امراض دهان و زبان و حنجره و آلات تنفس‏

[pejuhesh237]

بسم الله الرحمان الرحيم

[pejuhesh237]

امراض دهان و زبان و حنجره و آلات تنفس‏

علاج خشونت دهان:

كه مانع خوردن اطعمه گردد: به دانه يا حلبه را در گلاب خيسانيده، تسقيه به آن كنند و گنجشك طعمه دهند.

و پاشيدن گشنيز و نشاسته، بسيار مفيد است.

تشنج اعصاب حنجره را:

كه مانع فرو بردن طعمه مى‏شود، تسقيه به آب طبيخ انجير و مويز و تضميد به روغن گردكان كنند.

ورم كنج دهان را:

تسقيه به آب گرم ممزوج به آب بزرقطونا و تضميد به انجير مهرّا با قدرى سير نمايند و چون منفجر گردد، چرك او را پاك كرده، برگ عناب را مثل غبار سائيده، بپاشند.

سعال و ضيق النفس را:

علامت، تواتر نفس و باز داشتن دهان و ضعف حركت است هرگاه اين علت از حرارت مزاج يا هوا باشد،

با شدت تعب ميل به آب كند و نبض، سريع و كف پا گرم مى‏باشد و آنچه به سبب بخار و دخان باشد، اين اعراض به او نمى‏باشد.

علاج آن: تسقيه روغن كنجد با قدرى صمغ عربى و لعاب به دانه و گل ارمنى است. و چون با حرارت لاغرى عارض گردد،

تسقيه به شير الاغ و كتيرا و ماء الشعير با قدرى آب كدو بايد و بر روى اسفناج و برگ بيد و گشنيز و امثال آن خوابانيده

و داغ طرفين منسر و پيشانى را كه به چوب مورد كنند، بسيار نافع دانسته‏اند.

و هرگاه از برودت باشد، علامتش حركت سر و سيلان رطوبات غليظه از دهان است.

علاج:

تسقيه به شير الاغ كه قدرى سرگين موش در آن حل كرده باشند بايد كرد، و روغن ترب از مجربات است و حلتيت را بعضى تجويز نموده ‏اند.

خفقان را:

علامت، تواتر نفس و صداع منخرين و حركت منتهاى عظم زورقى است كه به اندك حركتى اين عوارض محسوس گردد.

و تسقيه به گلاب و گل مختوم و لعاب تخم ريحان و آب انجير و گل ارمنى كنند و بر روى برگها و علفهاى سرد بخوابانند

و طعمه از زرده تخم خام و جوجه پر بر نياورده دهند.

گرفتگى آواز را:

به دادنِ طبيخ انجير زرد و خطمى و زوفا و عسل كنند.

خناق و دشوارى نفس را:

اين دوا به غايت نافع است: پوست تخم مرغ پخته را نرم سائيده، با مويز حبّها كرده بدهند و تسقيه به آب كلمِ بوته دار نمايند

و اگر حرارت غالب باشد، تسقيه به روغن بنفشه و گلاب و آب كاسنى و روغن گل سرخ كنند. کتاب تحفه حکیم مومن-طبع قدیم- ص374