ويژگي هاي دوران نوزادي

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

رشد جمجمه و استخوانهای سر كودك از كناره های صفحات استخوانهای جمجمه انجام می شود این استخوانها در قسمتهای مختلف كنار هم قرار می گیرد و تشكیل ملاج را می دهد.
تعدادملاج های كودك در دروه نوزادی زیاد است در طرفین جمجمه كنار گوش در ناحیه پشت سر و در ناحیه قدام جمجمه، ملاج وجود دارد. حتی فاصله بین استخوانهای جمجمه در نوزاد باز و به راحتی با دست قابل لمس است.

مهمترین ملاج كودك ملاج قدامی است كه بین استخوانهای جلوی جمجمه و استخوانهای طرفی است. چنانچه این ملاج بیش از اندازه بزرگ باشد و یا خیلی كوچك باشد غیر طبیعی است و باید بررسی از نظر علت آن انجام شود.
ملاج قدامی بزرگ ممكن است در تعدادی از بیماریها از جمجمه كم كاری تیروئید، اختلالات كروموزمی، نرم بودن استخوانهای كودك و چندین علت دیگر باشد. اما مهمترین مسئله در ملاج قدامی در اندازه و فرم آن است در كم كاری تیروئید و یا نرم بودن استخوانها در كودكان ممكن است ملاج بزرگ شود و درمان به موقع از ایجاد اختلالات یادگیری و یا شكستگی هر استخوانها جلوگیری می كند.

فرم ملاج قدامی نیز مهم است در كودكانی كه اسهال یا استفراغ دارند یا دچار كم آبی می شوند این ملاج بسیار فرو رفته می شود.
در مواقعی كه فشار داخل جمجمه بالا می رود این ملاج بزرگتر می شود و كاملاً برجسته می شود و كاملاً برجسته می شود. در این موارد هم باید اقدام اورژانس سریع انجام داده، تأخیر در این مرحله ممكن است باعث ایجاد تشنج یا عقب افتادگی و حتی مرگ كودك شود.در قسمت ملاج قدامی مغز مستقیماً زیر پوست قرار دارد هر گونه فشار و یا آسیب در این قسمت ممكن است باعث ایجاد ضربه به مغز و اختلالات هوشیاری یا یادگیری و یا عفونت شود.
كوچك بودن ملاج قدامی هم غیر طبیعی است چنانچه كوچكتر از حد معمول باشد ممكن است با كاهش رشد مغز یا اختلالات ساختمانی استخوانهای جمجمه همراه باشد؛ حتماً باید به موقع تشخیص داده شود و درمان شود چرا كه هر چه تأخیر در این زمان بیشتر باشد میزان آسیب مغزی بیشتر و منجر به عقب افتادگی كودك می شود. رشد مغز در ۳ ماه اول بعد از تولد بیشترین سرعت را در طول دوران كودكی دارد بعد از آن در ۳ ماه دوم نیز این رشد نسبتاً كمتر است ولی بعد از ۶ ماه اول تولد سرعت رشد مغز و افزایش در رشد كودك كم می شود. هر گونه اشكالی در رشد مغز كودك در ۶ ماه اول تولد آسیب های جبران ناپذیر مادام العمر ایجاد می كند.

[pejuhesh234]

- مشخصات ظاهری نوزاد:
نوزادان در ساعات اول بعد از تولد معمولا در وضعیت آرام و هوشیار می باشند و این فرصتی است مناسب که مادر بتواند با نوزاد خود ارتباط برقرار نماید او را ببیند لمس کند و بررسی نماید. نوزاد تازه متولد شده به محرک هایی مثل نور –لمس... به صورت طبیعی عکس العمل هایی را نشان می دهد که این عکس العمل های اولیه طبیعی هستند و با رشد و نمو از بین می روند شایع ترین آنها شامل رفلکس های زیر می باشد:

رفلکس های نوزادی
رفلکس چیست؟ واکنش غیر ارادی به یک محرک یا تحریک را رفلکس می گویند نوزادان با یک سری رفلکس های مشخص به دنیا می آیند و به وسیله این رفلکس ها به تحریکاتی مثل نور یا لمس حواب می دهند. این رفلکس ها در واقع نشان دهنده رشدو تکامل نوزاد هستند یعنی عدم و جود رفلکس ها یا غیر متقارن بودن آنها می تواند نشان دهنده مشکل در سیستم عصبی نوزاد باشد به همین دلیل نیاز به بررسی دقیق دارد. عمومی ترین و مهم ترین رفلکس ها عبارتنداز:

رفلکس مکیدن:
با قرار دادن هر گونه شی در داخل دهان نوزاد وی شروع به مکیدن می نماید. به کمک این رفلکس نوزاد می تواند پستان را بمکد و تغذیه گردد. این رفلکس از بدو تولد وجود دارد و در 6 ماثگی با شروع تغذیه کمکی کاهش می یابد. و با گذشت زمان این رفلکس با مکیدن اختیاری جایگزین می شود.
رفلکس جستجو :
نوزاد به کمک این رفلکس منبع غذا را پیدا می کند. در این رفلکس اگر گوشه لب نوزاد را به آرامی با انگشت تحریک کنید نوزاد لب پایین خود را در همان سمت پایین می آورد و زبان وی به سمت عامل محرک حرکت می کند صورت نوزاد نیز ممکن است به سمت لمس شده بچرخد . مادر می تواند از این رفلکس برای توجه نوزاد به پستان و شیر دادن او استفاده نماید. زیرا وقتی با نوک پستان گونه نوزاد را تحریک نمایید نوزاد سرش را به سمت پستان می چرخاند و شروع به شیر خوردن می نماید. این رفلکس از بدو تولد وجود دارد و در 3تا 4 ماهگی در طی روز و در 7الی 8 ماهگی در طی شب از بین می رود.
رفلکس چنگ زدن:
این رفلکس در دستو پا وجود دارد. در رفکس چنگ زدن وقتی با انگشت یا یک شی به کف دست یا کناره های دست نوزاد فشار وارد آوریم نوزاد دستش را به حالت مشت در آورده و آن شی را محم می گیرد. این عمل نشان دهنده فعال بودن این رفلکس است. این رفلکس حدود 5الی 9 ماهگی که نوزاد راه رفتن را یاد می گیرد از بین می رود.
رفلکس از جا پریدن:
اگر به آرامی روی سطحی که نوزاد خوابیده است ضربه بزنید و یا نوزاد را کمی بالا آورده و مجددا رها نمایید نوزاد یکباره از جا می پرد و بازوها و ساق های پایش از محور اصلی بدن دور می کند وانگشت شطت و سبابه خود را خم می کند و ممکن است گریه کند این رفلکس از زمان تولد وجود دارد و در سن 3 الی 6 ماهگی از بین می رود.
رفلکس راه رفتن (رقصیدن):
اگر نوزاد را روی یک سطح صاف ایستاده با گرفتن زیر بازوانش نگه دارید نوزاد شروع به قدم برداشتن می کند این رفلکس در زمان تولد وجود دارد و در سن 3 الی 4 ماهگی
ناپدید می شود و مجددا در حول و حوش 10 ال 15 ماهگی که کودک در حال یادگیری راه رفتن است نوزاد این رفلکس را نشان می دهد.
رفلکس هایی مثل عطسه و سرفه و یا پلک زدن:
هرگز از بین نمی رود و مانند بزرگسالان بوده و ادامه دارد.
بیشتر این رفلکس ها با افزایش سن از بین می روند و یا مانده و هدفمند تر می شوند.

دفع ادرار و مدفوع

دفع ادرار
تمام نوزادان در طی 24 ساعت اول عمر ادار دفع می کند. در صورت عدم دفع ادرار پس از24
می باید نوزاد توسط پزشک معاینه و بررسی شود.
-در صورتی که دریافت شیر نوزاد کافن باشد نوزاد 4تا 6 کهنه در 24 ساعت خیس خواهد نمود.
-بطور طبیعی ادرار نوزاد بیرنگ یا زرد کمرنگ می باشد . اما گاهی رنگ نوزاد ممکن است سفید یا شیری یا صورتی باشد که علت آن دفع اوره بدن ناشی از تغذیه ناکافی نوزاد می باشد این وضعیت دائمی نیست و می بایست کفایت شیر مادر بررسی شود.
-بوی ادرار بطور طبیعی بدو زننده نیست و بوی تند و تیز ادار ممکن است در اثر تعویض دیر هنگام پوشک نوزاد تغذیه مادر(مصرف زیره –سیر پیاز و سایر مواد غذایی بودار)مصرف داروها مانند آنتی بیوتیک ها توسط مادر مصرف نوعی شیر خشک خاص مصرف قطره ویتامین توسط نوزاد و ندرتا عفونت ادراری باشد اما در صورت وجود عفونت ادراری نوزاد دارای سایر نشانه های بیماری مانند تب –بی اشتهایی –عدم وزن گیری –رنگ پریدگی می باشد.
-در موارد نادر ادرار نوزاد ممکن است بوی خاصی داشته باشد که دلالت بر بیماری های بسیار نادر مانند شربت افرا گالاکتوزمی و ... می نماید که نیاز به مشورت با پزشک می باشد.

دفع مدفوع:
تمام نوزادان در طی 48 ساعت اول پس از تولد دفع مدفوع دارند و در صورت عدم دفع مدفوع در طی این مدت نیاز به بررسی توسط پزشک دارد.
-یکی از علل عدم دفع مدفوع در 48 ساعت اول عمر بسته بودن یا تشکیل نشدن سوراخ مقعد می باشد که به این امر باید توجه نمود .
-رنگ مدفوع نوزاد در سه روز اول تولد سبز تیره می باشد اما با شیر خوردن نوزاد به رنگ زیتونی و بعد زرد روشن یا زرد طلایی در می آید. رنگ سیاه مدفوع نوزاد ممکن است بخاطر قطره آهن ویا قطره و شربت دارویی خاص باشد و یا بندرت رلالت بر وجود خون در مدفوع دارد که نیاز به مشورت با پزشک را ایجاد می کند.
-رنگ سفید مدفوع نیز زودگذر بوده ولی در صورت استمرار می بایست با پزشک مشاوره نمود.
-وجود خون تیره در مدفوع نوزاد ممکن است ناشی از مکیدن نوک سینه ترک خورده یا زخم شده مادر باشد. خون تازه و روشن ممکن است نشانه اسهال خونی ترک مقعد نوزاد باشد که می بایست به پزشک اطلاع داده شود.
مدفوع نوزادانی که با شیر مادر تغذیه می شوند در مقایسه با نوزادانی که با شیر خشک تغذیه می شوند رقیق تر و تعداد دفعات بیشتر و اسیدی تر می باشد.

-آروغ زدن
آروغ زدن یعنی کمک به شیر خوار جهت خروج هوای معده که در حین شیر خوردن بلعیده شده و در معده تجمع یافته است. تجمع هوا در معده سبب نفخ شکم و در نتیجه بی قراری نوزاد می شود یا گاهی نوزادان ترشحاتی را به شکل اب دهان از دهان خارج می کنند. این مشکلات ضرورت آروغ زدن نوزاد را نشان می دهد. جهت کمک به نوزاد برای آروغ زدن می باست به چند نکته زیر توجه نمود:
-از ضربات آهسته و مداوم و یا ماساژ پشت نوزاد استفاده کنید و بهیچ وجه ضربات محکم به پشت او وارد نکنید.
-در ضمن برای اینکه ترشحات خروجی از دهان نوزاد در هنگام آروغ زدن تمیز شود از یک حوله یا یک پیش بند نخی در زیر چانه وی یا انداختن یک پارچه روی شانه خود زیر دهان نوزاد استفاده نمایید.
-روی یک صندلی بنشینید چانه نوزاد را روی شانه خود قرار دهید و حتما قسمت سرو پشت نوزاد را با یک دست نگه داریدو با دست دیگر تان برای ماساژپشت نوزاد استفاده کنید.
-می توانید نوزاد را در بغل بگیرید و یا روی زانوی خود بنشانید. با یک دست سینه و سر نوزاد را بگیرید بطوری که چانه نوزاد روی کف دست و سینه نوزاد را روی تنه دست (منظور از تنه دست قسمت بالای مچ است) قرار دهید (البته دقت کنید بجای چانه گلوی نوزاد را نگیرید زیرا سبب خفگی نوزاد می شود)سپس با دست دیگر بارامی به پشت نوزاد ضربه بزنید.
-روش دیگر آن است که نوزاد خود را روی شکم در آغوشتان بخوابانید دقت کنید که سر نوزاد را در این وضعیت حتما مراقبت نمایید و توجه داشته باشید که سر نوزاد از سطح سینه اش بالاتر باشد و بعد آرام به پشت نوزاد ضربه بزنید.
-توجه به این نکته لازم است که اگر نوزاد شما از سینه تان شیر می خورد بعد از هر بار عوض کردن پستان آروغ نوزاد را بگیرید اما اگر باشیشه شیر می خورد بعد از هر 60 تا 90 سی سی شیر که می خورد آروغ نوزاد را بگیرید.
-اگر شما چند دقیقه سعی کردید و نوزادتان آروغ نزد وضعیت نوزادتان را عوض کنید وچند دقیقه دیگر سعی کنید تا نوزاد آروغ بزند.
-نکته مهم دیگر اینکه اگر نوزاد در تمام طول تغذیه بیقرار است یا نفخ کرده یا مرتب برگشت غذا از معده به مری دارد بهتر است بعد از هر 5 دقیقه که با پستان شیر خورد آروغ وی را بگیرید.

خواب نوزادان:
نوزاد در ماه های اول به طور متوسط 16 تا18 ساعت در شبانه روز می خوابد و ممکن است هر بار خوابیدن او بدون توجه به شب یا روز خصوصا در طی شب برای والدین آزار دهنده است اما این وضعیت با رشد کودک تغییر خواهد کرد. با تکامل مغز پس از ماه های اول کودک دارای دوره های خواب طولانی تر فعالیت بیشتر در طول روز و فعالیت کمتر در شب و خوال بیشتر در طول شب خواهد شد.
-تخت از مواد مناسب و سالم تولید شده باشد و رنگهای سمی در تخت بیش از 6سانتی متر نباشد زیرا ممکن است سر نوزاد لابلای آنها گیر کند. در ناحیه سر و پاهای نوزاد نباید هیچ گونه کنده کاری یا بریدگی وجود داشته باشد. صفحه زیر تخت محکم و ثابت باشد.
در صورت استفاده از تخت دست دوم از سالم بودن آن مطمئن شوید.تشک تخت نوزاد سفت و دارای پوشش قابل شستشو باشد در صورتی که پوشش تشک از پلاستیک یا سایر مواد غیر قابل جذب باشد باید یک ملحفه ضخیم پارچه ای روی آن کشیده شود.
تشک نرم نباشد زیرا ممکن است با فرو رفتن سر کودک در آن خفگی رخ بدهد. تشک باید کاملا اندازه تخت باشد تا کودک بین آن و تخت گیر نیفتد.
استفاده از بالش در دوران نوزادی غیر ضروری و خطرناک است هرگز تخت نوزاد را کنار پنجره یا در معرض کوران هوا قرار ندهید.
در هفته های اول زندگی نوزاد تخت یا گهواره او را در اتاق خودتان قرار دهید. زیرا قرار دادن او در یک اتاق مجزا در مرحله اول زندگی هنوز زود است. در خانواد ه هایی که کودک روی یک تخت با والدین می خوابد خطر سندرم مرگ ناگهانی نوزاد افزایش می یابد.
نوزاد را باید در محیطی امن خواباند و چیزهایی را که مزاحم تنفس کودکتان می شود در تخت او قرار ندهید. از استفاده از عروسک ها بالش و پتو های بزرگ وسایل دارای طناب یا گره و هر نوع لبه یا گوشه تیز اجتناب کنید. اطمینان حاصل کنید که تختی را که برای نوزاد استفاده می کنید دارای استانداردهای ایمنی باشند.
نوزاد را به پشت بخوابانید نه به روی شکم مگر این که پزشک توصیه کرده باشد که نوزاد در وضعیت های دیگر خوابانده شود تا از احتمال مرگ ناگهانی نوزاد جلوگیری شود.نوزادانی که به شکم می خوابند احتمال انسداد راه هوایی در طی خواب دارند زیرا تمایل کمتری به حرکت کردن برای تغییر وضعیت سر دارند و اگر تشک نرم باشد صورت نوزاد داخل آن فرو رفته و ممکن است خفه شود.
سعی نکنید از ابتدای تولد خوابیدن را به نوزاد آموزش دهید زیرا 3تا 6 ماه طول می کشد تا مغز کودک به اندازه کافی به تکامل برسد تا الگوی منظمی را برای خوابیدن بویژه در شب پیدا نماید. تا آن زمان برای آموزش خوابیدن به نوزاد صبر کنید.
برای تنظیم چرخه خواب کودک در طول روز فعالیت ها و محرک های کودک را زیاد کنید. با او زیاد بازی کنید و سعی کنید بعد از شیردهی او را بیدار نگهدارید. وقتی که هوا تاریک شد فعالیت خود را با او کم کنید او را در اتاق نیمه تاریک شیر دهید و همه محرک ها مثل نور وسر وصدا را کم نمایید.به تدریج با بزرگ شدن کودک به وی بیاموزید که خودش بدون وابستگی به شما و بغل شدن و شیر خوردن بخواب برود. هدف این است که اگر نیمه های شب بیدار شد خودش بدون این که برای آرام شدن به شما نیاز داشته باشد بتواند بخوابد.
در زمان خواب کم نور کردن اتاق خواب ماساژ استحمام استفاده از موزیک ملایم یا آواز خواندن در آغوش گرفتن نوزاد کمک می کند تا نوزاد در ماه های بعد به آرامش دست یابدو پیام شب هنگام برای خوابیدن است در وی تقویت شود.
اگر نوزاد بیقراری کند نوازش و تکان دادن وی و آواز خواندن در بستر سبب آرامش و خواب بهتر نوزاد می شود.