خودبیمارانگاری

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

علايم‌ شايع‌
اضطراب‌ و شكايت‌ مداوم‌ از وجود علايمي‌ در هر قسمتي‌ از بدن‌.
مشغوليت‌ ذهني‌ در رابطه‌ با احتمال‌ ابتلا به‌ بيماري‌ قلبي‌ يا سرطان‌ در اين‌ افراد زياد ديده‌ مي‌شود.
علايم‌ ممكن‌ است‌ تغيير كنند اما اعتقاد فرد به‌ اين‌ كه‌ يك‌ بيماري‌ جدي‌ دارد پا برجا مي‌ماند.
علايمي‌ كه‌ بيشتر از بقيه‌ از آنها شكايت‌ وجود دارد، عبارتند از بي‌خوابي‌، مشكلات‌ جنسي‌ و ناراحتي‌ گوارشي‌ مثل‌ نفخ‌، آروغ‌ زدن‌ و دل‌ پيچه‌. علايمي‌ كه‌ فرد از آنها شكايت‌ دارد ممكن‌ است‌ تغيير كنند و بسيار اختصاصي‌، عمومي‌ يا مبهم‌ باشند.

[pejuhesh234]

اصطلاحات بیماری:
خودبیمارانگاری یا هیپوکندریا (به انگلیسی: Hypochondriasis)
خود‌بیمارانگاری یا هیپوکند‌ریا، در اصطلاح روان‌شناسی و روان‌پزشکی به شخصی اطلاق می‌شود که باوجود برخورداری از سلامت بدنی اما خود را بیمار می‌داند و همواره از دردهای فرضی شکایت می‌کند. این تصور خودبیمارانگارانه، زمانی بیماری تلقی می‌شود که حدود شش‌ماه از آغاز آن بگذرد و با‌وجود تأیید سلامت بدن توسط پزشک، شخص هم‌چنان بر بیمار بودن خود اصرار ‌‌ورزد و درنهایت، ترس از بیمار بودن، شخص را مدام به کلینیک‌ها و درمانگاه‌های مختلف جهت آزمایش و تجویز دارو می‌کشاند که از آن به سندرم بیمار خیالی نیز یاد می‌شود. دو علت عمده‌ی این بیماری، یکی اضطراب می‌باشد و دیگری افسردگی و درمان آن نیز از طریق مشاوره‌ی روان‌شناسی و داروهای ضداضطراب امکان‌پذیر است.

شخص خودبیمارانگار همیشه دچار یک نوع وسواس فکری و ترس از یک بیماری جدی است. افراد خودبیمارانگار، همیشه دچار این وسواس هستند که در مورد عملکرد بدن خویش، شک و تردید دارند و احساسات و عواطف ‌طبیعی مانند ‌ضربان قلب و عرق کردن و مسائل جزئی و غیرطبیعی هم‌چون آب‌ریزش بینی، یک گلودرد ساده و یا جوش‌ها و دمل‌های کوچک را نشانه‌ی شرایط بد بیماری خود می‌دانند. آنان حتی ممکن است روی یک‌سری اعمال مبهم و پیچیده تمرکز کنند. برای نمونه می‌گویند بدن‌مان خسته است یا دل‌مان درد می‌کند.

یک شکل این اختلال، این است که افراد روی یک عضو خاص مانند کلیه‌ها و یا یک بیماری مانند سرطان تمرکز دارند و نسبت به آن، وسواس به‌خرج می‌دهند. با وجود جواب منفی این‌گونه آزمایشات، فرد مبتلا به این بیماری، هیچ توجهی به کم‌کردن اضطراب خویش ندارد و هم‌چنان با مراجعه‌ی مکرر، سعی‌می‌کند سلامت خود را باز‌یابد. از آن‌جایی که این‌گونه افراد به‌جای مراجعه به روان‌شناس، به‌دنبال راه‌هایی غیرمجاز هم‌چون مصرف قرص‌‌های گوناگون برای معالجه‌ی جسم خویش هستند، بنابراین نمی‌توان آمار دقیقی از این‌گونه افراد به‌دست داد اما نسبت شیوع آن بین زن و مرد، به یک اندازه می‌باشد.‌

تشخیص بیماری هیپوکندریا، حدود شش‌ماه طول می‌کشد. افرادی که دچار این بیماری هستند، از اختلالات روانی دیگری نیز رنج می‌برند. دوسوم این افراد دارای افسردگی حاد، اختلال اضطراب، اختلال وسواس فکری- عملی و اضطراب فراگیر هستند. یک بیمار‌ ‌هیپوکندریاک‌، ممکن است برای مدتی طولانی دارای علائم ‌هیپوکندریا‌ باشد ولی بعد از آن، ممکن است برای مدتی این علائم ناپدید شوند. به‌طور تقریبی حدود یک‌سوم این افراد به‌طور فزاینده‌ای بهبود پیدا می‌کنند. افرادی که از موقعیت اجتماعی و اقتصادی بالاتری برخوردارند، استرس و اضطراب‌شان‌ با روش‌های روان‌شناسی، به‌راحتی قابل درمان است و افرادی که دچار خودبیمارانگاری هستند اما از سایر اختلالات شخصیت رنج‌ نمی‌برند، ممکن است شانس بالاتری برای بهبود داشته باشند.

ریشه‌ی این بیماری چیست و چگونه شروع می‌شود؟
هیچ‌کس به‌طور دقیق نمی‌داند چرا «هیپوکندریا» رشد می‌کند و توسعه می‌یابد اما عوامل بیماری وجود دارند که در این‌باره ایفای نقش می‌کنند.
این بیماری در اوایل بزرگ‌سالی شروع می‌شود و نشانه‌های آن ممکن است برای نمونه ‌بعد از بیماری جدی فردی که دوستش داریم و یا بعد از مرگ یک دوست صمیمی و یا اعضای خانواده رخ‌دهد. فشارهای روانی و استرس نیز ممکن است مزید بر علت باشد و یا وقتی که افراد درباره‌ی یک بیماری اطلاعات دقیق و کافی داشته باشند نیز ممکن است بر روی تفسیر آنان از علائم فیزیکی و نشانه‌های بیماری در خودشان اثر بگذارد و این در‌حالی‌ست که هریک از این موارد ممکن است جرقه‌ای برای شروع بیماری «هیپوکندریا» باشد.
یک سری خلق‌و‌خوهای شخصیتی و ارثی نیز ممکن است ‌فرد را آسیب‌پذیر کند. برای نمونه افراد عصبی (‌خودمنتقد، درون‌گرا و خودشیفته) بیش‌تر مستعد خودبیمارانگاری هستند.
این عقیده و باور که سالم بودن مساوی است با این‌که فرد هیچ درد و ناراحتی نداشته باشد، ممکن است فرد را به یک نتیجه‌گیری اشتباه وادار کند که عملکردهای بدن را به‌‌عنوان علائم و نشانه‌ی بیماری قلمداد کند.
این‌قبیل افراد به‌طور معمول، آستانه‌ی تحمل پایین‌تری نسبت به دیگران دارند بنابراین احساسات درونی را که دیگر افراد ممکن است ‌حتی آن‌ها را احساس نکنند، به‌درستی درک و لمس می‌کنند.

علل‌
احتمالاً عارضه‌اي‌ از ساير اختلالات‌ رواني‌ است‌، اما علت‌ آن‌ قطعي‌ نيست‌. خود بيمار انگاري‌ در افرادي‌ كه‌ قبلاً يك‌ بيماري‌ جسماني‌ واقعي‌ در كودكي‌ داشته‌اند يا در ارتباط‌ نزديك‌ با يك‌ خويشاوند بيمار بوده‌اند بيشتر ديده‌ مي‌شود.

عوامل تشديد كننده بيماري
عواملی که باعث می‌شوند ‌شخص خودبیمارانگار با‌ وجود آن‌که پزشک از سلامت او اطمینان حاصل کرده، به نگرانی خویش در مورد بیماری ادامه دهد، عبارتند از: ‌

۱- عوامل فیزیولوژیک: شامل احساسات فیزیکی هستند که موجب می‌شوند شخص فکر کند بیمار ‌است. نه‌تنها زمانی که پزشک می‌گوید آنان ‌بیمار نیستند، آن احساس از بین نمی‌رود، بلکه گاهی آنان بدتر نیز می‌شوند.

برای نمونه اضطراب، بسیاری از علائم فیزیکی را نشان می‌دهد که شامل افزایش ضربان قلب، تغییر در سیستم تهویه‌ی بدن، تنگی نفس، احساس خفگی، درد سینه و یا گیجی، دید تار، آشفتگی و جوش‌ها می‌باشد.
از دیگر علائم می‌توان به افزایش تعرق بدن، دهان خشک و اختلال در عملکرد هضم غذا، سفت شدن ماهیچه‌ها (که ممکن است در اثر درد، لرزش و خستگی به‌وجود آید) اشاره داشت.
هرقدر که بیمار نسبت به سلامت خود حساسیت نشان‌دهد، این علائم بیش‌تر بروز می‌کنند و موجب می‌شوند که بیمار نیز به عقیده‌ی خویش پای‌بندتر شود.

۲- عوامل ادراکی: شامل این مسأله می‌شود که چگونه بیمار در مورد مسائل مربوط به سلامت خویش فکر می‌کند. وقتی اضطراب بیمار زیاد می‌شود، او به‌دنبال اطلاعات برای تصدیق و یا رد کردن ترس خود می‌گرد‌د و سعی‌می‌کند فکر کند بیمار می‌باشد تا این‌که سالم و این درحالی‌ست که او بیمار نیست.

۳- عوامل رفتاری: افراد دچار خودبیمارانگاری، هر نوع شک و شبهه‌ای را در مورد سلامت خویش به‌عنوان ناسازگاری درنظر می‌گیرند. آنان می‌خواهند اطمینان حاصل کنند که بیمار نیستند و اگر پزشک به آنان تضمین ندهد، به‌دنبال راه‌های دیگری می‌گردند و در آخر، راهی را در پیش می‌گیرند که موجب اضطراب‌شان‌ می‌شود. برای نمونه کسی که فکر می‌کند ورزش کردن موجب سرطان کلیه می‌شود، از انجام آن اجتناب می‌ورزد و هیچ‌گاه متقاعد نمی‌شود که ورزش کردن، برا‌یش سودمند است.

پيشگيري‌
راه‌ خاصي‌ براي‌ پيشگيري‌ از آن‌ شناخته‌ نشده‌ است‌. بايد سعي‌ شود به‌ كودك‌ بيمار توجه‌ بيش‌ از حد مبذول‌ نشود. به‌ هنگام‌ سلامتي‌ نيز بايد به‌ كودك‌ به‌ حدكافي‌ محبت‌ كرد و از وي‌ حمايت‌ به‌ عمل‌ آورد.

عوارض‌ احتمالي‌
هدر دادن‌ پول‌ براي‌ كارهاي‌ پزشكي‌ غيرضروري‌ و گاهي‌ خطرناك‌
اصرار بر انجام‌ اعمال‌ جراحي‌ يا مصرف‌ داروهاي‌ غيرضروري‌

فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري
محدوديتي‌ براي‌ آن‌ وجود ندارد.

رژيم‌ غذايي‌
رژيم‌ خاصي‌ توصيه‌ نمي‌شود. از مصرف‌ الكل‌ جداً خودداري‌ كنيد.

درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟
اگر شما يا يكي‌ از اعضاي‌ خانواده‌تان‌ علايم‌ خود بيمار انگاري‌ را داريد و مي‌خواهيد كه‌ كمك‌ مناسب‌ براي‌ رفع‌ اين‌ مشكل‌ بگيريد.
اگر دچار علايم‌ جديد و غير قابل‌ توجيه‌ شده‌ايد. آرام‌بخش‌هاي‌ مورد استفاده‌ در درمان‌ ممكن‌ است‌ عوارض‌ جاني‌ يا وابستگي‌ ايجاد نمايند.

[pejuhesh234]

درمان‌
اصول‌ کلی‌

* شرح‌ حال‌ و معاینه‌ بالینی‌
* بررسی‌های‌ پزشکی‌ برای‌ رد در یک‌ بیماری‌ جسمی‌
* ارزیابی‌ روانی‌
* برای‌ اعضای‌ خانواده‌ زندگی‌ کردن‌ با این‌ افراد غالباً مشکل‌ است‌ زیر آنها مرتب‌ نگران‌ هستند و نیازمند توجه‌. این‌ افراد واقعاً رنج‌ می‌برند و باید سعی‌ شود که‌ از آنها حمایت‌ به‌ عمل‌ آید. رفتار مثبت‌ که‌ به‌ شکایات‌ جسمی‌ مربوط‌ نیست‌ را تشویق‌ کنید و جایزه‌ دهید. به‌ هیچ‌ عنوان‌ مشوق‌ «نقش‌ بیمار» برای‌ فرد نباشید.
* خود بیماران‌ هم‌ باید سعی‌ کنند تا به‌ جای‌ علایم‌ روی‌ سایر جنبه‌ها یا مشکلات‌ زندگی‌ تمرکز کنند. باید سعی‌ شود از رفتن‌ پیش‌ پزشکان‌ مختلف‌ به‌طور دایمی‌ و انجام‌ آزمایشات‌ مکرر خودداری‌ شود.

داروها
معمولاً دارویی‌ برای‌ این‌ اختلال‌ ضرورت‌ ندارد. پزشک‌ ممکن‌ است‌ داروهای‌ آرام‌بخش‌ به‌طور کوتاه‌مدت‌ تجویز کند.

[pejuhesh234]

عواقب‌ مورد انتظار
معمولاً به‌ درمان‌ مقاوم‌ است‌. اکثر بیماران‌ تا آخر عمر بر این‌ اعتقاد باقی‌ می‌مانند که‌ یک‌ بیماری‌ جدی‌ دارند و مرتباً به‌ پزشکان‌ مختلف‌ مراجعه‌ می‌کنند.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.