تنبلی چشم

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.این اختلال معمولاً در سنین زیر 6 سال ایجاد شده و اغلب توسط والدین ، معلمان و یا پزشک کشف می‌شود. در سنینی که کودک قادر به بیان مشکلات خود می‌باشد ممکن است از ضعف بینایی ، خستگی چشم و یا سردرد شکایت داشته باشد. اما در اغلب موارد کودک شکایتی ندارد و ممکن است علایم بیماریهای مسبب تنبلی چشم نظیر انحراف چشم و کدورتهای مسیر بینایی مثل آب مروارید و کدورت قرنیه منجر به تشخیص شوند. ولی زمانی که تنبلی چشم ناشی از عیوب انکساری باشد تشخیص آن مشکل است زیرا کودکان به راحتی توسط چشم دیگر می‌بینند و کمبود دید در چشم بیمار را جبران می‌کنند. به همین دلیل والدین و معلمان باید به وضعیت دید کودکان توجه ویژه‌ای داشته باشند.

[pejuhesh234]

.اصطلاحات :

تنبلی چشم یا آمبلوپی (Amblyopia) که در حدود 3% از افراد دیده می شود زمانی رخ می‌دهد که چشم در دوره کودکی دید طبیعی پیدا نکند. این اختلال که معمولا در یک چشم دیده می شود بدلیل اختلال دید چشم تنبل بر اثر عوامل مختلف نظیر عیوب انکساری (دوربینی ، نزدیک بینی یا آستیگماتیسم) ، انحراف چشم (لوچی یا استرابیسم) ، و یا عدم شفافیت مسیر بینایی ناشی از عواملی نظیر آب مروارید ، کدورت قرنیه ، و یا افتادگی پلک رخ می‌دهد. عدم وضوح تصویر در چشم بیمار و بهتر بودن تصویر ایجاد شده در چشم سالم سبب می‌شود تا مغز بین دو چشم، چشم سالم را برای دیدن انتخاب کند و در واقع مسیر ارسال تصویر از چشم بیمار به مغز را مسدود و یا اصطلاحاً دید چشم بیمار را "خاموش" کند.

دید کلی
چشمان برخی کودکان ، با آنکه سالم به نظر می‌رسند اما از سلامتی و دید کافی برخوردار نیستند. رشد و تکامل مرکز بینایی در مغز از دوران جنینی تا حدود ده سالگی ادامه دارد، اما حداکثر سرعت رشد آن تا سه سالگی است. نتیجه تکامل دستگاه بینایی ، در این دوران ، دید واضح و کامل است. در این مدت ، بخصوص در سه سال اول زندگی ، هر عاملی که باعث اشکال دید ، در یک یا هر دو چشم کودک شود، رشد و تکامل دستگاه بینایی را متوقف می‌سازد و در نتیجه باعث کاهش میزان بینایی طفل می‌شود. معنی این سخن آن است که امکان دارد چشمی را که از نظر ظاهر کاملا طبیعی است از بینایی کامل و طبیعی برخوردار نباشد.

در صورتی که اشکال دید کودک ، قبل از پنج سالگی درمان شود، حتی اگر چشم در این مدت تنبل شده باشد با درمان ، بینایی کامل بدست می‌آید. پس از پنج سالگی ، هر چه درمان چشم تنبل بیشتر به عقب بیافتد، احتمال بدست آوردن بینایی کامل کمتر می‌شود. بطوری که پس از هفت تا ده سالگی ، درمان هیچ تاثیری در بینایی نخواهد داشت.
شرح بیماری
آمبلیوپی نوعی کاهش بینایی است که در آن نمی‌توان در چشم و یا در راههای عصبی بینایی هیچگونه عیب ارگانیک (ساختمانی) واضحی برای آن یافت ودر واقع از مواردی است که نه مریض چیزی می‌بیند و نه دکتر در چشم مریض چیزی می‌بیند از نقطه نظر بالینی زمانی تشخیص آمبلیوپی مسجل می‌گردد که حتی با بهترین تصحیح انکساری نیز نتوان ، دید بیمار را افزایش داد و در روی تابلوی اسنلن حداقل دو ردیف اختلاف دید وجود داشته باشد. در اینجا می‌توانیم بگوییم چشمی که دید کمتری دارد دچار آمبلیوپی است با شرط اینکه در ته چشم نیز نتوان هیچگونه ضایعه ارگانیکی که مسئول کاهش بینایی باشد، یافت نمود

[pejuhesh234]

• درمان تنبلي چشم چگونه است؟
• جهت درمان تنبلي چشم، بعد از رفع علت زمينه ساز تنبلي (مثل اصلاح عيب انکساري يا رفع کدورت مسير بينايي)، بايد کودک را به استفاده از چشم ضعيف وادار نمود. اين کار معمولا با بستن چشم سالم براي هفته ها يا ماه ها صورت مي گيرد.
• چشم پزشک ممکن است براي اصلاح عيب انکساري چشم (نزديک بيني، دوربيني يا آستيگماتيسم)، عينک تجويز نمايد. اگر عينک به تنهايي باعث بهبود بينايي نشود، بستن چشم سالم هم لازم خواهد بود.
• استثنائا در مواردي که تنبلي چشم ناشي از انحراف چشم باشد، درمان تنبلي چشم معمولا پيش از جراحي براي اصلاح انحراف چشم صورت مي گيرد و بستن چشم غالبا پس از جراحي نيز ادامه مي يابد.
• اگر چشم پزشک متوجه آب مرواريد (کاتاراکت) يا افتادگي پلک و يا ناهنجاري ديگري شود، اغلب انجام جراحي براي اصلاح مشکل زمينه اي قبل از درمان تنبلي لازم مي باشد و پس از جراحي، بستن چشم سالم، براي بهبود بينايي لازم است.
• عدم درمان تنبلي چشم چه عوارضي را به دنبال دارد؟
• اگر تنبلي چشم درمان نگردد، کاهش بينايي جدي و دائمي در چشم تنبل رخ مي دهد، ديد سه بعدي از بين مي رود و اگر چشم سالم بيمار شود يا به آن آسيبي برسد، ممکن است فرد تا آخر عمر از بينايي ضعيف رنج ببرد.
• نقش والدين در درمان تنبلي چشم چيست؟
• والدين نقش مهمي در تشخيص و درمان تنبلي چشم کودک خود دارند. چشم پزشک مي تواند والدين را درباره نحوه درمان تنبلي راهنمايي نمايد، اما مسئوليت انجام درمان اصلي بر عهده والدين است.
• هر کودکي از بستن چشم سالم خود امتناع مي ورزد؛ زيرا براي ديدن اشيا به چشم سالم خود وابسته مي باشد، اما والدين بايد کودک خود را براي انجام آنچه که به نفع اوست، تشويق و حتي وادار نمايند.
• مدت زمان بستن از چند ساعت در روز تا تمام ساعات بيداري متفاوت است.
• درمان تنبلي چشم بايد هر چه زودتر شروع شود. بهتر است هنگامي که براي اولين بار چشم کودک بسته مي شود، علت اين کار براي او توضيح داده شود. همچنين بهتر است که ابتدا با بستن چشم عروسک، نحوه بستن براي کودک به نمايش گذاشته شود.
• چناچه کودک دبستاني يا پيش دبستاني است، حتما درباره بستن چشم براي معلم وي توضيح لازم داده شود. براي تشويق کودک به انجام فعاليت هاي روزانه و توضيح درباره وضعيت وي به همکلاسي هايش، راهنمايي معلم مفيد مي باشد.
• طول مدت درمان و ميزان اثر بخشي آن چقدر است؟
• مدت زمان بستن چشم کودکان متفاوت است. به عنوان يک اصل کلي: هر چه سن کودک کمتر و شدت تنبلي چشم وي کمتر باشد، درمان او سريع تر انجام خواهد شد. بهتر است بستن چشم تا زماني که ديد هر دو چشم يکسان شود ادامه يابد.
• معمولا بستن چشم، بينايي را بهبود مي بخشد، اما انحراف چشم ها را تغيير نمي دهد .هنگامي که بينايي در هر دو چشم خوب شد و يا به سطح ثابت و قابل قبول رسيد، چشم پزشک مي تواند براي تصحيح انحراف چشم ها ، درمان مناسب را که اغلب جراحي است تجويز نمايد.
• با توجه به عدم همکاري گروهي از بچه ها، آيا روش ديگري جز بستن چشم ها وجود دارد؟
• بيشتر محققين معتقدند که بستن چشم، روش ارحج درمان تنبلي چشم است.
• ولي در مورد کودکاني که به هيچ عنوان راضي به بستن چشم نمي شوند، تنها راه حل تار کردن چشم سالم با استفاده از قطره آتروپين 1- 5/0 درصد است که بايد با تجويز چشم پزشک صورت گيرد.
• طي درمان تنبلي چشم، بايد کودک مرتبا تحت نظارت چشم پزشک باشد و در هر جلسه ديد هر دو چشم امتحان شود و والدين بدون توجه به پاسخ اوليه مثبت يا منفي، بايد درمان تنبلي چشم را طبق دستور چشم پزشک ادامه دهند.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

عوارض جانبی آتروپین:
عوارض‌ جانبي‌: افزايش‌ حساسيت‌ چشم‌ به‌نور و تحريك‌ چشم‌ از عوارض‌ اين‌ دارواست‌.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.