسخهای التهابی در این بیماران می‌شود، استفاده از آنتی‌اکسیدان‌ها ، اسیدهای چرب خانواده امگا-3 و فیتوکمیکالهای مختلف در این بیماران مورد توجه قرار گرفته است.

در مطالعات اولیه‌ای که بر حیوانات آزمایشگاهی انجام شده است، اسیدهای چرب امگا-3 و امگا-6 هر دو تا حدودی اثرات مفیدی را نشان داده‌اند ولی چنین نتایجی در کارآزمایی‌های بالینی دیده نشده است. بعلاوه ، در ارتباط با نقش احتمالی فیبر غذایی در بیماران زخم پپتیک نیز مباحث جدیدی مطرح شده است و بعضی مطالعات نشان داده‌اند که میزان بازگشت مجدد بیماری زخم پپتیک در بیمارانی‌که رژیم غذایی کم فیبر مصرف می‌کنند بالاتر از بیمارانی است که رژیم غذایی آنها پرفیبر می‌باشد.


اثر شیر در زخم معده کاربر :
در گذشته شیر یک غذای مهم در رژیم غذایی که در درمان زخمها استفاده می‌شد، بوده است و علت مصرف آن این بوده است که تصور می‌شد شیر باعث خنثی‌سازی محتویات معدی می‌شود. اگر چه پیرو بسیاری از غذاهای دیگر می‌توانند بطور موقتی اثر خنثی‌کننده داشته باشند، ولی بعلت اینکه محتوی کلسیم و پروتئین شیر بالا است، یک تحریک کننده قوی ترشح اسید نیز می‌باشد.

از آنجائیکه شیر بطور موقتی اسید معده را خنثی می‌سازد ولی متعاقب آن ترشح اسید را افزایش می‌دهد، مصرف متناوب و مکرر شیر برای درمان زخمهای پپتیکی توصیه نشده است.

▪ یک نکته بسیار مهم مصرف کنندگان دوز پایین آسپیرین نیز می توانند به زخمهای گوارشی بدون علایم بالینی مبتلا شوند. بیش از ۸۰ سال است که آسپیرین را به عنوان یک مسکن غیرمخدر برای تسکین درد، کاهش تب و التیام نشانه های آرتریت مصرف می کنند. آسپیرین به مقدار اندک در جلوگیری از تشکیل لخته خون مؤثر است.

اما مصرف کنندگان دوز پایین آسپیرین نیز می توانند به زخمهای گوارشی مبتلا شوند که هیچ گونه علائمی ندارد. آسپیرین از جمله داروهایی است که در کشور ایران بیش از حد استاندارد و خودسرانه مصرف می شود. ویژگی آسپیرین در جلوگیری از تشکیل لخته خون و رقیق کردن آن و وجود درصد بالای سیگاری ها و افرادی که با مشکل غلظت خون مواجهند، عمده دلیل استفاده از این دارو بدون نظر پزشک از سوی افراد شده است.

حال آنکه همین آسپیرین در مواردی می تواند باعث پارگی مویرگها بخصوص در ناحیه مغز و عواقب خطرناکی باشد. آسپیرین در بسیاری از داروهای سرماخوردگی، سردرد و دردهای مفصلی و عضلانی وجود دارد. یکی از معایب آسپیرین ایجاد تحریک در معده و خونریزی معده است. احتمال دارد موجب بروز بیماری «ری» شود. بیماری ری یک اختلال نادر در مغز و کبد است که معمولاً کودکان را گرفتار می کند.

بنابراین تجویز آن برای کودکان کمتر از ۱۲ سال باید تحت نظارت دقیق پزشک انجام شود. توجه داشته باشید، حتماً این دارو را با نظر پزشک استفاده کنید. محققان اعلام می کنند، حدود ۱۰ درصد از بیمارانی که به منظور کاهش خطر ابتلا به حمله قلبی از دوز پایین آسپیرین استفاده می کنند، اغلب به زخمهای گوارشی مبتلا می شوند که هیچ گونه علایمی ندارد.

بر اساس این گزارش، اگرچه آسپیرین با زخمهای گوارشی مرتبط است، اما کاملاً مشخص نیست که آیا خوردن آسپیرین منجر به بیماری های گوارشی می شود یا خیر و یا می تواند عوامل دیگر از جمله خونریزی گوارشی را ایجاد کند.

براین اساس، محققان ۱۸۷ بیمار را که روزانه ۷۵ تا ۳۲۵ میلی گرم آسپیرین مصرف می کردند، به مدت یک ماه مورد مطالعه قرار دادند. محققان دریافتند، میزان اندازه گیری شده زخم های گوارشی در این افراد حداقل ۳ میلی متر قطر داشت که ۱۰/۷ درصد از این افراد را شامل می شد و تنها ۲۰ درصد از آنها نشانه های بیماری را دارا بودند. هنگامی که محققان آزمایش آندوسکوپی را پس از ۳ ماه برای ۱۱۳ نفر از این افراد که زخم گوارشی نداشتند، انجام دادند دریافتند، ۷/۱ درصد از این بیماران در مراحل مقدماتی به زخم گوارشی مبتلا شدند که این میزان سالیانه ۲۸ درصد است.

این گزارش می افزاید: مصرف آسپیرین می تواند فواید بسیاری را برای جلوگیری از خطر ابتلا به سکته ها و حملات قلبی داشته باشد، اما لازم است که مضرات این دارو همانند فواید آن برای افرادی که طولانی مدت از این دارو استفاده می کنند، به دقت مورد توجه قرار گیرد. آسپیرین را نباید بیشتر از دو روز مصرف کرد، مگر اینکه پزشک اصرار داشته باشد. مصرف آسپیرین به مدت طولانی می تواند منجر به خونریزی در معده و زخم معده شود.

در این شرایط به پزشک خود مراجعه فرمایید :

۱. اگرشما دچار دردی‌ شدید شوید كه‌ با درمان‌ تخفیف‌ نیابد.

۲. اگر به‌طور غیرطبیعی‌ دچار ضعف‌، رنگ‌پریدگی‌، یا احساس‌ سبكی‌ در سر شده‌اید.

۳. اگر پس‌ از درمان‌، علایم‌ زخم‌ سطحی‌ معده‌ مجدداً باز گردند.

۴. اگر شما دچار اسهال‌ شوید. اسهال‌ ممكن‌ است‌ از اثرات‌ جانبی‌ داروهای‌ مورد استفاده‌ در درمان‌ باشد. در این‌ حالت‌ ممكن‌ است‌ نیاز به‌ تنظیم‌ داروی‌ تجویز شده‌ وجود داشته‌ باشد.

[pejuhesh234]

درمان :

۱. اقدامات‌ تشخیصی‌ ممكن‌ است‌ عبارت‌ باشند از: آزمایش‌ مدفوع‌، آزمایش‌ خون‌ برای‌ بررسی‌ كم‌خونی‌، و عكسبرداری‌ اشعه‌ ایكس‌ از دستگاه‌ گوارش‌ فوقانی‌

۲. اجابت‌ مزاج‌ خود را هر روز از نظر خونریزی‌ بررسی‌ كنید. اگر اجابت‌ مزاج‌ سیاه‌ باشد، نمونه‌ای‌ از آن‌ را به‌ آزمایشگاه‌ ببرید.

۳. از بودن‌ در موقعیت‌های‌ استرس‌زا خودداری‌ كنید.

۴. سیگار نكشید و الكل‌ ننوشید.

داروها :

داروهای‌ بهبوددهنده‌ زخم‌ مثل‌ سایمتیدین‌، رانی‌تیدین‌، یا فاموتیدین‌ (همگی‌ تولید اسید را كاهش‌ می‌دهند). در موارد درد خفیف‌، می‌توان‌ از داروهای‌ ضد اسید استفاده‌ كرد (اثر مستقیم‌ در خنثی‌ كردن‌ اسید).

[pejuhesh234]

عواقب مورد انتظار
در صورتی که علت آن برطرف شود، معمولاً طی دو هفته خوب می شود. عود آن شایع است.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

عوارض سایمتدین:
در صورت شدت یا طول کشیدن هر یک از علایم زیر با پزشک خود مشورت کنید: ضعف، سرگیجه، سردرد، خواب آلودگی، درد عضلانی، اسهال، یبوست، بزرگ شدن یا درد سینه ها، ریزش مو و کاهش میل جنسی.
اما در صورت بروز یکی از نشانه ها ی زیر دارو را قطع و بلافاصله به پزشک خود مراجعه کنید: گیجی یا اغتشاش شعور، خارش یا کهیر، بثورات پوستی، تندی یا کندی ضربان قلب و اشکال در تنفس.

رانیتیدین:
در صورت‌ بروز هر یك‌ از علایم‌ زیر رانیتیدین‌ را قطع‌ كرده‌، با پزشكتان‌ تماس‌ بگیرید: بثورات‌ جلدی‌، خس‌ خس‌ سینه‌، تنگی‌ نفس‌، احساس‌ فشار در قفسه‌ سینه‌، گیجی‌، ضربان‌ قلب‌ تند یا كند، گلودرد، كبودی‌ یا خونریزی‌ غیرعادی‌، علایم‌ زیر ممكن‌ است‌ رخ‌ دهند
ولی‌ فقط‌ در صورت‌ ایجاد مشكل‌ باید گزارش‌ شوند: یبوست‌، اسهال‌، سرگیجه‌، خواب‌آلودگی‌، تهوع‌ یا استفراغ‌، كاهش‌ میل‌ جنسی‌، یا تورم‌ پستان‌ها.

عوارض جانبی فاموتیدین:
عوارض‌ این‌ دارو شایع‌نیست‌ و بیشتر شامل‌ اسهال ‌، یا یبوست ، ‌سرگیجه‌ یا سردرد و نفخ‌ شکم‌ می‌باشد.

عوارض آنتی اسیدها:
این داروها سه نوع هستند و سه نوع ماده ی فعال متفاوت دارند. عده‌ ای از این داروها دارای هیدروکسید آلومینیوم هستند که باعث ایجاد یبوست می ‌شود و به خصوص در افراد مُسن موجب خشک شدن مدفوع می‌ شود. به این ترتیب، مدفوع در انتهای رکتوم(بخش انتهایی روده بزرگ) گیر می‌ کند و تلاش زیاد بیمار هنگام اجابت مزاج ممکن است باعث ایجاد عوارضی مانند خون‌ ریزی و بواسیر ‌شود.
یک ماده ی فعال دیگر در آنتی‌ اسیدها هیدروکسید منیزیم است که برعکس نوع اول، باعث ایجاد اسهال در بیمار می ‌شود. این ترکیب می‌ تواند موجب افزایش میزان منیزیم در بیماران کلیوی و ایجاد عوارض برای آنان شود.
ماده ی فعال در نوع سوم این داروها نیز فسفات کلسیم است که در درازمدت می ‌تواند نشانگانی به نام میلک آلکالین(شیرقلیا) را موجب شود که افزایش کلسیم(هیپرکلسیمی)، آلکالوزمتابولیک و نارسایی کلیه از عوارض آن است

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.