شخصیت مرزی

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

نشانه‌ها
بيماران دچار اختلال شخصيت مرزي تقريباً هميشه به نظر مي‌رسد كه در بحران به سر مي‌برند. چرخش‌هاي سريع خلق در آن‌ها شايع است، يك لحظه ممكن است نزاع طلب باشند، لحظه بعد افسرده و لحظه‌اي ديگر شاكي از اينكه هيچ احساسي ندارند.
اين بيماران ممكن است حملات روان‌پريشي با عمر كوتاه داشته باشند. رفتار اين افراد غيرقابل پيش‌بيني است.
اين بيماران براي جلب كمك ديگران، ابراز خشم يا براي كرخت كردن خود در برابر حالت عاطفي فلج كننده‌اي كه دارند ممكن است خودزني كنند. آن‌ها احساس وابستگي و خصومت را باهم دارند. روابط بين فرديشان آشفته و بهم ريخته است.
اين بيماران نمي‌توانند تنهايي را تحمل كنند و براي تنش خود حتي به نحو ديوانه‌وار به جستجوي ايجاد رابطه بر مي‌آيند.
آن‌ها اغلب احساس مزمن پوچي، بي‌حوصلگي و فقدان احساس هويت يك دست دارند.
عملكرد آن‌ها در آزمون‌هاي هوشي طبيعي است.
اين قبيل بيماران همه افراد را يا خوب مطلق يا بد مطلق مي‌بينند.
آن‌ها جنبه‌هاي غيرقابل تحمل رفتار خود را به فرد ديگري برون‌فكني مي‌كنند و به اين ترتيب او را وادار به ايفاي نقش مي‌كنند كه به او برون‌فكني شده است در نتيجه هر دو به شكل واحدي عمل مي‌كنند. اين اختلال كم و بيش با ثبات است و در طول زمان تغيير چنداني نمي‌كند.
ميزان بروز حملات افسردگي عمده در اين اختلال زياد است.

اگر بيماري از اوايل بزرگسالي حداقل 5 تا از نشانه‌هاي بالا را داشته باشد مي‌توان تشخيص اختلال شخصيت مرزي را براي او داد. اين تشخيص معمولاً قبل از 40 سالگي مطرح مي‌شود زماني كه فرد مي‌خواهد براي شغل، ازدواج و مسائل مهم تصميم‌ بگيرد ولي نمي‌تواند با اين مسائل درست برخورد كند.

[pejuhesh234]

اصطلاحات بیماری:
شخصیت مرزی
طبق تعریفی که از سوی مرکز ملی سلامت روان (NIMH) آمریکا به عمل آمده، اختلال شخصیت مرزی عبارت است از:
«یک بیماری جدّی روانی که مشخصه‌اش ناپایداری و بی‌ثباتی نافذ خلق و خو، روابط میان فردی، تجسّم نفس و رفتار است. این ناپایداری غالباً در زندگی خانوادگی و کاری، برنامه‌ریزی‌های بلند مدّت و احساس شخص نسبت به هویّت خود، اختلال جدّی به وجود می‌آورد.»

ويژگي هاي شخصيت هاي مرزي
كسانى‌ كه‌ به‌ اين‌ اختلال‌ مبتلا هستند، به‌ خصوص‌ در رابطه‌ با ديگران‌، دچار احساسات‌ شديد و ناپايداري‌ مى‌شوند.
ممكن‌ است‌ آنان‌ براي‌ اجتناب‌ از واقعيت‌ يا ترس‌ از اينكه‌ ديگران‌ تركشان‌ كنند، دست‌ به‌ كارهايى‌ ديوانه‌وار بزنند.
ممكن‌ است‌ مشكلات‌ كوچك‌ را مثل‌ بحرانهاي‌ بزرگ‌ بگذرانند و خشم‌، ناتوانى‌، وحشت‌ و يأس‌ خود را با تظاهر به‌ خودكشى‌، بريدن‌ قسمتى‌ از بدن‌ خود و ديگر كارهاي‌ خودويرانگر نشان‌ دهند.
اين‌ اشخاص‌ معمولاً تصور ناپايداري‌ نيز از خود دارند.

«مرزي بودن» يعني چه؟
تصور مي شود که اين افراد يک جايي در «مرز» بين روان رنجوري (اضطراب، افسردگي و...) و اسکيزوفرني (آنچه که در زبان عاميانه بدان جنون گفته مي شود) قرار دارند.
برخي پژوهشگران معتقدند که اختلال شخصيت مرزي نوعي از اسکيزوفرني يا افسردگي يا احتمالا آميزه اي از آنهاست. مشخصه فرد مبتلا، ناپايداري در اکثر حوزه هاي زندگي است.
شدت اين موضوع نگاهي اجمالي است به ويژگي اصلي افراد مبتلا به اين اختلال; يعني «روابط ميان فردي بي ثبات».
شخصيت هاي مرزي تقريبا هميشه به نظر مي رسد که در بحران و طوفان به سر مي برند. چرخش هاي سريع خلق در اينها شايع است: يک لحظه ممکن است نزاع طلب باشند، لحظه بعد افسرده و لحظه اي ديگر شاکي از اين که هيچ احساسي ندارند.
افراد مبتلا به اختلا ل شخصيت مرزي اغلب دچار نوع خاصي از افسردگي مي شوند که با احساس هاي پوچي و هيجان پذيري منفي متغير مشخص مي شود.
افراد مرزي به ندرت ديگران را آزار مي دهند اما عميقا تحت تاثير رويدادهاي ميان فردي قرار مي گيرند که اغلب افراد به راحتي آنها را از سر مي گذرانند.
اين افراد روابط عميق و پرتوقعي با ديگران برقرار مي کنند و ديگران را نمي توانند خاکستري ببينند، بلکه يا همه را خوب خوب مي دانند يا کاملا بد، پديده اي که دو نيمگي (Splitting) ناميده مي شود.
آنها علا وه بر اين که روابط آشفته اي دارند، اغلب در مورد «هويت» خودشان يا اين که آنها واقعا کيستند، دچار سردرگمي مي شوند.
حتي بعد از اين که دوره عادي جستجوي هويت را در نوجواني پشت سر گذاشته اند باز هم مطمئن نيستند که از زندگي چه مي خواهند و در سطح عميق تر فاقد درک روشني از خويشتن خويش هستند. عدم اطمينان آنها درباره اين که کيستند، به صورت تغييرات ناگهاني در گزينه هاي زندگي مانند برنامه هاي شغلي، ارزش ها، هدف ها و نوع دوستان جلوه گر مي شود.
احساس هاي مزمن کسالت و بي حوصلگي باعث مي شوند افراد مبتلا به اختلا ل شخصيت مرزي به دنبال تحريک باشند. ماجراي روابط آنها، تا اندازه اي اين جستجو براي تجربيات هيجاني شديد را نشان مي دهد. امکان دارد براي رفع کسالت به رفتارهاي تکانشي مانند ولخرجي هاي نسنجيده، رانندگي بي پروا، پرخوري، يا حتي دزدي از فروشگاه ها بپردازند. هيجان ناشي از اين فعاليت ها آنها را سرزنده مي کند.
تفکرات خودکشي گرا يا رفتار جرح خويشتن نيز در بين شخصيت هاي مرزي متداول است ولي گاها قصد ندارند خودشان را بکشند و اين رفتار آنها که «خودکشي گونه» نام دارد، ژستي براي جلب توجه خانواده، معشوق يا متخصصان محسوب مي شود.
خودزني آنها به وسيله چاقو يا خاموش کردن سيگار بر روي بدن نوعي پرخاشگري هدايت شده به سمت خود است. مرزي هيجان ها را هميشه در حالت اوج (peak) تجربه مي کنند نه در حالت متعادل هنگامي که در حالت اوج هيجان قرار مي گيرند - به ويژه احساس خشم يا گناه شديد - براي آرام کردن خود و کم کردن شعله هيجانات به خودزني مي پردازند; چرا که توان تبديل حالا ت هيجاني خود به کلمات را ندارند و در نتيجه مجبورند که پرخاش شديد را متوجه خويشتن کنند.

شیوع:
در یک تا دو درصد افراد جامعه وجود دارد و در زنها 2 برابر شایع تر از مردان است.

تشخیص افتراقی اختلال مرزی

* اسکیزوفرنی : به علت فقدان دوره‌های پسیکونیک طولانی (قطع ارتباط با واقعیت) شخصت مرزی از اختلال اسکیزوفرنی قابل تفکیک است.

* شخصیت اسکیزوتایپال : در شخصیت مرزی عقاید غیرعادی ، تفکر و تکلم عجیب و غریب مانند آنچه که در اسکیزو تایپال مشاهده می‌شود، دیده نمی‌شود.

* شخصیت پارانوئید : در شخصیت پارانوئید سوء ظن در اکثر موقعیتها حضور دارد ولی شخصت مرزی یک علائم موقت (وابسته به استرس) است.

[pejuhesh234]

درمان اختلال شخصت مرزی
روان درمانی
درمان انتخابی برای این اختلال روان درمانی می‌باشد که به یک اندازه برای بیمار و درمانگر مشکل است. علت آن بی ثباتی و رفتار تکانشی (لحظه‌ای) و همچنین استفاده از مکانیسم دفاعی«دو نیم سازی» است. (مکانیسمی است که باعث می‌شود شخصیت مرزی متناوبا از درمانگر یا سایر افراد محیط بیزار شده یا آنها را به شدت دوست بدارد. رفتار درمانی و بخصوص آموزش مهارتهای اجتماعی بویژه با استفاده از نوارهای ویدیوئی که بیمار را در مشاهده تأثیر رفتارش بر دیگران توانا می‌کند، مفید است. در کنار روان درمانی انفرادی ، روان درمانی گروهی نیز سودمند می‌باشد.

دارو درمانی
برای اخذ نتایج بهتر دارو درمانی به روان درمانی اضافه می‌شود. داروهای نورولپتیک (ضد جنون) برای کنترل خشم ، خصومت و دوره‌های پسیکوتیک گذرا از داروهای(ضد افسردگی)برای بهبود خلق و بیمار استفاده می‌شود از دیگر داروهای مورد استفاده می‌توان به ضد تشنج‌ها و کربنات لیتیوم اشاره کرد. تجویز این داروها باید تحت نظر روانپزشک باشد.

[pejuhesh234]

یش آگهی و درمان:

این اختلال نسبتأ پایاست و با گذر زمان تغییری نمی کند.اگرچه میزان بروز دوره های افسردگی در آنها بالاتر است اما پیشرفت به سمت اسکیزوفرنی دیده نمی شود.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.