برنامه آموزشی روز چهارم

[pejuhesh231]

بسم الله الرحمان الرحیم

[pejuhesh231]

شناخت طبع و مزاج

بسم الله الرحمان الرحيم

با لطف خدا واستعانت از مولا بحث امروز را شروع می کنیم

بحث امروز مربوط به شناخت مزاج و غلبه اخلاط است که قبل از ان در مورد ارکان و مزاج و اخلاط برای شما کمی توضیح می دهم

بدن انسان و همه موجودات از چهار عنصر آب، خاک، هوا ، و آتش تشکیل شده است. آتش که گرم و خشک. آب ، سرد و تر. هوا ، گرم و تر. خاک ، سرد و خشک است که به انها ارکان می گویند که در مورد بدن انسان این عناصر را اینگونه می توان بیان کرد:
همه اجزاي بدن انسان از جهار نوع ماده بيرون نيست، اجزاي مايع و رطوبات بدن كه از عنصر آب تشكيل شده است، اجزاي بخاري و گازي بدن كه از عنصر هوا تشكيل شده است، اجزاي جرم دار و متراكم بدن كه از عنصر خاك تشكيل شده است، حرارت اعضاء و اجزاي بدن كه از عنصر آتش گرفته شده است.

پس بدن انسان كه خودش مركب است؛ از اجزاء و اعضاء معروفه (سر دست با جشم كوش زبان قلب ريه كليه ...) تشكيل شده است، اگر هر يك از اعضاي بدن را بشكافيم مثل دست كه مركب محسوب مي شود؛ از اجزاي ديكري مثل استخوان و گوشت و پوست و رگ و عصب و.. تشكيل شده است، اگر اين اجزاي فرعي را باز بررسي كنيم مي بينيم كه از جهار عنصر تشكيل شده اند، جسمش مال خاك است، رطوبتش مال آب است و ...

چگونگي پيدايش مزاج از اركان: وقتي اجزاي خاك و آب و هوا و آتش باطبيعتشان با هم درآميخته و ممزوج شوند،و از آميخته و ممزوج شدن ارکان مزاج حاصل مي شود.
پس چه چیزی را ایجاد میکند؟ مزاج فرد را. مزاج فرد شکل می گیرد. مزاج یک کیفیت است مثالی که برای مزاج می توانیم بزنیم سکنجبین است. شما در سکنجبین می آیید سرکه، آب و عسل را چی کار می کنید؟ ترکیب می کنید با هم. سرکه سرد و خشک است. آب سرد و تر است. عسل هم گرم و خشک است.اینها می آیند با هم چی می شوند؟ سکنجبین را ایجاد می کنند. این سکنجبین خاصیت سرکه را دارد، آب را داره، عسل را داره ولی بک کیفیت دیگری، یک کیفیت ایجاد کرده برای ما، که نه سرکه است نه عسل.
مزاج هم همین طوره. جهار تا رکن ما می آید و چهار تا عنصر و ارکان می آیند با هم ترکیب می شوند و از ترکیب آنها مزاج ایجاد می شود.

مزاج تقسیم بندی دارد شامل :
مفرد ( سرد –گرم –خشک –تر )
مرکب (گرم وخشک –سرد وخشک –سرد وتر –گرم وتر )
معتدل (حقیقی –فرضی )

حالا ما می آییم خصوصیت مزاجهای مختلف را بررسی می کنیم .
مزاج سرد وتر: افراد سرد مزاج معمولاً سست اند، ناتوان اند، انرژی شان کم است. احساس ضعف دارند درون گرا هستند. احساسات خودشان را کمتر بروز می دهند و بدن آنها در هوای سرد به راحتی با عوامل فیزیکی و فیزیولوژیکی گرم نمی شوند و سرما تا مدت زیادی در بدن این افراد باقی می ماند یعنی اینکه سرمایی هستند باید مثلاً جوراب بپوشند، کت بپوشند، کنار بخاری بنشینند و زود گرم نمی شوند بدنشان دیر گرم می شود و انها معمولاً غذاهای سرد را به خوبی تحمل نمی کنند مثلا می گوید: خیار می خورم سردی ام می شود، کاهو می خورم اذیت می شوم. ماهی می خورم احساس خفگی می کنم.
افراد سرد و خشک اینها چه خصوصیاتی دارند؟ اینها اندامی لاغر دارند، خوابشان کم است. بینی شان خشک است به شیرینی و گرمی نسبت به سردی تمایل بیشتری دارند. بیشتر تمایل به هوای گرم دارند و در فصل بهار راحت اند چه فصلی برایشان نامطلوب است؟ اگر گفتید؟ پاییز، سرد و خشک است. پاییز برایشان نامطلوب است و افراد سرد و خشک به ندرت تا پایان روز انرژی کافی برای ادامه کارهایشان دارند.
خصوصیات روانی شان چیه؟ افراد سودایی؟ افرادی دقیق، منظم، دوراندیش و محاسبه گرند اصلاً هر کسی که خیلی تو کار حساب و کتاب باشه و حسابگری خیلی دقیق انجام می دهد به چه مزاجی می رویم؟
طبع سرد. آنهایی که طبع سرد دارند خیلی حساب و کتاب دارند مثلاً می گویند که فلانی من رفتم خونه اش دو روز پیش تا نیاید خونه ما من دیگر خانه اش نمی روم. حساب می کند روی کارهایش. یا الان چون من به او زنگ زدم و او زنگ نزد دیگر به او زنگ نمی زنم. حسابگرهای خیلی دقیقی هستند در حساب و کتابشان خیلی دقیق اند ولی یک فردی که گرم مزاج است این جوری نیست راحت همه جا می رود با همه برخورد می کند پر جنب و جوش است ولی افراد سرد مزاج این خصوصیت را دارند به خصوص افراد سودایی خیلی نازک بین، زود رنج، حساس. یک همچین حالتهایی در آنها هست.
در مورد افراد گرم مزاج: معمولاً پر انرژی اند، پرکارند، فعالند و برونگراهستند. همه چیز را راحت می گویند هیچی را در خودشان نمی ریزند احساسات خودشان را سریع بروز می دهند وقتی خشمگین می شوند سریع بروز می دهند وقتی ناراحت می شود سریع بروز می دهد وقتی خوشحال است خوشحالی اش را خیلی نشان می دهد مثلاً یک فردی که گرم مزاج است وقتی با شما برخورد می کند، با یک فرد سرد مزاج وقتی مقایسه می کنیدخیلی فرق میکند، از نظر برخوردی.
فرد گرم مزاج با جنب و جوش، سلام چه طوری، حالت خوبه با این حالتها برخورد می کند ولی فرد سرد مزاج خیلی آرام و سردتر برخورد می کند. معمولاً غذاهای گرم مزاج ها را به خوبی تحمل نمی کند. ادویه جات تند، فلفل مثلاً می گوید وقتی زنجفیل می خورم بدنم می سوزه، خارش پیدا می کند. فلفل که می خورم ته حلقم می سوزه این گرمی ها را تحمل نمی تواند بکند و یک سوزشی در اندامهایش یا احساس حرارتی در یک قسمت از بدنش می کند که نمی داند علتش چیست یک دفعه ناگهانی می گوید نمی دانم چرا یک قسمت از سرم سوخت یک همچنین حسی در بدنش ایجاد می شود یا اینکه مثلاً چشمم می سوزد یا مثلاً خیلی افراد بودند در مراجعاتشان به من می گفتند که حس می کنم یک آب داغ مثلاً ریختند روی قسمت داخلی رانم. چنین حسی در بدنم ایجاد شد در افراد با مزاج گرم وخشک ممکن است دیده شود
گرم مزاجها یکی شامل گرم و خشک است که افراد گرم و خشک و یکی هم افراد گرم و تر.
افراد گرم و تر: این افراد درشت اندامند آدمهای تنومندی هستند.آنهایی که مزاج گرم و تر دارند، مزاج دموی دارند دارای پوستی سرخ و سفیدند. موهای پر پشت دارند. نبض پر و قوی دارند. خواب خوبی دارند خوب می خوابند ولی تحمل بی خوابی را هم دارند برایشان راحت است که تحمل بی خوابی بکنند این افراد نه تحمل گرمای زیاد را دارند و نه تحمل سرمای زیاد ولی در کل با سرما راحترند علاقه به شیرینی و ترشی دارند و تقریبا همه نوع غذایی را می خورند دموی ها آدمهایی پرخوری هستند.پر خوراکی هستند پوست بدنشان گرم و مرطوب و نرم است چهره شان به دلیل فراوانی خون که در صورتشان هست گرایش به سرخی دارد

در هوای سرد به خاطر اینکه خیلی بدنشان گرم است، در هوای گرم اذیت می شوند و در هوای سرد هم اذیت می شوند ولی تحملشان نسبت به سرما باز هم بهتر است. انسانهایی شجاع و جسورند و معمولاً پیشرو و رهبرند و به طور معمولی انسانهای آرامی هستند یعنی آنهایی که مزاج خون دارند از خودش هم پیداست خون گرم است، خیلی مهربانند و خیلی راحت ارتباط برقرار می کنند خیلی ارتباط خوب برقرار می کنند و اصولاً خیلی راحت می توانند رهبر یک گروه بشوند و یک گروه را دنبال خودشان هدایت کنند مثلاً در زمستان دیده اید شاید بعضی افراد هستند همچین با لباس استین کوتاه بیرون می آیند اصولاً آدم تعجب می کند توی این هوای سرد اینها دموی اند یا اینکه خیلی سریع می روند به طرف یک کاری برای فردی بکنند یک جنبشی یک کاری برای یکی بکنند یک جنبشی یک کاری که به آنها می گویید سریع می روند ان کار را انجام می دهند اینها افراد پرخوراک هستند خوب مثلاً وقتی غذا جلویشان می گذارید یک دیس غذا را به راحتی می خورد در مقابل اشتهایش مقاومت ندارد و به راحتی آن را استفاده می کند و در اجتماع مشاهده می شود مثلا افرادی که توی اجتماع دموی مزاج هستند مثلاً در برخورد با یک کسی که تصادفی کرده کنار خیابان افتاده در جامعه ای که دموی هستند این را سریع به بیمارستان می رسانند ولی در جامعه هایی که سرد مزاج هستند شاید خیلی ها از کنار این بگذرند و به آن اهمیت ندهند.

یکی هم افراد گرم و خشک: افراد گرم و خشک لاغر اندام اند رنگ جهره وسفیدی چشم آنها به زردی است یعنی در صورتشان که نگاه می کنید یک کم زرد است چشمشان را که نگاه می کنید زرد است پوستشان گرم و خشک است گرمایی هستند تحمل فصل تایستان را ندارند عطشی هستند مرتب عطش می کنند شاید د طول روز بارها آب می خورند دهانشان خشک است و این خشکی اذیتشان می کند بهترین فصل برای ایشان فصل زمستان است صفراوی ها کم می خوابند خوابشان کم است تمایل به چی دارند؟ اگر گفتید؟ چه غذایی تمایل دارند؟ ترشی، لواشک، سرکه. می گوید من تمبر هندی فقط لواشک. به راحتی خیار و کاهو را می تواند استفاده کند مثلاً می گوید در طول روز 5 -6 تا خیار به راحتی می خورم چند تا کاهو هم بگذارید جلویش بخورد، هیچ مشکلی برایش پیش نمی آید به چه خوراکی هایی تمایلش کمتر است؟ می گوید از چی بدم می آید؟ چی دلم را می زند؟ شیرینی. افراد گرم مزاج شیرینی دلشان را می زند . در صفراوی ها.

اما آن خونیها، شیرینی می خورند ترشی هم می خورند پر خورند خوراکشان زیاد است.
خصوصیات روانی صفراویها چیست؟ با این چیزهایی که گفتیم خصوصیت صفرا چیست؟ عصبانی ، تحریک پذیرند، یک چیزی که می گویید زود عصبانی می شود جوش می آورد. صفرا خصوصیتش این است گرم و خشک اند زودی جوش می آورند ولی جوش آوردنشان چه طوری است؟ زود هم فروکش می کند یعنی یک کم حرف بزنی فروکش می کند این جوش آوردنش.
این مطالبی را که بدانیم یک کمکهایی هم به ما می کند. اگر یک همسری دارید که صفراوی مزاج است، وقتی در فصل تابستان وقتی که یک غذای گرمی خورده باشد وقتی می آید خانه و به شدت هم عصبانی است شما باید به شعله آتش او دم نزنید اگر یک چیزی گفت که چرا این این طرف است آن ، آن طرف این آروم می شود همه اش را بگوید چشم بعدش هم چی می توانید به او بدهید؟ فکر می کنید که شعله ورتر نشود؟ یک لیوان آب سرد، شربت، آب لیمو، دیگر چی؟ هندوانه. حالا اگر شما بیایید چی کار کنید؟ خیلی می خواهید به شوهرتان لطف کنید یا به خانمتان می آیید یک شربت زعفرانی می آورید آن عصبانی و تابستان دیگر هیچی دیگر صفرا خیلی می زند بالا شعله ور می شود و خصوصیت افراد صفراوی وقتی عصبانی می شوند زود فروکش می کنند افراد دموی دیر عصبانی می شوند ولی وقتی هم عصبانی می شوند اساسی عصبانی می شوند.

افراد سرد مزاج چرا مثلاً می گویند زود رنج و حساس هستند؟ انها عصبانیتشان دیر فروکش می کند دیر پایین می آید عصبانی بشوند دیر عصبانی می شوند ولی دیر هم فروکش می کند.
توضیحی که در مورد خصوصیات روانی می شود گفت این است که این خصوصیت روانی در ملاک تشخیص کاملاًدقیق نمی تواند به ما کمک کند به خاطر اینکه افراد در اجتماع تحت تاثیر افراد دیگرکه قرار می گیرند، محیط، نفوس دیگر و حتی مزاج فرد دیگر این روی این فرد اثر می گذارد برای همین نمی شود کاملاً غربالش کرد ما بیاییم بگوییم که این ترسو است پس حالا من از این صفت ترسو بودن این، به این مزاجش پی می برم. این یکی از رکن های تشخیص می تواند باشد ولی یک چیزی نیست که ما بتوانیم باهاش به تشخیص اساسی برسیم تا حدی مثلاً کمک می کند جذاب است توی رسانه ها و جاهای مختلف وقتی که می خواهند در مورد مزاجها صحبت کنند بیشتر چیزهای اخلاقی اش زا بیان می کنند به خاطر اینکه افراد خیلی بهتر گوش می دهند همین الان من با چند مثال که در این زمینه زدم مثلاٌ حس کردم بحث یک کم از خشکی درآمد ولی نمیتوانیم روی آن مثال صد در صد بزنیم چون می بینیم یکی می گوید مثلاً من ترسو هستم و زود هم عصبانی می شوم چی شد مال من؟ من چی شدم؟ این ممکن است در او تضاد ایجاد کند یا مثلاً یکی هست ترسو هست، ثبات فکر دارد پس الان چی شد؟ این صد در صد یک چیزی نیست که بخواهیم ما خط کش بگذاریم و برای همه بگوییم که تو این صفت را داری پس مزاجت این است.

مزاجهای دیگری که مطرح است، سایر مزاجها یکی مزاج سن است هر سنی یک مزاجی دارد که چهار دسته است:
- سن نمو که بدن در حال رشد است از تولد تا 30 سالگی وقتی در حال رشد است چه مزاجی باید داشته باشد؟ از تولد تا 30 سالگی آدم رشد می کند باید گرم و تر باشد چرا باید تر باشد؟ چون رشد می کند گرم و تر باید باشد

- سن بعدی از 30 تا 35 سالگی. نمو تکامل پیدا کرده و خشکی و گرمی بر بدن غلبه پیدا می کند. در 30 تا 35 سالگی صفرا در بدن می آید فرد باید جنب و جوشش بیشتر شود باید دوندگی در زندگیش بیشتر شود.

- سن بعدی سن کهولت است سن کهولت از 35 تا 60 سالگی است چه مزاجی غالب می شود؟ سرد و خشک. نقص در قوای بدن ظاهر می شود ولی کاملاً ضعیف نمی شود قوای بدن دچار نقص می شود ولی ناتوان نمی شود.

- سن بعدی سن انحطاط است از 60 سالگی تا آخر عمر که سردی و رطوبت دوباره در بدن ظاهر می شود.

مزاج بعدی مزاج فصل است هرفصلی مزاج خودش را دارد حالا می توانیم قشنگ خودمان بگوییم بهار مزاجش گرم و تر است چرا؟ به خاطر رشد و نمو که هم گرما می خواهد و هم رطوبت. تابستان گرم و خشک است به خاطر اینکه می خواهد میوه ها برسند. پاییز سرد و خشک است چون در پاییز برگها در حال ریزش است و در زمستان سرد و تر است پس همین طور که دیدیم فصول را هم می توانیم مانند عمر انسان مثال بزنیم با گرمی و تری شروع می شود و با سردی و تری خاتمه پیدا می کند گرما و رطوبت بهار باعث رشد گلها و سبزه ها می شود و شروع زندگی جدید و تابستان با گرمی و خشکی اش میوه ها می رسند. پاییز هم سرد و خشک است که برگهای درختان زرد و خشک می شود و بر روی زمین می ریزد زمستان هم فصل سرما و رطوبت است برف می بارد و خیلی از حیوانات به خواب می روند مانند انسان که وقتی به دوره انحطاطش می رسد سرد و تر می شود و بعد می میرد وقتی مرد دوباره زنده می شود پس می شود این را با آن تطبیقش داد و می شود مزاج فصلی.

مزاج بعدی که مطرح است مزاج عضو است هر عضوی مزاجی برای خودش است مثلاً اعضایی که گوشتی هستند مزاجشان گرم و تر است. اندامهایی که دارای چربی هستند چربی مزاجش چی است؟ سرد و تر است. مغز مزاجش چی است؟ سرد و تر. استخوان و مو مزاجش چیست؟ سرد و خشک است.
عضلات گرم و تر است. چربی سرد و تر. استخوان و مو سرد و خشک است مغز چی؟ سرد و تر .
کبد مزاجش چیست؟ گرم است کبد باید خیلی گرم باشد مغز باید خیلی سرد باشد قلب باید چی باشد؟ گرم باشد. گوارش باید چی باشه که درشس را همکارم برایتان کامل گفت؟ معده و روده باید گرم و تر باشد.
معده باید گرم و تر باشد تا غذا در آن هضم شود روده باید گرم و تر باشد کسی که معده اش سنگین است نفخ می کند معده اش سرد شده. کسی که یبوست دارد حرکات دودی اش کم شده و روده سرد شده و این شده که برایش مشکل ایجاد کرده است.

مزاجهای عضوی را هم برایتان گفتیم مزاج بعدی مزاج جنس است:
یک جنس مذکر یک جنس مونث. مردها فکر می کنید مزاجشان چه است؟ گرم و خشک این را خانمها خوب بلدند باید از آقایان هم پرسید. خانمها مزاجشان چی است؟ سردی و تری شان بیشتر است چرا؟ حالا یکی اگر گفت چرا؟آقایان باید گرم و خشک باشند چون فعالیتشان باید خیلی زیاد باشد و باید خشک باشد چون باید ثبات رای داشته باشد خشکی ثبات می آورد ثبات انفعال می آورد مثلاً مرد دیر حرفش را عوض می کند ثبات فکر دارد. حالا نمی گوییم خانمها ندارند اما ما بیشتریش را داریم برایتان مثال می زنیم که زن چرا تری اش بیشتر است؟ چرا زن باید بیشتر تر باشد؟ انعطاف پذیر باشد باید انعطاف پذیر باشد اگر زن انعطاف پذیر نباشد مرد هم خشک دوتاشون خشک باشند دیگر بچه هاشون چی بشوند.باید یک انعطاف پذیری داشته باشد که زندگیها راحت تر باشد. تری انعطاف پذیری دارد چرا؟ چون شکل هر چیزی را به خودش می گیرد چون آب را برای چی ما می گوییم تر است؟ به خاطر اینکه شکل هر چیزی را به خودش می گیرد ولی خاک را چرا می گوییم خشک است؟ چون شکل ظرف را به خود نمی گیرد

این هم مزاج جنس، تمام این مزاجها را ما برای شما توضیح دادیم ولی خیلی از شما وقتی دقت می کنید می بینید که در این تقسیم بندیها شاید جا نمی گیرید و دچار سردرگمی می شوید که من پس چی شد؟ من اگر الان با ترشی سازگاری دارم از آن طرف ترسو هستم از آن طرف چرا با گرمی خارش می گیرم چرا سردی می خورم سردی ام می شود و دچار تضاد می شویم به خاطر اینکه یک مزاج ترکیبی ما داریم مزاج ترکیبی چه حالتی دارد؟ یک سوء مزاج مرکب است که متاثر از طبایع و امزجه متفاوت است یک مثال در موردش می زنم تا متوجه شوید: یک نفر طبعش سرد است کالبد بدنش سرد است ولی کبدش گرم است این می شود سوءمزاج مرکب یعنی ترکیبی از دو مزاج در بدن او ایجاد شد. دچار سوء مزاج شد. وقتی که این فرد سردی می خورد چی می شود؟ سردی می کند می گوید من خیار که می خورم سردی ام می شود شما می گویی پس تو طبیعتت سرد است برو زنجفیل بخور می رود و دو روز زنجفیل می خورد به شما می گوید ته گلویم دارد می سوزد و بدنم دارد می خارد چی شد؟ کبدش گرم است مزاج مرکب دارد سوءمزاج مرکب دارد. بعضی افراد هستند که پس این یک مثال که زدیم یک مثال دیگر که می توانیم بزنیم یک کسی کبدش گرم است چی اش سرده؟ معده اش مثلاً سرد است یک چیز سردی که می خورد اذیت می شود دچار آروغ ترش می شود نفخ می کند اذیت می شود چیزهای گرم که می خورد در بدنش دچار خارش می شود آن خارشه اذیتش می کند این یک مزاج ترکیبی برایش ایجاد شده یا مثلاًیک نفری هست دچار مزاج عارضه بیماری شده . بیماری که دارد دچار مزاج عوارض بیماری اش می شود مثلاً این فرد خودش کالبدش صفراوی است شما نگاهش می کنید لاغر اندام است چهره کشیده دارد چشمانش زرد است ولی از طرفی می بینید که می گوید استخوانهایم درد می کند مچ دستش درد می کند گردنش درد میکند سرش درد می کند نیمه سرش بی حس است دارم می گویم یک نفر در یک نفر همچین مشخصاتی این نشان می دهد که دچار عارضه بیماری شده یعنی اومده مزاج این بیماری امده روی مزاج این ترکیب شده. روی مزاج سرشتی او ترکیب شده این جاست که درمانها و تمام اصولی که شاید در تمام شما اگر بروید تمام اینترنتزا بگردید و تمام می بینید که آمده مزاج را این طوری دسته بندی کرده افراد دوست دارند و می روند می خوانند و مطالعه می کنند ولی سردر گم می شوند به خاطراین یک تکه ترکیبی و عارضه بیماری که توش توجه نمی شود که این روند درمان را عوض می کند یعنی حالا باید ببینیم که وقتی ترکیب می شود ما کدام عضو را اول درمان کنیم؟ کدام مزاج را اول بهش اهمیت بدهیم؟ اول کار باید چی کار کنیم؟ و یک طب جامع باید چه شکلی به این قضیه نگاه کند یا مثلاً یک مثال دیگر می توانیم بزنیم بعضی افراد هستند که سرد مزاج هستند تکرر ادرار را هم حتی دارند و این تکرر ادرار اذیتشان می کند ولی مثلاً شوزش ادرار، التهاب مثانه دارد و آن باید چی کار کند که چون التهاب مثانه دارد؟ به خاطر مشکلی که الان برایش پیش آمده از عارضه بیماری اش است یعنی اگر ما به او بدهیم درمانها را بعد برایتان می گویم می خواستم این دو تا موضوع برایتان روشن کنم اگر حس کردید در هیچ کدام از این قسمتها قرار نمی گیرید ممکن است مزاج ترکیبی یا عارضه بیماری شامل حال شما شده باشد.

بخش اول:

Ersaal/16/Amuzesh/1/mezaaj1.mp3


والحمدلله رب العالمین

[pejuhesh231]

آلودگی های زیست محیطی

جلسه اول

- آلودگـــی هــــــوا :

تعريف آلودگي هوا
آلودگي هوا به وجود هر ماده اي در هوا كه ميتواند براي انسان يا محيط او مضر باشد اطلاق مي گردد. آلاينده ها ممكن است طبيعي و يا ساخته دست بشر باشند و ممكن است به اشكال مختلف ذرات جامد يا قطرات مايع يا گاز باشند كه بالغ بر 180 آلاينده مي باشند .
منظور از آلودگي هوا ورود عناصر و تركيبات تازه به هوا و يا تغيير در ميزان عناصر و تركيباتي است كه در ساختار طبيعي آن وجود دارد. مثلاً سرب كه در تركيب طبيعي هوا وجود ندارد ورود آن به هوا نوعي آلودگي است.
دي‌اكسيد كربن هم كه با مقداري مشخص در تركيب اتمسفر (جو يا اقيانوس هوا) وجود دارد، افزايش آن آلودگي هوا محسوب مي‌شود.
هوايي كه در شهرها تنفس مي‌كنيم معمولاً آلوده است و بعضي وقت‌ها بوي نامطبوعي نيز دارد.
هواي آلوده مي‌تواند باعث حساسيت و تحريك بيني و گلو شود و اگر مدتي طولاني در معرض آلودگي قرار داشته باشيم امكان بروز نارسايي‌هاي جدي و خطرناك وجود دارد.
كشيدن سيگار نيز مي‌تواند باعث آلودگي در خانه و محل كار شود. دانشمندان ثابت كرده‌اند كه دود سيگار نه تنها براي افراد سيگاري مضر است بلكه سلامتي افراد غيرسيگاري را كه در معرض آن قرار مي‌گيرند نيز تهديد مي‌كند.
آثار آلودگي هوا بر سلامت انسان
آلودگي هوا به طرق گوناگوني مي‌تواند آثار زيانبار درازمدت و كوتاه مدتي بر سلامت انسانها بگذارد. تاثير آلودگي هوا بر افراد مختلف متفاوت است. آسيب پذيري برخي افراد در برابر آلودگي هوا بسيار بيشتر از سايرين است. كودكان كم سن و سال و سالمندان بيشتر از ديگران از آلودگي هوا آسيب مي‌بينند.
آثار كوتاه مدت آلودگي هوا
عبارت است از حساسيت چشمها، بيني و حلق، سرفه و احساس سنگینى در سینه تشديد بيماري مبتلايان به آسم و آمفيزم عفونتهاي دستگاه تنفسي فوقاني مانند برونشيت و ذات الريه. سردرد، تهوع، و واكنش‌هاي آلرژيك نيز از ديگر عوارض كوتاه مدت اين مشكل زيست‌محيطي است.

آثار درازمدت آلودگي هوا
مي‌تواند بيماري مزمن تنفسي ، سرطان ريه، بیماریهای قلبی و تنفسی ، و حتي آسيب به مغز ، اعصاب ، كبد و كليه‌ها ، استرس، انواع آلرژی، میگرن و سردرد، خستگی و کمبود انرژی، افسردگی، ، اثر منفی بر حافظه و یادگیری و اثر منفی بر رشد و بلوغ کودکان را شامل می شود.
تماس مداوم با آلاينده‌ها بر ريه كودكان تاثير مي‌گذارد و در سالمندان سبب تشديد بيماري مي‌شود.
عقيمي ناشي از كاهش شمار اسپرم در مردان از عوارض آلودگي هوا شناخته شده است. آلودگي هوا نه تنها در تشديد آسم نقش دارد بلكه بزرگترين عامل خطر در ايجاد اين بيماري محسوب مي‌شود. پزشكان از جمله عوامل موثر در بروز جوش صورت را آلودگي هوا معرفي مي‌كنند. اين معضل براي بيماران ديابتي مرگبار است. آلودگي هوا در فرايند كنترل جريان خون در ديابتي‌ها اختلال ايجاد مي‌كند. در تحقيقات انجام شده مشخص شده است آلودگي هوا در بروز چاقي نقش دارد و مرگ زودرس در نواحي آلوده شهرها به اثبات رسيده است.

منابع آلوده‌كننده هوا
وسايل نقليه موتوري با سوزاندن بنزين و گازوئيل سبب ورود مواد آلاينده به محيط شده و هوا را آلوده مي‌كنند.
صنايع از دو طريق باعث آلودگي هوا مي‌شوند: يكي با مصرف سوخت‌هاي فسيلي (نفت، گازوئيل و …) و ديگري با وارد كردن مواد مختلف به هوا با توجه به نوع توليد آنها مانند كارخانه‌هاي سيمان كه با انتشارات ذرات در جو سبب آلودگي هوا مي‌شوند.
واحدهاي مسكوني و منازل از طريق مصرف سوخت در آشپزخانه و يا به منظور تأمين گرما هوا را آلوده مي‌كنند.
واحدهاي تجاري و خدماتي نيز از طريق مصرف سوخت هوا را آلوده مي‌كنند.
علاوه بر منابع اصلي آلودگي هوا عوامل بسياري هواي داخل خانه‌ها و مكان‌هاي عمومي را آلوده مي‌كنند كه عبارتند از:
آلاينده‌هاي سوختي ، سرب، دود سيگار، آزبست و آلاينده‌هاي ديگر.

الف- آلودگي‌هاي سوختي
مواد سوختي در منازل براي گرم كردن خانه ، گرم كردن آب و پخت غذا به كار مي‌رود.
يكي از مهمترين و خطرناك‌ترين گازهاي حاصل از سوخت، گاز منواكسيد كربن است.
دي‌اكسيد ازت و دي‌اكسيد گوگرد نيز از آلوده‌كننده‌هاي سوختي هستند.
گاز منواكسيد كربن بدون رنگ و بو است و به همين دليل وجود آن به آساني حس نمي‌شود.
در اثر سوخت ناقص مواد، يعني نرسيدن اكسيژن كافي به هنگام سوختن، گاز خطرناك منواكسيد كربن توليد مي‌شود.
مقادير كم گاز منواكسيد كربن سبب حالت گرفتگي، ضعف و درد ماهيچه شده و در مقادير زياد موجب اختلال ادراك، تشنج، بيهوشي و مرگ مي‌شود.
گاز دي‌اكسيد ازت به دستگاه تنفسي آسيب وارد مي‌كند و دي‌اكسيد گوگرد هم موجب التهاب چشم، بيني ، و دستگاه تنفسي مي‌شود.

چگونگي ورود گاز منواكسيد كربن به هواي منازل
هرگاه يك منبع ايجاد كننده اين گاز، مثل بخاري بدون دودكش، كرسي زغالي و غيره در منزل وجود داشته باشد و تهويه ساختمان بخوبي انجام نگيرد.
هنگام نصب دستگاه‌هاي مصرف‌كننده سوخت مثل: اجاق ، فر، آبگرمكن، بخاري دستي و غيره بدون وجود تهويه مناسب.
در مناطقي كه از زغال چوب براي گرم شدن استفاده مي‌كنند، چنانچه زغال خوب سرخ نشده باشد گاز منواكسيد كربن توليد مي‌كند.
هرگاه در داخل ساختمان احساس ناراحتي كرده و پس از خروج از فضاي خانه ، علائم ناراحتي از بين برود بخصوص اگر بيش از يك نفر به اين حالت مبتلا شود احتمال وجود گاز منواكسيد كربن در منزل وجود دارد.

راههاي كاهش آلودگي سوختي در خانه
وسايل حرارتي بايد توسط افراد متخصص مورد بازديد سالانه قرار گيرد.
دودكش‌ها و لوله بخاري‌ها را هميشه بررسي و آنها را تميز كرده و هرگونه زنگ‌زدگي ، پوسيدگي و ترك خوردگي را در كوره‌هاي حرارتي تعمير كنيم.
وسايل مصرف‌كننده سوخت بايد در جاي مناسب و به شكل صحيح نصب شوند. براي مثال : نصب آبگرمكن گازي درون حمام كاري بسيار خطرناك است.
هيچگاه از بخاري بدون دودكش و كلاهك براي گرم كردن فضاي خانه استفاده نشود.
براي اطمينان از نحوه صحيح كار دستگاههاي حرارتي لازم است آنها به طور مستمر كنترل شوند.

ب- سرب
سرب فلز خطرناكي است كه در محصولات بعضي از صنايع همچون رنگ‌سازي، باطري‌سازي، لعابكاري وجود داشته و همچنين در بنزين‌هاي حاوي سرب استفاده مي‌شود.
سرب از راه تنفس و يا وارد شدن گرد و غبار حاوي سرب يا رنگ‌هاي پوسته شده وارد بدن انسان مي‌شود.
سرب در بدن ذخيره مي‌شود و آثار آن غيرقابل برگشت مي‌باشد.
سرب به كودكان حتي قبل از تولد آنها صدمه مي‌زند هرچه سن كودك كمتر باشد خطرسرب براي او بيشتر است.
سرب در مقادير كم مي‌تواند موجب كندي رشد و مشكل يادگيري، افت ضريب هوشي و مشكلات رفتاري در كودكان مي‌شود.
مقدار زياد سرب سبب بالا رفتن فشار خون ، كم‌خوني ، بيماري كليه و اختلال در دستگاه توليد مثل در بزرگسالان مي‌شود.

براي كاهش خطرات سرب چه بايد كرد؟
براي نقاشي ساختمان خوب است ابتدا رنگ‌هاي پوسته شده قبل را تاحد امكان با دستمال مرطوب پاك كرد.
هنگام تراشيدن رنگ در و ديوار و سمباده كشيدن به آنها بايد از ماسك استفاده كرد و ساير افراد بخصوص كودكان را از محل گرد و غبار دور كرد.
دستها و اسباب‌بازي‌هاي كودكان را بايد مرتباً شست.
براي جلوگيري از انتشار گرد و غبار حاوي سرب مي‌توان بوسيله دستمال مرطوبي گردگيري كرد.

ج- دود سيگار
دود سيگار يكي از عوامل مهم در آلوده ساختن هواي داخل ساختمان است.
دود سيگار علاوه بر فرد سيگاري به افرادي كه هواي آلوده به دود را تنفس مي‌كنند زيان مي‌رساند. و حتي ممكن است موجب سرطان ريه درآنها شود.
دودسيگار خطري جدي براي سلامت كودكان است. كودكاني كه در كنار افراد سيگاري زندگي مي‌كنند در معرض بيماري‌هاي مختلف ريوي همچون برونشيت هستند.
براساس آمار، سالانه بين 150 تا 300 هزار نوزاد و كودك زير 18 ماه در اثر تنفس دودسيگار دچار عفونت دستگاه تنفسي مي‌شوند.
ابتلا به ناراحتي‌هاي گوش، حملات آسم، ايجاد تحريك در دستگاه تنفسي مانند سرفه و عطسه، خلط و خس‌خس كردن از ديگر عوارض سوء تنفس هواي آلوده به دود سيگار است.
تنفس هواي آلوده به دود سيگار در كودكان غيرآسمي نيز موجب بروز علائم آسم مي‌شود.

براي كاهش خطرات دود سيگار چه بايد كرد؟
در خانه سيگار نكشيده و به ديگران هم اجازه اين كار را نبايد داد (بخصوص در حضور نوزادان و شيرخواران)
اگر كسي در خانه سيگار كشيد حتماً در و پنجره‌ها را باز كرده تا هوا تهويه شود.

د- آزبست
يكي ديگر ازآلاينده‌هاي هواي داخل ساختمان آزبست است كه در عايق‌بندي ساختمان، در مقابل آتش، صدا و سرما به كار مي‌رود. همچنين در عايق‌بندي لوله‌كشي ساختمان استفاده مي‌شود.
ذرات آزبست به دليل پاره شدن عايق‌بندي‌هاي پوسيده و يا هنگام تعميرات ساختمان در هوا منتشر شده و از طريق تنفس وارد بدن انسان مي‌شود.
آثار تخريبي اين ماده در كوتاه مدت بروز نكرده ولي در بلندمدت به صورت سرطان‌هاي سينه و شكم آشكار مي‌شود.
افراد سيگاري بيش از ديگران در معرض اثرات سوء اين ماده هستند.
چه بايد كرد؟
چنان چه قسمت‌هاي عايق‌كاري شده منزل نياز به تعمير دارد، حتماً بايد از افراد با تجربه و آشنا به مسائل فني كمك گرفت.
هنگام تعمير عايق‌كاري منزل، افراد خانواده به خصوص كودكان را از محل دور كرد.
پس از تعميرات ساختمان خوب است ابتدا محل را نظافت اساسي كرده سپس از آن استفاده كرد.

هـ- ساير آلاينده‌ها
مواد شيميايي مختلف از جمله حشره‌كشها، رنگها، براق‌كننده‌ها ، واكس‌ها ، چسبها، پاك‌كننده‌ها، خوشبو كننده‌ها و سفيد‌كننده‌ها پس از استفاده ، بخشي از آن تبخير شده و وارد هواي تنفسي مي‌شود.
واكنش‌هاي سريع اين مواد عبارتند از: سوزش و خارش چشم، بيني، گلو و سردرد.
تماس طولاني مدت با اين مواد منجر به از دست دادن مقاومت بدن در برابر بيماريها، آسيب به كبد و كليه و دستگاه اعصاب مي‌شود.
براي كاهش ورود اين آلاينده‌ها چه مي‌توان كرد؟
از مواد شيميايي در مكان‌هايي استفاده شود كه به خوبي تهويه مي‌شوند. به كار بردن انواع سفيد‌كننده‌ها در حمام و دستشويي كه به خوبي تهويه نمي‌شوند خطرناك است.
اين مواد را به نحوي بايد دسته‌بندي كرد كه امكان پاشيده شدن، نشت كردن، و ريزش نداشته باشد.
استفاده از توري براي جلوگيري از ورود حشرات بهتر از استفاده از مواد حشره‌كش است.
در نقاشي با رنگ‌هاي روغني چنانچه از تينر و حلال‌هاي نفتي استفاده كنيم. اين مواد تبخير شده و هوا را آلوده مي‌كند. به همين دليل چه خوب است از رنگ‌هاي پلاستيك كه با آب رقيق شده و كم‌ضررتر هستند استفاده كرد.
از ذخيره كردن مواد سوختني به خصوص بنزين در محل زندگي خودداري كنيد. زيرا تبخير آن موجب آلودگي هوا مي‌شود.
راههای کاهش آلودگی هوا در اتاق ها و منازل
همزمان با تشديد آلودگي هوا، نگراني مردم در مورد اينكه چه اقداماتي بايد براي کاهش آن انجام دهند نيز بيشتر مي‌شود. با اين وجود سه روش براي کاهش آلودگي توصيه مي شود.

براي کاهش آلودگي هواي خانه و محيط کار مي توان سه روش زير را دنبال کرد که باتوجه به آلودگي اين روز‌هاي هواي تهران مي تواند نقش به سزايي در کاهش آلودگي هوا و گاز هاي سمي در منزل داشته باشد.

گياهان آپارتماني

يكي از راه‌حل‌هاي كاهش آلودگي هوا در خانه استفاده از گياهاني است كه شايد مردم از آنها و عملكردشان آگاهي ندارند اما اين گياهان به صورت طبيعي منجر به پاكيزگي هوا در منزل مي‌شوند. اگر چه برخي تصور مي‌كنند بهترين ويژگي گياهان توليد اكسيژن است اما بايد گفت گياهان به ميزان قابل توجهي در تميز كردن هوا موثرند. از همين رو برخي گياهان در مقايسه با انواع ديگر در اين زمينه بهتر عمل مي‌كنند. اگر چه تمامي گياهان كم و بيش داراي چنين ويژگي هستند با اين حال برخي از گياهان قادرند هواي حدود 10 متر مربع را پاكيزه كنند.

گل ژرورا (Gerbera Daisy) - فيكوس (Ficus)- پوتوس (Photos Golden) گياه spider plants- گياه (Aloe Vera)- Chinese Evergreens و گياه پيچک( (Common English Ivyو Mums از جمله گياهان آپارتماني محسوب مي‌شوند که نقش مهمي در کاهش آلودگي هواي خانه دارند.

دستگاه تصفيه هوا
بنابراين گزارش در كنار استفاده از گياهان آپارتماني نامبرده شده، استفاده از دستگاه‌هاي تصفيه هوا (تهویه الکتریکی، یونایزر، مرطوبساز، اوزونساز، هواساز، تهویه دستی و...)نيز موثر است، چرا كه هميشه راه‌هايي براي ورود هواي آلوده به دخل اتاق‌ها و خانه وجود دارد، بنابراين مرحله بعد براي كاهش آلودگي استفاده از اين دستگاه‌هاست كه در رفع آلاينده‌هاي سمي بسيار مفيد است.
سيگار نکشيد
اگر سيگاري در منزل داريد حتما او را مجبور كنيد تا در محوطه باز سيگار بكشد چرا كه سوخت تنباكو و سيگار منجر به توليد گازهاي سمي مي‌شود.

2- آلودگـــی صوتـــی
مفهوم آلودگي صوتي و منابع مولد آن
در تعريف ساده، آلودگي صوتي يا سرو صدا، امواج ناخواسته‌اي است كه تحت شرايط مكاني و زماني خاص، بر فعاليتهاي ارگانيسم‌هاي زنده به ويژه انسان تأثير گذاشته و ممكن است با ايجاد عوارض متعدد جسمي و روحي، آرامش و راحتي او را سلب كند.
آلودگي صوتي به نوعي با آلودگي هوا ارتباط دارد. زيرا صوت از طريق هوا پخش مي‌شود. برخي از عواملي كه سبب كاهش آلودگي صوتي مي‌شوند آلودگي هوا را نيز كاهش مي‌دهند مثل فضاي سبز و پوشش گياهي مناسب.
سر و صدا بهداشت رواني جامعه را مختل كرده و موجب نارسايي شنوايي و عوارض ديگر مي‌شود.
سر وصدا آثار مخربي روي قلب و عروق ، دستگاه گوارش و اعصاب و روان دارد. علاوه بر عوارض گفته شده ، فقدان سكوت و آرامش سبب اختلال در يادگيري كودكان مي‌شود.

كاهش وسايل نقليه موتوري بويژه موتورسيكلت‌ها استفاده از وسايل نقليه غيرموتوري مثل دوچرخه، افزايش سطح فضاي سبز، و بالا رفتن سطح آگاهي مردم و رعايت هنجارهاي اجتماعي سبب كاهش آلودگي صوتي مي‌شود.

بطور كلي منابع مولد آلودگي صوتي، به دو دسته‌ي «ثابت» و «متحرك» تقسيم مي‌شوند؛ از جمله منابع ثابت مي‌توان به سيستم‌هاي خنك‌كننده، نيروگاههاي حرارتي، صنايع گوناگون، ساختمان‌هاي در دست احداث، مراكز تجاري و عمومي و... اشاره كرد و از جمله منابع متحرك، مي‌توان انواع وسايل حمل و نقل زميني، هوايي و دريايي را نام برد.

اثرات ناهنجار آلودگي صوتي بر انسان را مي‌توان به دو دسته اثرات مستقيم و اثرات غير مستقيم تقسيم كرد، كه به شرح ذيل است:
الف- اثرات مستقيم: كه خصوصاً به آسيب‌هاي مربوط به حس شنوايي و مكانيسم ايجاد آنها مربوط مي‌شود. از ساده‌ترين و محسوس‌ترين عوارضي كه سر و صدا براي انسان به ارمغان مي‌آورد، از دست دادن قدرت شنوايي است، حتي صداي مداوم و غيرآزاردهنده نيز براي انسان مضر بوده و حساسيت گوش را نسبت به انواع صداها تقليل مي‌دهد. شنيدن صدايي با شدت صوتي 100 دسي‌بل (واحد اندازه‌گيري شدت صوت) به مدت 10 دقيقه، نياز به استراحتي به مدت 20 دقيقه در محيطي كاملاً آرام دارد تا اثر آن را جبران نمايد. اثرات بلند مدت سر و صدا بر گوش انسان به صورت «كري ادراكي يا عصبي» ظاهر مي‌گردد؛ همچنين در نتيجه كاركردن در محيطهاي شلوغ و پر سر و صدا، سلولهاي شنوايي از بين رفته و منجر به كري غيرقابل برگشت مي‌گردد، كه اين نوع افت شنوايي را در اصطلاح «كري شغلي» مي‌نامند. در ضمن، افزايش سن نيز بر كاهش شنوايي تأثير زيادي دارد، بطوريكه ابتدا در فركانس‌هاي بالاتر با شدت بيشتري اعمال مي‌شود اما به تدريج به عنوان بخشي از روند فيزيولوژي، با افزايش سن اين حساسيت كاهش مي‌يابد. نبايد فراموش كرد كه ميزان كاهش شنوايي در اثر افزايش سن، در افراد مختلف متفاوت است؛ حتي در مورد زنان، تأثير سن در كاهش شنوايي در مقايسه با مردان كمتر است.

ب- اثرات غيرمستقيم: كه عبارتند از: حساسيت عصبي، تحريك‌پذيري شديد، گرفتگي عضلاني، شوك عصبي، خستگي جسمي و روحي، ، ترس و اضطراب، آشفتگي خواب، آلرژي، افزايش ضربان قلب و فشارخون، اختلال در تعادل بدن، انقباض عروق خوني پوست، كاهش فعاليت سيستم گوارشي ، ضعف قوه بينايي و جنسي، تمايل به قتل و خودكشي سردرد و سرگيجه، سوء هاضمه و يبوست، زخم معده و تورم معده و روده (Colitis)، خارش، آلرژي و التهاب‌هاي پوستي، ناراحتي‌هاي عصبي، سكته قلبي، برخي بيماري‌هاي نوزادان مانند شكاف در لب يا سقف دهان و ناهنجاري‌هايي در پشت، كاهش وزن نوزادان بي‌نظمي بيوشيميايي در غدد و اختلال در روند خواب از عمده‌ترين تاثيرات غير مستقيم سر و صدا بر بدن انسان است.لازم به يادآوري است كه از ميان اثرات مذكور، اثرات ذهني و رواني بر حسب حساسيت شخص، موقعيت، زمان و حالات رواني افراد متفاوت است؛ اما در مجموع، از قدرت فراگيري افراد كاسته، و بر تعداد اشتباهات در انجام كارهاي فكري مي‌افزايد.
تاثیر صدا به چه عواملی بستگی دارد؟طبیعت و شدت صدا، نزدیکی شخص به منبع اصلی صدا، ادامه و مداومت صدا

منابع تولید سروصدا :
۱-حمل و نقل: هواپیما (فرودگاه)، خودروها، موتورسیکلت ها،راه آهن،مترو.
۲-ماشین آلات:ماشین آلات راه سازی، ساختمان سازی و صنعتی.
۳-سرگرمی: دستگاه های پخش قابل حمل،ا ستریوهای پخش، رادیو، تلویزیون، ادوات موسیقی، کنسرت ها، ورزشگاه ها.
۴-لوازم خانگی و اداری: سیستم تهویه مطبوع، کولر، جاروبرقی، سشوار، پنکه، دستگاه تایپ، چاپگرها.
۵-حیوانات خانگی: سگ و گربه.
۶-ابزارهای برقی: اره برقی، دریل، فرز.

راهکارهای کاهش سروصدا در اطراف منازل مسکونی :

۱-استفاده از پنجره های قطور و یا دو جداره.
۲-طراحی اصولی ساختار بیرونی بنا.
۳-استفاده از مصالح پیش ساخته آکوستیک در دیوارها و سقفها.
۴-کاشت درخت و بوته ها در مقابل ساختمان بمنظور جذب انرژی صوتی.
۵-بنا کردن ساختمان بدور از منبع آلودگی صوتی.
۶-طراحی اتاق خواب و اتاق نشیمن بطوری که در فضاهای ساکت تر و دورتر از منبع سر و صدا قرار گیرند.
-7برای حفاظت ازگوش مقابل سر وصداهای بالای ۱۰۵ دسی بل بایستی هم ازپلاک گوش و هم از گوشی (همراه با هم) استفاده کرد.


بخش اول:
Ersaal/16/Amuzesh/1/alodegi-1.zip


والحمدلله رب العالمین