از شير گرفتن

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

کودکان واز شير گرفتن آنها

از شير گرفتن براي كودك از لحاظ عاطفي دشوار است، زيرا مادر براي او منبع شادي، نشاط و غذا بوده است. هنگام گرسنگي در آغوش گرم مادر آرام گرفته و شير نوشيده، كه اين عمل علاوه بر آن كه او را سير كرده، لذت بخش نيز بوده است. به همين دليل هم ترك آن برايش كاري دشوار و نگران كننده محسوب مي شود. پس اگر مي خواهيد كودك خود را از شير بگيريد اين عمل نبايد سريع و ناگهاني و يا با اعمال خشونت همراه باشد. بلكه بايد از شش ماهگي به تدريج، با جانشين كردن غذاهاي مناسب و كم كردن تعداد دفعات شيردهي، زمينه را براي اين كار فراهم كرد.

بهتر است به اين نكته هم توجه داشت كه از شير گرفتن كودك برايش چنين تصوري به وجود نياورد كه ديگر از عشق و محبت مادرانه محروم شده است. بنابراين در مراحل از شيرگيري به كودك توجه بيشتري نشان دهيد.

از شير گرفتن ناگهاني

اگر به علت بيماري، بارداري و يا مسافرت مادر، كودك به طور ناگهاني از شير گرفته شود، اضطراب شديدي در او ايجاد خواهد شد. در مواقعي كه مادر شيرده، مجدداً باردار مي شود، اين بارداري به معناي قطع ناگهاني شير براي كودك اول است. در اين شرايط مادر فرصتي براي مراقبت از كودك ندارد.

محروم شدن از گرماي محبت مادري موجب مي شود تا كودك با انجام فعاليتها و رفتارهايي نظير بد اخلاقي و گريه اعتراض خود را اعلام كند كه البته چنين رفتاري براي كودكي نگران طبيعي است.

بارداري مجدد و شيردهي

بهتر است در مواقعي كه مادر به علت بارداري مجبور به قطع ناگهاني شير خود مي شود، براي جلوگيري از كاهش آثار نامطلوب رواني و عاطفي اين مسأله، موارد زير را مد نظر قرار دهد:

1- به تدريج و براي مدت بيش از دو تا سه ماه كودك خود را از شير بگيرد.

2- كودك از محبت خاصي برخوردار شود تا كمبودي كه برايش به وجود آمده است، جبران گردد.
3- براي ارضاي غريزه مكيدن كودك از بطري شير و پستانك استفاده شود.

روشهاي سنتي از شير گرفتن

طعم نا خوشايند به جاي شير مادر: يكي از روشهاي معمول براي از شير گرفتن كودك، استفاده از داروهاي گياهي تلخ است. مادر قبل از اقدام به شير دادن، موضع شيردهي را با داروي تلخ گياهي نظير صبرزرد، كلپوره و... آغشته كرده، به محض اينكه كودك شروع به شير خوردن مي كند، به جاي طعم شيرين شير، دهانش تلخ و از شير خوردن منصرف مي شود. از جمله آثار نامطلوب اين روش آن است كه گياهان دارويي مصارف درماني خاص خود را دارند و هر دارو در جهت درمان يك بيماري به كار مي رود. به عنوان مثال صبرزرد جزو داروهاي مسهل است و در صورت مصرف زياد ممكن است كودك را دچار اسهال كند. مصرف بيش از اندازه كلپوره نيز به ويژه براي كودكان حالت مسموم كننده دارد.

* در مواقعي نيز مادر با زخمي يا بد نما جلوه دادن سينه، حس ترحم كودك را بر مي انگيزد. در نتيجه شيرخوار براي اينكه مادرش احساس ناراحتي نكند شير نمي خورد. از جمله معايب اين روش نيز مي توان به آثاري كه اين كار مي تواند بر روح كودك بگذارد، اشاره كرد. در اين حالت كودك قلباً براي مادر متأسف مي شود. گاهي هم ممكن است كودك از اين وضعيت بترسد و مشكلي بر مشكلات بيفزايد.

ضمن آنكه بعد از رفع مانع، كودك مجدداً جهت خوردن شير اقدام مي كند و بعد از آن، حرفهاي مادر را دروغ مي پندارد و براي حرف او ارزش قايل نمي شود.
روش تدريجي اما قاطع :
روش تدريجي اما قاطع ، براي از شير گرفتن كودك موفق ترين روش است . براي كودك 6 ماهه اجراي برنامه شيردهي هر چهار ساعت يك بار مناسب است . ضمن اينكه مي توان به تدريج غذاي كمكي را در تغذيه كودك وارد كرد . با اعمال اين روش مادر مي تواند برنامه ريزي غذايي براي كودك داشته باشد در نتيجه با اعتماد به نفس در پيشرفت و پيش بيني مسايل به پيش برود . شروع به دادن مايعات در ليوان مخصوص كودك و يا با قاشق ، بغل كردن عروسك ، خرس كوچولو يا قطعات پارچه اي ديگر جانشين خوبي براي دلبستگي كودك به شير مادر شمرده مي شود .

وقتي فواصل شيردهي مشخص شد مادر مي تواند حذف تدريجي وعده هاي شير را شروع كند . حق انتخاب با مادر است . بعضي ها ابتدا حذف شبانه را در نظر مي گيرند ، برخي ترجيح مي دهند ، شير دادن وقت ناهار را اول قطع كنند . چون اطمينان دارند كودك به جاي شير ، غذاي كافي براي خوردن دارد . اما اغلب بهتر است مادر بعد از خوردن يك غذاي سفت ، يعني زماني كه كودك سير است به او شير بدهد .
چه زمان بايد كودك را از شير گرفت؟

زمان از شير گرفتن در كشورهاي مختلف، متفاوت است و نظرات متنوعي در اين زمينه وجود دارد. شيرمادر تا 7 ماهگي اثرات ثابت شده در پيشگيري از ابتلا به بسياري از بيماريها در مادر و كودك دارد. انجمن متخصصين پزشكي اطفال در آمريكا شيردهي تا يك سال را ضروري مي داند و سازمان جهاني بهداشت تداوم شيردهي تا پايان دو سالگي كودك را قويا توصيه مي كند. آخرين اطلاعات و توصيه ها سنين 2 تا 4 سالگي را پيشنهاد مي كنند. با اين حال تصميم در مورد از شير گرفتن بستگي به شرايط جسمي- رواني مادر و كودك و ويژگي هاي خانواده دارد.
البته بعضی کارشناسان به دلایل زیر توصیه می کنند شیر دادن مادر به كودك تا پایان دو سالگی ضروری است .
زیرا:

1- هنوز بهترین منبع تأمین پروتئین برای كودك است.
2- تا حدود 30 درصد كالری مورد نیاز او را تأمین می كند.
3- مواد ایمنی بخش موجود در آن، طیف حفاظتی مهمی برای كودك دارد و این طفل نوپا را كه بسیار متحرك و فعال است و با دست زدن به همه جا و همه چیز، خود را به سهولت در معرض بیماری قرار می دهد از ابتلاء به اسهال و سایر عفونت ها حفظ می كند.
4- تكامل عصبی و روانی كودك را كه با شیرمادر آغاز شده ، با تداوم واستمرارآن در سال دوم زندگی ، كامل می كند.
5- نیازهای عاطفی و روانی او را كه برای رشد و تكاملش بسیار ضروری هستند تأمین می كند.

6- با كاهش دفعات بیماری، اثر قابل توجهی در شرایط روحی و روانی و اقتصادی خانواده دارد.

7- اغلب كودكان در ایام بیماری كم اشتها هستند و به كمتر چیزی، به اندازه شیرمادر میل دارند و این منبع غذایی در ایام بیماری به بهبود آنان كمك می كند.

8- و بالاخره در جریان اسهال و استفراغ، هیچ چیز به اندازه شیرمادر برای كودك قابل تحمل نیست.

نكات مهم در تغذیه کودک در سال دوم زندگی شامل موارد زیر است که باید مد نظر داشته باشید :

1- ادامه تغذیه با شیرمادر همچنان مورد تأكید است.

2- شیرمادر بعد از صرف غذای كودك داده شود.

3- دفعات تغذیه به غیر از شیرمادر 4 تا 5 بار در روز است.
4- هنوز باید در غذا تغییراتی داد تا هضم آن آسانتر باشد ؛ زیرا اگر غذا یكباره و به صورت آنچه كه در سفره خانواده است به كودك داده شود، ممكن است هضم آن برای او مشكل باشد. مثلا بهتر است برنج به صورت كته و كاملاً نرم شده باشد . می توان آن را با كمی آب خورش نرم وله كرد وبه كودك داد.

5- نیاز كودك به كلسیم و پروتئین توسط شیرمادر و مقدار ماست پاستوریزه ای كه در روزمی خورد تامین می شود.
6- سفیده تخم مرغ كم كم به همان صورت كه درمورد زرده تخم مرغ شروع شده بود به صورت كاملا پخته و سفت شده شروع ، و به تدریج یك سفیده كامل مصرف شود. می توان یك روز در میان یك تخم مرغ كامل به كودك داد.
7- كودك فعالانه در غذا خوردن دخالت داشته باشد و خود غذا را با دست یا قاشق كوچك بردارد و به دهان ببرد.
8- از 11 ماهگی به بعد ، زمان انتقال از غذاهای مخصوص به غذای سفره خانواده است.

9- حبوبات از مواد غذایی دارای پروتئین، كربوهیدرات و املاح است . درسال دوم به تدریج بر تنوع حبوبات مصرفی بیفزایید . می توانید آنها را به صورت كاملاً پخته شده همراه با سیب زمینی و با روغن یا كره و ترجیحاً روغن زیتون به كودك بدهید.

چگونه بايد كودك را از شير گرفت؟

بهترين روش براي از شير گرفتن روش تدريجي است كه همراه با عشق و علاقه بوده و هم براي مادر و هم براي كودك بسيار راحت تر است و بدون مشكل و در طي چند ماه اتفاق مي افتد. بنابراين بعد از 2 سال كامل كه كودك از شير مادر بهره مند شده و در روز 5 وعده غذا (سه وعده غذاي اصلي و 2 ميان وعده) مي خورد و مايعات را هم با ليوان مي نوشد مي توان يك تا دو وعده شير پاستوريزه يا آب ميوه را جايگزين شير مادر نمود. در اين زمان نقش مادر آن است كه خود پيشنهاد شير دادن نكند و اگر زماني هم كودك تمايل به شير خوردن داشت از او دريغ ننمايد، به ويژه وقتي كودك بيمار باشد كه فقط اشتها به خوردن شير دارد و غذاي ديگري را تحمل نمي كند.

در اين روش چون از شير گرفتن آرام آرام است مشكلات عصبي، رواني و تغييرات هورموني مادر كه در يكباره از شير گرفتن اتفاق مي افتد بوجود نمي آيد و كودك نيز دچار ضربه رواني نمي شود. به اين ترتيب كودك كم كم علاقه به شير خوردن را از دست مي دهد و ممكن است خودش يكباره آن را كنار بگذارد.

اين مسأله مهم است كه وقتي يك نوبت شير دادن حذف شد مجدداً در لحظه هاي بي تابي كودك برقرار نشود . ممكن است كودك با صداي بلند اعتراض خود را بيان كند ولي مادر بايد هدف نهايي خود را به خاطر داشته باشد چون هر گونه ترديد موجب تشديد تقاضاهاي كودك مي شود . وقتي مادر تصميم خود را گرفت ، قاطعيت تصميم او ، به كودك انتقال مي يابد . تغذيه قبل از خواب و يا هنگام صبح آخرين نوبتهايي هستند كه بايد حذف شوند پس مادر مي تواند اين نوبت را تا زماني كه كودك علاقه خود را از دست بدهد ، حفظ كند .


توصيه هاي كاربردي
1- از شير گرفتن كودك نارس بايد ديرتر از كودك عادي و سالم انجام شود .
2- مادر بايد كاملاً مطمئن باشد كه مايل است كودك را از شير بگيرد .
3- در صورت امكان براي حذف هر وعده شير خوردن كودك ، يك هفته فاصله زماني در نظر گرفته شود .
4- زماني كه مادر فرصت بيشتري براي بيرون بردن و سرگرم كردن فرزندش دارد ، بهترين زمان از شيرگيري كودك است ، زيرا محدوديتهاي محيط بيرون ، مانعي براي شير خوردن كودك محسوب مي شود و سرگرم بودن او ، اشتياق به شير خوردن را كم مي كند .
5- زماني را براي قطع شيردهي انتخاب كنيد كه حوادث تنشزاي ديگري براي كودك در شرف وقوع نباشد . براي نمونه قطع كردن شير ، قبل از زمان بازگشت مادر به محل كار ، رفتن به مسافرت و يا همزماني آن با آموزش كنترل ادرار نباشد .
6- بهتر است اطرافيان مادر ، در خلال دوره از شيرگيري كودك پيشرفتهاي او را در اين كار ، هرچند جزيي باشد ، گوشزد كنند و با اين عمل ، به اعتماد به نفس مادر كمك كنند .
7- براي از شير گرفتن به هنگام شب ، هفته اي را انتخاب كنيد كه ديگر افراد مي توانند كودك را در تخت بخوابانند .
8- پخش كردن نوار مخصوص كودكان كه آهنگ ملايم دارد ، خواندن قصه ، عروسك پشمالو و اسباب بازيهاي متعدد كه كودك بتواند در آغوش بگيرد يا در تخت خود قرار دهد ، از جمله روشهاي آرامش بخش هستند .
9- در هنگام از شير گرفتن كودك و تا مدتها بعد از آن ، بهتر است مادر با لباس كودك را استحمام كند تا كودك دوباره به شير خوردن تشويق نشود .