اختلالات آب و الکترولیت

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

علایم‌ شایع‌

بستگی‌ به‌ این‌ دارد که‌ آب‌ یا نمک‌ها کم‌ و زیاد شده‌ باشند. علایم‌ زیر ممکن‌ است‌ نشان‌ دهنده‌ هر کدام‌ از این‌ حالت‌ها باشند:

•خشکی‌ دهان‌
•پوست چروکیده‌
•افزایش‌، کاهش‌ یا به‌ کلی‌ فقدان‌ ادرار
•خستگی‌
•پاها، دست‌ها، صورت‌ یا شکم‌ ورم‌ کرده‌ و پف‌ کرده‌
•احتقان‌ و ورم‌ ریوی‌
•ضعف‌ و گیجی‌
•نامنظم‌ بودن‌ ضربان‌ قلب

[pejuhesh234]

اصطلاحات بیماری:
اختلالات‌ آب‌ و الكترولیت‌ ـ fluid and electrolyte disorders
تنظیم آب و الکترولیتهای بدن نقش بسیار مهمی در عملکرد صحیح سلولها دارد و اختلالات آنها میتواند بسیار خطرناک و حتی کشنده باشد. یونهای متعددی مانند هیدروژن (PH)، سدیم، پتاسیم، کلسیم، فسفات، منیزیم، آهن و ... در خون قابل اندازه گیری هستند.
اندامهای متعددی در تنظیم آب و الکترولیتها دخیل هستند مانند کلیه، ریه، دستگاه گوارش، ریه، غدد عرق و ... البته بخش مهمی از تنظیم آب و الکترولیتها در بدن توسط کلیه انجام می گیرد.
اختلالات‌ آب‌ و الكترولیت‌ عبارت‌ است‌ از وجود یك‌ عدم‌ تعادل‌ در آب‌ و نمك‌هایی‌ (الكترولیت‌هایی‌) كه‌ برای‌ كار طبیعی‌ بدن‌ لازم‌ هستند.
نمك‌های‌ ضروری‌ برای‌ كار بدن‌ عبارتند از: سدیم‌، پتاسیم‌، كلسیم‌، بی‌كربنات‌ و فسفات‌. تمام‌ قسمت‌های‌ بدن‌ در مایعی‌ كه‌ حاوی‌ نسبت‌های‌ دقیقی‌ از آب‌ و نمك‌های‌ طبیعی‌ است‌ شناور هستند.
مایعات‌ بدن‌ همواره‌ در یك‌ حالت‌ ثبات‌ درونی‌ قرار دارند به‌ نحوی‌ كه‌ خصوصیات‌ فیزیكی‌ و شیمیایی‌ آنها از تعادل‌ خاصی‌ برخوردارند

علل بیماری :
مایعات‌ و نمك‌ها ممكن‌ است‌ به‌ طرق‌ زیر از دست‌ روند:
۱. استفراغ‌
۲. اسهال‌
۳. تعریق‌ زیاد
۴. بعضی‌ داروها، مثل‌ ادرارآورها (دیورتیك‌)
۵. گذاشتن‌ یك‌ لوله‌ در معده‌ از راه‌ بینی‌ به‌ هنگام‌ بستری‌ شدن‌ در بیمارستان‌

مایعات‌ و نمك‌ها ممكن‌ است‌ به‌ طرق‌ زیر در بدن‌ جمع‌ شوند:
۱. نارسایی‌ حاد یا مزمن‌ كلیه‌
۲. دیابت‌ بیمزه‌
۳. بیماری‌ غدد فوق‌ كلیوی‌
۴. بیماری‌ مزمن‌ ریه‌
۵. مصرف‌ داروهای‌ كورتیزونی‌، هورمون‌های‌ زنانه‌، یا بی‌كربنات‌ سدیم‌

عوامل افزایش دهنده خطر :
۱. تب‌
۲. اسهال‌ و یا استفراغ‌
۳. بیماری‌ كلیه‌
۴. دیابت‌ شیرین‌
۵. بیماری‌ قلب‌
۶. رژیم‌ غذایی‌ نامعمول‌ یا افراطی‌
۷. بی‌اشتهایی‌ یا پرخوری‌ روانی‌
۸. وابستگی‌ به‌ الكل‌
۹. مصرف‌ داروهای‌ ادرارآور (دیورتیك‌)
۱۰. شیرخواران‌، كودكان‌ كم‌ سن‌ و سال‌، و افراد بالای‌ 60 سال‌. در این‌ گروه‌های‌ سنی‌ به‌ هنگام‌ بیماری‌ مایعات‌ سریع‌تر از دست‌ می‌روند.

پیشگیری :
در صورت‌ بروز استفراغ‌ یا اسهال‌، هر 30 دقیقه‌ مقادیر كمی‌ از مایعات‌ رقیق‌ مثل‌ آب‌ میوه‌، سودا، چای‌، یا آب‌ ژلاتین‌ بنوشید. نوشیدن‌ مایع‌ جایگزین‌ مایعات‌ از دست‌ رفته‌ می‌تواند كمك‌ كننده‌ باشد.
برای‌ درست‌ كردن‌ این‌ مایع‌، حدود نیم‌ لیتر آب‌، یك‌ قاشق‌ چایخوری‌ شكر و نصف‌ قاشق‌ چایخوری‌ نمك‌ را به‌ خوبی‌ هم‌ بزنید تا شكر و نمك‌ كاملاً حل‌ شوند. البته‌ می‌توان‌ از محلول‌های‌ جایگزین‌ كه‌ در بازار موجود هستند نیز استفاده‌ نمود.
به‌ هنگام‌ بروز بیماری‌های‌ جدی‌، تعادل‌ مایعات‌ (ورودی‌ و خروجی‌) را ثبت‌ كنید.

عوارض احتمالی :
نامنظمی‌های‌ ضربان‌ قلب،‌ ایست‌ قلبی‌ و مرگ‌

فعالیت :
تا زمان‌ بازگشت‌ قدرت‌ جسمی‌تان‌ در رختخواب‌ استراحت‌ كنید.

رژیم غذایی :
در موارد جدی‌ اختلال‌ آب‌ و الكترولیت‌، امكان‌ دارد بیمار از خوردن‌ جامدات‌ منع‌ شود تا اختلال‌ آب‌ و الكترولیت‌ رفع‌ گردد.

در این شرایط به پزشک خود مراجعه فرمایید :
۱. اگر وزن‌ شما در عرض‌ یك‌ روز نزدیك‌ 2 كیلوگرم‌ یا بیشتر پائین‌ یا بالا رود.
۲. اگر شما یا یكی‌ از اعضای‌ خانواده‌‌‌ تان علایم‌ اختلال‌ آب‌ و الكترولیت‌ یا كم‌آبی‌ را دارید.

[pejuhesh234]

درمان :
۱. روزانه‌ خود را وزن‌ كنید. هرگونه‌ افزایش‌ یا كاهش‌ ناگهانی‌ وزن‌ ممكن‌ است‌ نشان‌ دهنده‌ تغییرات‌ مایعات‌ بدن‌ باشد.

۲. بستری‌ شدن‌ در بیمارستان‌ برای‌ دریافت‌ مایعات‌ از راه‌ رگ‌ (سرم‌) و درمان‌ در موارد جدی‌ عدم‌ تعادل‌ آب‌ و الكترولیت‌، و نیز برای‌ درمان‌ علت‌ زمینه‌ساز

۳. به‌ هنگام‌ بروز بیماری‌های‌ جدی‌، تعادل‌ مایعات‌ (ورودی‌ و خروجی‌) را در منزل‌ ثبت‌ كنید. به‌ این‌ ترتیب‌ كه‌ میزان‌ مایعات‌ نوشیده‌ شده‌ و میزان‌ ادرار روزانه‌ مشخص‌ شود.

۴. اقدامات‌ تشخیصی‌ ممكن‌ است‌ شامل‌ موارد زیر باشند: آزمایش‌ ادرار، مدفوع‌، خون‌ و الكترولیت‌ها، خصوصاً سدیم‌، كلر و پتاسیم‌؛ گاهی‌ هم‌ بررسی‌های‌ رادیواكتیو در مورد كل‌ آب‌ بدن‌ انجام‌ می‌گیرند.

داروها :

۱. برای‌ تجمع‌ مایع‌ و نمك‌، داروی‌ ادرارآور و مكمل‌ پتاسیم‌ ممكن‌ است‌ تجویز شود.

۲. برای‌ از دست‌ رفتن‌ مایعات‌: ـ نوشیدنی‌های‌ خانگی‌ حاوی‌ نمك‌ ـ سرم‌ به‌ هنگام‌ بستری‌ شدن‌ در بیمارستان‌

[pejuhesh234]

عواقب‌ مورد انتظار

با درمان‌ معمولاً در عرض‌ 48-24 ساعت‌ (بسته‌ به‌ علت‌ زمینه‌ساز) خوب‌ می‌شود.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

عوارض جانبي داروهاي تامين كننده پتاسيم:
POTASSIUM CHLORIDE:پارستزي در اندامها،سردرد،كنفوزيون،ضعف ،فلج شل، كلاپس عروقي محيطي همراه با افت فشار خون،ديس ريتمي ها، بلوك قلبي،احتمال است قلب،پوست سرد،رنگ پريدگي،تهوع ،استفراغ،اسهال،زخم هاي دستگاه گوارش(احتمال تنگي ،خونريزي،انسدادو پرفوراسيون)زخم مري در بيماران با دهليز بزرگ،اوليگوري،فلبيت بعد از تزريق،كلسيفيكاسيون بافت نرم
ديورتيكlasix-norose mide-rosemid-uritol)FUROSEMIDE)
عوارض جانبي FUROSEMIDE:كاهش حجم و دهيدراتاسيون،هيپو تانسيون ار توستاتيك،درماتيت،حساسيت به نور،كري گذرا ناشي از تزريق سريع وريدي،دردش شكم و اسهال،اگرانولوسيتوز،لكوپني گذرا،ترومبو سيتوپني،الكالوز هيپو كلرميك،هيپر يوريسمي بدون علامت،هيپو كالمي،هيپو منيزيمي،و هيپو ناترمي،هيپر گليسمي،عدم تحمل گلو كز،
توجه:در صورت دهيدراتاسيون،هيپو تانسيون و يا افزايش BUNوكراتي نين مصرف دارو بايد قطع شود.
عوارض جانبي ETHACRYNIC ACID:كاهش حجم و دهيد راتاسيون،هيپو تانسيون،ارتوستاتيك،درماتيت،درد شكمي،اسهال،اگرانولوسيتوز،نوتروپني،ترومبوسيتوپني، هيپريوريسمي،هيپو ناترمي،هيپر گليسيمي

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.