نقش والدین، مربیان بر بهداشت بلوغ

[pejuhesh234]

بسم الله الرحمان الرحیم

[pejuhesh234]

اصول برقرارى رابطه انسانى با فرزندان
يک خانواده سالم و پويا، خانواده‌اى است که ميان اعضاى آن به ويژه ميان والدين و فرزندان، رابطه‌اى انسانى و سالم حاکم است.
مادران و پدران توانا کسانى هستند ک از دانايى‌ها و مهارت‌هاى لازم برخوردارند. بخشى از دانستنى‌هاى ضرورى براى والدين، دانش‌هاى مربوط به برقرارى رابطه انسانى با فرزندان است که برقرارى چنين رابطه‌اى پيرو اصولى است.

آماده سازى نوجوان براى زندگى در دنياى واقعى
يکى از مهم‌ترين هدف‌هاى تعليم و تربيت در تمام سطوح، چه رسمى و چه غير رسمي، در خانه، مدرسه و جامعه بايد آماده سازى فرد براى زندگى در دنياى واقعى باشد. براى اين منظور بايد فرزند نوجوانتان را با واقعيت‌هاى تاريخي، اجتماعي، اقتصادى و خانوادگى آشنا کنيد و آموزشى به او بدهيد که او را براى زيستن در اين دنيا آماده کند.

الگو پذيرى و همانند سازى
بى شک الگو پذيرى و همانند سازى از مهم‌ترين و اثر بخش‌ترين روش‌هاى يادگيرى و اجتماعى شدن کودک و نوجوان به شمار مى‌رود.

نوجوان از طريق همانند سازى با بزرگترها، ستاره‌هاى هنرى و چهر‌ه‌هاى درخشان علمي، ورزشي، تاريخى و مذهبى ياد مى‌گيرد که چگونه رفتار کند.
اگر در اسلام توصيه مى‌شود که مسلمانان سيرهٔ ائمّهٔ معصومين صلوات الله عليهم اجمعين را مطالعه کنند و بدان عمل نمايند. منظور اين است که شيوهٔ رفتار آنها را در زندگيِ عملي، الگو و سرمشق قرار دهند. از اين رو کودک و نوجوان نخست مادر و سپس پدر خود را سرمشق قرار مى‌دهند و بر حسب جنسيت کودک و سن او، تأثير پدر و مادر متفاوت است.
بديهى است بطور کلّى دختر با مادر و پسر با پدر همانند سازى مى‌کند. بنابراين فقدان پدر در پسرها، به ويژه فرزندان شاهد، تأثيرهاى نامطلوبى بر شخصيت و سازگارى اجتماعى پسران نوجوان به جا مى‌گذارد.

شايان ذکر است که يکى از علل ناهنجارى‌هاى اجتماعى و بزهکاري، الگوبردارى نادرست است. نوجوان در اين دوره بيش از حد تحت تأثير دوستان و همسالان و افراد با نفوذ است.
چنانچه خانه، مدرسه و جامعه ( به ويژه از طريق رسانه‌ها) الگوهاى نادرست در اختيار او قرار دهند. فرايند الگو بردارى نوجوان به طريق نامطلوبى صورت خواهد گرفت.
گاهى اوقات برادر بزرگتر و يا خواهر بزرگتر در خانواده و يا يک همکلاسى موفق و جسور در مدرسه مى‌تواند براى نوجوان به عنوان يک قهرمان و الگو قلمداد گردد.

ايجاد امنيت روانى
خانواده مهم‌ترين کانون تأمين کننده نيازهاى جسمانى و روانى فرد است و تمام تلاش پدران و مادران مسؤول و آگاه بايد بر اين اصل مبتنى باشد که فضاى خانه و خانواده سرشار از امنيت، محبت و آرامش باشد. هريک از اعضاى خانوادهٔ شما به ويژه فرزندانتان بايد در خانه احساس امنيت روانى کنند و کانون خانواده را بهترين و امن‌ترين پناهگاه بدانند.

برخورد مثبت و مثبت فکر کردن
هنگامى که با نوجوان روبرو مى‌شويد، سعى کنيد با او برخورد مثبت داشته باشيد، از کلمه‌ها و عبارت‌هاى تشويق‌آميز استفاده کنيد و به دنبال نکات مثبت او باشيد، نه عيب‌جويى و ايراد گرفتن، منظور اين است که رفتارهاى مطلوب فرزندتان را تحسين کنيد و توانايى‌هاى او را مدنظر داشته باشيد و در مقابل از سرزنش کردن و خجالت دادن او پرهيز کنيد.
هنگام رويارويى با يک مشکل يا مسأله رفتاري، همواره اين نکته را در نظر داشته باشيد که مسأله در يک طرف و شيوهٔ برخورد با مسأله در طرف ديگر قرار دارد. مفهوم اين جمله اين است که با يک مسأله واحد مى‌توان به طرق گوناگون برخورد کرد و راه حل‌هاى متفاوتى عرضه نمود.
بديهى‌ است هر شيوهٔ برخورد، پيامدهاى متفاوتى به دنبال خواهد داشت. يک پدر و يک مادر توانا و دانا کسى است که هنگام بروز يک مسأله، شکيبايى خود را حفظ کند و با متانت برخورد نمايد و عاقلانه به دنبال راه حل برود. چه بسا يک برخورد درست و مثبت با مسألهٔ مورد نظر در يک فضاى صميمانه و محرمانه ( مانند طرح يک سؤال، علت‌شناسى وقوع يک رفتار نامطلوب، توضيح خواستن و تقاضاى اطلاعات) به روشن و حل شدن مسأله منجر مى‌شود.

برقرار ارتباط کلامى و عاطفى
تحقيقات متعدد نشان داده است که ميان اعضاى خانواده هر قدر ارتباط کلامى و عاطفى بيشتر باشد، روابط اعضاى آن خانواده سالم‌تر، با نشاط‌تر و محکم‌تر است. بنابراين توصيه مى‌شود در هر فرصتى که پيش آيد، با فرزندتان صحبت کنيد و با او در يک فضاى محبت آميز، محرمانه و صميمانه ارتباط کلامى و عاطفى برقرار کنيد.
براى اين منظور پيشنهاد مى‌شود بطور منظم، هر شب پيش از خواب، در کنار بستر او دقايقى بنشينيد و در خلوت، آرام آرام با او حرف بزنيد و از او بخواهيد که با شما راز و نياز کند، دربارهٔ مدرسه و درس و مشق و دوستانش، دربارهٔ فعاليت‌هاى روزانه‌اش، دربارهٔ نگرانى‌ها، خواست‌ها و علاقه‌هايشان، دربارهٔ احساساتش نسبت به اعضاى خانواده و نظاير آن با شما حرف بزند و درد دل کند. در اين موقعيت، فعالّانه به حرف‌هاى نوجوان گوش کنيد و واکنش‌هاى مناسب نشان دهيد.
در ابتداى صحبت به نوجوان آزادى کامل بدهيد تا از هر جا که دلش مى‌خواهد صحبتش را شروع کند. لازم نيست هر چه را که فرزند شما مى‌گويد تفسير کنيد يا حرف‌هاى او را تصحيح نماييد، بلکه او را تشويق کنيد که حرف بزند و در صورت لزوم با او هم احساسى و هم دردى کنيد.
همچنين در اين موقعيت از نوجوان بخواهيد که رفتارهاى روزانهٔ خود را مورد بررسى و ارزيابى قرار دهد. ابتدا رفتارهاى مطلوب و درست و سپس رفتارهاى نامطلوب و نادرستِ او را با هم بررسى کنيد. در ضمنِ صحبت، از او دربارهٔ علل بروز رفتارهايش و دلايل درستى يا نادرستى آنها سؤال کنيد تا به اين ترتيب، نوجوان به علل بروز رفتارهايش پى ببرد و در نتيجه در او رشد فکرى و خود آگاهى ايجاد شود.

پذيرش و احترام
محترم شمردن نوجوان، احترام به حقوق او، توجه به نيازهاى همه جانبهٔ او و پذيرش او همان‌طور که هست، از مهم‌ترين اصول برقرارى رابطهٔ انسانى است. فرزند يا فرزندان شما بيش از هرچيز وجود شما را مى‌خواهند و حضور شما در خانه براى آنها ارزشمند و حياتى است. با دقت گوش دادن به حرف‌هاى نوجوان، پذيرفتن و تشويق رفتارهاى مطلوب او، فراهم کردن فرصت‌هايى براى ابراز وجود و خودنمايى و عدم تمسخر و سرزنش او از نشانه‌هاى برقرارى يک رابطهٔ انسانى سالم با نوجوان است.
نوجوانى که مورد پذيرش قرار مى‌گيرد، احساس خود ارزشمندى و اعتماد به نفس مى‌کند. چنين نوجوانى از زندگى و زنده بودن خود احساس رضايت و شادمانى مى‌نمايد و در نتيجه تصوير واقعى و مثبت از خود به دست مى‌آورد و با اطمينان با همسالان خود رابطه برقرار مى‌کند.

پرهيز از افراط و تفريط
شما در امر تربيت و تعليم فرزندتان چگونه عمل مى‌کنيد؟ آيا گاهى بسيار سخت‌گير و گاهى بسيار سهل‌گير هستيد؟
نوجوان در اين دوره گاهى مى‌خواهد بطور افراطى خود را با محيط سازگار کند و گاهى در انديشهٔ اين است که بطور تفريطى محيط را با خود سازگار نمايد. نوجوان گاهى گوشه‌گير مى‌شود و کّنج عزلت انتخاب مى‌کند و گاهى به رفاقت و دوستى با ديگر نوجوانان رو مى‌آورد و دوستى آنها به شيفتگى و وابستگى تبديل مى‌شود.
سؤال عمده اين است که آيا شما هم در مقام پدر و مادر به دامن افراط و تفريط مى‌افتيد؟ يا اينکه تلاش مى‌کنيد نوجوان را به سوى اعتدال هدايت کنيد؟
برخى از افراد توصيهٔ با فرزندان خود دوست شويد را به درستى نفهميده‌اند و دچار سوء تعبير شده‌اند. آنها فکر مى‌کنند براى دوست و نزديک شدن با نوجوان بايد با او هم‌صدا و هم‌رنگ شوند و هر چه او خواست، آنها هم بخواهند و بدون قيد و شرط با همهٔ خواست‌هاى وى موافقت کنند. در حالى که اين شيوهٔ دوست شدن درست نيست و بايد نوجوان را با اصول، ارزش‌ها، هنجارها، قواعد و واقعيت‌ها آشنا کرد و دست او را گرفت و به سوى حقايق هدايت نمود.
سعى کنيد با نوجوان بر اساس اصل اعتدال رفتار نماييد. ضمن آنکه به رعايت مقررات و انضباط تأکيد مى‌کنيد و از فرزندتان مى‌خواهيد در عمل به آنها پاى‌بند باشد، در صورت نياز از اجراى مستبدانهٔ آنها صرف نظر و اغماض کنيد و دامن اعتدال را از دست ندهيد. گاهى اوقات نوجوان در مقابل انضباط شديد مقاومت مى‌کند و تمايل به سرپيچى و نافرمانى از خود نشان مى‌دهد. در اين شرايط بايد از خود نرمش نشان دهيد، به ريشه‌يابى اين گونه رفتارها بپردازيد و با اغماض و سعهٔ صدر با او ببرخورد کنيد.

پرهيز از مقايسه کردن
تفاوت‌هاى موجود در انسان بيانگر اين نکته است که پدر و مادر بايد با فرزندان خود مطابق روحيه، علايق و ويژگى‌هاى او رفتار کنند و هرگز توانايى‌ها و ناتوانى‌هاى کودکى را با کودک ديگر يا نوجوانى را با نوجوان ديگر مقايسه نکنند. زيرا مجموعهٔ عواملى که از بدو انعقاد نطفه تا زمان حيات فرد در فرايند رشد و تحوّل او در ابعاد گوناگون دخالت داشته يا دارند، متفاوت است.
متأسفانه اکثر پدران و مادران، فرزندان نوجوان خود را با يکديگر، با دوستان و خويشاوندان مقايسه مى‌کنند و بدين ترتيب مى‌خواهند آنها را به فعاليّت بيشتر تحريک کنند. در حالى که اين روش درست نيست و نتيجه معکوس حاصل مى‌شود و بايد از مقايسهٔ فرزندان يا فرزندان خود اجتناب کنيد.
نوجوان غرور خاصى دارد و نزد برادر يا خواهر و يا همسالان خود داراى آبرو و احترام ويژه‌اى است. لذا هنگامى که او را با کس ديگرى مقايسه مى‌کنيد ( به طور معمول مقايسه بر اساس ناتوانى‌ها و ضعف‌ها صورت مى‌گيرد)، در واقع اصل تفاوت‌هاى فردى را ناديده مى‌گيريد، غرور او را مى‌شکنيد و توانايى‌هاى او را مورد غفلت قرار مى‌دهيد. اغلب اوقات هدف از مقايسه کردن، طرح ناتوانى‌هاى فرد و تحقير و سرزنش کردن اوست.

پرهيز از تحميل کردن
گاهى پدران و مادران، پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها به زمان و عصر خود اشاره مى‌کنند و بى‌توجه به مقتضيات زمان و مکان تأکيد مى‌کنند که ما وقتى به سن شما بوديم، اين گونه رفتار مى‌کرديم، اين گونه لباس مى‌پوشيديم، اين گونه زندگى مى‌کرديم و نظاير آن و از فرزندان و يا نوه‌هاى خود انتظار دارند آنها هم همان‌ گونه رفتار کنند، همان گونه لباس بپوشند و همان طور زندگى کنند.
در چنين شرايطى اين سؤال مطرح مى‌شود که آيا اين شيوهٔ برخورد، به برقرارى رابطهٔ انسانى و سالم منتهى مى‌شود؟ يا اينکه بين پدران و مادران و نسل جوان فاصله ايجاد مى‌کند؟
متأسفانه گاهى اوقات پدران و مادران نظرها، رغبت‌ها و علايق خود را به فرزندان تحميل مى‌کنند و حتى بدون توجه به سن و موقعيت آنان، رنگ و مدل لباس براى آنها انتخاب مى‌نمايند. در چنين موقعيتي، بروز رفتارهايى از قبيل لجبازي، مقاومت منفى و سرکشى قابل پيش‌بينى است.

توجه به کسب هويت نوجوان
يکى از ويژگى‌هاى دوران نوجوانى و جواني، تلاش براى کسب هويت و شناخت هويت واقعى خود است. نوجوان همه چيز مى‌خواهد، امّا دقيقاً نمى‌داند چه چيزهايى بايد بخواهد. نوجوان در جست و جوى نام است و مى‌خواهد خود را بشناسد و بشناساند. از اين رو کوچک‌ترين بى‌توجهى به نوجوان، آغاز يک انحراف است.
اريک اريکسون بر اين باور است که در دورهٔ نوجواني، فرد حسى از هويت خود به عنوان يک انسان منحصر به فرد را تجربه مى‌کند. نوجوان از اين نکته آگاه مى‌شود که ويژگى‌هاى خاص خود، سليقه‌ها و آرزوهاى خاص خود را دارد. اين دوره، زمان آن است که مشخص شود او کيست و چه مى‌خواهد باشد.
نوجوان نياز دارد هويت مشخصى از خود به دست آورد تا بتواند به عنوان فردى يکتا به زندگى‌اش جهت دهد، احساس ارزشمند‌ى کند، از وابستگى‌ها رهايى يابد و بالاخره براى استقلال مالي، تحصيل، شغل، ازدواج و آيندهٔ خود برنامه‌ريزى کند.

کسب هويت، به خودى خود، امر بزرگى است و نوجوان را با فشارهاى گوناگون روبرو مى‌سازد. نوجوان در سنين دبيرستان بر اثر ظهور علايم ثانويه جنسى و بروز تغييراتى در وضعيت جسمانى او ( مانند دو رگه شدن صدا، رشد قد، رشد پستان‌ها در دختران و رويش مو در صورت پسران)، دچار آشفتگى و بحران هويت مى‌شود. در اين وضعيت گاهى نوجوان از خانواده جدا و به سوى دوستان و گروه همسالان کشيده مى‌شود.
نوجوان در اين زمان نياز به تعلق داشتن به گروه و نياز به پذيرفته و تأييد شدن را بطور شديد بيشتر از هر زمان ديگر احساس مى‌کند. از اين رو براى ارضاى اين گونه نيازها، به راحتى با گروه مورد نظرش هم‌نوايى مى‌کند، هنجارهاى گروه مورد نظرش را مى‌پذيرد و در لباس پوشيدن، آرايش مو، رفتار، زبان و عقايد از آن گروه تقليد مى‌کند.

در اين دوره، نوجوان فکر مى‌کند هيچ چيز ندارد، امّا همه چيز دارد، در رويا زندگى مى‌کند، اميال زودگذر دارد و به آنچه ندارد مى‌انديشد، نه به آنچه دارد. از اين رو نوجوان، با جدى‌ترين بحران‌ها روبرو است. اين بحران‌ها به قدرى جدى هستند که برخوردهاى افراطى يا تفريطى والدين و يا عدم برقرارى رابطهٔ درست با نوجوان ( مسخره، طرد و تحقير کردن) پيامدهاى نامطلوبى به دنبال خواهد داشت.
در اين وضعيت که نوجوان مادر و پدر خود را امين نمى‌داند و کانون خانواده براى او پناهگاهى امن نيست، احتمال دروغ‌گويي، پنهان‌کاري، فرار از خانه، پناه بردن به کانون، شخص و يا گروه ديگرى وجود دارد. زيرا چنين نوجوانى احساس انزوا و طرد شدگى مى‌نمايد، احساس مى‌کند قادر به انجام دادن کارى نيست و در خانواده و جامعه جايگاهى ندارد.
در اين حالت نوجوان احساس مى‌کند که در گذشته پدر و مادرش او را فريب داده‌اند و در نتيجه کاخ باورهايش فرو ريخته و از اينکه به خانواده‌اش نزديک شود، بيم دارد، تا مبادا مطرود شود.

بالاخره چنين نوجوانى سرکش و پرخاش‌گر مى‌شود و تشويق‌ها و ارزيابى‌هاى مثبت پدر و مادر را رد مى‌کند و بى‌ارزش مى‌داند. البته گفتنى است که گاهى اوقات اين گونه نوجوانان و جوانان دچار سر درگمى و عدم اطمينان نسبت به خود مى‌شوند و مدام از ديگران انتظار دارند که آنان را تأييد و تحسين کنند و يا در همهٔ امور آنان را راهنمايى نمايند.
گاهى نوجوان، فکر مى‌کند همه چيز را مى‌داند، امّا دقيقاً چيزى نمى‌داند و بى‌تجربه است و نياز به راهنمايى و همراهى ديگران دارد. در اين شرايط بحراني، پدر و مادر وظيفه دارند با رعايت اصول برقرارى رابطهٔ انساني، با شکيبايى و بردبارى با فرزند نوجوانشان رباطه برقرار کنند و با او مدارا نمايند تا نوجوان به سلامت اين دوره را پشت سر گذارد و آن را طى کند. به نوجوان بايد کمک کرد تا خويشتن خويش را همان‌طور که هست، ببيند و بپذيرد و به خودشناسي لازم نايل گردد.

توجه به نيازهاى همه جانبه
سلامت روانى و جسمانى نوجوان در سايهٔ توجه به نيازهاى همه جانبهٔ او تأمين مى‌شود. خانواده‌اى که به تأمين نيازهاى همه جانبهٔ اعضاى خود مى‌انديشد، رشد همه جانبهٔ آنان را موجب مى‌شود و افراد رشيد ( رشد يافته از تمام جنبه‌ها) به جامعه عرضه مى‌کند.
پدر و مادر موظف هستند همان قدر که به نيازهاى جسمانى فرزندشان اهميت مى‌دهند ( مانند غذا و لباس )، به نيازهاى روانى آنها نيز توجه کنند.
عدم توجه به نيازهاى روانى فرزندان، موجب عدم تعاول روانى مى‌گردد و در نتيجه احتمال بروز اختلال‌هاى روانى و عاطفى وجود خواهد داشت.

نوجوان بطور معمول نيازش را بطور مستقيم ابراز نمى‌کند. شما بايد از رفتار او به نيازهايش پى ببريد. براى مثال نوجوان گاهى خواهر يا برادر کوچک‌تر را اذيت مى‌کند، وقتش را به بطالت مى‌گذراند و رفتارهايى براى جلب توجه از خود نشان مى‌دهد. در اين شرايط با دقت به حرف‌هايش گوش بدهيد و با نگاه با او ارتباط برقرار کنيد. در اين باره بايد تأکيد کرد که اجازه دهيد نوجوان با شما درددل کند و حرف بزند.

يکى از نيازهاى روانى هر انسان، نياز به محبت است. پدر و مادر آگاه، از مهر ورزيدن، دريغ نمى‌کنند و به اهميت محبت به عنوان غذاى روحى توجه دارند. آنها مى‌دانند که اگر نيازهاى روانى نوجوان برآورده نشود، تعادل روانى او مختل مى‌گردد و چون انسان موجودى محبت جو است براى ارضاى اين نياز به شخص يا مکان ديگرى پناه مى‌برد.
نوجوان بايد احساس کند که پدر و مادرش او را دوست دارند. ابراز محبت با بيان کلماتى ساده امّا به گرمي، مانند پسرم يا دخترم دوستت دارم. من وجود تو را دوست دارم، تو پسر يا دختر خوبى هستي صورت مى‌گيرد. البته ممکن است نوجوان در مقابله اين گونه رفتارها واکنشى تمسخر‌آميز از خود نشان دهد، ولى اطمينان داشته باشيد که نوجوان به ابراز محبت از طرف والدين نياز دارد و از آن لذّت مى‌برد.

همدلى و همفکرى
خانوادهٔ سالم و با نشاط، خانواده‌اى است که ميان اعضاى آن همدلى و همفکرى و همکارى و هماهنگى وجود دارد و اعضاى خانواده در کنار هم احساس امنيت و آرامش مى‌کنند.
اگر مى‌خواهيد به عنوان پدر يا مادر، خودتان را ارزيابى کنيد و مورد بررسى قرار دهيد که تا چه ميزان با فرزندتان همدل و همفکر هستيد، به اين سؤال‌ها پاسخ دهيد: آيا با فرزندتان زبان مشترک، فکر مشترک و احساس مشترک داريد؟ آيا فرزند شما، زبان شما را مى‌فهمد؟ آيا شما، زبان فرزندتان را درک مى‌کنيد؟ آيا فرزندتان، شما را محرم و امين خود مى‌داند؟
البته شايان ذکر است که همدلى و همزبانى با نوجوان، به معناى تسليم شدن به تمام خواست‌ها و تقاضاهاى او نيست. مسأله‌‌اى که امروزه برخى از خانواده‌ها از آن رنج مى‌برند، مسأله فرزند سالاري است که بر اثر محبت بيش از حد و ‌توجه بيش از حد حاصل مى‌شود.
همزبانى با نوجوان به معناى شناخت زبان و منطق او و برقرارى ارتباط بر اساس ويژگى‌هاى شناختى و عاطفى است.

هماهنگى و همکارى عاملان تربيتى
در نظام آموزش و پرورش يک جامعه بطور اعم و در نظام تعليم و تربيت يک خانواده به طور اخص، بايد ميان کليهٔ عاملان تربيتى و تعليمى همدلي، همفکري، همکارى و هماهنگى وجود داشته باشد. رشد سالم و مطلوب در يک فضاى هماهنگ صورت مى‌گيرد.
در خانواده‌هايى که بين پدر و مادر هماهنگى‌هاى ضرورى در امر تربيت و تعليم فرزندان وجود ندارد، براى مثال مادر، پدر را تحقير مى‌کند و يا پدر، با مادر مخالفت مى‌کند، درون فرزندان سرشار از تعارض‌ها و کشاکش‌هاى روانى است. در چنين شرايطى نوجوان نمى‌تواند به حيات سالم خود ادامه دهد و دچار اضطراب و نا امنى مى‌شود.

[pejuhesh234]

راهکارهایی برای کاهش مشکلات با نوجوان:
- شناخت شخصیت نوجوان:
ما والدین با شناخت ویژگی‌های دوره نوجوانی بسیاری از رفتارهای ناخوشایند آنان را غیرطبیعی نپنداریم که موجب بروز عکس‌العمل در ما شود و به تیرگی روابط با نوجوان نیانجامد.

2- استفاده از روش تغافل (نادیده گرفتن):
از موثرترین روش‌های تربیتی در این دوره «روش تغافل» است. یعنی مسائل و مشکلات نوجوان را بزرگ نشان ندهیم که در او ایجاد وحشت نماید و یا او را به لحاظ رفتارهایش دائم باز خواست ننمائیم بلکه نوجوان بایستی همواره در حالت خوف و رجاء باشد.

3- ایفای نقش راهنمایی بجای دستوری:
در برخورد با مسائل نوجوان بهتر است از خودش کمک بگیریم یعنی این واقعیت را بداند که نخستین مسئول حلّ مشکل او، خودش است و برای حل آن باید اقدام نماید و ما والدین فقط وظیفه ی راهنمایی او را داریم که از عواقب تصمیم خودش مطلع شود.

4- آموزش:
مهمترین دلیل ترس و اضطراب از هر موضوعی جهل و ناآگاهی نسبت به آن موضوع می‌باشد که ضروری است برای کاهش ترس و اضطراب‌های نوجوانی آموزش‌های لازم در مورد بلوغ، دوست‌یابی، حل مساله، گذراندن اوقات فراغت، برنامه‌ریزی درسی و مواردی از این قبیل به نوجوان آموزش داده شود.

5- برقراری رابطه دوستانه و عاقلانه:
ما والدین با مراقبت دوستانه و عاقلانه خود احساس ایمنی و اطمینان را در وجود نوجوان ایجاد می‌کنیم.

6- اعتماد سازی:
باید بیاموزیم که چگونه حس اعتماد نوجوان را نسبت به خودمان جلب و جذب کنیم، چنانچه اعتماد میان نوجوان و والدین کمرنگ شود او برای حل مسائل خود به دیگران مراجعه می‌کند.

7- ارتباط کلامی مقدمه ارتباط عاطفی:
ما والدین با تنظیم ساعات کار خود و بسترسازی مناسب در منزل بایستی فرصت کافی برای «ارتباط‌های کلامی» با اعضای خانواده به ویژه نوجوان را فراهم آوریم چرا که ارتباط کلامی خود مقدمه «ارتباط عاطفی» است که نوجوان سخت به آن نیازمند است.

8- تاکید بر محبت و پرهیز از خشونت:
ارتباط با نوجوان اگر بر اساس عشق و علاقه و صمیمیت استوار باشد اعتماد به نفس را در او تامین و تضمین می‌نماید و اگر بافشار و خشونت همراه باشد ممکن است موجب اختلال عصبی و دشواری‌های روانی در او شود.

9- الگوهای رفتاری والدین:
نوجوان علاقمند است که والدین دارای شخصیتی مستحکم و با ثبات و پایدار باشند چون به اتکاء شخصیت و همانند سازی آنان نیازمند است و توجه والدین به الگوهای رفتاری خود مورد تاکید است.

10- پرهیز از مناقشات خانوادگی:
خانه بایستی محل آرامش و امن و مستحکمی برای اعضاء خانواده به ویژه نوجوان باشد و مناقشات و جرو بحث‌ها و دعواهای علنی والدین به آن لطمه نزند و بهانه گریز نوجوان از خانواده را فراهم نیاورد.

11- گوش دادن:
با نوجوان صحبت کنیم و به سخنان او با علاقه گوش فرا دهیم و بدانیم که خوب گوش کردن به حرف‌های نوجوان رمز ارتباط موثر با اوست.

12- تکیه بر نقاط قوت:
با مشاهده ی برخی ضعف‌ها، نوجوان را تحقیر و سرزنش و یا با دیگران مقایسه‌اش نکنیم بلکه بیشتر سعی نمائیم برای از بین بردن ضعف‌هایش قوتش را تجلی بخشیم.

13- انتظار به اندازه:
با کسب شناخت همه جانبه از نوجوان به اندازه ی توان و ظرفیت وجودیش از وی انتظار داشته باشیم.

14- اجازه خطا کردن به‌ نوجوان بدهیم:
نوجوان بایستی بیاموزد که از مشکلات گریزان نباشد بلکه برای حل مشکلاتش به دنبال کشف راه حل باشد و این زمانی است که اجازه خطا کردن را به او بدهیم تا از خطا کردن احساس گناه نکند و بتواند فرصت یافتن راه حل را بیابد.

15- مشورت با نوجوان:
نوجوان در اندیشه ی مستقل شدن است بنابراین نبایستی عقاید خود را بر او تحمیل کنیم بلکه بایستی او را تحمل کرد و با مشورت گرفتن از او در امور خانه در کسب استقلال یاریش کنیم.

16- فعال بودن نقش پدر در تربیت نوجوان:
همان‌گونه که «مادر» نخستین گذرگاه کودک و نوجوان به زندگی اجتماعی است آنچه که بسیار مورد نیاز یک نوجوان است وجود «پدری» است که خانواه بتواند بر او تکیه کند. «پدری» که گرم، مهربان و پرشور باشد.

17- پذیرش بدون قید و شرط نوجوان:
نوجوان را همانطور که نشان می‌‌دهد بپذیریم نه ‌آن‌طور که در رویا و تخیل خود تصور می‌کنیم و بدانیم اگر نوجوان در خانواده مورد احترام قرار گیرد، یاد می‌گیرد خودش را آن‌طور که هست بپذیرد.