کوررنگی

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

علائم

* اشكال در تشخيص قرمز و سبز (شايعترين حالت)
* اشكال در تشخيص آبي و سبز

[pejuhesh234]

اصطلاحات بیماری:
کوررنگی

کور رنگی چیست ؟
آيا در تشخيص اينكه جسمي قرمز است يا سبز، و يا آبي است يا زرد دچار مشكل مي شويد؟ اين اصلي ترين علامت كوررنگي است. بر خلاف تصور عامه، ديد افراد كور رنگ به ندرت خاكستري است.

كور رنگي يك بيماري ارثي وابسته به كروموزوم X مغلوب است كه در مردان بيشتر ديده شده و تقريباً هميشه از مادر به پسر به ارث مي رسد.

( توضيح: زنان دو كروموزوم X و مردان يك كروموزوم X و يك كروموزوم Y دارند. در بيماري هاي وابسته به كروموزوم X مغلوب در زنان بايد هر دو كروموزوم X معيوب باشند تا بيماري رخ دهد. اگر يك كروموزوم X معيوب باشد بيماري رخ نمي دهد ولي قابل انتقال به فرزندان است. در مردان معيوب بودن تنها كروموزوم X سبب بيماري مي شود. بنابراين، فردي كه مبتلا به كوررنگي است، مادرش يا مبتلا به كور رنگي است و يا ناقل بيماري )

در اين اختلال كروموزومي سلول هاي مخروطي در شبكيه كه مسئول درك رنگ هستند دچار اختلال هستند و به همين دليل بيمار رنگ ها را درست تشخيص نمي دهد.

كور رنگي ممكن است بر اثر بيماري هاي عصب بينايي يا شبكيه نيز رخ دهد. در اين موارد، فقط چشمي كه مشكل دارد دچار كور رنگي مي شود و بيماري در طول زمان تشديد مي گردد بطوريكه ممكن است تبديل به كوررنگي كامل شود كه در آن بيمار ديدي خاكستري دارد. اين بيماران معمولاً در تشخيص آبي و زرد مشكل دارند.

کم‌دید رنگ و کور رنگی
بسیاری از مردم توانش کمتر از هنجار برای تشخیص رنگ دارند. آنان که می توانند رنگهای مختلف را ببینند اما در تشخیص رنگ آنها دشواری دارند گوئیم دچار کم‌دید رنگند.
آنان که بکلی از دیدن رنگ ناتوانند گوییم کور رنگی کامل دارند این کسان کمیابند و همه رنگها برایشان درجات مختلف خاکستری است اما نوعی از کور رنگی که شایع است کور رنگی نسبت به سرخ و سبز است عده این نوع کسان در میان مردها بیشتر از زنهاست.
کور رنگی برای آبی و زرد بسیار کمیابست.

درست نیست که بگوییم بعضی کسان همه رنگها را می‌توانند ببینند و بعضی نمی‌توانند یعنی تقسیم مردم به گروه مشخص از این لحاظ صحیح نیست توان دید رنگها نیز در افراد شدت و ضعف دارد یعنی در یک سو کسانی هستند که توان دید کامل دارند و در سوی دیگر کور رنگانی قرار دارند که هیچ رنگی را نمی‌توانند ببینند و بین این دو قطب درجات مختلف از شدت و ضعف دارد.

انواع کوررنگی :
کوررنگی انواع مختلفی دارد که شایع‌ترین آن‌ها عدم توانایی در تشخیص رنگ سبز و قرمز از یکدیگر است. عدم تشخیص هیچ‌یک از رنگ‌ها یکی از گونه‌های بسیار نادر کوررنگی است، و در آن فرد اشیاء را همچون در فیلم‌ها و یا عکس‌های سیاه و سفید می‌بیند.

مونوکروماسی :
مونوکروماسی و یا کوررنگی کامل نوع نادری از این اختلال است که در آن هیچ‌یک از انواع سلول‌های مخروطی فعال نیستند و فرد قادر به تشخیص هیچ رنگی نیست.

دی‌کروماسی :
دی‌کروماسی در صورتی ایجاد می‌شود که یکی از سه نوع سلول مخروطی فاقد رنگ‌دانه باشد.

1.پروتانوپیا نوعی دی‌کروماسی است که در آن گیرنده‌های رنگ قرمز کاملاً غیرفعال می‌باشند. در این صورت فرد این رنگ را تیره و مایل به سبز می‌بیند.
2.دوترانوپیا شایع‌ترین نوع کوررنگی است که در آن گیرنده‌های رنگ سبز کاملاً غیرفعال می‌باشند. در این حالت فرد قادر به تشخیص دو رنگ سبز و قرمز از یک‌دیگر نیست.
3.تری‌تانوپیا نوع نادری از دی‌کروماسی است که در آن گیرنده‌های آبی کاملاً غیرفعال می‌باشند و فرد قادر به تشخیص این رنگ نیست.

سه‌رنگی غیرعادی :
سه‌رنگی غیرعادی (Anomalous trichromacy) یکی از انواع شایع کوررنگی است که در آن هر سه نوع سلول مخروطی فعال هستند ولی در اثر جهش، تحریک‌پذیری یکی از آن‌ها نسبت به طیف نور تغییر یافته‌است.

1.پروتانومالی یکی از این حالات است که حساسیت گیرنده‌های رنگ قرمز تغییر می‌یابد و تشخیص دو رنگ قرمز و سبز (زیرا طول موج‌هایشان به هم نزدیک‌تر است) را برای فرد دشوار می‌کند.
2.دوترانومالی نوع بسیار شایعی از کوررنگی است که در آن تشخیص دو رنگ قرمز و سبز به علت کاهش حساسیت گیرنده‌های رنگ سبز دشوار می‌شود.
3.تری‌تانومالی نوع نادری است که در آن حساسیت سلول‌های مخروطی فرد نسبت به رنگ آبی کاهش می‌یابد و فرد در تشخیص رنگ‌های زرد و آبی دچار مشکل می‌شود. برخلاف سایر گونه‌ها، تری‌تانومالی وابسته به جنس نیست و تعداد زنان و مردان مبتلا به آن همسان است.

تشخيص
انواع تستها برای آزمودن کوری رنگ ساخته‌اند یکی از بهترین آنها تست ایشی‌ها را است
تشخيص كوررنگي اغلب با استفاده از چارت هاي رنگي بنام "صفحات آزمون ايشي هارا" (Ishihara ) انجام مي شود. در اين صفحات كه نمونه هايي از آن را مي بينيد اعدادي متشكل از نقطه هاي رنگي در زمينه اي متشكل از نقاطي به رنگ ديگر قرار گرفته اند كه تشخيص آن ها براي افراد كور رنگ مشكل است. در صورتيكه مشكلي در ديد رنگي بيمار تشخيص داده شود از تست هاي دقيق تر استفاده مي شود.



اگر این شکل را به کسی نشان دهید که نسبت به سرخ و سبز کوری رنگ دارد عدد 2 را در آن تصویر خواهد دید.
آنکس که دید بهنجار دارد، عدد 5 را در آن می‌بینید. اگر به دقت به تصویر نگاه کنید خواهید دید دایره‌هایی که شکل 5 را ساخته‌اند از بقیه دایره‌ها از لحاظ رنگ اختلاف دارند اما درخشانی دایره‌های متشکل آن همانقدر با هم اختلاف دارد که دایره‌های دیگر دارد و از این لحاظ بین آنها فرقی نیست.
این اختلاف تصادفی درخشانی دایره موجب می‌شود که شخصی که کور رنگی دارد نتواند شکل 5 را ببیند دوباره به شکل نگاه کنید خواهید دید که عده‌ای دایره‌ها هستند که درخشانی متفاوت دارند و چنان پهلوی هم گرد آمده‌اند که شکل را تشخیص می‌دهند این شکل عدد 2 است ممکن است در تشخیص شکل 2 دشواری داشته باشید زیرا آمادگی شما برای رنگ مانع از این امر می‌شود اما کسی که رنگها را نمی‌بینند و فقط درخشانی را تشخیص می‌دهد یعنی کوری رنگ دارد فوراً متوجه شکل می‌شود برای او 2 همانقدر مشخص و واضح است که 5 برای شما.

بسیاری کسان که گرفتار کوری رنگیند از نقیضه خود آگاه نیستند زیرا آموخته‌اند که رنگها را از روی درخشانی خاص هر یک نامگزاری کنند. مثلاً کسی که کوری رنگ سرخ و سبز دارد سرخ برایش معادل خاکستری سیر است پس هر چیز سرخی بنظر او خاکستری خاصی می‌آید. اما آموخته است آن را سرخ بنامد. به همین ترتیب کسی که کوری رنگ سبز دارد ممکنست پیراهن قهوه‌ای را که دارای درخشانی معینی است سبز بخواند.

برای تعیین ناحیه رنگ بین شبکیه و ناحیه نقطه کور از دستگاهی بنام ( پریمتر ) استفاده میشود.



آزمودنی یک چشم را می‌بندد و با چشم دیگر وسط پریمتر را نگاه می‌کند و از گوشه چشمش رنگ صفحه کوچکی را که آزماینده از آخرین نقطه خمیدگی پریمتر به سوی مرکز می‌آورد یا از مرکز به سوی آخرین نقطه می‌برد می‌بیند.

اندازه گیری دید رنگ چشم
وقتی نور ثابت باشد نتایجی که از اندازه گیری دید رنگ پیرامونی چشم بدست آمده است از این قرار است:

همه رنگها در وسط میدان دیده می‌شود وقتی رنگ سرخ یا سبز از مرکز میدان دید به سوی محیط حرکت کند بجایی می‌رسد که دیگر به صورت رنگ دیده نمی‌شود وسعت میدان دید زرد و آبی بیشتر است اما اینها هم وقتی بسوی خارج مرکز میدان دید حرکت کند بجایی می‌رسند که دیگر به صورت رنگ مشهود نیستند اما در پیرامون میدان دید جایی که دیگر رنگها تشخیص داده نمی شوند شخص نور خاکستری و سفید را می‌بیند تا اینکه بجایی می‌رسیم که بکلی دید پیرامونی چشم تاریک می‌شود.

[pejuhesh234]

درمان
كور رنگي هيچ درماني ندارد. تشخيص زودرس كور رنگي مي تواند مانع بروز مشكلات آموزش در كودكان مدرسه ای شود. در اين صورت بهتر است والدين كودك با مسئولين مدرسه و معلم او صحبت كنند.

بعضي از بيماران از لنز هاي مخصوصي استفاده مي كنند كه هم بصورت لنز تماسي و هم بصورت لنز عينك وجود دارد.

در بسياري موارد بيماران به جاي تشخيص رنگ ممكن است ترتيب قرار گيري را بخاطر بسپارند. بعنوان مثال بيمار بخاطر مي سپارد كه چراغ قرمز هميشه بالاي چراغ راهنمايي و چراغ سبز پايين قرار دارد.

[pejuhesh234]

كور رنگي هيچ درماني ندارد.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

عوارض لنز نرم و سخت:

عوارض لنز زیاد و متنوع است که از رسوب پروتئین در سطح لنز تا کراتیت میکربی تهدید کننده‌ی دید می‌باشد.

رسوب مواد زائد Protein Deposits، این امر شایع و غیر قابل اجتناب است و یکی از عوارض خوش‌ خیم لنز است. پروتئین‌های آندوژن و لیپیدهای موجود در لایه‌ی اشکی تداخل نموده و باعث تجمع این پلیمر در سطح لنز می‌گردند. لیزوزیم تغییر شکل یافته، آلبومین، گاماگلبولین و گاهی کلسیم، باعث تشکیل این برآمدگی کوچک می‌گردد. این برآمدگی در معاینه با بیومیکروسکوپ کاملاً مشخص ولی با چشم غیر مسلح به صورت یک لایه یا روغنی دیده می‌شود. در اثر مرور زمان این تجمع پروتئینی سبب تحریک، تاری دید، خارش و قرمزی و سبب محدودیت در استفاده از لنز می‌گردد. در موارد شدید ممکن است پیش درآمد عفونت باشد که سبب عوارض بینایی گردد. توجه به این علامت هشدار اولیه‌یی است که باید بیمار تحت نظر بیشتر بوده و باید لنز وی تعویض گردد. تدابیر برای کاهش رسوبات پروتئین، استفاده از محلولهای چند منظوره که حاوی آنزیم تمیز کننده باشد، بوده و رعایت بهداشت صحیح و برنامه‌ی‌زمان بندی استفاده از لنز می‌باشد.

نورگ زایی قرنیه Corneal Neovascularization
یکی از عوارض نسبتاً شایع در استفاده کنندگان از لنز نرم می‌باشد. هیپوکسی یا کمبود اکسیژن ناشی از فیت محکم لنز یکی از دلایل اولیه‌ی تشکیل عروق جدید روی قرنیه سالم است. در بعضی موارد یک ارتشاح ایمنی قدیمی حتی بعد از محو شدن ارتشاح اصلی به صورت تأخیری دیده می‌شود. حساسیت به محلول شستشو هم ممکن است سبب نورگ زائی سطح فوقانی قرنیه گردد.
در بعضی موارد رسوب لنز ناشی از هیپوکسی بوده که ناشی از تغییرات اندازه‌ی DK لنز می‌باشد.
رشد عروق استرومای عمقی نادر بوده و به توجه خاص نیاز داشته و اگر بررسی نشود سبب بروز عوارض جدی خواهد شد.

بیشتر نورگ زائی محیطی (میکروپانوس) به صورت بالینی بدون علامت بوده اما اگر عروق در حدود 5/1 میلیمتر در قرنیه نفوذ کنند، مهم بوده و باید مشخص و خارج گردند. بیمارانی‌که از لنزهای شبانه‌روزی استفاده می‌کنند باید از لنز روزانه استفاده کنند. توجه به فیت بودن لنز از نظر عبور اکسیژن بسیار اهمیت دارد. D.K از نظر تبخیر اکسیژن اهمیت دارد. باید همانند سایر عوارض چشمی نورگ‌زائی را از نزدیک زیر نظر داشت.
رشد عروق به داخل محور بینایی گرچه نادر بوده ولی سبب اختلال بینایی، به علت خونروی داخل قرنیه‌یی تجمع لیپید واسکار می‌گردد که تمام اینها تهدید کننده‌ی دید بیمار می‌باشند.

(Giant Papillary Conjunctivitis (G.P.C عبارت است از هیپرتروفی نارس فوقانی ملتحمه ناشی از ترومای چشمی در برابر جسم خارجی (چشمی) است.

خراش قرنيه :
همواره به هنگام گذاشتن يا برداشتن لنز تماسي احتمال آسيب مكانيكي قرنيه توسط انگشت و يا ناخن وجود دارد. گاهي اوقات ممكن است يك جسم خارجي در ماده لنز گير افتاده و سبب خراش سطح قرنيه شود. در صورت بروز چنين مشكلي بلافاصله بايستي لنز تماسي را از چشم خارج نموده و سريعا به چشم پزشك مراجعه كرد و هرگز خودسرانه از قطره هاي چشمي استفاده نكنيد. مكررا با بيماراني برخورد مي كنيم كه صرفا بخاطر اينكه قطره چشمي ( از هر نوع كه باشد )داراي نوشته قطره استريل چشمي از طرف بيماران استفاده مي شود غافل از اينكه قطره مذكور ممكن است سبب بشديد ضايعه قرنيه و تبديل شدن آن به زخم قرنيه گردد كه كنترل آن مشكل تر است.

زخم قرنيه :
زخم هاي عفوني قرنيه جدي ترين عارضه مصرف لنز تماسي هستند. اين زخم ها هم با لنز تماسي نرم و هم با لنز هاي تماسي سخت ايجاد مي شوند ولي بيشتر در اثرمصرف لنزهاي تماسي نرم مشاهده مي گردند. اطلاعات اخير نشان مي دهد كه خطر زخم قرنيه ناشي از مصرف لنزهاي تماسي دائمي 9 تا 15 برابر لنزهاي نرم روزانه است. از طرفي اگر بيماري فراموش نموده و با لنز بخوابد خطرايجاد زخم قرنيه چندين برابر مي شود. علاوه بر اين عوامل ديگري كه سبب افزايش زخم قرنيه مي گردد عبارتند از :
ضد عفوني نكردن و ضدعفوني نادرست لنز تماسي
نشستن دست ها قبل از گذاشتن لنز تماسي در چشم
افزايش دوره مصرف لنز (در لنزهاي دائمي بيشتر از لنزهاي روزانه )
ظرف يا محلولهاي آلوده لنز
شنا كردن در حالي كه لنز در روي چشم قرار دارد.
بيماريهاي خارجي سطح چشم ( مثل چشم خشك، التهاب پلكها و بلفاريت ) و غيره
نكته قابل توجه : لازم است در هر بيماري كه از لنز استفاده مي نمايد در صورت بروز درد شديد چشم بلافاصله لنز از چشم خارج و سريعا به چشم پزشك مراجعه نمود. زيرا نوعي از زخم قرنيه ميكروبي كه در اثر استفاده از لنز ايجاد مي شود ممكن است در طي مدت كوتاه (در طول 12 تا 24 ساعت) منجر به سوراخ شدن قرنيه گردد.
نوع ديگري از زخم قرنيه كه ناشي از نوع انگل مي باشد و اين انگل در آب شير، آب نازه ، بزاق، آب مقطر كه براي تهيه محلول نمكي خانگي بكار مي رود ديده مي شود.عفونت ناشي از اين انگل منجر به زخم قرنيه اي مي شود كه توأم با درد شديد بوده و به درمانهاي معمولي زخم قرنيه جواب نمي دهد. براي كاهش خطر ايجاد زخم قرنيه ناشي از اين انگل رعايت دستورات زير الزامي است :
1- هرگز زماني كه لنز روي چشم است شنا نكنيد.
2- هرگز براي تميز كردن لنز از آب معمولي استفاده نكنيد.
3- از محلول نمكي خانگي دست ساز جهت شستشوي لنز استفاده نكنيد.
4- هرگز زماني كه لنز روي چشم است از آب شير يا آب داغ وان حمام استفاده نكنيد.
در صورت بروز هركدام از علائم زير سريعا لنز را از چشم خارج و به پزشك مراجعه كنيد.
- درد شديد چشم
- تاري ديد
- قرمزي چشم
- حساسيت به نور
- اشك ريزش
گاهي اوقات ممكن است فرد حساسيت به محلولهاي تميز كننده لنز داشته باشد كه تشخيص اين مسئله با پزشك معالج است. بنابراين درهر مورد از عدم تحمل لنز و يا بروز كوچكترين ناراحتي در چشم را بايستي عفوني تلقي كرد مگر اينكه خلاف آن ثابت شود.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.