بهداشت دوران بلوغ

[pejuhesh234]

بسم الله الرحمان الرحیم

[pejuhesh234]

چرا بهداشت اين دوران اهميت دارد؟
بلوغ يک مرحله بحرانی است. درگذر از اين دوره زيربنای زندگی بزرگ‌سالی فرد پی‌ريزی می‌شود. عدم توجه به بهداشت اين دوران مي‌تواند منجر به مشکلات عديده جسمی و روحی در بزرگسالي شود. اين مشكلات شامل موارد زير است :
- تصوير بدني و ذهني نامناسب فرد از خود
- مشکلات زناشويي
- نازايي
- بيماری‌های عفونی
- ازدواج‌های ناموفق
- حاملگی‌های زودرس مخاطره‌آميز
- صدمات و مرگ و مير مادر و کودک

بهداشت جسمی بلوغ دختران:
1- بسیاری از مادران به دختران خود توصیه میکنند که به حمام نروند (باور عام) ولی باید بدانید حمام كردن در زمان قاعدگي هيچگونه اشكالي ندارد و براي تسكين اعصاب هم مفيد هست . استحمام روزانه در دوران عادت ماهانه لازم است و سبب هيچ نوع بيماري نمي شود بلکه با شستشوي خون ، بوي بد از بين مي رود و از مساعد شدن محيط براي رشد انواع ميکروبها جلوگيري مي شود . البته توصيه مي شود از حمام کردن در وان خودداري شود . دردهاي دوران عادت ماهانه هم اغلب به دليل انقباضات عضلاني رحم بوجود مي آيند که مي توان آن را از طريق استحمام با آب گرم و يا استفاده از کيسه آب گرم به مدت ۱۵-۱۰ دقيقه تسکين داد .
فقط باید در نظر بگیرید که :
مدت استحمام كوتاه باشد - استحمام بصورت ايستاده انجام شود.
2- خواب و استراحت كافي داشته باشيد.
3- با انجام فعاليتهاي زياد جسمي و ورزش‌هاي سنگين خود راخسته نكنید البته ورزشهاي سبك اشكالي ندارد و مفيد خواهد بود. . ورزش علاوه بر تفريح و تخليه انرژي نوجوان ،موجب گسترده شدن روابط اجتماعي و افزايش ظرفيت شخصيتي نوجوان و تقويت خودباروري ، احساس لياقت و توانايي او مي شود
4- در ايام قاعدگي همانند موقع ديگر بعد از هر بار دستشوئي رفتن بدقت خود را شستشو كنید تا باقيمانده ادرار و مدفوع و خون بخوبي پاك شود و محيط مناسبي براي رشد ميكروب ايجاد نشود.( بهتر است که همیشه خود را از جلو به عقب بشویید یعنی از مجرای ادرار بسمت مقعد تا عامل عفونت را از مجرای ادرار و مهبل دور کنید)
در شروع بلوغ به علت فعاليتهاي هورمونهاي بدن ،‌فعاليت غدد پوست زياد شده ، باعث ايجاد جوش مي شود . جوشهاي صورت نبايد دستکاري شوند زيرا موجب عفونت و برجاي ماندن محل جوشها به شکل جاي زخم بر روي صورت مي شود . در موارد خفيف بايستي از طريق شستشوي مرتب با آب ولرم و صابون آنها را تميز نگهداشت و از دستکاري يا فشاردادن و کندن آنها خودداري کرد.
استفاده از حوله و وسايل بهداشتي شخصي و همچنين زدودن موهاي زائد بدن به روش صحيح ، از نکات ضروري است که بايد رعايت شود .
محافظت و پاکيزگي دست و صورت که بيشتر در معرض آلودگي هستند ، اهميت زيادي دارد.
شستشوي مرتب پاها و مسواک زدن منظم و مرتب و صحيح دندان ها از نکات بهداشتي ضروري در همه دوره هاي زندگي و بخصوص در دوران بلوغ هستند. با رعايت بهداشت دهان و دندان ، پوست و ساير موارد بهداشت فردي ، نوجوانان مي توانند از ابتلا به بسياري از بيماريها پيشگيري کنند.
ورزش مناسب ترين وسيله براي تأمين سلامت نوجوانان است.

نکات بهداشتی مربوط به زمان قاعدگی
 نوار بهداشتي را به طور مكرر معمولا هر 6-4 ساعت تعويض كنيد.
 از لباس زير نخی استفاده كنيد.
 لباس زير را در نورخورشيد آويزان كنيد و با اتو ضد عفوني كنيد.
 براي شستن لكه‌هاي خون از آب سرد و صابون استفاده كنيد.
 هميشه در كيف دستي خود يك نوار بهداشتي و شورت داشته باشيد.
چون محيط خون آلود دستگاه تناسلي در طول قاعدگي محل مناسبي براي رشد ميكروب ها است لذاحمام كردن و طهارت‌گرفتن پس از اجابت مزاج و ادرار كردن، در دوران قاعدگي نه تنها مانعي ندارد، بلكه براي پيش‌گيري از بيماري‌هاي عفوني لازم است.

بو ی بدن
تمام دستگاه‌هاي بدن در دوران بلوغ در اوج فعاليت هستند، از جمله توليد عرق و چربي كه روي پوست بدن ترشح مي‌شود، افزايش مي‌يابد.
بچه‌هاي 10-12 ساله معمولاً از بوي بدن خود آگاه نيستند و اشاره به آن برايشان توهين‌آميز است. ولي لازم است به نرمي به آن‌ها يادآور شويم كه به طور مرتب دوش بگيرند و از محصولات ضد بو يا عرق استفاده كنند.
توليد چربي در پوست سر هم افزايش مي‌يابد و لازم است، نوجوانان با فاصله كم‌تري هر روز يا يك روز در ميان موهايشان را بشويند.
شايد فرزندتان مرتب نياز به يادآوري داشته باشدكه حالا كه بزرگ‌تر شده‌است، بايد براي حفظ بهداشت خود وقت بيش‌تري بگذارد و تلاش بيش‌تري بكند.
دخترها از چند ماه قبل از عادت ماهانه، ترشحات بي‌رنگ، بي‌بو و نخ مانندي را درخود احساس مي‌كنند، كه ممكن است، شورت آن‌ها را به رنگ زرد در بياورد. اين امري طبيعي است، كه طي آن واژن خود را تميز مي‌كند.
از ناحيه تناسلي بعضي دخترها، به خصوص آن‌هايي كه اضافه وزن دارند، بويي حس مي‌شود. اين بو طبيعي است و با بهداشت روزانه و تعويض روزانه شورت مي‌توان آن را برطرف كرد.

[pejuhesh234]

20 توصـيـه بـهـداشـتـي بـه دختـران تـازه‌بـالـغ:
1 رعايت بهداشت فردي در طول زندگي مهم است و در دورران بلوغ، مهم‌تر. نوجوانان در اين دوره از زندگي به علت رشد سريع جسماني و فعاليت بدني زياد، نيازمند تغذيه مناسب، ورزش منظم و تفريح سالم هستند و لازم است كه بهداشت فردي را بيش از پيش رعايت كنند.

2 گسترده‌ترين عضو بدن، پوست است و توجه به نظافت آن، موجب زيبايي، شادابي و از بين رفتن بوي بد بدن مي‌شود. استحمام و شستن بدن با آب گرم و صابون بهترين وسيله از بين رفتن بوي بد بدن در اين دوران است.

3 در اين دوران، بسياري از نوجوانان با جوش‌هاي سرسياه و چركي (آكنه) روبه‌رو مي‌شوند كه به علت تغييرهاي پوستي ناشي از فعاليت‌هاي هورموني بدن است. هرگز نبايد اين جوش‌‌ها را دستكاري کرد؛ زيرا باعث عفونت و برجا ماندن محل جوش‌ها يا شكل‌گيري جاي زخم روي صورت مي‌شود. آنها بايد هر روز حداقل يك ساعت در هواي آزاد به سر ببرند و ورزش را فراموش نکنند. شست‌وشو با آب و صابون و تغذيه مناسب، تاثير فوق‌العاده‌اي در رفع اين مشکل دارد و مشورت با يك متخصص پوست نيز توصيه مي‌شود.

4 در دوران عادت ماهانه، رعايت بهداشت فردي بسيار مهم است. محيط خوني، محيطي مناسب براي رشد ميكروب‌هاست و بوي ناخوشايندي نيز دارد. بنابراين شست‌وشوي مرتب ضروري است و سبب هيچ بيماري‌اي نيز نمي‌شود و از مساعدشدن محيط براي انواع ميكروب‌ها جلوگيري مي‌كند. در اين دوران، از نوار بهداشتي استفاده و سعي كنيد نوارها را با فواصل كم، حداقل روزي 3 تا 5 بار، عوض كنيد.

5 قبل و پس از تعويض نوار بهداشتي، دست‌تان را با آب و صابون بشوييد.

6 از لباس‌هاي زير نخي استفاده كنيد و آنها را مرتب عوض كنيد و پس از شست‌وشو، با اتو يا در آفتاب خشك كنيد.

7 استحمام در دوران عادت ماهانه ضرر ندارد و مي‌توانيد ايستاده استحمام كنيد.

8 با خودتان مهربان باشيد و فراموش نكنيد كه قاعدگي، نشانه اين است كه بدن شما سالم است.

9 استفاده از دوش يا كيسه آب گرم و ماساژ شكم مي‌تواند ماهيچه‌هايتان را آرامش بخشد و باعث تسكين دردهاي عادت ماهانه‌تان شود.

10 در صورت قابل‌تحمل‌نبودن يا طولاني بودن درد، مصرف بعضي از داروها مانند استامينوفن، مفناميك اسيد يا ايبوپروفن با نظر پزشك، در كاهش درد موثر است. در صورت عدم بهبود مي‌توانيد به پزشك مراجعه كنيد.

1 1 علاوه بر وعده‌هاي غذايي اصلي، مصرف ميان‌وعده‌ها نيز براي نوجوانان لازم است. بهتر است براي ميان‌وعده از ميوه، خشكبار، شير و مانند آنها استفاده شود.

12 صبحانه وعده‌غذايي بسيار مهمي است كه در كارايي و قدرت يادگيري دانش‌آموزان تاثير زيادي دارد و حدود 25 درصد انرژي لازم روزانه نوجوانان را تامين مي‌كند.

13 نوشيدن چاي 1 تا 2 ساعت قبل و پس از غذا باعث جلوگيري از جذب آهن مي‌شود و در نتيجه، كم‌خوني فقر آهن را كه از شايع‌ترين نوع كم‌‌خوني است، تشديد مي‌كند ولي استفاده از موادغذايي حاوي ويتامين ‌c مانند ميوه‌هاي ترش، جذب آهن را افزايش مي‌دهد.

14 از صرف غذاهاي نفاخي مانند سير و كلم در دوران عادت ماهانه پرهيز كنيد و بهتر است معده‌تان پر و سنگين نباشد و غذاي روزانه‌تان را در 5 تا 6 وعده و سبك صرف كنيد.

15 مصرف كم‌ منابع حاوي ويتامين b6 باعث تخفيف علايم افسردگي مي‌شود. مصرف مواد حاوي اين ويتامين (حبوبات، ماهي، ذرت، سويا و جگر) قبل از عادت ماهانه توصيه مي‌شود.

16 انجام ورزش، به خصوص ورزش‌هاي سبك براي دختران و بانوان نه تنها منعي ندارد؛ بلكه ورزش‌هاي سبك در دوران قبل از عادت ماهانه و زمان قاعدگي تا حدودي مشكل‌هاي جسمي و رواني اين دوره‌ را تسكين مي‌دهد. در دوران عادت ماهانه، استراحت مطلق و ماندن در رخت‌خواب ضرورتي ندارد و هر فرد مي‌تواند كارهاي روزمره خود را مانند رفتن به مدرسه انجام دهد.

17 متاسفانه بين بعضي از نوجوانان اين طرز فكر غلط جاافتاده كه سيگار كشيدن، نشانه بزرگ شدن است ولي مصرف دخانيات از مخرب‌ترين رفتارهاي غيربهداشتي است که باعث بيماري‌هاي قلبي، عروقي، گوارشي، ريوي و بروز سرطان‌هاي مختلف مي‌شود. نوجواني كه سيگار مي‌كشد احتمال مصرف موادمخدر و الكل نيز در او بيشتر خواهد شد.

18 استعمال سيگار و قليان، دروازه شروع مصرف ساير مواد زيان‌آور و اعتياد آورد در نوجوانان و جوانان است.

19 اگر سوالي درباره بلوغ و تغييرات آن برايتان پيش آمد، پيش از هر کس ديگري، آن سوال را از والدين يا مربيان خود بپرسيد.

20 در دوران بلوغ ميل به گوشه‌گيري، حساسيت به انتقاد ديگران، بي‌قراري، تحريك‌پذيري، نافرماني از بزرگ‌ترها، خيره‌سري، نداشتن احساس امنيت و اعتماد، تمايل به ارتباط با دوستان و گفت‌وگوي پنهاني، صرف وقت جلوي آينه، بي‌اشتهايي يا پراشتهايي رواني، اضطراب، نگراني، اختلال در خواب، افسردگي، كنجكاوي و... پيش مي‌آيد و لازم است والدين از نحوه آموزش و حل مشكل‌هاي نوجوانان قبل و پس از بلوغ آگاه باشند و در صورت بروز مشكل با پزشك و مشاور آگاه مشورت كنند.