قرحه اندر چشم

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

علامتها

درد خليده ( × درد و خليدن، × درد خلنده) و ضربان و اشك بسيار و بر سپيدي چشم نقطه سرخ، يا در سياهي، نقطه سفيد، پديد آيد.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

علاج آن
به فصد و خون بسيار بيرون كردن، و غذاهاي لطيف و سرد و تر بكارداشتن، چون اسفاناخ و كدو و كوك و خيار، و شياف ابيض (1) كشيدن به شير زنان سوده، پس اگر ضربان ساكن نشود، شياف كندري (2) بايد چكانيد، و رفاده اي بر نهادن، و بر فق ببستن تا آنروز كه بر رفاده " قيح" (3)و " ريم" به بينند، پس شياف آبار (×شياف انار) و اكسيري (4)(×اكسيرين، × اكبرين) بكار داشتن.

1 ـ شياف ابيض: دواي چشم است مركب ازچند ادويه كه سوزش و سرخي چشم را مفيد و جزو اعظم آن سفيده كاشغري است (غياث اللغات) 000 (ازلغت نامه دهخدا) 0

2 ـ شياف ابيض كندري، نام دارويي مركب است براي چشم، مركب ازاسفيداج از رزيز [گياهي كه در رنگ رزي بكار برند، ناظم الاطباء].
افيون و انزروت پرورده و كتيرا و صمغ اعرابي [عربي ] و كندر به آب باران بسرشند و شياف كنند (از ذخيره خوارزمشاهي، ماخوذ از لغت نامه دهخدا) 0

3 ـ. قيح چرك، زرداب Pus 0

4- بنظر مي رسد كه اكسيري صحيح باشد. اكسير: معرب Elexir است وآن جوهري بوده كه اجسام را به يكديگر تبديل مي كرده [به عقيده پيشينيان ] (رجوع شود به ج 2 ، تاريخ طب در ايران و ترجمه سرالاسرار رازي) 0 براي دست يابي به اكسير [ يا اكسير اعظم ] كه مس را به طلا و نقره تبديل كنند دركيميا و شيمي در تمدن اسلامي نقش بسيار عظيم داشته است. كلمه اكسيراز Xerion يوناني اخذ شده است. (ترجمه سرالاسرار رازي) 0