دمیدن دهان

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

دميدن دهان (1)

علاج آن
اگر سرخ بود، نخست به فصد و حجامت و چهار رگ (2) مشغول شوند، پس به استفراغ بماءالرمانين و طبيخ هليله زرد، پس مضمضه برب توث (توت < Mulberry شليمر) و طبيخ سماق و عدس و گلنار و حب الاس.واگر لعاب بسيار آيد، آقاقيا در آب عنب الثعلب حل كنند و سركه برچكانند و بدان مضمضه كنند.

و اگر سپيد گونه باشد، حضض (3) اندر سركه بجوشانند وبدان مضمضه كنند. و آبكامه، دميدگي دهان را، اگر سپيد باشد و اگرسرخ، سود دارد.

و اگر سخت سپيد باشد، نمك سوده با انگبين بسرشند واندر دهان گيرند و نگاه دارند چندانكه تواند، پس بسنكنگبين مضمضه كندوبه آبكامه، و سعد و سنبل و بلبل و كبابه (4) و عاقرقرحا بكوبند نرم، و در آبكامه كنند و بدان مضمضه كنند.

و اگر سياه باشد، زرنيخ زرد(5) و سرخ و بوره و شب يماني و زاج و قلقطار (زاگ زرد) و كف دريا(6) و مازو و آقاقيا و نارپوست، كوفته و بيخته، به انگبين بسرشند، پس اندر خرقه بندند و اندر گل گيرند و در آتش نهند و بپزند وبه دهان اندر پراكنند، پس حب الاس و كزماز(8)(×مازو) و اندر سركه بجوشانند و بدان مضمضه ميكنند، و اگر بسوزانند و با روغن گل و گلاب اندر دهان گيرند، نافع آيد.


1 - دميدن : بروز و ظهور و بروز بثور در پوست بدن و شكفتگي وبثره و آبله و انتشار بوها ٠٠٠ (ناظم الاطباء ) در ساير نسخه ها، " دميدگي" آمده است.
2- چهار رگ: نام دو رگ در لب زبرين و دو رگ در لب زيرين باشد و فصد آن در بيماريهاي دهان ولثه سود دارد(بحرالجواهر) ، (از لغت نامه دهخدا) 0
3 ـ حضض: [به ضم حاء و ضاد] ماده عصاره دوائي كه بر دو نوع است هندي و عربي و نوع هندي كه به هندي رسوت گويند عصاره فيل زهرج است ونوع عربي عبارت است از عصاره خولان و داروئي كه از بول شتر سازند(ناظم الاطباء) 0
4 ـ كبابه: Cubeba pepper كبابه چيني (شليمر) 0
5 ـ زرنيخ زرد Auripigment و زرنيخ سرخ (Realgar ترجمه سرالاسرار رازي) 0
6 ـ كف دريا( Cuttle fish bone شليمر) 0 كف دريا000 زبدالبحر(برهان قاطع) 0
7ـ كزمازو، كزمازج، كزمازق000 برجستگيهاي كروي شكل شبيه به فندق كه بر روي درخت گز شاهي حاصل ميشود0000 (دهخدا) ثمر درخت گز000 (دهخدا) 0