برنامه آموزشی روز پنجم اردوی سلامت34 گام دوم

[pejuhesh231]

بسم الله الرّحمان الرّحيم وبه نستعين إنّه خير ناصر ومعين الحمد لله ربّ العالمين
وصلّى الله على محـــمّد و علي و آلهما الطّيّـبـين الطّاهرين ولعنة الله على أعدائهم أجمعين أبدالآبدين
قال الله تعالى في القرآن الكريم : وَإِذَا مَرِضْتُ فَهُوَ يَشْفِينِ



گام هشتم سلامت؛ پيراستن كبد

[pejuhesh231]

به حول و قوه اللهی و مدد مولا منه السلام و الیه التسلیم؛ در اینجا قصد داریم شما را با گام هشتم سلامت آشنا نماییم.

راهنمای گام هشتم سلامت از این قسمتها تشکیل شده است:

مقدمه

کبد نعمت الهی

آناتومی کبد

آناتومی کیسه صفرا

فایده کسیه صفرا

نقش حیاتی کبد

علل جرم گرفتن کبد

چگونگی جرم گرفتن کبد

عوارض و علائم جرم گرفتن کبد

بیماریهای شایع کبد

دیدگاه طب کهن بر ارتباط پاک نبودن کبد با بروز بیماریها

نقش تصفیه کبد در سلامتی انسان و درمان بیماریهای حاد و مزمن

نگرش دانش جدید به کبد و اهمیت آن

طب جامع و گام هشتم سلامت

نتایج موفق اجرای گام هشتم سلامت از زبان سلامتجویان داخلی

تجربیات و نظرات سلامتجویان خارجی از اجرای تصفیه کبد

روشهای همسو با طب جامع در درمان مشکلات کبد

گام هشتم؛ یکی از روشهای طب جامع در تصفیه کبد

شرایط نجومی دخیل در گام هشتم

مرحله مقدماتی گام هشتم سلامت

مرحله حضوری گام هشتم سلامت

خلاصه و خاتمه مباحث

نمونه هائی از سنگهای حاصل از اجرای گام هشتم

منابع

فهرست مطالب


در جلسه اول؛ سعی داریم شما را با این مباحث آشنا نماییم:

کبد نعمت الهی
آناتومی کبد
آناتومی کیسه صفرا
فایده کسیه صفرا
نقش حیاتی کبد
علل جرم گرفتن کبد
چگونگی جرم گرفتن کبد
عوارض و علائم جرم گرفتن کبد
و از بیماریهای شایع کبد؛ کبد چرب.

بقیه بیماریهای کبد در جلسه دوم بیان خواهد شد. ان شاء الله

فایل صوتی این جلسه را می توانید از آدرس زیر دریافت نمائید:

.

[pejuhesh231]

مقدمه:
قبل از پرداختن به موضوع اصلی این کتاب، شما را با گامهای سلامت که با استمداد از توفیق الهی و عنایت حضرت وجه الهی
و به همت و لطف و راهنماییهای مرکز علوم طب جامع در حال اجراست آشنا می نمائیم.
این برنامه ها تحت عنوان گامي در مسير سلامت، شامل دوازده گام است که ذیلا به آن اشاره می کنیم
و ان شاء الله هر کدام از آنها را در کتاب و راهنمای جداگانه ای به شما معرفی خواهیم نمود.
گامهای سلامت عبارتند از:
1- پاکزیستی
2- سفره سلامت: 9 یا 14 یا ...روزه
3- ترکیب سازگار و متعادل: شناخت طبایع اغذیه و متخالف و رعایت آن
4- طبیعی درمانی: 20.20.60
5- گروه خون: الف ب ج د
6- تصفيه بدن: برنامه مخصوص جرسون + تنقیه
7- تصفیه صفرا: برنامه حاوی آش غوره
8- تصفیه کبد: مقدماتی – حضوری – مؤخراتی
9- رفع غلبه مزاج: دفع بلغم – سودا – صفرا – خون
10- آبخوری مدید (یک هفته تا اربعین)
11- حجامت: خشك – تر – گرم
12- خونگيري نقطه اي: فصد- زالو

[pejuhesh231]

کبد نعمت الهی
در دعای حضرت امام حسین علیه السلام در عرفات که از کلام خازنان وحی آمده است، حضرتش از نعمتهای بی شماری نام برده اند که اگر همه روزگاران را عمر کرده و بخواهند شکر یکی از آن نعمتها را بگزارند؛ ناتوان است. یکی از این نعمتها؛ نعمت کبد است.
و عظمت آلاوک. فای نعمک یا الهی احصی عددا و ذکرا ام ای عطایاک اقوم بها شکرا؟
و نیاط حجاب قلبی، و افلاذ حواشی کبدی، و ما حوته شراسیف اضلاع و حقاق مفاصلی
.رب بما براتنی فعدلت فطرتی، رب بما انشاتنی فاحسنت صورتی، رب بما احسنت الی و فی نفسی عافیتنی
(ترجمه) و نعمتهای تو عظیم و بزرگ است. پس کدامیک از نعمتهایت را ای معبودم بشمارم به عدد و ذکر کنم؟
یا کدامیک از عطاهای تو را بپاخیزم و شکرش کنم؟
و پیوندهای پرده قلبم و پاره های اطراف جگرم و آنچه در برگرفته آنرا استخوانهای نرم دنده هایم و سربندهای مفاصلم
پروردگارم به آنچه آفریدی مرا پس فطرت و خلقتم را معتدل ساختی، همانگونه که مرا ایجاد کردی و آفریدی چهره ام را زیبا،
ای پروردگار من به آنچه احسان کردی به من و در جانم صحت و سلامتی بخشیدی.

[pejuhesh231]

آناتومی کبد
کبد که به فارسی آنرا جگر می گویند؛ بزرگترین غده بدن و یکی از اعضاء رئیسه بدن است و مبدا قوه تغذیه.
جسمی است مرکب از گوشت و عروق و شرائین و غشا (پرده نازک) یی که آنرا می پوشاند.
رنگش شبیه به خون بسته است. غدهء لوله ای مرکبی که در قسمت راست بدن، مجاور دنده ها و در واقع پشت دنده‌ ‌‌ها قرار گرفته،
قسمت بالای کبد میان قفسه سینه، قسمت پائین آن منتهی به تهیگاه یا خاصره،
و قسمت شکمش مجاور معده است که این کمک می کند به جذب غذا از معده به سرعت و آسانی.
کبد مخروطی شکل بوده و سطحی صاف، نرم و لاستیک مانند دارد و دارای دو لوب اصلی، راست و چپ است.
فایده خلقت آن تولید خون برای تغذیه اعضاست و اینکه از لحم است برای حفظ حرارت در آن است و چون ماده اصلی موجود در آن خون است
پس بنابراین رنگ سرخی کبد ناشی از همین موضوع است. فایده عضلات آن؛ تحریک انقباضی و انبساطی آن است.
فایده عروق خونی آن ایجاد حرارت غریزی و نیروی حیات است. عروق دقیق شعریه بنام ماساریقا و باب از آن روئیده و به سمت معده و امعاء می رود.
دو ورید که به مثابه اصل و عمودند، از کبد روییده؛ یکی اجوف که غذا را به تمامی اعضاء می برد و دیگری باب.
پس کبد از دو منبع خونی تغذیه می شود: شریان کبدی، که یک سوم خون کبد را تامین می‌کند و از آئورت منشا می‌گیرد،
و ورید باب که دو سوم خون کبد را تامین می‌کند و خون گرفته شده از لوله ی گوارش را به آن می‌رساند.
مجموعه‌ای از مجاری صفراوی نیز در کبد وجود دارند که صفرا (که منشأ آن سلول های کبدی است) از طریق این مجاری خارج می‌شود.
بافت کبد متخلخل و اسفنجی است و جذب در آن نیز مثل اسفنج و پر شدن خلل و فرج آن و تولید اخلاط در خلل و فرج آن انجام می شود
که خون و بلغم را به عروق می فرستد، صفرا را به کیسه صفرا و سودا را به طحال.
کبد بوسیله یک عصب بسیار باریک که از سمت معده آمده، عصب دهی می شود.
بخاطر همین، آسیب و مضرت کبد، کمتر به معده می رسد، مگر آفت و آسیب و درد شدید عارض کبد شود که در چنین موقعی اذیت آن به معده هم می رسد.
وزن کبد از ۱.۲ تا ۲.۵ كیلوگرم متغیر بوده و با ابعاد ۲۰ سانـتـی مـتـر طـول در ۱۷ سانتی متر عرض و ضخامت ۱۲ سانتی متر است.

[pejuhesh231]

سیستم خونی کبد:
شامل سیستم وریدی و سیستم شریانی است.

سیستم وریدی کبد
حدود هزار میلی لیتر خون در هر دقیقه از ورید باب وارد کبد می شود و تقریبا 400 میلی لیتر دیگر هم از شریان کبدی به کبد سرازیر می شود.
یعنی میزان جریان خون کل کبد و میزان خونی که از این راه عبور می کند؛ بطور متوسط حدود 1400 میلی لیتر در دقیقه است.
ورید باب یا پورت که 75 درصد خون کبدی را تامین می‌کند حامل مواد غذایی جذب شده در دستگاه گوارش می‌باشد.
این ورید از ناف کبد وارد کبد شده و ورید کبدی را بوجود می‌آورد که آن نیز بنوبه خود ، خون را به بزرگ سیاهرگ زیرین می‌ریزد.
شریان کبدی که شاخه‌ای از شریان سیلیاک است، خون اکسیژن‌دار را به کبد حمل می‌کند. شریان کبدی نیز از ناف کبد وارد می گردد.
در سینوزوئیدها خون شریانی و وریدی مخلوط شده و به ورید مرکزی تخلیه می‌شود.
بعضی بیماریها مثل سیروز کبدی که در آن تمام راههای خروجی عروق کبد مسدود شده است منجر به افزایش فشار در عروق تخلیه کننده کبد شده
و موجب تجمع خون در عروق و احتقان کبدی و به این ترتیب منجر به بزرگ شدن بارز کبد می گردد.
رکود خون در نتیجه احتقان، بتدریج منجر به نکروز بسیاری از سلولهای کبدی می شود.
بخاطر ارتباط تنگاتنگ کبد با کیسه صفرا، در اینجا اشاره مختصری به آناتومی و فیزیولوژی کیسه صفرا می نمائیم.

[pejuhesh231]

آناتومی کیسه صفرا
کیسه صفرا جسمی است کوچک، شبیه کیسه و متشکل از اعصاب، فم آن به جانب مقعر کبد است
و در آن مجرایی است که صفرا بعد از تولید شدن در کبد، به آن می ریزد و مجرای دیگری هست که به طرف معده و امعاء می آید
و قسمتی از صفرا را برای ایجاد احساس دفع در فرد به آن می ریزد.
این مجرای دوم که به معده و روده می ریزد دارای شعب بسیاری است که اکثر آن متصل به اثنی عشر و بعضی به قسمت معائم صائم می باشد.
کیسه صفرا ظرف و محل ذخیره صفراست و آویخته و چسبیده به کبد است.
دو شعبه از عصب و شریان که به کبد آمده اند بجهت حس و حیات کیسه صفرا به آن هم رسیده اند
از جانب رگ جهنده و از طرف پی رگی که در کبد است، دو شعبه بسیار کوچک ونازک به کیسه زهره رسیده اند،
کیسه زهره مانند کیسه مثانه یک لایه می باشد و از انواع لیفهای سه گانه ترکیب یافته است .


فایده کیسه صفرا
ریختن صفرا به قعر معده و امعاء (روده ها) برای شستن و پاک کردن معده از رطوبات لزج غذا و آگاهی برای دفع فضولات می باشد.
فایده دیگر؛ جذب صفرا از کبد است. زیرا اگر صفرا از کبد جذب نشود و در آن بماند باعث یرقان و اورام (ورمهای) کبد و حمیات ردیه (تبهای عفونی) می شود.
همچنین کیسه صفرا زایده کف هایی را که در کبد پدید می آید پاک سازی می کند.
اگر کبد را به دیزی تشبیه کنیم، کیسه صفرا همانند افروزنه و هیمه زیر دیزی است و آن را گرم می کند.
به خون لطافت می دهد. رودها را تمیز و پاکیزه نگه می دارد. ماهیچه های پیرامونش را (اگر سست شوند) محکم می کند.
اگر کیسه صفرا، صفرا را به سوی خود نمی کشید، یا می کشید اما تنظیفی انجام نمی داد، آسیب و گزند بسیار رخ می داد،
زیرا:
الف- اگر ماده صفرا در قسمت بالایی کیسه صفرا بند می آمد؛ کبد را به ورم مبتلا می کرد و یرقان ایجاد می کرد
و امکان داشت که صفرای بند آمده و حبس شده بگندد و تبهای بد و وخیم ببار آورد.
ب- اگر بند نمی آمد و بیش از حد در اندامان ابزار بول جریان می یافت، به قرحه و زخم چرکین می انجامید.
ج- اگر بر اندامان دیگر می ریخت، سبب باد سرخ و جوش های سطحی کبد می شد.
د- اگر به همه بدن سرایت می کرد و هیجانی نداشت، سبب بیماری یرقان می شد.
و- اگر به افراط و بیش از حد، ماده صفرائی از کیسه صفرا به رودها می ریخت، نوعی از اسهال را بوجود می آورد و به روده ها آسیب وارد می ساخت.[img]

[pejuhesh231]

نقش حیاتی کبد
کبد (جگر) محل روح و قوه طبیعی و محل طبخ و نضج اخلاط است و تولد اخلاط اربعه درون کبد صورت می گیرد.
غذایی که وارد دهان می شود و به وسیله دندانها و حرکت فکها جویده می شود، تحت تاثیر گرمای دهان (حاصل از دمای بدن)
و عمل بزاق که واکنشهای شیمیایی را موجب می شوند قرار می گیرد.
سپس غذا بلعیده شده و به درون معده وارد می گردد و گرمای معده آنرا مجددا نضج می دهد تا اینکه توده نیمه مایعی بنام کیموس بوجود آید.
معده این عصاره را به کبد می فرستد. کبد مایعی به نام زردآب یا شیره صفرا را تولید و در کیسه صفرا ذخیره می کند.
در موقع هضم غذا این صفرا به روده کوچک می ریزد و مواد غذایی خصوصا چربیها را مستحیل و به حالت صابونی در می آورد تا قابل جذب شوند
و بخشی از غذا که در روده ها رسوب می کند از طریق مجرای پیشابراه و راست روده دفع می گردد.
زمانی که این رسوبات خارج می شوند .ماحصل این استحاله مایه ایی شبیه به آب کشک غلیظ بنام کیلوس است.
این کیلوس یا کشکاب بوسیله عروق ماساریقای کبد جذب و به کبد می رود. در آنجا پخته می شود و تبدیل به چیزی بنام کیموس می گردد.
سپس مواد سمی و مضر آن توسط کبد بی اثر و خنثی شده و کیموس بیشتر تصفیه شده و سپس گرمای کبد کیموس را بیشتر نضج می دهد
و صافی آن یا به گوشت تبدیل می شود یا بخشهای غلیظ تر آن تبدیل به استخوان می شود.
به تدریج که فرایند ادامه می یابد بخشی از زرداب یا صفرا که حبابهای ریز یا کف روی خون است، سخت و خشک شده و سودا نامیده می شود.
این اخلاط یعنی صفرا، بلغم، دم و سودا لازمهء ایجاد اعضاء هستند و همگی در کبد تولید می شوند.
ضمن اینکه ارواح را هم؛ بنام روح حیوانی، روح نفسانی و روح طبیعی از لطایف اغذیه و لطائف بخارهای اخلاط تشکیل می دهد.
در واقع این غذایی که می خوریم هم باعث تغذیه جسم ماست و هم سبب تغذیه روح ما.
می بینیم که کبد اندام مهمی در بدن است که بدون آن ادامه حیات غیرممکن است. کبد، در سالم نگه داشتن بدن نقش مهمی به‌عهده دارد.
با خارج کردن آن از بدن، مرگ در عرض۲۴ ساعت اتفاق می‌افتد.
بیش از یک لیتر خون در هر دقیقه از طریق کبد فیلتر می شود. کبد برای انجام بیشتر اعمال متابولیک بدن ضروری بوده
و بیش از ۵۰۰ عمل مختلف را انجام می‌دهد که ما در اینجا تنها به بخشی از این وظایف اشاره می کنیم.

[pejuhesh231]

کلیه ء سلولهای کبدی بطور مداوم در حال ترشح صفرا هستند.
صفرا به داخل مجاری بسیار کوچک صفراوی که بین سلولهای کبدی قرار گرفته اند ترشح می شود.
سپس به سوی لوبولها و تیغه های بین لوبولی جریان می یابد و در آنجا این مجاری بسیار کوچک بداخل مجاری صفراوی انتهایی تخلیه می شوند.
آنگاه مجاری صفراوی انتهائی بتدریج به مجاری بزرگتری می ریزند تا سرانجام به مجرای کبدی و مجرای صفراوی مشترک (مجرای کلدوک) می رسند.
صفرا از این مجاری یا مستقیما به داخل دوازهه تخلیه می شود یا به داخل کیسه صفرا منحرف می گردد.
صفرائی که بطور مداوم بوسیله سلولهای کبدی ترشح می شود بطور طبیعی تا زمانیکه وجود آن در دوازدهه مورد نیاز نباشد در کیسه صفرا ذخیره می گردد.
ترشح کل روزانه صفرا 600 تا 1000 میلی لیتر و حداکثر حجم کیسه صفرا فقط 40 تا 70 میلی لیتر است.
صفرای ترشح شده به مدت 12 ساعت می تواند در کیسه صفرا ذخیره شود و بعد از این دیگر آب، سدیم، کلر و بیشتر الکترولیتها بطور مداوم توسط مخاط کیسه صفرا جذب می شوند و در نتیجه املاح صفراوی، کلسترول و بیلی روبین را تغلیظ می کنند.

صفرا بطور طبیعی تا حدود 5 برابر تغلیظ می شود اما می تواند حداکثر تا 12 تا 18 برابر نیز تغلیظ گردد.
گفته شد که؛ سلولهای کبدی روزانه حدود 5/0 گرم املاح صفراوی تولید می کنند. این املاح صفراوی از کلسترول ساخته می شوند.
حدود 80٪ کلسترول ساخته شده در کبد به املاح صفراوی تبدیل می شود اما باقیمانده آن وارد خون شده و بطور عمده در لیپوپروتئینها انتقال می یابد.
هیچ نوع عمل ویژه ای برای وجود کلسترول در صفرا شناخته نشده و چنین تصور می شود که کلسترول صرفا یک فراورده فرعی املاح صفراوی است.
کلسترول موجود در املاح صفراوی یا توسط رژیم غذایی تامین می شود یا در سلولهای کبدی در جریان متابولیسم چربی ها ساخته می گردد.
در حالات غیر طبیعی (مثل جذب بیش از حد آب از صفرا و غلیظ شدن صفرا، ترشح بیش از حد کلسترول، جذب بیش از حد املاح صفراوی، التهاب مجاری صفراوی یا کیسه صفرا) کلسترول رسوب کرده و تشکیل سنگهای صفراوی را می دهد.
مقدار کلسترول در صفرا تا حدود زیادی به مقدار چربی ای که شخص می خورد بستگی دارد.

بدین طریق شخصی که برای سالهای متمادی رژیم پرچربی و نامناسب داشته است، مستعد ابتلاء به سنگهای صفراوی در خود کبد، مجاری صفراوی کبد و یا کیسه صفراست.
جذب بیش از حد آب از صفرا و تغلیظ آن باعث می گردد بتدریج کلسترول شروع به رسوب کرده و بلورهای کلسترولی متعدد کوچکی تشکیل شود. این بلورها به نوبه خود بعنوان هسته هائی برای رسوب بیشتر کلسترول عمل می کنند و بلورها بزرگ و بزرگتر می شوند.
گاهی تعداد عظیمی سنگهای شنی ایجاد می شود. گاهی هم این شنها به یکدیگر ملحق شده
و چند سنگ صفراوی بزرگ را در کبد یا کیسه صفرا یا مجاری صفراوی ایجاد می کند.
حدود 94 در صد املاح صفراوی بوسیله مخاط روده در قسمت انتهائی روده دراز (ایلئون) مجددا جذب شده و از طریق ورید باب به کبد می روند، جذب سلولهای کبدی می گردند و مجددا بداخل صفرا ترشح می گردند.
لذا این املاح قبل از آنکه از راه مدفوع به خارج دفع شوند حدود 18 بار این مدار را دور می زنند.
مقدار کمی از املاح صفراوی از راه مدفوع دفع می شود و املاح صفراوی جدید که بطور مداوم بوسیله سلولهای کبدی ساخته می شوند
جایگزین مقدار دفع شده می گردند (گردش روده ای – کبدی).
اگر در مسیر مجاری صفراوی ارتباط غیر طبیعی ایجاد شود مثلا فیستولهای صفراوی؛ املاح صفراوی بجای تخلیه در مسیر طبیعی،
بطور غیر طبیعی به خارج تخلیه می شود و در نتیجه مقدار کل املاح صفراوی در گردش روده ای – کبدی شدیدا کاهش می یابد.
در این موقع کبد میزان تولید املاح صفراوی خود را تا ده برابر افزایش می دهد.
این موضوع نشان می دهد که میزان روزانه ترشح املاح صفراوی بطور فعال توسط کبد کنترل می شود.

[pejuhesh231]

کبد برای حفظ غلظت گلوکز خون در حد طبیعی اهمیت زیادی دارد.
بدین شکل که کبد مازاد گلوکز خون را از خون گرفته و ذخیره می کند و هنگامی که غلظت گلوکز خون شروع به سقوط می کند آن را به خون باز می گرداند.
ولی در شخصی که کبدش معیوب است چون این عمل کبد مختل شده است، بلافاصله بعد از صرف یک غذای محتوی کربوهیدرات زیاد،
غلظت گلوکز خونش تا سه برابر شخص طبیعی بالا می رود. و ما این تاثیر را به وضوح بعد از انجام پاکسازی کبد بر روی سلامتجویانمان شاهد بوده ایم.
بطوری که شخصی که دچار قند خون بالا بوده بعد از انجام تصفیه کبد؛ قند خونش پائین آمده و تنظیم شده است.
بطور کلی کبد در حفظ تعادل و تنظیم هورمونهای بدن نقش دارد.
مهمترین اعمال کبد در زمینه سوخت و ساز (متابولیسم) پروتئینها عبارتست از: تجزیه اسیدهای آمینه، تشکیل اوره برای حذف آمونیاک از مایعات بدن، تشکیل پروتئینهای پلاسما، تبدیل اسیدهای امینه به یکدیگر.
همچنین ساخت آلبومین که پروتئینی است برای تنظیم تبادل آب میان خون و بافتهای بدن.
قبل از اینکه اسیدهای آمینه بتوانند برای انرژی به مصرف برسند یا قبل از اینکه بتوانند به کربوهیدرات یا چربیها تبدیل شوند، باید ابتدا تجزیه شوند.
هضم و ذخیره سازی مواد غذایی دیگر همچون چربیها و کربوهیدراتها و ساخت بعضی استروئیدها؛
مهمترین نوع استروئید در بدن انسان کلسترول نام دارد. کبد تمام کلسترول مورد نیاز بدن را می سازد.
مقدار متوسطی آمونیاک بطور مداوم در روده بوسیله باکتریها تشکیل و سپس جذب خون می شود.
اگر به دلایلی این عمل کبد یعنی حذف آمونیاک از بدن انجام نگیرد؛ منجر به تجمع بیش از حد آمونیاک در خون می شود
که یک حالت فوق العاده سمی است. این حالت می تواند سریعا منجر به اغمای کبدی و مرگ فرد شود.

ذخیره ویتامینها از اعمال دیگر کبد است.
کبد دارای یک تمایل ذاتی شدید برای ذخیره کردن ویتامینها به ویژه ویتامینهای A,D,E,K,B12و املاح معدنی مثل آهن، فولات، مس
و سایر مواد مغذی است و از مدتها قبل بعنوان یک منبع عالی بعضی از ویتامینها برای درمان بیماران شناخته شده است.
ویتامینی که به مقدار بسیار زیاد در کبد ذخیره می شود ویتامین A است که کبد قادر است آنرا برای مدت یک تا دو سال در خود ذخیره کند.
مقادیر زیاد ویتامین D و ویتامین B12 نیز بطور طبیعی به مدت یک تا چهار ماه در کبد ذخیره می شود.
در مورد رابطه کبد با انعقاد خون هم می توان گفت که کبد تعداد زیادی از مواد مورد استفاده در روند انعقاد خون را تولید می کند.
این مواد عبارتند از: فیبرینوژن، پروترومبین، گلوبولین اکسلراتور، فاکتور VII و چند فاکتور انعقادی دیگر.

یکی از راههای عمده برای دفع کلسیم اضافه خون هم ترشح آن بداخل صفرا توسط کبد و دفع آن از طریق مدفوع است.

[pejuhesh231]

از اعمال دیگر کبد؛ ذخیره آهن است.
بغیر از آهن موجود در هموگلوبین خون، بیشترین قسمت آهن بدن معمولا به شکل فریتین در کبد ذخیره می شود.
بدین ترتیب که سلولهای کبدی محتوی مقدار زیادی پروتئین موسوم به آپوفریتین هستند که قادر به ترکیب با مقادیر کم یا زیاد آهن است.
بنابراین هنگامیکه آهن به مقادیر زیاد در مایعات بدن وجود دارد با آپوفریتین ترکیب شده و فریتین تشکیل می دهد و به این شکل در بدن ذخیره می گردد
تا زمانی که به وجود آن احتیاج پیدا شود. هنگامی که آهن در مایعات بدن به سطح پائینی می رسد، آهن از فریتین آزاد می گردد.
از طرف دیگر بخشی از هموگلوبین خون یعنی ساخت گلوبین و نهایتا تشکیل خون از اعمال کبد است.
در سه ماهه نخست بارداری تولید گلبولهای قرمز در جنین منحصرا توسط کبد صورت می گیرد.
از هفته 24 بارداری به بعد مغز استخوان این وظیفه را بعهده میگیرد.
ساخت فاکتورهای ایمنی سیستم ایمنی بدن.
زدودن بیلی روبین از خون؛ طحال مسئول انهدام گلبولهای قرمز فرسوده و پیر است.
از انهدام هموگلوبین گلبولهای قرمز ماده ای زرد رنگ بنام بیلی روبین پدید می آید. اما این بیلی روبین نامحلول در آب در کبد به بیلی روبین قابل دفع تبدیل میگردد.
تفکیک مواد مغذی از مواد زاید و در واقع سم زدایی؛
تجزیه مواد شیمیایی و یا تبدیل مواد شیمایی سمی و غیر قابل دفع به مواد غیر سمی و قابل دفع با غیر فعال کردن سموم از اعمال کبد است.
كبد تصفیه خانه و پالایشگاه بدن است. یعنی به‌عنوان یک صافی برای محافظت در برابر سیل مواد مضری که به‌ خون سرازیر می‌شوند عمل می کند.
هر چیزی كه ما می خوریم، می اشامیم، تنفس می كنیم و یا با پوستمان تماس می یابد سرانجام به كبد مان می رسد.
كبد وظیفه تصفیه آلاینده های هوا، آفت كشها، دود سیگار، مواد شیمایی، الكل، مواد مخدر و تمام داروهای مصرفی ما را بعهده دارد.

اگر كبد وجود نداشت داروها برای همیشه در بدنمان باقی می ماندند.
محیط شیمیایی بسیار فعال کبد از نظر توانائی از سمیت انداختن بسیاری از داروهای مختلف یا دفع آنها بداخل صفرا شامل پنی سیلین، آمپی سیلین، اریترومایسین، و سولفانامیدها معروفیت دارد.
همچنین به روش مشابهی؛ چندین هورمون مختلف شامل تیروکسین و کلیه هورمونهای استروئیدی از قبیل استروژن، کورتیزول، آلدوسترون
و غیره را یا دچار تغییر شکل شیمیایی و ایجاد ترکیب بی خطر می کند و یا دفع می گرداند.
یك كبد سالم قادر است صد در صد باكتریها و سموم را پیش از آنكه به جریان عمومی خون بدن راه یابند، از بدن دفع كند.
نقش حرارتی از دیگر نقشهای کبد است. گرماي کبد به علت سوخت و ساز مواد غذایی و تولید خون در کبد است.
گرماي کبدي سبب گرماي کلي بدن مي شود.

[pejuhesh231]

علل جرم گرفتن کبد
افزايش مصرف فست فودها و غذاهای بازار، همچنین غذاهاي چرب و مسخ شده، آلودگی های محیط، و عدم فعاليت مناسب يا گسترش زندگي ماشيني؛
بيماري‌هاي مختلفي را برای انسان به همراه آورده است.
درگيري کبدي، از جمله بیماریهای یاد شده و مضرات سبک غلط زندگی همچون؛ مصرف مواد غذايي نامناسب و زندگی ماشینی است.
یکی از اقسام سوء مزاج، تجمع چربی زیاد در بدن می باشد. این چربی در همه اعضاء و احشاء بدن به یک نسبت تجمع نمی یابند
و گاه در بعضی نقاط بدن مانند کبد، قلب، شکم، باسن و پاها بیشتر و در برخی نقاط بدن کمتر جمع می شوند.
غالبا این چربی با سودا و مواد لزج بلغمی آمیخته و توام می گردد و منجر به انسدادهای اعضای رئیسه (کبد، قلب، مغز) در بدن می گردد.

علاوه بر افزايش چربي در بافت كبد كه بر روي فعاليت طبيعي كبد تاثير مي گذارد، عوامل ديگري نيز بر عملكرد طبيعي سلول هاي كبدي تاثيرگذارند،
از آن جمله:
نقایص مادرزادی: گاها در کودکی خلقتا نقایصی بصورت عدم نمو یا نمو بیش از حد در ارگانهایی از بدن بوجود می آید
که در عملکرد آن ارگان یا سلامت کل بدن تاثیر سوء می گذارد. مثلا برخی نوزادان با کبد کوچکتر از حد طبیعی بدنیا می آیند.
قدما کوتاهی انگشتان را نشانه کوچکی کبد ذکر کرده اند. به نسبت حجم، میزان توان و کارایی کبد هم کمتر می گردد.
دارندگان چنین کبدی بعد از صرف غذا کمی احساس سنگینی در کبد می نمایند.
این افراد باید از غذاهای مناسب استفاده کرده و کمتر غذا بخورند تا امکان گوارش غذا فراهم شود.
همچنین باید غذا را به دفعات زیاد و به خوبی بجوند تا کمکی به هضم نموده باشند.
گرچه به طور کل و حتی در افراد سالم با کبد طبیعی هم بلعيدن غذا و نجویدن آن، براي كبد اثرات بسیار بدي دارد و باعث بيماريهاي فراوانی در بدن مي شود.
پس در موقع خوردن غذا نباید عجله کرد و باید اجازه داد كه غذا به راحتي با بزاق دهان تركيب شود که این عملی نیست مگر با جویدن زیاد غذا.
بیماریهای زمینه ایی: برخی بیماریها با تغییرات بیوشیمیایی، فیزیولوژیکی و پاتولوژیکی کبد در ارتباط هستند. مثلا دیابت (مرض قند) که با ایجاد عوارض عروقی علاوه بر تاثیر بر عروق محیطی مثل عروق پا، چشم و کلیه ها؛ بر عملكرد طبيعي سلول هاي كبدي نیز تاثير می گذارند.
بیماری دیابت و عوارض آن از قبیل؛ افزایش قند خون، افزایش وزن، افزایش میزان کلسترول بدن می تواند خطر ابتلاء به عوارض و بیماریهای کبدی را تا چندین برابر افزایش دهد.

عفونتها: بیماریهای عفونی مثل انواع هپاتیتها ((A – B – C – D یا منونوکلئوز عفونی (که یک بیماری عفونی ویروسی – ویروس ابشتین بار – مسری است که دستگاه تنفس، دستگاه لنفاوی و کبد را درگیر می کند و در کبد باعث بزرگی کبد و یرقان می شود.
همچنین بعضی اوقات تب های منظم و نا منظم و گاه پیوسته ناشی از دخول میکروب در خون بروز می کند که این میکروبها گاه در کبد رفته
موجب عوارض کبدی مانند ورم و احتقان کبد و نیز حبس صفرا می گردد و همین احتباس صفرا زمینه ساز تشکیل جرم و سنگ در کبد می گردد.

اضطراب و فشار عصبی: بسیاری از خستگی های کبدی به مسائل عصبی و یا بیشتر به مشکلات روانی – جسمی نسبت داده شده است.

به طور کلی در اکثر موارد نوعی ارتباط بین فشار عصبی و ناراحتی های کبدی می توان یافت؛ گرچه ریشه های ناراحتی های کبدی تنها روانی – عصبی
داروهای شیمیایی: اکثر داروها بصورت گسترده ایی در کبد متابولیزه و عمدتا از طریق کلیه یا کبد دفع می گردند، به همین خاطر فرد در معرض مسمومیت کبدی قرار می گیرد
خصوصا در افراد با تغذیه نامناسب یا مصرف الکل یا سابقه مصرف طولانی دارو.

از بین داروهای شیمیایی؛ مسکنها خصوصا استامینوفن، آميودارون (داروي قلبي)، كورتون، استروژن هاي صنعتي، مخدرها
و بعضي از داروهاي كنترل سرطان فرد را بیشتر در معرض خطر ابتلا به عوارض کبدی قرار می دهد.

پس لازم است از عوارض داروهایی که مصرف می‌کنید حتما مطلع شوید. همانگونه که گفته شد؛ برخی داروها مثل استامینوفن اگر به طور صحیح استفاده نشوند سطح سموم موجود در کبد را افزایش می‌دهند. به گفته کارشناسان کلینیک کلیولند، مصرف بیش از حد استامینوفن مهم‌ترین عامل نارسایی شدید کبدی است.
کلینیک کلیولند (به انگلیسی: Cleveland Clinic) تاسیس ۱۹۲۱، واقع در مرکز شهر کلیولند در ایالت اوهایو نام یک مرکز درمانی مشهور آمریکایی است.


[pejuhesh231]

اعمال جراحي: كه مسير معده يا روده و يا هر دو را كوچك مي نمايند.
استفاده طولاني مدت از لوله هاي روده اي براي تغذيه كه معمولا پس از عمل جراحي استفاده مي شوند.
ابتلا به نزله از شرایط ضروری تشکیل سنگ می باشد.
نزله به معنای ورم حاد یا مزمن مخاط است که با دفع خلط همراه باشد. این خلط بوسیله غدد مخاطی ترشح می شود و دارای مواد سمی دفع شده از بدن می باشد.
هنگامی که علل ایجاد کننده نزله رفع نشود؛ این ناراحتی از یک منطقه به منطقه دیگر از مخاط گسترش می یابد:
معده، روده ها، دهان، کبد، گوشها، چشمها، ریه، دستگاه تناسلی. نزله عموما به کبد و لوزالمعده هم سرایت نموده
و ترشحات این اعضاء را نیز به شدت دچار اشکال می سازد. در ادامه بر اثر عادتی که بیمار در پرخوری داشته،
مواد معدنی بیش از حدی جذب شده و مصرف مواد غذایی قابل دفع بسیار کم بوده و در نتیجه در پیشرفت بیماری تسریع شده است.

همچنین از عوامل دیگر می توان از مصرف بیش از حد مواد نشاسته ای، قندها، چربیها
و یکسری مواد ناسالم دیگر (من جمله مشروبات الکلی) نام برد که کار بیش از حدی را به کبد تحمیل نموده و آنرا تنبل می سازد.
در این حالت کبد ابتدا به علت وجود مقدار بیش از حد مواد مغذی، دچار پرخونی می شود که همین مسئله تغذیه این عضو را مختل نموده و حالت عصبیت ایجاد می کند.
نگهداری مواد دفعی در ادامه این روند، مسئله مهم بعدی است که منجر به عدم پاکسازی طبیعی کبد و کیسه صفرا در اثر غلیظ شدن مواد موجود در آنها
و نهایتا تشکیل جرم در کبد و انسداد هر مجرا و حفره ایی از بدن خواهد شد. این حالت نقطه آغاز پیدایش سنگ در کبد و کیسه صفراست.

سموم و آفت کشها و مواد شیمیایی: باقيمانده مواد شيميايي(مثل سموم کشاورزي) که در توليد فرآورده هاي گياهي و حيواني به کار مي روند،
مخاطراتي براي سلامتي انسان دارند. مثلا: نيترات و نيتريت ها پس از خورده شدن در معده انسان توليد نيتروز آمين مي کنند که باعث ايجاد سرطان کبد و مثانه مي شوند.
هر چه عوامل خطر در فرد بیش‌تر باشد احتمال ابتلا به مشکلات کبدی بیش‌تر خواهد بود. از سموم استنشاقی پرهیز کنید.
چرا که گرچه کبد مواد سمی را از بدن خارج می‌کند ولی تماس زیاد با این مواد می‌تواند فعالیت کبد را مختل کرده و کاهش دهد.
برای حفاظت از کبد از قرار دادن آفت‌کش‌ها و سایر مواد شیمیایی سمی به طور مستقیم روی پوست جدا خودداری کنید.

فلزات سنگین: آبیاری مزارع اگر از طریق فاضلاب های تصفیه نشده صنعتی کارخانجات انجام گیرد یا این که سبزیجات در مکان های نزدیک به شهرها و اتوبان های پرتردد پرورش یابند به احتمال زیاد آلوده به فلزات سنگین می شوند. این فلزات، بسیار سمی بوده و می توانند سیستم عضلانی، عصبی، اسکلتی و حتی کبد و کلیه را درگیر کنند. سمی ترین این فلزات؛ سرب، کادمیوم، جیوه و آرسنیک هستند که حتی ورود مقادیر کم آن به بدن در طولانی مدت می تواند منجر به بروز عوارضی که نام برده شد و سایر عوارض گردد.

آفلاتوکسین ها: انسان بوسیله مصرف غذاهای آلوده به قارچهای بیماریزا در معرض خطرات ناشی از سم آنها قرار می گیرد.
در سال 1988، آژانس بین المللی تحقیق بر روی سرطان، آفلاتوکسین B1 را که یکی از شایعترین سموم تولید شده توسط قارچ آسپرژیلوس است را در لیست عوامل سرطان زای انسان خصوصا از عوامل ایجاد سرطان کبد قرار داد.
استفراغ، درد ناحیه شکم، ادم ریوی، لرزش عضلانی، ادم مغز و درگیری اندامهائی نظیر کبد و ضایعات حاد کبدی، کلیوی و قلبی از عوارض محرز ضررهای ناشی از مصرف آفلاتوکسینها در انسان است.
آفلاتوکسین ها روي بادام زمینی، ذرت و ساير حبوبات و آجیلالات و دانه‌‌‌ها، خصوصا که به شکل صحیح خشک و انبار و نگهداری نشوند تشکیل می‌‌‌شود.[rimg]
[/rimg]
در بخش‌‌‌هایی از آسیا و آفریقا سطح آفلاتوکسین زیاد است. در ايران بايد اقدامات ايمني براي محدود كردن افلاتوكسين در مواد غذايي مصرفي انجام شود.

گاهی مشکلات کبدی در افرادی رخ می دهد که مبتلا به نوعی از بیماری که منجر به ذخیره بیش از حد آهن در کبد یا ساير اندام‌‌‌ها هستند می‌‌‌شود.
مزاج داغ و سوزان کبد و یا دارا بودن مزاج بلغم: علل مزاجی و بدی مزاج، باعث نقص در ترشحات غددی بویژه کبد، لوزالمعده و اثنی عشر همچنین نقص در وظایف غدد درونی مثل تیروئید و تخمدان می گردد و همین عوامل بطور مستقیم و غیر مستقیم سبب یبوست می شود
و میدانیم که یبوست زمینه ساز انسداد و جرم گرفتن کبد و ایجاد سنگ در آن است.
تغيير در روند توليد چربي در بافت كبد و نحوه عملكرد كبد در برابر چربي هايي كه از روده به كبد منتقل مي شوند.


رژیم غذایی نامناسب گاها انسان ترجیح می دهد بمیرد اما از عادات غلطش دست بر ندارد.
این عادات غلط باعث مشکلات و بیماریهای زیادی برای انسان می گردد.
مثلا غذاهای غلیظ و سنگین و رطوبتی و دارای طبع سرد یا نوشیدنی های سرد و تگری که همه منجر به افزایش بلغم در بدن
و افزایش غلظت ترشحات بدن و سستی بدن و انسداد در مجاری و عروق بدن می گردد.
از جمله این بیماریها که عمدتا ناشی از همین عادات ناصحیح است می توان از اختلالات کبدی من جمله تشکیل جرم و سنگ در کبد نام برد.



[pejuhesh231]

پرخوری و پرخوابی که هر دو باعث افزایش ترشحات غلیظ و سرد و مرطوب بدن می گردد
و زمینه تنگی و انسداد مجاری و عروق و یا ایجاد سنگ را در بدن فراهم می آورد.


ابتلا به یبوست خصوصا یبوستهای مزمن: بیماریهای کبدی در ایران، بواسطه آب و هوای خاص، محیط و عدم رعایت بهداشت
و نیز وجود بیماریهای عفونی، نوبه، سوء مزاج ارثی و اکتسابی در پی سبک غلط زندگی و علل دیگر زیاد است ولی می توان گفت که سبب عمده آن در حقیقت یبوست است.
البته عکس آن نیز صادق است. یعنی چنانچه کبد علیل شود موجب اختلال در سیستم گوارش و ایجاد یبوست می گردد.
از این روست که در عوارض کبدی، رفع مشکل روده و لینت مزاج در درجه اول درمان قرار دارد.
یبوست، اسهال و یا هر گونه اختلال در عملکرد روده ها کل بدن من جمله کبد را تحت تاثیر قرار می دهد.
برخی اشخاص بواسطه عادتی ناپسند در نحوه غذا خوردن که شاید آنرا از زمان کودکی دارند؛
مثلا بی نظمی در ساعات تغذیه، اندک اندک و نامرتب و خُرد خُرد و به دفعات متعدد غذا می خورند. به همین دلیل در دفع مدفوع اختلال بوجود می آید.
بعضی افراد غالبا از مواد خوراکی استفاده می کنند که فیبرشان کم و ناکافی است یا اینکه کلا مواد فیبری و سلولزی ندارد و نمی تواند موجب تحریک و تخلیه روده ها گردد.
علل مزاجی و بدی مزاج، باعث نقص در ترشحات غددی بویژه کبد و لوزالمعده، همچنین نقص در وظایف غدد درونی مثل تیروئید و تخمدان می گردد و همین عوامل بطور مستقیم و غیر مستقیم سبب یبوست می شود.
بیماریهای عمومی نظیر بیماریهای قلبی، علل کلیوی، دیابت، نقرس، کاهش صفرا، چسبندگی ها و ورم معده باعث ایجاد یبوست می گردد.
تومورها یا وجود کِرم در دستگاه گوارش موانعی را در مسیر روده ها ایجاد می کنند. شرایط خاص مثل بارداری نیز از جمله عوامل ایجاد کننده یبوست هستند.
یکی دیگر از علل یبوست، تنبلی و اهمال در رفتن به توالت و عدم دفع به موقع مدفوع در زمان کودکی می باشد.
تکرار این عمل رفته رفته باعث کندی حساسیت راست روده می گردد. در نتیجه مدفوع بدون ایجاد حس تخلیه در فرد، تجمع پیدا کرده و مواد سمیش مجددا جذب بدن می گردد. همچنین بدلیل ماندن بیش از حد در روده ها خشک و سفت می شود.
چاقی: ارتباط بین چاقی و مشکلات کبدی یک ارتباط دوطرفه است یعنی می توان گفت که: چاقی یکی از اقسام و اشکال بیماریهای سوء مزاجی است که از ناتوانی کبد و غدد درونی بدن همچون هیپوفیز و تیروئید و ... پدیدار می گردد که موجب سستی و کندی در اعمال شیمیایی بدن می شود.
از این رو پاره ایی از مواد غذایی ناقص و نیمه سوز در بدن ایجاد می گردد که هنوز بدرستی مستحیل نشده و قابلیت جذب در سلولهای بدن را ندارند.
همین مواد مستحیل نشده تولید بیماریهای گوناگون همانند انواع سنگها در ارگانهای مختلف بدن مثل کبد، کلیه، کیسه صفرا می کنند
یا عوارض قلبی، ریوی، عصبی و جلدی و ..... را می نمایند.


چاقی ایجاد بیماریهای مختلفی مانند تصلب شرایین، فشار خون، عوارض قلبی، ریوی و کبدی می نماید و گاه سبب سکته می گردد.
دکتر رنه پزشک فرانسوی مدت بیست سال به تحقیقات در زمینه علت بروز و درمان چاقی پرداخت.
او می نویسد: علت بروز بیماری چاقی از اختلال در دستگاه گوارش و مسمومیت به ویژه در کبد، کلیه ها و روده هاست.
امروزه متاسفانه بيماري کبد چرب که نسبتاً شايع شده است، با وزن بيمار ارتباطي مستقيم دارد و با توجه به افزايش چاقي در جوامع مختلف (از جمله ايران) نيز رو به افزايش است.

[pejuhesh231]

چگونگی جرم گرفتن کبد
منشاء همه بیماریهایی که در بدن ما بوجود می آید نتیجه غذایی است که می خوریم.
هرگاه در اثر عاملی؛ مثلا مصرف زیاد یا نامناسب مواد غذایی، این غذاها وارد معده شوند، معده غذا را بصورت نپخته و نضج نیافته و نیمه هضم، به کبد می فرستد.
ضمن اینکه غذای جذب نشده ایی هم که قبلا از طریق معده به کبد فرستاده شده هنوز در آن وجود دارد.
کبد نیز که برای جذب کامل اینهمه مواد غذایی هضم نیافته و گاها سمی، به اندازه کافی قوی نیست، مقداری از این غذاها را به صورت تصفیه نشده به وریدها می فرستد
و مقداری هم در معده و روده ها و کبد می مانند و به مرور زمان زیاد می شوند.
پس می توان گفت که بیشتر مواقع بدن نمی تواند تمام مواد زائد جذب نشده را که از پرخوری یا خوردن غذاهای نامناسب که دارای مواد مضری هم هستند
یا از مواد شیمیایی بدست آمده اند و طراحی بدن برای هضم آنها مناسب نیست از بدن خارج سازد.
هر ماده مرکب مرطوب که نضج نیافته و جذب نشده باشد دستخوش فساد می شود.

چنین گندیدگی ای ممکن است در هر عضو یا قسمتی از بدن رخ دهد و باعث بیماری در آن قسمت شود.
خصوصا ارگانهای اصلی بدن که با حجم بیشتری از این مواد زائد و سمومات در تماسند من جمله کبد.
پس از صرف غذا، همیشه کبد مملو از مواد غذایی قابل جذب و همچنین غیر قابل جذب است.
در این حالت تمام عروق پر و مملو می شوند که چندین ساعت طول می کشد.
یعنی مدت زمانی که بدن در طول آن، مواد غذایی هضم شده را جذب نموده و به کار می گیرد.
هنگامی که این انباشتگی در عروق به حالت بیش از حدی برسد، نوعی سنگینی و کرختی در منطقه کبد احساس می شود.
در این شرایط کبد می تواند به مقدار زیادی زیر دنده ها بزرگ شود که در این حالت به آن کبد منبسط شده می گویند.

از طرف دیگر مصرف بیش از حد مواد نشاسته ایی، قند، چربیها و دیگر مواد غذایی غلیظ و مضر ایجاد پرخونی در کبد می کند
که پر خونی پس از سالها باعث سفت و سخت شدن بافت کبد و عدم کارایی آن می گردد.
در اقوام مختلفی که اعضاء خانواده گرایشی به پرخوری دارند، ناراحتی های کبدی و انسداد کبد ایجاد می شود.
در چنین شرایطی چندین نسل متوالی به صورتی زندگی می کنند که انسدادهای کبدی در آنها ایجاد می شود
و اینگونه ناراحتی ها به شکل دائمی درآمده به صورتی که از نسلی به نسل دیگر منتقل می گردد.

[pejuhesh231]

عوارض و علائم جرم گرفتن کبد
با نگرش طب کهن؛ بالاترین عوارض شایع امروزی (انواع سرطانها، بیماریهای قلب و عروق، و مغز) جامعه ما به انسدادهای اعضای رئیسه بدن (کبد، قلب، مغز) در بدن مرتبط است. این در حالیست که با نگرش طب رایج هم؛ بیشترین ابتلائات و عوارض جسمی و مرگ و میرهای بشر امروز (بعد از عوارض جانبی درمان با طب تجاری) در چند دسته بیماری خلاصه می شود: بیماریهای قلب و عروق و مغز و اعصاب و انواع سکته ها و سرطانها و اختلالات کبدی و کلیوی و چاقی است.
علت مشترک همه اینها هم انسداد مجاری و عروق مربوطه آنست.
این موضوع اهمیت بکار بردن روشهایی که بازکننده انواع گرفتگی های مجاری و عروق و کانالهای کبد و صفراست را نشان می دهد.

بطور خلاصه می توان گفت؛ همه عوامل و علل و اسباب و مراحل جرم گرفتن اکثر ارگانهای بدن در چند نکته خلاصه می شود:
افزایش بلغم
غلظت و لزوجت یافتن اخلاط
تخلیه ناقص و ناکافی مواد دفعی و تجمع و تعفن آنها در اعضاء بدن
هرگاه این عوامل منجر شود به تشکیل جرم در کبد، با توجه به تعداد سنگهای ایجاد شده و مکان تشکیل آنها و مدت زمان حضور این اجرام در کبد و مشکلات زمینه ایی دیگر،می تواند از بی علامتی تا یکی یا چندتا از این علائم را، همچون: درد، ورم، احساس سنگینی در محل کبد، تب، تشنگی، استفراغ، زردی مخاطها مثل چشم و یا پوست، طعم خاص دهان، حساسیت نسبت به لمس محل کبد، اسهال یا یبوست، بوی بد ادرار، تغییر رنگ ادرار، کاهش تولید خون در بدن و ایجاد کم خونی، مدفوع چرب، احساس سیری کاذب، زبان باردار، ادم سرتاسری بدن یا همان ورم خصوصا در ناحیه شکم (آسیت) و پاها، خارش کل بدن، تعریق، در فرد ایجاد کند.


بطور کلی می توان گفت علت بیماریهای زیر می تواند بطور مستقیم یا غیر مستقیم ناشی از انسداد عروق و مجاری کبد باشد:
سردردهای مداوم، اضافه وزن، فقدان انرژی، پیری زودرس و نابهنگام، بسته شدن رگهای خونی، نفخ در روده کوچک، یبوست، مشکلات تنفسی، حافظه ضعیف و عدم توانایی در تمرکز کردن، درد مفاصل، بیماریهای جدی مانند ناراحتی های قلبی، سرطان، اِم اِس، دیابت و آلزایمر، تمایل افراطی نسبت به غذا، اسهال، فتق، نفخ شکم، بواسیر، مشکلات تنفسی، هپاتیت و سایر امراض عفونی، کلسترول بالا، ورم لوزالمعده، بیماریهای قلبی، اختلالات مغزی، زخم های اثنی عشر، تهوع، عصبیت، افسردگی، ضعف جنسی و مشکلات دستگاه تناسلی، مشکلات مجاری ادراری، بیماریهای غده پروستات، ناهماهنگی های هورمونی، دردهای جسمی یا عصبی قبل از عادات ماهیانه و نشانه های قاعدگی و عادات ماهیانه نامنظم در زنان ، مشکلات بینایی، چشمهای پف کرده، تمامی اختلالات پوستی، لکه های قهوه ایی رنگ روی پوست به خصوص در ناحیه پشت دست و در صورت،

درد شدید در ناحیه شانه ها و پشت، گردن و شانه های سفت و دردناک، حلقه سیاه زیر چشم، لایه سفید روی زبان، انحنا و پیچش روده، نقرس، آسم، دردهای میگرنی، مشکلات لثه و دندان، زردی در چشم و پوست، سیاتیک، بی حسی و بی حرکتی در پاها، بیماریهای مفاصل، پوکی استخوان، چاقی مفرط، خستگی بیش از حد، بیماریهای کلیوی، سرطان، سکته قلبی، سردی دست و پا، احساس داغی مفرط و تعریق در قسمت بالای بدن، موی چرب، مشکلات گوارشی و ....


با وجودی که کبد از مقاومت و قدرت ترمیم خوبی برخوردار است، اما کبد فنا ناپذیر نیست.
بلکه سبک غلط زندگی بشر امروز؛ مثل تغذیه های ناصحیح، سمومی مانند برخی داروها، مصرف الکل، ویروسهایی همچون هپاتیت B و C و سایر عوامل مضر پیرامون ما؛ می توانند آسیب دائمی به کبد وارد سازند. بیماری‌های کبد، جزو شایعترین بیماری‌های داخلی است به طوری که تنها در آمریکا، 25 میلیون نفر مبتلا به این بیماری‌ها هستند
در حالیکه با شرکت در گامهای سلامت؛ خاصتا گام هشتم، و رعایت اصول تغذیه ای مطرح شده در اردوهای سلامت؛
فرد می تواند به حفظ سلامتی و پیشگیری از بیماریهای جسم و روح خود، کمک قابل توجهی نماید.

در اینجا به چند بیماری شایع کبد اشاره می کنیم.

[pejuhesh231]

بیماریهای شایع کبد
1- کبد چرب: به تجمع و رسوب سلولهای چربی در کبد اطلاق میگردد.
کبد چرب در افراد چاق و دیابتی بیشتر مشاهده میگردد. همچنین می تواند در رابطه با مصرف الکل باشد يا بدون مصرف الکل و يا در حضور ميزان بسيار جزيي از الکل ايجاد ‌شود. رسوب چربي در کبد از نظر شکل ذرات چربي و از نظر اهميت باليني و اختلال عملکردی ایجاد شده، به دو نوع تقسيم مي‌ شود.
در یک نوع آن؛ ذرات درشت چربي در سلول‌هاي کبد رسوب می کند که به جابجا شدن ارگان‌هاي داخل سلولي منجر مي ‌شود، اما فعاليت‌ آنها را مختل نمي ‌سازد.
اين عارضه در حال حاضر نسبتاً شايع بوده و روز به روز ارزش بيشتري در بيماران مزمن کبدي (که علت خاصي براي بيماري شان یافت نمي ‌شود) پيدا مي ‌کند.
احتمال پيدايش کبد چرب غيرالکلي با وزن بيمار ارتباط مستقيم دارد و با توجه به افزايش چاقي در جوامع مختلف از جمله ايران، شيوع اين عارضه نيز رو به افزايش است.
اين عارضه در کساني که عوامل خطر پيدايش کبد چرب را دارند، مثل مصرف کنندگان فست فود‌ها به ویژه سوسیس و کالباس، افراد چاق، مبتلايان به ديابت و چربي خون بالا و افراد بي ‌تحرک احتمال بروز بالاتری دارد. مصرف بعضي داروها نيز مي ‌تواند باعث رسوب چربي در کبد گردد.

در اين زمينه مي ‌توان به مصرف داروهای ضد تشنج، آنتی بیوتیک‌ها، استامینوفن، کورتون‌ها و استروئيدها، ويتامينA، متوتروکسات، آسپيرين، آميودارون و استروژن سنتتيک اشاره نمود. همچنين کاهش سريع وزن در کساني که قبلاً به چاقي مبتلا بوده‌‌‌اند، مي‌ تواند اين عارضه را در پي داشته باشد. در کساني که سوء تغذيه ي پروتئيني دارند يا به سبب چاقي مفرط، جراحي‌هاي پيوند روده‌اي انجام داده‌اند نيز کبد چرب ديده مي ‌شود. به دنبال تغذيه ي وريدي طولاني مدت نيز اين عارضه بروز مي ‌کند.
در زمينه ي بعضي بيماري‌هاي مزمن از جمله: کوليت زخمي نيز کبد چرب گزارش شده است. در مواردي نيز هيچ علت يا بيماري زمينه ‌‌اي براي کبد چرب پيدا نمي‌ شود. بنابراين در کسي که داراي آنزيم‌هاي کبدي (ALT), (AST) افزايش يافته در آزمايش مي ‌باشد و هيچ علتي براي آن پيدا نمي‌ شود، بايد به فکر کبد چرب بود.
قابل ذکر است بيماري کبد چرب در هر سني ديده مي ‌شود، اما بيشترين شيوع آن بين 60- 40 سالگي است. همچنين کبد چرب غيرالکلي همراه با التهاب در نسج کبد در خانم‌ها شايع‌تر است.

کبد چرب ساده معمولا به شکل اتفاقی کشف می‌شود و 70 تا 80 درصد بیماران مبتلا به آن نشانه‌ای ندارند و برای بیماری‌های دیگر به پزشک مراجعه می‌کنند و پزشک بر حسب اتفاق متوجه کبد چرب آنها می‌شود، اما گاهی احتمال دارد بیمار علاوه بر احساس خستگی، دردهایی در ناحیه کبد نیز داشته باشد.
روند رو به رشد بیماری‌های غیرواگیر در کشور به گونه ایست که 80 درصد مرگ و میر در کشور ناشی از بیماری‌های غیرعفونی است به عنوان مثال طبق مطالعه‌ای که انجام شده 70 درصد مردم ایران اضافه وزن دارند و 20 درصد این افراد چاق هستند که چاقی هم زمینه‌ساز ابتلا به کبد چرب و خطر زودرس سکته‌های مغزی و قلبی است. مصرف بیش از اندازه غذا نسبت به نیاز بدن دلیل اصلی چاقی مردم است بطوری که 20 درصد مردم بیشتر از نیاز خود غذا می‌خورند و هر وقت انرژی دریافتی بیش از انرژی مصرفی باشد نتیجه آن جمع شدن چربی در بدن و ابتلا به کبد چرب است و در این میان نان، برنج، مواد نشاسته‌ای، شیرینی و چربی بیشترین نقش را ایفا می‌کند.

کبد چرب امروزه یکی از بیماری‌های شایع کبدی در ایران است و در افرادی که دچار چاقی به ویژه چاقی شکمی هستند بیشتر دیده می‌شود. بطوری که 70 درصد کبد چرب مربوط به افراد چاق است. البته نباید فراموش کرد که خطر کبد چرب در افرادی که فقط شکم دارند بیشتر از افرادی است که تمام بدن آنها چاق است


در حال حاضر کبد 30 درصد مردم ایران چرب است و کبد چرب از نظر شیوع جای هپاتیت B را گرفته است در حالیکه در گذشته هپاتیت B مهمترین نوع بیماری کبدی بود. کبد چرب مانند بمب ساعتی است که علامتی ندارد و آرام آرام پیشرفت می‌کند و در نهایت به سیروز کبدی (کبد خشک) منجر می‌شود و یک مرتبه فرد متوجه می‌شود که شکمش آب می‌آورد و ورم می‌کند که ممکن است در نهایت نیاز به پیوند کبد داشته باشد و خطر سرطان کبد نیز در این افراد نسبت به بقیه بیشتر است.

از طرف دیگر بین مشکلات روده و کبد ارتباط تنگاتنگی وجود دارد به طوری که افرادی که کبد چرب دارند به مرور سد دفاعی دیواره روده آنها از بین می‌رود و بسیاری از مواد نظیر آندوتوکسین و مواد التهابی دیگر وارد بدن می‌شود که در نهایت روی کبد اثر می‌گذارد. حتی امروزه معتقدند نوع میکروبهایی که در روده افراد چاق وجود دارد با افراد لاغر کاملاً متفاوت است.
فرهنگ غلط جامعه نسبت به تمایل والدین برای چاق شدن فرزندانشان در دوران کودکی باعث افزایش درصد کودکان چاق شده و این یک خطر جدی برای آنهاست. چرا که کودکانی که از ابتدا چاق هستند در بزرگسالی بیشتر در معرض کبد چرب هستند و درمانشان هم سخت‌تر است.


در تحقیقاتی در خصوص مشکلات افراد چاق، این نتایج حاصل شد: افراد چاق بیشتر دچار مشکلات گوارشی می‌شوند و درصدی از آنها بیشتر در معرض دیابت، سنگ های صفراوی، تورم لوزالمعده و کاهش ایمنی بدن هستند و این فرهنگ باید در جامعه جا بیفتد که چاقی علاوه بر سایر مشکلات می‌تواند عامل از بین برنده کبد باشد.
افرادی که دچار کبد چرب هستند فقط به دلیل بیماری کبدی از بین نمی‌روند بلکه بیشتر دچار سکته قلبی و مغزی می‌شوند و سکته زودرس در کمین آنهایی است که کبد چرب دارند بطوری که کبد چرب 10 سال از عمر مفید افراد می کاهد یعنی اگر قرار است فرد در سن 60 سالگی سکته کند این امر در 50 سالگی اتفاق می‌افتد.



چرا که در این اشخاص؛ پلاک‌های مربوط به تصلب شرایین در عروق کاروتید (عروق گردنی که خون را به مغز می‌رسانند) در آینده منجر به بسته شدن رگ می‌شود و بیشتر در معرض سکته‌های مغزی قرار می‌گیرند.
کبد چرب فشار خون، قند و چربی بالا را در پی دارد. کم تحرکی و زندگی مادی از عواملی است که در ایجاد کبد چرب بسیار دخیل‌ هستند. تلویزیون به عنوان منبع اصلی سرگرمی برای قشر جوان سبب شده تا فرد بدون اینکه تحرک داشته باشد پای تلویزیون بنشیند و هر چیزی را بدون توجه بخورد در صورتی که ورزش و کاهش وزن می‌تواند بهترین راه‌ حل برای درمان این بیماری باشد.

کبد چرب در سه مرحله پیشرفت می‌کند افزودند: در مرحله اول چربی دور کبد جمع می‌شود و در صورت رعایت نشدن به التهاب کبدی منجر می‌شود و اگر این مرحله هم جدی گرفته نشود به سیروز کبدی می‌انجامد و مطالعات نشان داده 20 درصد افرادی که دچار التهاب کبدی می‌شوند به سیروز کبدی هم مبتلا می‌شوند. و این هشداری است برای جامعه به ویژه افرادی که دارای دیابت، فشار خون بالا، چربی خون هستند.
نزدیک به پنج درصد افرادی که مبتلا به کبد چرب هستند، در معرض پیشرفت بیماری و نارسایی کبدی قرار دارند. مهم‌ترین اقدام برای پیشگیری از نارسایی کبدی، انتخاب شیوه‌های سالم زندگی، تغذیه صحیح و ورزش است.
کبد چرب علائم خاصی ندارد، تنها موردی که از روی آن می‌توان به کبد چرب پی برد، بزرگ شدن شکم فرد است و این مشکل تنها با سونوگرافی و اندازه گیری سطح آنزیم‌های کبد، قابل تشخیص است.
مهم‌ترین علت بالا بودن آنزیم کبد در بدن، کبد چرب است. از زمانی که کبد فرد چرب می‌شود، تا زمانی که او را به نارسایی کبدی دچار می‌کند، 30 سال طول می‌کشد و این در صورتی است که فرد در این سال‌ها بر اثر سکته قلبی و مغزی فوت نکند.

از آنجا که بیماری کبدچرب از جمله بیماری‌های خاموش و بی نشانه است، پیشگیری از ابتلا به آن از جمله اولویت‌ها قرار می‌گیرد، زیرا این بیماری معمولا زمانی خود را نمایان می‌کند که ذرات چربی بخش زیادی از سلول‌های کبدی را به خود درگیر کرده‌اند. کبد چرب پس از درگیر کردن کبد با علائمی مانند ضعف، خستگی و احساس سنگینی و فشار در ناحیه فوقانی و راست شکم بروز می‌کند.
در اینجا به افراد دارای کبد چرب توصیه می کنیم که از مصرف این غذاها جدا پرهیز کنند: از مصرف غذاهایی مانند غذاهای فریز شده و یخ زده، ترشیجات، لبنیات خاصتا از نوع فراوری شده و پرچرب، سس، نمك زیاد، انواع شیرینی‌های صنعتی، پیتزا و غذاهای بازار و فست فودها، انواع سرخ‌ كردنی ها مانند سیر داغ، پیاز داغ، چیپس، پفک، غذاهای چرب و نوشابه های گازدار پرهیز كنید. مصرف بی‌رویه و بی قاعده ویتامین A نیز می‌تواند یک عامل محرک برای ابتلا به بیماری کبد چرب باشد که در نهایت فرد را با خطر رسوب چربی در بافت‌های کبد و اختلال در عملکرد این عضو رو به رو می کند.

در طیف متنوعی از غذاها و نوشیدنی های صنعتی، حتی در آنهایی که تحت عنوان (غذاهای بدون قند) یا (غذاهای رژیمی) عرضه می شوند، همچنین نوشیدنی های شیرین و نوشابه ها ، ژله ها، برخی نان های شیرمال و شیرینی جات، آبمیوه، دسرهای یخ زده، آدامس ها، فراورده های نانوایی، سس ها، غلات صبحانه، شیرین کننده های مصنوعی بکار برده می شود.
شیرین کننده های مصنوعی جزو موارد مضر برای بدن و خاصتا کبد هستند و باید از خوردن آنها پرهیز شود که عبارتند از:
ساخارین، اسپارتام، نئوتام، سوکرالوز، آسه سولفام، و سیکلامات که همه انواعی از ترکیبات شیمیایی هستند. شیرینی بعضی از این شیرین کننده های مصنوعی، ۲۰۰ برابر، بعضی 600 برابر، و بعضی حتی 7000 تا 13000 برابر شکر است. این شیرین کننده های مصنوعی، بجز مواد خوراکی قید شده، در صنایع غذایی – دارویی (کنسرو, سس، شربت، انواع نوشیدنی ها، کیک، دسر، بستنی)، در محصولات آرایشی (ویتامین ها، مکملها و....) بکار می روند و همیشه بحث هایی در زمینه خطر شیرین کننده های مصنوعی وجود داشته است؛ مثلا مصرف برخی انواع آن در یک کشور مجاز شمرده می شود، در حالی که توسط دولتی دیگر منع می گردد. برای مثال آزمایش های حیوانی نشان داد، مصرف ساخارین و سیکلامات با سرطان ارتباط دارد، لذا بر روی بی خطر بودن طولانی مدت این دو توافق بین المللی خیلی کمی وجود دارد.
شیرین کننده های طبیعی که می تواند بعنوان جایگزین استفاده کرد عبارتند از: مالت جو (شیرین ‏کننده‏ ای سنگین و تیره رنگ است که از جو به دست می ‏آید. طعم مالتی داشته و به صورت پودر یا مایع عرضه می ‏شود. این ماده به عنوان تنظیم ‏کننده وضعیت روده استفاده می شود)، عصاره میوه ها، شربت برنج (شیرین‏ کننده ‏ای طبیعی با طعمی ملایم است که از برنج قهوه ‏ای تهیه می‏ شود)، عسل ، فروکتوز (قند میوه جات).
بجای مواد مضر فوق الذکر؛ تا می‌توانید از میوه‌های تازه، سبزیجات مختلف به ویژه کاهو، سیب، هویج و غذاهای سالم و طبیعی و ارگانیک و غیر ژنتیک استفاده کنید. قهوه نیز بخاطر خاصیت پاکسازی آن، برای کبد خوب است. البته به شرط در نظر گرفتن اصول آن که در بخشهای بعدی؛ در مبحث همسو با طب جامع به آن اشاره خواهد شد.
رعایت چنین روشهایی در تمامی دوره‌های سنی به پیشگیری از ابتلا به کبد چرب و دیگر بیماری‌های کبد کمک می‌کند.

آنچه از مطالب و تحقیقات ذکر شده مشخص است اینکه؛ در طب رایج؛ برای کبد چرب، ضمن توصیه به تصحيح عادات غذايي و عدم افراط در غذا خوردن، و انجام ورزش، تصریح شده است که؛ اصلاح سبک زندگی تا حدودی به بهبود عملکرد کبد چرب کمک می کند.
در طب جامع؛ علاوه بر توصیه هایی موثر در پیشگیری از ابتلاء به کبد چرب و سایر مشکلات کبدی؛ با معرفی راهکارها و بکار گیری تکنیک‌هایی من جمله گامهای سلامت، خاصتا گام هشتم سلامت؛ با تخليه كبد از سموم و رسوبات، در جهت درمان کبد چرب اقدام می نماید که در بخشهای بعدی به نمونه هایی از آن اشاره خواهیم نمود.