اختلال خواندن

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

علایم اختلال خواندن:
این کودکان ممکن است در یک یا چند مهارت مربوط به خواندن مشکل داشته باشند،در اینجا با ارائه نمونه هایی به معرفی مشکلات این کودکان برای درک بهتر دانشجویان می پردازیم :
ناتوانی در باز شناسی حروف : شکل نوشتاری حروف را یاد نمی گیرد . مثال : نمی داند شکل ( س) چیست ؟ یا اسم آن را می داند ( سین) ولی صدای آنرا نمی داند .

ناتوانی در تمیزدیداری حروف : برخی حروف را که تا حدی شبیه به هم هستند ، اشتباه تشخیص می دهد . مثال ( ز) را با ( ر) ، ( د) را با ( ر) ، ع و ح را با یکدیگر اشتباه می گیرد

ناتوانی در ترکیب حروف ، حروف را به تنهایی می شناسد ولی نمی تواند آنها را ترکیب کرده و یک کل بسازد . مثال : ب ، ا ، د را تک تک می خواند ولی( باد ) را نمی تواند بخواند یعنی نمی تواند حروف آنها را ترکیب کند و کل را تشخیص دهد .

حذف کردن : معمولا حروف اضافه یا آخر فعل ها را حذف می کند . مثال : ( آمدند ) را ( آمدن) می خواند .


کلی خوانی : در واقع در خواندن کلمات مشکلی ندارد و لیکن در خواندن حروف و یا بخشی از یک کلمه با مشکل روبرو می شوند . مثال : آبادان را می خواند ولی حروف و یا بخش های آنرا به تنهایی در آن نمی تواند پیدا کند و بخواند . به عبارتی ممکن است کل کلمه را به عنوان یک شکل حفظ کرده باشد .

درک مطلب : برخی از کودکان توانایی خواندن( حتی گاهی روان خوانی متن ) را به خوبی دارند ولیکن قادر به پاسخ دادن به سوالات مربوط به متن مطالعه شده را نیستند یا به عبارتی آنچه را می خوانند درک نمی کنند که این مشکل ممکن است ناشی از ضعف در شناخت روابط اجزای متن به دلیل مشکلات دستور زبان باشد .


سرعت خواندن : جمله یا متن را می خواند ولی سرعت خواندن خیلی پایین است . علت سرعت پایین خواندن می تواند مسایلی مانند گم کردن خط و کلمات به دلیل بی توجهی ، جزئی خوانی و ... باشد .

مهارتهای واج شناختی : مهارت های واج شناختی دسته ای از خرده مهارتهای شنیداری هستند که به نوعی با زبان به ویژه با آوا شناسی آمیخته شده است . که خود شامل مهارت هایی از جمله تکمیل،تجزیه،ترکیب،صداکشی، تقطیع و .... می باشد :

بخش کردن : گاهی کودک بخش کردن را نمی داند ، گاهی بخش می کند ولی توانایی شمارش تعداد بخشها را ندارد . و در مواردی نیز توانایی نامیدن بخش ها را به طور جداگانه را ندارد . مثال :بادام ( 2بخش ) بخش اول با ، بخش دوم دام ، در هر یک از موارد گفته شده می تواند مشکل داشته باشد .

صدا کشی : این گروه توانایی نامیدن صداهای هر هجا یا بخش راندارند . مثال : سا = س + ا

[pejuhesh234]

اختلال در خواندن (Dyslexia)
تعریف DSM-IV از اختلال خواندن چیست؟
در این تعریف نارسایی در خواندن از مقولۀ اختلا تحولی ویژه به مقوله اختلال یادگیری منتقل شده است و واژه نارساخوانی به اختلال در خواندن تغییر یافته است. بر این مبنا اختلال در خواندن یعنی پیشرفت کودک در خواندن نظیر سرعت، دقت و فهم خواندن بر حسب سن تقویمی، هوش و سطح آموزشی دانش آموز به طور قابل توجهی در پیشرفت تحصیلی و فعالیت های روزانه زندگی که مستلزم مهارت های خواندن است، اختلال ایجاد می کند.
نارساخوانی معمولاً با چه مشکلات دیگری توأم است؟
نارساخوانی معمولاً با مشکلاتی در زمینۀ نوشتن همراه است.
اختلال در خواندن از چه سنینی شروع می شود؟
اختلال خواندن معمولاً از کلاس دوم به بعد ظاهر می شود. بنابراین نباید از این اصطلاح تا قبل از 7- 8 سالگی استفاده کرد.

کدام کودکان دارای اختلال خواندن هستند؟
کودکانی را دارای ناتوانی در خواندن می گویند که در خواندن موفقیت چندانی بدست نمی آورند. آنها مهارت خواندن را خیلی دیر بدست می آورند و در بیشتر موارد نیز در خواندن مشکلاتی را نشان می دهند.

الگوهای خواندن کودکان دارای مشکلات خواندن چگونه است؟
آنها به حد مکفی از راهبردهای دیداری، شنیداری، راهبردهای توجه به کلمه، تجرید و پردازش خبر استفاده نمی کنند.

برای اختلال در خواندن چه سطوحی وجود دارد؟
فقط تعداد ناچیزی از افراد جامعه دارای مهارت های ادبی عالی بوده و هیچگونه نارساخوانی را نشان نمی دهند.
هر یک از افراد جامعه می توانند در سطح 1 و 2 دارای اختلال خواندن باشند. این درجه نارساخوانی تا زمانی که باعث اشتباهات جبران ناپذیری در یک شغل نشود، هیچگونه مشکلی را بوجود نمی آورد.
نارساخوانی به عنوان یک مشکل آموزشگاهی نشاخته می شود زمانی که در کارکرد کلاسی و موفقیت آموزشگاهی کودک اثر سوء بگذارد.
نارساخوانی متوسط شامل اشتباهات پایداری در هجی کردن، نقطه گذاری، حروف بزرگ در انگلیسی و خطاهای گرامری نظیر مشکل در درک آنچه که خوانده است و نیز خطاهای کوچک در ریاضی می شود.
دانش آموزانی که نارساخوانی متوسط دارند برای انجام هر نوع تکلیف نوشتاری به زحمت می افتند.
زمانی که نارساخوانی در سطوح 6 و 7 باشد در همۀ زمینه های مربوط به کارکرد آموزشگاهی مشکلات بوجود می آید. بدین معنا که هجی کردن با خطا صورت می گیرد، خواندن متن های کتاب های درسی آهسته و معمولاً پر از غلط است، دانش آموز برای اتمام تکالیف خود به مدت زمان بیشتری نیاز دارد، قبل از اینکه تکالیف خود را به اتمام برساند از انرزی خالی می شود، در مقاطع تحصیلی بالاتر کارکرد متوسط و زیر متوسط از خود نشان می دهند، امکان قرار گرفتن آنها در فهرست افتخارات مدرسه یا کسب جوایز به ندرت اتفاق می افتد.
زمانی که نارساخوانی در سطوح 8 یا 9 باشد افراد معمولاً از مفهوم خود احمقانه ای رنج می برند. این دانش آموزان در طی سالهای مدرسه با احساس عمیق شکست و خود ارزشی ضعیف مدرسه را قبل از اتمام دوران تحصیل ترک می کنند.

ویژگی های شناسایی شده اختلال خواندن در دوران خردسالی کدامند؟
1. ضعف شنیداری
2. رشد زبان غیر عادی
3. ادراک شنیداری ضعیف
4. در دنبال کردن جریان گرفته مشکل دارند و به طور مرتب سوالاتی نظیر چی؟، منظورتان چیست؟ می پرسند.
5. ادراک دیداری ضعیف
6. ضعف در حافظه کوتاه مدت
7. ضعف در سازماندهی دارند، اشیاء را گم می کنند، اتاق آنها شلوغ و کثیف است، بی نظم هستند.
8. ضعف در شنیدن اصوات
9. کوتاهی دامنه توجه
10. ضعف در نامیدن اسامی اشیاء (اسم اشیاء و اشخاص را فراموش می کنند)
11. ضعف در یادآوری کلمه
12. ضعف در تمیز دیداری(مشکل در نامیدن اشیاء مشابه یا متفاوت)

نحوۀ برخورد کودکان دارای اختلال خواندن در ارتباط با موضوعات درسی چگونه است؟
• این کودکان فراگیری مهارت های خواندن و نوشتن را مشکل می یابند و احساس غم زیادی در حضور همسالان خود به دلیل احساس بی حرمتی تجربه می کنند. آنها خیلی متفاوت تر از همکلاسی های خود به نظر می رسند و قادر به دنبال کردن آموزش هایی که از نظر دیگران ساده به نظر می رسد نیستند.

مهمترین علل نارساخوانی چیست؟
1. مشکلات توالی
آنچه که به ظاهر یک مشکل ادراکی (خواندن کلمات به طور وارونه ، حذف کلمات) است، معمولاً با پردازش اطلاعات مرتبط است. همین مشکل ممکن است منجر به خواندن منقطع، جا انداختن کلمات یا سطور و مشکل در تمرکز بر مواد درسی شود.
گاهی اوقات برغم وجود مشکل در تمیز کلماتی خاص، درک مطلب خواندن این دانش آموزان عالی است.
2. ضعف در پردازش شنیداری
آنها در مهارت های مربوط به تمیز و تشخیص محرک های شنیداری دچار آسیب هستند، کلمات و عبارات را غلط تشخیص می دهند(مثلاً ممکن است کلمۀ بال را بالا و یا توت را با توپ اشتباه کنند).

عوامل احتمالی مؤثر در مشکلات خواندن کدامند؟
موقعیت مشکل شامل نامناسب بودن متن، ضعیف بودن کادر آموزشی، مشکل در برگرداندن حروف به صدا، کم بودن تجربۀ خواندن.
سطح بررسی کننده تحلیل شامل معلم – کلاس، سازمان مدرسه، کودک- ارتباط بین خانه و مدرسه.

چه درصدی از افراد اختلال در خواندن دارند؟
بیش از 25% ناکامی های کودکان در کلاس های ابتدایی از ناتوانی خواندن سرچشمه می گیرد.
مطابق DSM-IV 4 درصد که 60 الی 80 درصد از جنس مذکر هستند دارای اختلال خواندن هستند.

[pejuhesh234]

ملاک‌های تشخیص اختلال خواندن
A- پیشرفت خواندن – صحیح خواندن یا درک مطلب – براساس اجرای انفرادی آزمونهای استاندارد شده با توجه به سن تقویمی، هوش اندازه‌گیری شده و میزان آموزش فرد ، به طور قابل ملاحظه‌ای پایینتر از سطح مورد انتظار است.
B- اختلال موجود به طور قابل ملاحظه‌ای در پیشرفت تحصیلی یا فعالیتهای روزانه‌ای که مستلزم مهارت خواندن است تداخل می‌کند.
C- در صورت وجود نقص حسی، مشکلات خواندن بیش از آن است که معمولاً همراه آن نقص مشاهده می‌شود.
تذکر کدگذاری: اگر یک حالت طبی عمومی (مثلاً نورولوژیکی) یا نقص حسی وجود داشته باشد، آن را روی محور سه کدگذاری کنید.

مقدمات درمان افراد دارای اختلالات خواندن

درمان این اختلال‌ها دارای 12 گام و به شرح زیر است.
گام اول - انگیزه درمانگر: اولین گام عشق درمانگر به انسان‌هاست. اگر درمانگر به درجه‌ای از انسان‌دوستی رسیده باشد که موفقیت مراجعه‌کننده را نوعی تکامل و ارتقای روحی برای خودش بداند، از پشتوانه بزرگی برای موفقیت برخوردار است.
گام دوم - داشتن ارتباط خوب: درمانگر باید با ایجاد رابطه بسیار خوب و با استقبالی گرم، پذیرای فرد دارای اختلال خواندن باشد. جملاتی که درمانگر هنگام ملاقات با آنان می‌گوید، حالت چهره و اندام، لحن و تن صدا و... می‌تواند اضطراب‌های آنان را کاهش دهد.
گام سوم - گوش کردن فعال: درمانگر پس از برقراری ارتباط خوب باید از آنان بخواهد علت مراجعه را بیان کنند. وقتی آنان شروع به صحبت می‌کنند، به خوبی به آنها گوش دهد. گوش دادن فعال فقط با گوش صورت نمی‌گیرد بلکه با تمامی بدن صورت می‌گیرد. گوش کردن خوب، شنیدن درست و کامل همان مطلبی است که گوینده در نظر دارد.
گام چهارم - پرسشنامه والدین و مدرسه: در این مرحله لازم است اطلاعات ضروری را از مراجعه کننده و سیستم خانوادگی او به دست آوریم. پس از تکمیل پرسشنامه والدین، به خاطر کسب اطلاعات از اوضاع و اصول مراجعه‌کننده در مدرسه، لازم است پرسشنامه مناسبی برای معلم دانش‌آموز ارسال کنیم.
گام پنجم - هوشبهر: پس از کسب اطلاعات لازم از طریق پرسشنامه باید مطمئن شد کودک عقب‌ماندگی ذهنی ندارد. برای کسب این اطمینان می‌توان از آزمون‌های هوشی استاندارد شده استفاده کرد.
گام ششم - انجام کار گروهی: بهتر است درمان مشکلات یادگیری در مراکز راهنمایی و مشاوره متشکل از گروهی از تخصص‌های مختلف صورت گیرد. در این گروه باید روانپزشک، متخصص مغز و اعصاب، متخصص روانسنج، گفتاردرمانگر، شنوایی سنج، بینایی‌سنج، مشاور روانشناس بالینی، مددکار اجتماعی، روانشناس تربیتی و متخصص درمان اختلالات یادگیری حضور داشته باشند و برنامه درمانی با تأیید همه اعضای گروه طراحی شود.
گام هفتم - مصاحبه با درمانجو: درمانگر باید سعی داشته باشد با درمانجو رابطه حسنه‌ای برقرار کند. غالب درمانجویان مختل در یادگیری، ممکن است خودپنداره ضعیفی داشته باشند، یعنی مشکل یادگیری آنان و اظهارنظر‌های نامناسب اطرافیان، عزت نفس‌شان را کاهش داده باشد یا از برچسب خوردن هراس داشته باشند به همین دلیل درمانگر پس از سلام و احوالپرسی صمیمانه و برقراری ارتباط باید سعی کند محاسن و نقاط قدرت و توانمندی‌های درمانجو را بیان کند.
گام هشتم - تعیین متن برای آزمون و سنجش خواندن: برای ارزیابی و سنجش میزان توانایی خواندن و در نتیجه میزان مشکل یادگیری در خواندن باید دو متن از کتاب فارسی دانش‌آموزان تهیه شود. انتخاب متن به میزان درس‌های تدریس شده در پایه‌ای که دانش‌آموز تحصیل می‌کند بستگی دارد.
گام نهم - سنجش و تشخیص: در این مرحله، درمانگر برای تشخیص و طراحی درمان به میزان و معیاری نیاز دارد که چگونگی و کمیت مشکل دانش‌آموز را مشخص کند. در واقع این بخش دقیق‌ترین بخش مربوط به کار درمان است، زیرا طراحی برنامه درمان با عنایت به این تشخیص‌گذاری صورت می‌گیرد.
گام دهم - طراحی برنامه درمان: با تشخیص علل اختلال گام بسیار مهمی برای درمان برداشته شده است. پس از مشخص کردن نوع و میزان مشکلات تعدادی از افراد دارای مشکلات خواندن مشخص می‌شود که آنان یکدست نیستند و برای هر کدام باید برنامه درمانی ویژه‌ای تدارک دید.
گام یازدهم - تهیه امکانات برای درمان: در این مرحله ابزار و شرایط لازم برای درمان فراهم می‌شود. وسایل درمان باید بسیار ساده، ابتدایی و قابل دسترس باشد تا کودک در خانه نیز بتواند از آنها استفاده کند.
گام دوازدهم - ارائه اطلاعات به والدین و کتاب درمانی: پس از طرح برنامه درمانی لازم است وضعیت دانش‌آموز و مشکلات آموزشی که دارد به اطلاع والدینش برسد. از کتاب درمانی نیز می‌توان برای دانش‌آموزان و درمانجویان استفاده کرد.
پس از پیمودن دوازده گام، نوع مشکلات دانش‌آموزان در خواندن مشخص می‌شود و درمانگر دیدگاه روشنی برای درمان به دست می‌آورد. در پایان می‌توان گفت اگر نظام عصبی در طول زندگی کودک مراحل رشد طبیعی خود را طی ‌کند کودک دچار مشکل یادگیری نخواهد بود و چنانچه کودکان مراحل رشد و تشکل عصبی را که بر اثر تعامل بین فرد و جهان خارج است به خوبی طی کنند، در یادگیری دچار مشکل نخواهند شد

[pejuhesh234]

عواقب اختلال در خواندن چیست؟
این اختلال یک ردیف عواقب هیجانی به دنبال دارد و انعکاس آن در وضع و رفتار و شخصیت کودک مشهود است.
آنها خودپنداشت ضعیفی دارند و فاقد اعتماد به نفس هستند، مورد پذیرش همسالان خود نیستند، موفقیت های خود را به عوامل خارجی اسناد می دهند.
برخورد نامناسب خانواده و مدرسه، تبعیض، تحقیر، برچسب عقب ماندگی یا خرابکاری زدن به آنها موجب آثار هیجانی متعددی می شود.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.