تب و اهميت آن

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

حرارت بدن کودکان در حالت طبیعی بین 36.7 تا 37.2 درجه سانتیگراد در شبانه روز متغیر است. اگر حرارت بدن، بیش از این حد باشد ، کودک تب دارد. عللی که به طور طبیعی موجب افزایش درجه ی حرارت بدن کودکان می شود عبارت است از:
1- فعالیت، جنب و جوش و بازی کردن ، درجه ی حرارت بدن کودک را به بیشترین حد طبیعی می رساند. به همین جهت حرارت بدن کودکان ، صبح ها هنگام بیدار شدن از خواب در حدود 36.8 و بعدازظهرها به بیشترین مقدار 37.5 درجه ی سانتیگراد می رسد.
2- چون مرکز کنترل حرارت بدن نوزادان و شیرخواران تکامل نیافته است ، بنابراین درجه ی حرارت بدن آنها ناگهان و به سرعت بالا می رود، به طوری که ممکن است به حدی برسد که خطرناک باشد ؛ در صورتیکه در افراد بالغ کمتر به میزان خطرناک می رسد. از این رو درجه ی حرارت بدن شیرخواران مخصوصا نوزادان را باید زود به زود تعیین و از بالا رفتن زیاد و ناگهانی آن جلوگیری کرد. اما در بچه های بزرگ تر ، از یک سو سیستم کنترل حرارت بدن کارایی بهتری دارد و از سوی دیگر کودک به طور آگاهانه جهت کاهش حرارت بدن، خود را به محیط خنک تر می رساند یا از پوشش خود می کاهد.
3- درجه ی حرارت طبیعی بدن بعضی از کودکان ممکن است کمتر از 36.8 باشد ، که این مساله اهمیت ندارد. بعضی از مادران درجه ی حرارت بدن کودک خود را زود به زود اندازه می گیرند و اگر پایین تر از 36.8 باشد ، دلیل ضعف یا ضعیف بودن کودک یا بیماری او می دانند، چنین تصوری صحیح نیست.
آیا تب داشتن کودک مهم است؟
اگر حرارت بدن کودک به بیش از آنچه ذکر گردید ، رسید، کودک تب دارد. تب نشانه ای است از یک بیماری و معمولا در بیماری های عفونی به وجود می آید. تب داشتن کودک مهم نیست، بلکه بیماری که موجب تب شده است اهمیت دارد. تب دشمن کودک نیست بلکه دوست او می باشد، زیرا در بیشتر موارد چگونگی و خصوصیات تب است که پزشک را به تشخیص بیماری هدایت می کند.
بالا بودن نیز دلیل بیماری شدید و خطرناک نیست، ممکن است کودکی دچار تب 40 یا 41 درجه ی سانتیگراد باشد و حال عمومی او خوب و بیماری او مهم نباشد. برعکس ممکن است کودک مبتلا به بیماری شدید باشد و تب نداشته یا مختصری تب داشته باشد.
اگر کودک فقط تب دارد، (حتی تب زیاد) ، ولی حال عمومی او خوب است ، بازی می کند، شیر می خورد، و اسهال و اسبفراغ ندارد ، نباید نگران او باشید، ولی در هر صورت باید کودک به وسیله ی پزشک معاینه شود. در موقع تب، تعداد ضربان قلب کودک زیاد می گردد. مادر می تواند ضربان نبض کودک را بشمارد. اگر نبض کودک زیاد باشد نشانه ی بیماری است.
اگر در مورد تب داشتن کودک تردید دارید، باید درجه ی حرارت بدن او را در چهار نوبت در روز هر 6 ساعت برای چند روز متوالی بگیرید و در شرایط زیر حتما به پزشک مراجعه نمایید:
- اگر درجه ی حرارت بدن کودک یا تب او پایین نمی آید.
- اگر درجه ی حرارت بدن 5 روز است زیاد شده و ادامه دارد.
- اگر سن کودک کمتر از سه ماه است.
علت اینکه تب در نوزادان و شیرخواران از اهمیت خاص تر و ویژه تری برخوردار است، چیست؟
در ماه اول زندگی وقتی تب را در یک نوزاد تشخیص می دهیم، غالبا حتی اجازه مصرف داروی سرپایی نداریم و معمولا مجبوریم این نوزادان را بستری کنیم و مورد بررسی قرار دهیم. زیرا در یک ماه اول زندگی، نوزادان دچار نقص سیستم دفاعی هستند و عفونت ها ممکن است به مرگشان منجر شود. به همین دلیل فرصت وقت تلف کردن برای آنکه تب بر به آنها بدهیم و دائم آزمایش های سرپایی برایشان درخواست کنیم، نداریم. از یک ماهگی تا ۳ ماهگی نیز کودک وضعیت خاص خودش را دارد. بسیاری از اوقات ناچار هستیم برای کودکانی که تب می کنند غیر از معاینه، آزمایشاتی مانند ادرار و خون درخواست کنیم و بسته به نتایج آنها تصمیم بگیریم. اما در این سن نیز اگر علت تب معلوم نباشد به سرعت کودک بستری می شود. بعد از ۳ ماهگی با آرامش بیشتری می توانیم بررسی های لازم را انجام دهیم.

بعد از اینکه مادر مطمئن شد که کودکش تب دارد اولین اقدامی که باید برای او انجام بدهد چیست؟
اگر تب خیلی بالا یعنی بالاتر از ۵/۳۹ درجه سانتی گراد باشد، بهتر است هر چه سریع تر به پزشک مراجعه کنند. با اینکه می توان به کودک تب بر داد و او را خنک کرد و مایعات به او خورانید اما بهتر است در چنین درجه حرارت هایی کودک را سریعا به مراکز درمانی منتقل کرد. اما کودکان زیر ۳ ماه را، باید با داشتن تب های خفیف هم نزد پزشک برد. در غیر از این دو حالت می توانند به کودکی که تنها تب دارد و حالت عمومی اش بد نیست استامینوفن بدهند و حرارت بدنش را کنترل کنند. سپس علایم دیگر کودک را مانند بوی ادرار، درد شکم، حالت تهوع، علائم سرماخوردگی و... را ساعت به ساعت ثبت کنند. چنانچه طی یکی، دو روز آینده علایمی در قسمت های دیگر بدن به وجود آمد باید کودک را به مراکز درمانی ببرند. همچنین اگر تب کودک بیش از ۲۴ ساعت و بدون علت مشخصی حتی به صورت خفیف وجود دارد بهتر است توسط پزشک معاینه شود. در سنین بالاتر از شیرخوارگی می توان با آرامش بیشتری کارکرد و تب های خفیف حتی تا ۴۸ ساعت هم به نظر من نیازی به مراجعه پزشکی ندارند.
بعضی از مادران بچه را پاشویه می کنند تا تبش کم شود. نظرتان در مورد پاشویه نوزادان و شیرخواران چیست؟
این کلمه، کلمه ای است که شاید غلط جا افتاده است. بسیاری از شیرخواران وقتی تب می کنند افزایش حرارت بدنشان بیشتر در ناحیه شکم، گردن و سر است تا دست و پاها. بنابراین شستن پاها به صورت پاشویه ممکن است هیچ کمکی که نکند هیچ حتی منجر به ناراحتی بیشتر شیرخوار و لرزش و در نتیجه افزایش بیشتر درجه حرارتش شود. باید به این موضوع دقت کرد که آیا کودک حس سرما را دارد یا خیر. شست وشو و پاشویه شیرخواری که احساس سرما می کند کار بسیار اشتباهی است. در این مواقع باید به کودک تب بر و مایعات کافی داده شود، سپس باید صبر کرد تا زمانی که احساس گرما یا داغی در بدنش مستقر شود. اگر یک ساعت بعد از خوراندن استامینوفن، تب از ۵/۳۸ درجه سانتی گراد پایین تر نیامد در این صورت می توان کمترین نقطه بدن که اغلب تن و شکم است را با آب ولرم و نه با آب سرد تن شویه کرد بنابراین فقط زمانی می توانیم دست و پا را پاشویه کنیم که داغ باشند.
اگر استامینوفن بیشتر از حد نیاز به کودک خورانده شود یا ساعات مصرف آن کمتر از ۴ ساعت باشد چه عوارضی در پی دارد؟
عوارض کبدی خطرناکی دارد و ممکن است که به صدمات حاد کبدی منجر شود. به همین دلیل حتما توصیه می کنم داروبه مقدار مشخصی که تجویز شده به کودک داده شود و از ۴ ساعت کمتر هم تکرار نشود.
چقدر امکان دارد که نوزاد یا شیرخوار تب دار وارد فاز تشنج شود؟
تب و تشنج معمولا در یک یا ۲ درصد کودکان اتفاق می افتد. البته اگر زمینه خانوادگی برای تب و تشنج داشته باشند این احتمال افزایش پیدا می کند. ضمن اینکه کودکی که دچار تب و تشنج می شود تا ۲۵ درصد احتمال دارد که تا حدود ۶ تا ۵/۶ سالگی در تب های بعدی مجددا تشنج کند.
این امکان وجود دارد که مادر تب را کنترل کند ولی باز کودک وارد فاز تشنج شود؟
اگر تب خوب کنترل شود معمولا این اتفاق نمی افتد. مشکل این است که قبل از اینکه مادر متوجه شود تب کودک در حال افزایش است و بخواهد اقداماتش را شروع کند، تشنج در همان ساعات اول رخ می دهد. به همین دلیل ما همیشه توصیه می کنیم والدین حرارت کودکی که سابقه تب و تشنج دارد را به فواصل کوتاه و با روش کاملا قابل اعتماد بررسی و کنترل کنند.
بعد از تشنج کودک اولین کاری که والدین می توانند برایش انجام دهند، چیست؟
ابتدا باید آرامش خود را حفظ کنند. سپس کودک را به پهلو بخوابانند و از باز کردن اجباری دهانش خودداری کنند. کودک را در فضایی که اکسیژن بیشتری دارد ببرند. راه هوایی کودک را باز کنند به این صورت که اگر لباسش تنگ است یا دکمه دارد آن را باز کنند و وسایل خطرناک را از اطرافش دور کنند. در حال حاضر داروهایی وجود دارد که به والدین کودکانی که سابقه تشنج دارند می دهند مانند دیازپام داخل مقعدی که به والدین طرز مصرف و میزان مصرف آموزش داده می شود. برای پایین آوردن تب هم می توانند از شیاف استامینوفن استفاده کنند و سپس کودک را به یک مرکز درمانی ارجاع دهند.

از كجا بفهميم كودكمان تب دارد؟
يك راه سريع اين است كه پيشاني كودك را ببوسيم يا لمس كنيم. اگر احساس مي كنيد كه پيشاني كودك داغ است احتمالاً تب دارد. مطالعات نشان داده اند كه اين روش ساده در خيلي از موارد دقيق است. استفاده از دماسنج (ترمومتر) مي تواند شما را مطمئن كند.
بيشتر متخصصين اطفال بر اين باورند كه درجه حرارت طبيعي كودك سالم بين 36 تا 38 درجه سانتيگراد است. اگر درجه حرارت مقعدي كودك بالاي 38 درجه سانتيگراد باشد تب دارد. در صورتيكه كودك زير 3 ماه باشد بايد بلافاصله به پزشك مراجعه كرد.
چه زماني بايد به پزشك مراجعه كرد؟
شما بهتر از همه مي توانيد تشخيص دهيد كه كودكتان بدحال است يا نه. بنابراين در صورتيكه احساس نگراني مي كنيد، صرف نظر از اينكه درجه حرارت بدن كودك چقدر است، به پزشك مراجعه كنيد. بعلاوه، درجه حرارت مقعدي تنها شاخص نگران كننده بودن تب كودك نيست. سن و رفتار كودك نيز مهم است. تب در كودكان زير 3 ماه جدي تر است و تب بالايي كه مانع بازي كردن و غذا خوردن كودك نمي شود ممكن است چندان جدي نباشد. بخاطر داشته باشيد كه زماني كه كودك در حال فعاليت است بدنش گرمتر از زماني است كه تازه از خواب بيدار شده. نكته ديگري كه بايد بياد داشت اين است كه سيكل طبيعي ترموستات داخلي بدن انسان بگونه اي است كه درجه حرارت بدن انسان در ساعات غروب و سر شب بالا مي رود.
با توجه به آنچه گفته شد، در موراد زير بايد به پزشك مراجعه كرد:
• درجه حرارت مقعدي بالاي 38 درجه سانتيگراد در كودك كمتر از سه ماه
• درجه حرارت مقعدي بالاي 38.3 درجه سانتيگراد در كودك سه ماهه و بالاتر
وجود علائم زير همراه با تب نيز مي تواند نشانه جدي بودن مشكل باشد:
• كاهش اشتها، بي حالي، رنگ پريدگي يا بر افروختگي واضح، يا وجود تغييرات ديگر در رفتار يا ظاهر كودك
• وجود دانه هاي كوچك قرمز-ارغواني روي بدن كه با فشار دادن سفيد نمي شوند يا وجود لكه هاي ارغواني بزرگ؛ هر دو اين علائم مي توانند نشانه عفونت باكتريال جدي باشند.
• كودك نمي تواند غذا را ببلعد و آب دهانش مرتب مي ريزد؛ اين ممكن است علامتي از اپي گلوتيت (التهاب اپي گلوت - اپيگلوت قسمتي از حنجره است كه موقع بلع غذا مانع ورود غذا به مري و مجاري تنفسي مي شود) باشد. اپي گلوتيت سبب تورم قسمت عقبي گلو شده و مي تواند جان كودك را به خطر اندازد.
• حتي بعد از تميز كردن بيني، كودك نمي تواند خوب نفس بكشد كه ممكن است نشانه اي از ذات الريه يا آسم باشد.
• كودك به نظر هذيان آلود و گيج مي رسد و بسيار تحريك پذير و كج خلق است؛ اين علائم ممكن است علائم يك عفونت ويروسي يا باكتريال جدي باشند.
در صورتيكه بابت ظاهر يا رفتار كودك خود دچار نگراني هستيد، صرف نظر از اينكه درجه حرارتش بالا باشد يا نه، حتماً به پزشك مراجعه كنيد. همچنين به خاطر داشته باشيد كه تب تنها يكي از علائم بيماري است. توجه داشته باشيد كه علائمي نظير سرفه و گوش درد (در صورتيكه به آن مشكوكيد) يا استفراغ و اسهال را حتماً به پزشك اطلاع دهيد زيرا به وي در تشخيص كمك مي كند.
قبل از مراجعه به پزشك چه كارهايي مي توان انجام داد؟
اگر كودك شما زير 3 ماه است بهتر است كودك را نزد پزشك ببريد. همچنين بهتر است قبل از مراجعه به پزشك از داروي تب بر استفاده نكنيد زيرا ممكن است مانع تشخيص صحيح شود.
در صورتيكه كودك سه ماهه يا بزرگتر است و علامت مهم ديگري غير از تب ندارد مي توان به كودك استامينوفن كودكان داد. در صورتيكه كودك حداقل 6 ماهه باشد مي تواند براي پايين آوردن تب از ايبوپروفن كودكان هم استفاده كرد. در صورتيكه تب ظرف يك ساعت پايين نيايد از پزشك معالج در مورد استفاده از دارويي ديگر سؤال كنيد. در صورتيكه از استامينوفن استفاده كرده و نتيجه نگرفته باشيد پزشك ممكن است ايبوپروفن را توصيه كند.
صرف نظر از اينكه كودك شما در چه سني است، اگر علائمي دال بر بيماري يا عفونتي جدي دارد بايد او را نزد پزشك ببريد. در صورتيكه كودك بي حال نيست، مايعات مي خورد، و درجه حرارت بدنش با مصرف دوز مناسب استامينوفن يا ايبوپروفن زير 38.9 سانتيگراد باقي مي ماند، مي توان قبل از بردن او نزد پزشك 24 ساعت صبر كرد. از آنجا كه تب اغلب اولين علامت بيماري است در صورتيكه زود نزد پزشك برويد ممكن است تشخيص مشكل باشد.
دليل تب چيست؟
تب عموماً علامتي دال بر واكنش بدن كودك به عفونت است. سيستم دفاعي بدن كودك شامل گلبول هاي سفيد خون است كه به باكتري ها حمله كرده و آنها را از بين مي برند.
يكي ديگر از دلايل تب گرمازدگي است. گرما زدگي عارضه اي خطرناك است كه ممكن است بر اثر بازي كردن كودك در آفتاب يا ماندن در اتومبيلي كه شيشه هايش بالاست در يك روز گرم اتفاق افتد. اگر بدن كودك بر اثر ماندن زير آفتاب يا در فضاي سربسته و گرم تب دار باشد و درجه حرارتش با در آوردن لباس ها و ماندن در محيط خنك پايين نيايد بايد بلافاصله به پزشك مراجعه كرد.
اگر تب دفاعي در مقابل عفونت است چرا بايد آنرا پايين آورد؟
از آنجا كه تب قسمتي از واكنش دفاعي بدن به باكتري ها و ويروس هاست بعضي محققين معتقدند كه دفاع بدن در مقابل عفونت ها، وقتي درجه حرارت بدن بالا باشد مؤثرتر است. از سوي ديگر، اگر درجه حرارت بدن خيلي بالا باشد كودك بخوبي غذا نمي خورد، مايعات نمي نوشد و نمي خوابد و اين مسايل باعث مي شود ديرتر بهبود يابد. يك راه حل اين است كه با نظر پزشك به كودك استامينوفن يا ايبوپروفن كودكان بدهيم. (توجه داشته باشيد كه ايبوپروفن در كودكان زير 6 ماه توصيه نمي شود.) هر دو اين داروها به پايين آوردن تب كمك مي كنند بدون آنكه بر دفاع بدن در مقابل عفونت اختلالي ايجاد كنند. با پايين آمدن تب، حال كودك بهتر شده و مايعات بيشتري مي نوشد و همين مسئله بهبود را تسريع مي كند. توجه داشته باشيد كه قبل از دادن هر دارويي به كودك با پزشك مشورت كنيد.
راه هاي پايين آوردن تب
اگر كودك بر اثر تب بي حال نشده است لزومي به استفاده از دارو نيست. براي پايين آوردن تب مي توانيد مقدار زيادي شير سينه يا شير خشك به كودك بدهيد تا هم درجه حرارتش پايين آيد و هم از كم شدن آب بدن جلوگيري شود. همچنين زياد به كودك لباس نپوشانيد. بالا بودن درجه حرارت بدن كودك ممكن است ناشي از لباس بيش از حد، هواي گرم، و يا فعاليت زياد باشد. در اين مواقع بهتر است لباس كودك را كم كرده و تشويقش كنيد كه كمي استراحت كند و يا فعاليت كمتري در يك فضاي خنك داشته باشد.
اگر تب كودك را اذيت مي كند مي توانيد با آب ولرم پاشويه كنيد و يا در وان پر از آب ولرم قرار دهيد. پاشويه به شستن پاها و يا انداختن پارچه خيس روي پاها محدود نمي شود. براي پاشويه مي توانيد يك اسفنج را به آب ولرم آغشته كنيد و از بالا روي بدن كودك بكشيد.
هرگز با استفاده از الكل نوزاد را پاشويه نكنيد زيرا الكل از طريق پوست جذب شده و وارد خون مي شود. ورود الكل به خون مي تواند سبب بروز مشكلات تنفسي يا تشنج شود و يا كودك بر اثر افت قند خون خواب آلوده يا تحريك پذير گردد.
چه داروهاي تب بري براي كودك بي خطرند؟
با تأييد پزشك مي توانيد از استامينوفن و ايبوپروفن كودكان براي پايين آوردن تب استفاده كنيد. (استفاده از ايبوپروفن در كودكان زير 6 ماه توصيه نمي شود.) دوز صحيح دارو بستگي به وزن كودك دارد. سعي كنيد هميشه با استفاده از يك پيمانه يا قطره چكان دوز دقيق دارو را به كودك بدهيد. هيچگاه هيچ داروي تب بري را بيش از تعداد دفعات توصيه شده به كودك ندهيد. تعداد دفعات معمول تجويز استامينوفن هر 4 ساعت و ايبوپروفن هر 6 ساعت است.
هيچگاه به كودك خود آسپيرين ندهيد. آسپيرين ممكن است كودك را مستعد سندرم Reye كند. اين بيماري نادر است ولي مي تواند كشنده باشد.
توصيه آخر اينكه: بسياري از داروهاي ضد سرماخوردگي و سرفه، حاوي تركيبات تب بر نظير ايبوپروفن يا استامينوفن نيز هستند. قبل از استفاده از اين داروها روي بروشور و روي جعبه دارو را بدقت مطالعه كنيد و در صورتيكه داراي تركيبات تب بر است از دادن داروي تب بر ديگر به كودك خودداري كنيد.
چرا تب كودك با وجود دادن تب بر پايين نمي آيد؟
اگر تب 30 تا 45 دقيقه بعد از مصرف دارو ادامه يافت براي اطمينان از كافي بودن دارو، دوز دارو و پيمانه اي را كه با آن دارو را به كودك داده ايد كنترل كنيد. در صورتيكه ميزان داروي داده شده كافي باشد ممكن است بدن كودك به دارو جواب نداده است. اگر استامينوفن ظرف يك ساعت تب را پايين نياورد، براي استفاده از داروي ديگر با پزشك مشورت كنيد.
در صورت وقوع تشنج ناشي از تب چكار بايد كرد؟
بالا رفتن ناگهاني تب (مثلاً از 38.9 به 40.5 درجه سانتي گراد) ممكن است سبب تشنج شود. در بيشتر موارد، "تشنج ناشي از تب" بي خطر است ولي اين از اهميت موضوع كم نمي كند و بايد به آن توجه كافي كرد. در صورتيكه كودك به چنين تشنجي دچار شد (تنفس كودك سنگين مي شود، آب دهانش راه مي افتد، سياهي چشم هايش بالا مي رود، و يا دست و پايش بشدت تكان مي خورد)، بلافاصله او را به پشت يا به پهلو و دور از اجسام سخت و تيز بخوابانيد. سر كودك را به آرامي به يك طرف برگردانيد تا استفراغ يا بزاق براحتي از دهانش خارج شود. مطمئن شويد چيزي در دهانش نيست و تا زماني هم كه در حال تشنج است چيزي در دهانش نگذاريد. سعي كنيد مدت زمان طول كشيدن تشنج را بخاطر بسپاريد. اين نوع تشنج ها معمولاً بين ده ثانيه تا سه يا چهار دقيقه طول مي كشند.
وقتي تشنج تمام شد سعي كنيد درجه حرارت بدن كودك را پايين بياوريد تا مانع بروز تشنج هاي بعدي شويد. اگر كودك هوشيار است مي توانيد به او استامينوفن كودكان يا -در صورتيكه بزرگتر از 6 ماه است- ايبوپروفن كودكان بدهيد. لباس هاي كودك را در آوريد و او را با آب ولرم پاشويه كنيد. اگر كودك هوشيار است و ميتواند چيزي بخورد به او شير سينه يا شير خشك بدهيد.
حتي اگر تشنج خفيف باشد يا فقط چند ثانيه طول كشيده باشد با پزشك خود تماس بگيريد و در صورت لزوم كودك را نزد او ببريد. اگر در زمان تشنج رنگ كودك به آبي متمايل شد، بيشتر از چند دقيقه تكان هاي شديد داشت، بعد از تشنج در نفس كشيدن مشكل داشت، و يا يك ساعت بعد از تشنج هنوز هم بي حال و خواب آلوده بود به اورژانس مراجعه كنيد.
چرا تب كودك بعد از پايين آمدن دوباره بر مي گردد؟
تا زماني كه عفونت برطرف نشود كودك تب مي كند و اين مسئله ممكن است 2 تا 3 روز طول بكشد. بعضي عفونت ها نظير آنفولانزا، ممكن است 5 تا 7 روز طول بكشد. اگر كودك آنتي بيوتيك مي گيرد ممكن است 48 ساعت طول بكشد تا تب پايين بيايد. داروهاي تب بر درجه حرارت بدن را موقتاً پايين مي آوردن ولي تأثيري بر عفونت ندارند.
وجود تب بدون علامت ديگر
در صورتيكه كودك تب داشته باشد ولي علائم ديگري نظير آبريزش بيني، سرفه، استفراغ، يا اسهال نداشته باشد تشخيص مي تواند مشكل باشد. بعضي عفونت هاي ويروسي نظير Roseola (جوش هاي قرمز پوستي) سبب ايجاد سه روز تب بالا و متعاقب آن جوش هاي صورتي كم رنگ بر روي پوست تنه مي شوند. عفونت هاي جدي تر نظير مننژيت (التهاب پرده هاي نخاع)، عفونت هاي ادراري، يا باكتريمي (وجود باكتري در خون) نيز ممكن است سبب تب بالا بدون علائم ديگر شوند. در صورتيكه كودكتان تب بالا بدون علائم ديگر دارد به پزشك مراجعه كنيد.

براي بچه‌هاي چهار سال و بالاتر، اگر فرزندتان همکاري لازم را داشته باشد، معمولاً مي‌توانيد از دماسنج ديجيتال به روش دهاني استفاده کنيد. اما بچه‌هايي که زياد سرفه مي‌کنند يا بخاطر کيپ بودن بيني‌شان، از دهان نفس مي‌کشند ممکن است نتوانند دهانشان را به اندازه کافي بسته نگه دارند. در اينگونه موارد، مي‌توانيد از روش پرده صماخ گوش(بااستفاده از دماسنج الکترونيکي گوش) يا روش زيربغلي (بااستفاده از دماسنج ديجيتال) استفاده کنيد.
گرفتن دماي مقعدي:
بيشتر آدم‌ها قبل از اينکه بچه‌دار شوند، از فکر اينکه بخواهند روزي دماي مقعدي بدن کسي را بگيرند، مشمئز مي شوند. اما نگران نباشيد—کار بسيار ساده‌اي است:
1. سر دماسنج را با ماده‌اي مثل وازلين چرب کنيد.
2. فرزندتان را به يکي از دو حالت زير قرار دهيد:
- روي پاهايتان يا روي يک سطح صاف و محکم به صورت دمر بخوابانيد و کف دستتان را روي کمر او قرار دهيد.
- او را به صورت طاق باز با پاهاي خم‌شده به سمت سينه بخوابانيد و دستتان را روي پشت و ران‌هاي او قرار دهيد.
3. با دست ديگرتان، دماسنج‌ چرب‌شده را حدود 1.25 تا 2.5 سانتيمتر وارد دريچه مقعد کودک کنيد. درصورت مقاومت کودک، کار را متوقف کنيد.
4. دماسنج را بين انگشت دوم و سوم خود نگه داريد. سعي کنيد فرزندتان را آرام کنيد و همانطور که دماسنج را سر جاي خود نگه داشته‌ايد آرام آرام در گوشش زمزمه کنيد.
5. صبر کنيد تا تعداد درست صداي بيپ يا هر نشانه هشدار ديگري که نشان مي‌دهد دماسنج آماده خواندن است، را بشنويد. عدد را همراه با ساعت روي صفحه بنويسيد.
گرفتن دماي دهاني:
انجام اين کار بسيار ساده است و نياز به همکاري کودک دارد:
1. براي گرفتن دماي دهاني، بايد 20 تا 30 دقيقه از خوردن يا آشاميدن فرزندتان گذشته باشد و مطمئن شويد که آدامس يا آبنبات در دهان کودک نباشد.
2. نوک دماسنج را زير زبان کودک قرار داده و از او بخواهيد که دهانش را ببندد. به او يادآور شويد که نبايد حرف بزند يا دهانش را باز کند. کمي استراحت کند و به طور عادي از بيني نفس بکشد.
3. صبر کنيد تا تعداد درست صداي بيپ يا هر علامت ديگري که نشان مي‌دهد دماسنج آماده خواندن است را بشنويد. عدد را در کنار ساعت روي صفحه يادداشت کنيد.
گرفتن دماي زيربغلي:
اين راهي ساده براي گرفتن دماي بدن کودک است. بااينکه به اندازه دماي مقعدي يا دهاني در کودکاني که همکاري بيشتري دارند دقيق نيست اما برخي والدين ترجيح مي‌دهند از اين روش اندازه‌گيري دما استفاده کنند، مخصوصاً براي بچه‌هايي که نمي‌توانند دماسنج را در دهان خود نگه دارند.
1. لباس کودک را درآورده و دماسنج را زير بغل او قرار دهيد (دماسنج فقط بايد با پوست تماس داشته باشد نه لباس).
2. دست کودکتان را به سمت سينه او خم کنيد تا دماسنج زيربغل او نگه داشته شود.
3. صبر کنيد تا تعداد درست صداي بيپ يا هر علامت ديگري که نشان مي‌دهد دماسنج آماده خواندن است را بشنويد. عدد را در کنار ساعت روي صفحه يادداشت کنيد.
هر روشي که استفاده کنيد، اين نکات را بايد در ذهن داشته باشيد:
• هيچوقت درست بعد از حمام کردن يا موقعي که زير پتو بوده است دماي بدن فرزندتان را نگيريد زيرا مي‌تواند بر عدد به دست آمده تاثير بگذارد.
• هيچوقت موقع گرفتن دماي بدن فرزندتان، او را تنها رها نکنيد.


کمک به بهبود بچه ‌ها
باز هم بايد بگوييم که همه تب‌ها نيازمند درمان نيستند. و در اکثر موارد، تب فقط زماني بايددرمان شود که کودک احساس ناراحتي مي‌کند.
در زير به راهکارهايي براي کاهش علائمي که معمولاً همراه با تب مي‌آيند اشاره مي‌کنيم:
• اگر فرزندتان احساس ناراحتي مي‌کند، مي‌توانيد برحسب سن و وزنش، به او استامينوفن يا ايبوپروفن بدهيد. (به هيچ عنوان به فرزندتان آسپيرين ندهيد زيرا ممکن است موجب سندرم راي که يک بيماري کشنده نادر است شود، مگراينکه پزشک تجويز کرده باشد). اگر دوز مناسب دارو براي کودکان کمتر از دو سال را نمي‌دانيد، با پزشک فرزندتان تماس بگيريد و سوال کنيد.
• به بچه‌هاي کمتر از دو ماهه نبايد هيچ دارويي بدون تجويز و ارزيابي دکتر داده شود. اگر فرزندتان مشکل جسمي دارد، حتماً براي اينکه بفهميد چه دارويي براي او مناسب‌تر است با پزشکش مشورت کنيد. به خاطر داشته باشيد که داروهاي مخصوص تب، معمولاً فقط به طور موقت تب را پايين مي‌آورند اما آن را به حالت نرمال برنمي‌گردانند—و دليل اصلي آن تب را نيز درمان نمي‌کنند.
• حمام کردن فرزندتان مي‌تواند کمک کند کمي حالش بهتر شود و تبش پايين بيايد. فقط از آب ولرم استفاده کنيد؛ آب سرد ممکن است موجب لرز او شود که درواقع دماي بدن را بالا مي‌برد. هيچوقت از الکل (اگر از طريق پوست جذب شود، ممکن است موجب مسموميت شود) يا حمام سرد يا کمپرس آب سرد (ممکن است موجب لرز و بالا بردن درجه حرارت بدن شوند) استفاده نکنيد.
• لباس‌هاي کم حجم و سبک به فرزندتان بپوشانيد و يک ملحفه يا پتوي نازک روي او بيندازيد. پوشيدن لباس زياد و انداختن پتوهاي سنگين روي کودک، از بيرون رفتن گرماي بدن جلوگيري کرده و ممکن است باعث بالا رفتن بيشتر درجه حرارت بدن او شود.
• اطمينان حاصل کنيد که اتاق‌خواب فرزندتان دمايي مناسب داشته باشد—نه زياد گرم باشد و نه زياد سرد.
• مايعات کافي در دسترس فرزندتان قرار دهيد—تب ممکن است باعث شود کودک آب بدن خود را به سرعت از دست دهد. آب، سوپ، يخ و ژله همه انتخاب‌هاي مناسبي هستند. از دادن نوشيدني‌هاي کافئين‌دار مثل نوشابه يا چاي خودداري کنيد زيرا ممکن است باعث بيشتر شدن ادرار فرزندتان شود.
• اگر فرزندتان درکنار تب دچار استفراغ يا اسهال نيز هست، از پزشک او سوال کنيد که لازم است از محلول‌هاي الکتروليتي که مخصوص به‌هاست براي او استفاده کنيد يا خير. اين محلول‌ها را مي‌توانيد از داروخانه‌ها تهيه کنيد. به فرزندتان نوشيدني انرژي‌زا و ورزشي ندهيد زيرا اين نوشيدني‌ها براي بچه‌هاي کوچک درست نشده‌اند و قند اضافه آن ممکن است اسهال آنها را بدتر کند. همچنين مصرف ميو‌ه‌ها و آب سيب فرزندتان را محدود کنيد.
• به طور‌کلي، بگذاريد فرزندتان هرچه که دوست دارد بخورد. لازم نيست همه روز را در رختخواب بماند اما بايد استراحت داشته باشد.
• بهتر است کودکي که تب دارد را مدرسه يا مهدکودک نفرستيد. اکثر پزشکان توصيه مي‌کنند که 24 ساعت بعد از اينکه درجه‌حرارت بدن او به حالت نرمال برگشت، کودک به مدرسه بازگردد