پرکاری تیروئید

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

علائم بیماری:
* علائم عمومی: کاهش وزن سریع علی رغم افزایش اشتها و حتی مصرف زیاد غذا. البته‌ در افراد مسن‌ ممکن‌ است‌ افزایش‌ وزن‌ دیده‌ شود. تعریق بیش از حد، ضعف عضلانی، لرزش (بخصوص دستها) و تنشهای غیرارادی (خصوصاً در دستان و انگشتان)، افزایش حساسیت و تحریک پذیری نسبت به گرما و احساس‌ گرما یا داغی‌، تغییرات عادت ماهیانه

* علائم عصبی: بی حوصلگی و تحریک پذیری شدید، کاهش تمرکز، ایجاد حالات و تنش های عصبی، اضطراب و نگرانی و بی‌قراری‌ قابل‌ توجه‌ و اختلال خواب.

* علائم قلبی: تند، نامنظم‌ و کوبنده‌ بودن‌ ضربان‌ قلب‌ و افزایش ضربان قلب و تپش قلب به دنبال انجام کارهای معمول، افزایش فشار خون.

* علائم چشمی: مشکلات بینایی و دو تا دیدن‌ و بیرون زدگی غیر طبیعی کره چشم یا اگزوفتالمی.

* علائم موضعی تیروئید: گواتر یا بزرگ شدن غده تیروئید.

* علائم گوارشی: تغییر حرکات طبیعی روده بزرگ، اسهال و گاهی یبوست.

* علائم پوستی: خارش‌ پوست‌ و ریزش‌ مو.

[pejuhesh234]

اصطلاحات بیماری
پرکاری تیروئید یا هیپرتیروئیدیسم
=hyperthyroidism

تیروئید غده ای است در جلوی گردن که مقابل نای قرار گرفته و شبیه یک پروانه می‌باشد. اعمال غده تیروئید توسط غده هیپوفیز که در مغز قرار دارد کنترل می‌شود. در واقع غده هیپوفیز، هورمون تحریک کننده غده تیروئید (TSH) را تولید می‌کند. TSH به غده تیروئید دستور تولید هورمون‌های بیشتر را می‌دهد.

عمل غده تیروئید عبارت است از تولید، ذخیره و آزادسازی هورمون‌های تیروئید (تیروکسین و تری‌یدوتیرونین).

هورمون‌های تیروئید، بر سوخت و ساز (متابولیسم) بدن تاثیر دارند. اگر هورمون تیروئید به اندازه کافی در خون وجود نداشته باشد، متابولیسم بدن کندتر می‌شود که به آن هیپوتیروئیدیسم (کم کاری تیروئید) می‌گویند و اگر هورمون تیروئید به مقدار در خون وجود داشته باشد متابولیسم بدن سریع‌تر می‌شود که به آن هیپرتیروئیدیسم (پرکاری تیروئید) گفته می‌شود.

پرکاری تیروئید
این اختلال زمانی ایجاد می‌شود که تیروئید مقدار زیادی هورمون تولید نماید و این موضوع باعث افزایش سرعت متابولیسم بدن می‌شود. شایع‌ترین نوع پرکاری تیروئید، بیماری گریوز (graves) نامیده می‌شود.

پرکاری تیروئید بیماری نسبتا شایعی است که اکثر مردم از آن غافلند، یا به تشخیص آن اهمیت چندانی نمی‌دهند. پرکاری تیروئید، بزرگسالان 20 تا 40 ساله و عمدتاً زنان را گرفتار می‌کند.
شایع‌ترین نوع پرکاری تیروئید، بیماری گریوز (graves) نامیده می‌شود. یکی از علائم دیررس بیماری گریوز، بیرون زدگی چشم‌ها (اگزوفتالمی) می‌باشد

علل پرکاری تیروئید
- سابقه خانوادگی ابتلا به پرکاری تیروئید
- استرس- جنس مؤنت
- بیماری‌های خودایمنی. در این بیماری‌ها بدن پادتن‌هایی تولید می‌کند و این پادتن‌ها تیروئید را وادار به تولید تیروکسین بیشتری می‌کنند. این بیماری گریوز نام دارد.
- وجود یک تومور خوش‌خیم در تیروئید
- در موارد نادر، تیروئید می‌تواند بر اثر یک عفونت ویروسی پرکار شود.
- یک یا چند توده در تیروئید افزایش فعالیت پیدا می‌کنند. اگر توده یک عدد باشد، گره سمی خودکار نامیده می‌شود. چندین توده، گواتر سمی چند گره ای نامیده می‌شود.
- التهاب تیروئید (تیروئیدیت)
- مصرف بیش از حد هورمون‌های تیروئید
- بعضی داروها مانند آمبودارون و محلول لوگول حاوی مقدار زیادی ید هستند که تیروئید جهت تولید هورمون از آن استفاده می‌کند. مصرف این داروها در بعضی از افراد، با ایجاد پر کاری تیروئید همراه است.

تشخیص پرکاری تیروئید
پزشک ممکن است برای شناسایی این بیماری از آزمایش خون، اسکن تیروئید و سونوگرافی استفاده نماید.
برای اسکن تیروئید، مقداری‌ ید رادیواکتیو توسط بیمار نوشیده می‌شود. سپس یک دوربین مخصوص نقاطی از تیروئید که‌ ید رادیواکتیو را جذب نموده است، شناسایی می‌کند که این نقاط محل‌های مشکل‌دار تیروئید هستند.


توصیه‌هایی برای مبتلایان به پرکاری تیروئید
* رژیم غذایی باید حاوی پروتئین زیاد باشد تا بافت‌های از دست رفته بدن در اثر فعالیت بیش از حد تیروئید بازسازی شوند .

* اگر شما یا یکی از اعضای خانواده‌تان علائم پرکاری تیروئید دارید، به پزشک مراجعه نمایید .

* اگر علائم شما به خصوص پس از عمل جراحی به طور ناگهانی بدتر شد و یا این‌که دچار علائم جدید و غیرقابل توجیه شدید، به پزشک مراجعه نمایید.

* تمام بیمارانی که پرکاری تیروئید و به دنبال آن مشکلات چشمی ناشی از آن را دارند، باید در فواصل معین جهت معاینات چشمی و به ویژه کنترل فشار داخلی چشم، به چشم‌پزشک مراجعه کنند.

* تشخیص قطعی بیماری پرکاری تیروئید، انجام آزمایش خون است.

* پرکاری تیروئید در زنان شایع‌تر است.

* در این بیماری باید از مصرف زیادید پرهیز شود.

* علائم و نشانه‌های این بیماری در کودکان نیز همانند بزرگسالان است.

* مصرف تمامی غذاها و نوشیدنی‌های تحریک‌کننده تیروئید مانند شکلات، قهوه و نوشابه باید در این بیماران کم شود.

* در این بیماری استفاده از سبزیجات خانواده کلم، اسفناج، شلغم، گلابی و هلو که کار تیروئید را کاهش می‌دهند توصیه می‌شود.

* به این بیماران توصیه می‌شود، روزانه 3 تا 4 لیترآب مصرف کنند، البته به شرطی که مشکل کلیوی یا قلبی نداشته باشند.

عواقب‌ مورد انتظار
معمولاً با دارو یا جراحی‌ قابل‌ معالجه‌ است‌. شش‌ ماه‌ فرصت‌ دهید تا بیماری‌ خوب‌ شود. برخی‌ از انواع‌ پرکاری‌ تیروئید ممکن‌ است‌ بدون‌ درمان‌ هم‌ خوب‌ شوند.
نارسایی‌ احتقانی‌ قلب، ‌طوفان‌ تیروئید که‌ عبارت‌ است‌ از بدتر شدن‌ ناگهانی‌ تمام‌ علایم‌ که یک‌ اورژانس‌ تهدیدکننده‌ زندگی‌ است‌. و تشخیص‌ اشتباه‌ به‌ عنوان‌ یک‌ واکنش‌ اضطرابی‌ روانی‌ از عوارض‌ احتمالی‌ هستند.

پرکاری غده تیرویید در نوزادان
یکی از نادرترین اختلالات غده تیروئید پرکاری آن در نوزادان می‌باشد. این وضعیت در نوزادانی که مادران آنها در طول دوران بارداری پرکاری تیروئید داشته‌اند، بندرت رخ می‌دهد. علائم و نشانه‌های پرکاری تیروئید در نوزادان شامل: گواتر (بزرگی غده تیرویید)، تولد زودرس، تب، قرمزی صورت، تپش قلب، فعالیت و بیقراری می‌باشد. اگر بیماری خفیف باشد ممکن است نیاز به درمان خاصی پیدا نکند و خود به خود به حالت طبیعی بازگردد. اما اگر اختلال، کودک را به واقع بیمار کرده باشد درمان باید صورت گیرد و یا داروهای ضد تیروئیدی مورد نیاز است. بنابراین برای هر خانم بارداری که سابقه پرکاری تیروئید دارد، مشاوره با پزشک مربوطه در طول دوران بارداری بسیار ضروری است.

پرکاری غده تیروئید در کودکان
با افزایش فعالیت غده تیروئید، علائم و نشانه‌هایی در کودکان همانند بزرگسالان بروز می‌کند. می‌توان تپش قلب کودکان را حتی زمانی که او در حال استراحت است حس کرد و همین طور می‌توان به میزان فعالیت او (بی قراری و پرتحرکی، عدم توانایی در بخواب رفتن) توجه نمود. نشانه رشد سریع این کودکان، کوچک شدن لباسهای آنان است که باید مورد توجه والدینشان قرار گیرد. والدین و معلمان مدارس معمولاً توجه و دقت بسیار کمی در این موارد بر روی کودکان دارند. اما علائمی چون لرزش دست که سبب بدخط نوشتن می‌شود و یا ضعف عضلات شانه و ران در هنگام بازی و ورزش بسیار قابل اهمیت است.

در هنگام پرکاری غده تیروئید یک و یا بیش از یکی از علائم عصبانیت، کج خلقی و زودرنجی، اختلال خواب، افزایش تعریق، عدم تحمل گرما، کاهش وزن غیر منتظره، چشمان بیرون زده، خیره نگاه کردن، گواتر، تپش قلب سریع، افزایش اشتها، افزایش حرکات دودی روده، دستان گرم و مرطوب و لرزش انگشتان در این افراد دیده می‌شود.

درگیری چشمی در بیماران پرکاری تیروئید
بیماران مبتلا به پرکاری تیروئید نوعی درگیری چشمی هم خواهند داشت که در حدود ‪ ۱۰۰‬درصد موارد در پاتولوژی دیده می‌شود. تمام بیمارانی که پرکاری تیروئید و به دنبال آن درگیری چشمی ناشی از آن را دارند باید در فواصل معین جهت معاینات چشمی و به ویژه کنترل فشار داخلی چشم به چشم پزشک مراجعه کنند. در درگیری چشمی ناشی از پرکاری تیروئید تمام قسمت‌های چشم شامل پلک‌ها، ترشح اشک، سطح چشم، فشار داخلی چشم، عضلات چشم و عصب بینایی درگیر می‌شوند. بالا ماندن فشار داخلی چشم برای مدت طولانی موجب تخریب فیبرهای عصبی و در نتیجه افت دید و در نهایت کوری می‌شود.

در مطالعه‌ای دیده شد که فشار داخلی چشم در ‪ ۲۰‬درصد این بیماران بالا است که این رقم شمار بسیار بالایی است. با توجه یافته‌های حاصل از این مطالعه و اثر مخرب بالا بودن فشار داخلی چشم بر بینایی به تمامی بیماران مبتلا به پرکاری تیروئید توصیه می‌شود که به فواصل معین جهت معاینات چشمی و به ویژه کنترل فشار داخلی چشم به پزشک متخصص مراجعه کنند.

[pejuhesh234]

درمان پرکاری غده تیرویید
این بیمار به محض تشخیص، باید تحت درمان قرار گیرد. معمولاً از ید رادیواکتیو، داروهای ضد تیروئید و در برخی موارد از روش های جراحی برای برداشتن بخشی از غده، استفاده می‌شود. درمان‌ مناسب‌ به‌ اندازه‌ گواتر، علت ‌پرکاری‌ تیروئید، سن‌، و مدت‌ زمانی‌ که‌ جراحی‌ می‌تواند به‌ تأخیر افتد (در صورتی‌ که‌ کاندید عمل‌ جراحی‌ باشید) بستگی‌ دارد. پرکاری‌ تیروئید را در اکثر بیماران‌ می‌توان‌ با دارو کنترل‌ نمود. عمل‌ جراحی‌ برای‌ برداشتن‌ قسمتی‌ از تیروئید در بعضی‌ از بیماران‌ توصیه‌ می‌شود. در هر یک از این روشهای درمانی، تغییر شیوه ی زندگی، تغییر و اصلاح رژیم غذایی و تطابق فعالیت می‌توانند نقش بسیار مهمی در جهت بهبودی بیمار داشته باشد.

سه راه درمانی وجود دارد:
درمان دارویی و داروهای ضد تیروئید: این داروها از ساخته شدن هورمونهای تیروئید جلوگیری می‌کنند که نهایتاً سبب از بین رفتن علائم بیماری ظرف 6 تا 8 هفته می‌شوند.

رایج‌ترین داروی ضد تیروئید کاربیمازول است. این دارو از تشکیل هورمونهای تیروئید جلوگیری می‌کند. ظرف سه هفته مقدار هورمونهای تیروئید را تا حد طبیعی کاهش می‌دهد. مصرف طولانی مدت کاربیمازول به مدت دو سال برای جلوگیری از برگشت ناراحتی لازم است. توقف و جایگزینی نیز ممکن است لازم باشد. در این درمان فعالیت غده تیروئید بوسیله مقدار زیاد کاربیمازول متوقف می‌شود و وقتی میزان هورمون تیروئید به حد طبیعی در خون برسد، تیروکسین به آن اضافه می‌شود. مزیت این روش آن است که مدت زمان مداوا که فقط با کاربیمازول 18 تا 24 ماه طول می‌کشد به 6 تا 9 ماه کاهش می‌دهد.

کاربیمازول برخی عواض جزیی مثل تهوع، استفراغ ، بثورات پوستی یا سردرد بهمراه دارد. در مورد نادر تعداد گلبولهای سفید خون را کاهش می‌دهد.

در مرحله اولیه درمان یک مسدود کننده گیرنده بتا آدرنرژیک‌ (مثل پروپرانولول) را می‌توان برای کنترل علائم از جمله‌ برای‌ کم ‌کردن‌ تعداد ضربان‌ قلب‌ افزایش‌ یافته، تجویز کرد و بعد از بازگشت تیروئید به وضعیت طبیعی خود باید آن را قطع نمود.

برای اگزوفتالمی باید کورتیکواستروئیدها مصرف شود زیرا به درمانهای دیگر پاسخ نمی‌دهند.

روپیل‌تیوراسیل را می‌توان به عنوان یک داروی ضد تیروئید دیگر مصرف کرد.


درمان با ید رادیواکتیو: ید رادیواکتیو که‌ سلول‌های‌ تیرویید را به‌طور انتخابی‌ نابود می‌سازد، وارد غده تیروئید می‌شود و سبب عدم فعالیت آن در جهت تولید بیش از اندازه هورمونهای تیروئید می‌گردد. با این روش علائم ظرف 6-3 ماه برطرف می‌شوند. در بیشتر بیماران مصرف داروهای جایگزین هورمونهای تیروئید پس از این شیوه لازم می‌باشد. ید رادیواکتیو را معمولا به عنوان خط اول درمان بویژه برای سالمندان انتخاب می‌کنند و چنانچه پرکاری تیروئید بعد از مصرف کاربیمازول عود کند انتخاب دوم خواهد بود. پرکاری تیروئید ظرف 2 سال پس از درمان در 80 درصد افراد بروز می‌کند.

مطالعات طولانی نشان داده‌اند که ید رادیواکتیو مطمئن است اما استفاده از آن در زمان حاملگی مجاز نیست.

جراحی: خط سوم درمان ، جراحی است. این روش برای کسانی که مفید است که گواتر بزرگ دارند بویژه اگر مشکلاتی برای بلع و تنفس ایجاد کند. برداشتن غده تیروئید توسط جراحی سبب متوقف شدن تولید بیش از اندازه هورمونهای تیروئید می‌شود، در بیشتر بیماران، مصرف داروهای جایگزین هورمونهای تیروئید پس از این شیوه لازم می‌باشد.

[pejuhesh234]

معمولاً با دارو یا جراحی‌ قابل‌ معالجه‌ است‌. شش‌ ماه‌ فرصت‌ دهید تا بیماری‌ خوب‌ شود. برخی‌ از انواع‌ پرکاری‌ تیرویید ممکن‌ است‌ بدون‌ درمان‌ هم‌ خوب‌ شوند.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

عوارض جانبی کورتیکواستروئید:
وقتی بیماران کورتیکواستروئید استفاده می‌کنند غده‌های فوق کلیوی (غدد آدرِنال) میزان ترشح کورتیزول طبیعی خود را کم و یا قطع می‌کنند. داروهای کورتیکواستروئید (کورتون) عواض جانبی زیادی دارند مانند تجمع آب و الکترولیت در بدن (ایجاد ظاهر پف آلود و شبه چاق در بیماران)، اختلال در عملکرد غدد فوق کلیوی، ناراحتی‌های گوارشی به ویژه زخم معده، بروز پوکی استخوان، آکنه و پرمویی، آب مروارید چشمی، افزایش فشار خون، تغییرات خلقی، افزایش احتمال عفونت و....
به دلیل عوارض جانبی یادشده تلاش می‌شود از کورتیکواستروئیدها تنها در درمان موارد حاد بیماری‌ها و برای کوتاه‌مدت استفاده کرد و از مصرف درازمدت آنها به‌ویژه به شیوه سیستمیک خودداری کرد. مثلا برای بیماران آسمی امروزه به جای کورتون خوراکی از اسپری استنشاقی استفاده می‌شود تا کورتیکواستروئید موضعی فقط در درمان بیماری موثر باشد و به صورت عمومی در بدن عوارض جانبی ایجاد نکند.

عوارض جانبيPROPYLTHIOURACIL:سردرد-خواب الو دگي-ورتيگو- افسردگي-پارستزي-راش ،كهير،تغيير رنگ در پوست،-خارش-سندرم شبيه لوپوس-درماتيت الكفو لياتيو- اسهال –تهوع- استفراغ- ديسترس اپي گاستر –بزرگي غدد بزاقي-اگرانولو سيتوز-لكوپني-گرانولوسيتوپني- ترومبو سيتوپني-ارترالژي-ميالژي-اشكال درحس چشايي-لنفادنوپاتي-تب دارويي- ريزش مو-ادم
دارو هاي مسدود كننده بتا-آدرنرژيك: TIMOLOL. DORZOLAMIDE- ATENOLOL . PROPRANOLOL HCl

عوارض جانبي PROPRANOLOL HCl:ضعف،لتارژي،روياهاي واضح،توهمات،براديكاردي،هيپو تانسيون،نارسايي احتقاني قلبي،بيماريهاي عروق قلبي،راش، تهوع،استفراغ، اسهال،ايمپو تانس، تب،ارترالژي، هيپو گليسمي بدون تاكيكاردي

اثرات جسمی و ژنتیکی پرتو های رادیواکتیو
اثرات پرتو های رادیو اکتیو به دو قسمت “تاثیرات بدنی یا جسمی” و “تاثیرات ژنتیکی” تقسیم می شود. اثرات اولیه بر روی سلول ها و بافت ها می باشد و اثرات بعدی به گونه های دیگری خواهد بود.
اثرات جسمی اشعه رادیو اکتیو :
اثرات بدنی باعث صدمه به سلول ها و تغییر آنها می شود.
پرتو رادیو اکتیو بر روی تقسیم سلول نیز تاثیر می گذارد. تسریع یا کند سازی تقسیم سلول بر بافت های ابتدایی و جنینی اثر می گذارد. صدمه به پوسته سلول ، میتوکندری و هسته سلول عملکرد غیر طبیعی سلول می شود که این باعث رشد و مرگ سلول می شود.
در معرض اشعه های شدید رادیو اکتیو بودن به سرعت ، بافت و سلول را تقسیم و تجزیه می کند.
برخی از این تاثیر ها بر روی بافت عبارتند از:
_ پوست : بیماری های پوستی و سرطان پوست.
_ دیواره معده و روده : جذب از دستگاه گوارش و ورود به مغز استخوان و در نهایت کم خونی(آنمی)
_ رشد جنینی : اثرات پیری زود رس را می آفریند.
اثرات ژنتیکی اشعه رادیو اکتیو :
اطلاعات ژنتیکی برای تولید و فعالیت عضو (ارگان) جدید در کروموزوم ها ی سلولهای جنینی (اسپرم و تخمک) حمل می شود. درواقع ، اثرات ژنتیکی ناشی از صدمات مولکول های DNA می باشد.
سلول انسان عادی دارای ۴۶ کروموزوم است که آن ها تنها تعیین کننده کاراکتر فیزیولوژیکی نیستند بلکه هویت منحصر به فرد شخص را تعیین می کنند.
هر کروموزوم محتوی مولکول درزوکسى ریبونوکلئیک اسید (DNA) است که یک ابر مولکول است(پلیمر غول پیکر). هر DNA دو رشته مکمل بافته شده دارد که ستونش از اسید فسفریک و قند ساخته شده است. چسبیده به هر مولکول قند دو نوع پایه وجود دارد: پایه های “پورین” (آدنین و گوانین (ماده ای در کبد و پانکراس)) و پایه های “پیریمیدین” (کیتوزین و تیمین).
همیشه آدنین (A) با تیمین (T) جفت می شود. گوانین (G) نیز با کیتوزین (C) با پیوند های هیدروژنی جفت می شود. A-T و G-C روی دیگری جفت شده و در هم به صورت مارپیچی تنیده می شوند. دورهای پی در پی فاصله شان ۳٫۴ نانو متر است و ۱۰ جفت از بسته های پایه ای در این فاصله قرار دارد. قطر مارپیچ دوگانه حدود ۲ نانو متر است اما طولش ممکن است به چندین سانتیمتر تا چند متر در برخی گونه های پستانداران برسد.
یک ژن در هر مولکول DNA عهده دار چندین ژن دیگر است.
مولکول DNA دو عمل را انجام می دهد:
“تکرار” یک کپی از مولکول های DNA به سلول های فرزند است که تمامی اطلاعات ژنتیکی را حفظ می کند. “رونویسی” ریبونوکلئیک اسید پیام آور (mRNA) را بوسیله مولکول DNA (بعنوان یک قالب) ترکیب می کند. مولکول های mRNA رشته های آمینو اسید را به شکل پلی پپتید (ترکیبی از آمینو اسید) و پروتیین مشخص می کند.
وقتی دو یا بیشتر مولکول DNA در هسته های مشابه با اشعه شکسته می شود ، انتها های شکسته دوباره با هم ترکیب می شوند ، که ممکن است بعد از ترکیب به شکل سابق و اصلی خود نباشد و به شکلی جدید پدیدار شود و ممکن است در نهایت منجر به تولید سلول های غیر عادی و سرطانی یا اختلالات وراثتی شود . این پدیده “جابجایی” نامیده می شود. این پی آمد “تغییر حاد” و “جهش” می باشد.
اشعه رادیو اکتیو در کروموزم های (Chromasomes) سلول نسل تغییراتی می دهد کروموزم ها شکسته می شوند و در هم می ریزند.
چون اشعه رادیو اکتیو کم ولی بطور دائم تاثیر کند، کروموزم ها روی هم انباشته شده و دگرگونی نسل سبب می شود. هر قدر تاثیر اشعه در بدن بیشتر ادامه یابد ضایعاتی را که بوجود می آورد افزایش خواهد یافت تا حدی که مقدار اشعه کافی شود و بتواند یک تغییر ناگهانی در نسل ایجاد کند. چه بسا اختلالات و تغییرات در نسل که ۵۰ سال دیگر ظاهر می گردند.
عوارض جانبي کاربيمازول : CARBIMAZOLE
لكوپني، ترومبوسيتوپني، آگرانولوسيتوز، آنمى آپلاستيك.
خارش، كهير، بثورات پوستي.
تهوع، استفراغ، سوزش سردل.
نارسائى كبد، عفونت، سن بالاى چهل‌سال. (در حاملگى جزو گروه D مي‌باشد)

عوارض جراحي تيروئيد : ديررس و زودرس مختلفي را بدنبال دارد كه از مهمترين آن ها تيروئيد هيپوكلسمي ، قطع عصب راجعه ، عفونت خونريزي و بروز طوفان تيروئيدي است .

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.