اختلال بلع

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

اختلال در بلع دارای علائم گوناگونی می باشد که عباتند از:
1-سرفه کردن در حین غذا خوردن یا بلافاصله بعد از غذا خوردن یا نوشیدن
2- وجود صدای قل قل مانند آب در گلو بعد از غذا خوردن یا نوشیدن
3-صرف زمان زیاد برای غذا خوردن و یا احساس خستگی بعد از غذا خوردن
4-باقی ماندن غذا در دهان وروی زبان بعد از غذا خوردن
5-بیرون ریختن ماده غذایی و یا مایعات درحین غذا خوردن
6-بالارفتن دمای بدن یک ساعت یا بیشتر بعد ازغذاخوردن
7- احساس گیر کردن یا خفگی حین غذا خوردن
8- کاهش وزن بدن و سوءتغذیه

[pejuhesh234]

اصطلاحات بیماری:
اختلال بلع

بلع طبیعی چگونه است؟
بلع به توانایی جویدن وترکیب ماده غذایی با بزاق و تشکیل یک لقمه منسجم جهت انتقال به حلق و از آنجا به مری ومعده می باشد بنابراین یک بلع طبیعی دارای چهار مرحله می باشد:

1-مرحله آمادگی دهانی:در این مرحله وقتی ماده غذایی داخل دهان گذاشته شد اگر ماده غذایی جامد یا نیمه جامد بود توسط حرکات فک وجویدن به قطعات کوچک خرد می شود وسپس توسط حرکات زبان با بزاق ترکیب شده و در نهایت به شکل لقمه های کوچکی که قابل عبور از حلق هستند در می آیند.

2-مرحله انتقال دهانی: دراین مرحله این لقمه های کوچک توسط حرکات موجی شکل زبان به انتهای دهان و ناحیه حلق رانده می شوند.

3-مرحله حلقی: دراین مرحله با بالا رفتن نرمکام مسیر ورود غذا به بینی بسته می شود و همچنین با بالا رفتن حنجره به بالا وجلو مسیر ورود غذا به حنجره توسط اپیگلوت بسته می شود و غذا بدون ورود به راه تنفسی وارد مری می شود.

4- مرحله مروی: دراین مرحله لقمه غذایی توسط حرکات دودی مری وارد معده می شود.

برای انجام این حرکات و هماهنگی بین آنها تعداد زیادی عصب و عضله و ساختارهای گوناگون درگیر است که اختلال در هر یک از آنها منجر به بروز اختلال بلع می شود.

چه عواملی باعث ایجاد اختلال بلع دهانی- حلقی می شود؟
عوامل ایجاد اختلال بلع به دو دسته تقسیم می شود:

-عوامل ساختاری: مانند سرطانهای ناحیه سر وگردن،شکاف کام و...

-عوامل نورولوزیک:مانند سکته مغزی،ضربه های مغزی و...

اختلال بلع نشانه چيست ؟

بلع از چيزهايي است که تا دچار اختلال نشود به آن توجه نمي کنيد . ولي وقتي گرفتاري ايجاد کند ،‌ زياد به آن فکر مي کنيد . خوردن مشکل مي شود و در گلو احساس وجود چيزي قلنبه مي کنيد .

بلع هم مانند تنفس بي خبر کار خود را مي کند . ماهيچه هاي حلق صدها بار در روز براي فرو بردن لقمه غذا يا بزاق و مخاط مدام در حال ترشح به کار مي افتند . وقتي چيزي قورت مي دهيد ، ماهيچه هاي حلقوي انتهاي فوقاني مري شل شده و پايين رفتن آنچه را که در دهان گذاشته ايد امکان پذير مي کنند .

چون شل شدن ماهيچه ها اين عمل را شدني مي کنند ، اگر در اثر فشار و تنش رواني ، يا ترس ماهيچه ها شل نشوند ،‌ بلع مشکل مي گردد .

دلايل بي خطر ديگري هم براي اختلال بلع وجود دارد . التهاب مزمن گلو - مخصوصاً در اثر خشکي هواي اتاق در زمستان - مي تواند بلع را مشکل کند ، بخصوص هنگام برخاستن از خواب و اگر مقدار زيادي مايعات نخورده باشيد ، گلو خشک شده و بلع مشکل مي گردد . اختلال بلع از گلو درد يا آنفلوانزا هم ناشي مي شود .

اگر سيگاري هستيد ، عامل اصلي اختلال بلع معلوم است . اگر اين اشکال در بلع با سرفه و درد همراه باشد ، آن را زنگ خطري بدانيد و نزد پزشک برويد .

احساس وجود چيزي در گلو مي کنيد ؟ اين حالت ناشي از برگشت اسيد معده است ، زيرا ماهيچه اسفنکتر ورودي مري به معده بسته نمانده است و اسيد به مري و گلو نشت کردهاست . اگر سوزش دل هم داشته باشيد اين علت قطعي است .

در موارد نادر ، اختلال بلع ناشي از ناهنجاري جسماني ، مثل گرفتگي ماهيچه اسفنکتر است . اگر زخم معده داريد ،‌ برگشت اسيد معده عامل اشکال در بلع است . اختلال بلع گاهي از اولين علائم وجود تومور است .

علل رایج اختلال بلع

* ضعیف بودن زبان و ضعف ماهیچه‌ی گونه‌ها
* اسپاسم مری یا آشالازی
* بیماری‌های انسداد ریوی
* نارسایی احتقانی قلب
* التهاب مری
* برگشت غذا از مری به معده (رفلاکس)
با انتخاب دقیق غذاها از نظر غلظت و نرمی (غذاهای پوره شده به جای مایعات غلیظ) از ورود غذا به مسیر تنفسی، پیشگیری نمایید. می‌توان با عسل، پودر شیرخشک، سیب زمینی پخته و رنده شده و یا پودر مغزها، غلظت غذاها را افزایش داد
* گواتر
* با تحلیل عضلات در هر بیماری
* پارکینسون
* آلزایمر
* ام‌اس
* تحلیل اعصاب بدن

نکته‌ی مهم اینجاست که در صورت ابتلا به هر کدام از بیماری‌های فوق، حتماً اختلال بلع به وجود نخواهد آمد، ولی در صورت پیشرفت بیماری و هرگونه تحلیل قوای ماهیچه‌ای یا اعصاب، امکان بروز این عارضه وجود دارد.

اهداف رژیم درمانی در این اختلال

1- جلوگیری از انسداد گلو و مسیر تنفسی به وسیله‌ی غذاها و نوشیدنی‌ها.
2- معرفی غذاهایی که تقویت کننده‌ی سیستم بلع هستند.
3- حفظ وزن مطلوب بدن و جلوگیری از کاهش وزن.
4- غلظت و نوع رژیم بسته به تحمل هر فرد دارد، باید خود فرد در تنظیم برنامه‌ی غذایی‌اش حضور داشته باشد.
5-در شرایط پیشرفت اختلال، تشویق بیمار به استقلال در غذا خوردن.

توصیه‌های تغذیه‌ای و رژیم غذایی
* در گروه چربی‌ها کره، مارگارین، خامه ترش، پنیر خامه‌ای، مایونز و سس سفید با دقت در غلظت آن‌ها پیشنهاد می‌شود.
* در مورد میوه‌ها، آب میوه‌ها بدون دانه و یا ته‌مانده‌ی میوه مصرف شود.
* گوشت‌های نرم و پوره شده و جوان مصرف شود. گوشت‌های پیر، سفت و رشته‌ای هستند و در بلع این افراد، ایجاد مشکل می‌کنند.
ماهی و مرغ در تکه‌های ریز و نرم استفاده شود و تخم مرغ حتماً پخته و مخلوط با یک ماده‌ی نرم مانند ماست یا سُس داده شود تا از خشکی آن و ایجاد انسداد جلوگیری شود.
* با انتخاب دقیق غذاها از نظر غلظت و نرمی (غذاهای پوره شده به جای مایعات غلیظ) از ورود غذا به مسیر تنفسی، پیشگیری نمایید. می‌توان با عسل، پودر شیرخشک، سیب زمینی پخته و رنده شده و یا پودر مغزها، غلظت غذاها را افزایش داد.
* فراموش نکنید غذاهایی مانند ژله و ژلاتین در دمای بدن به حالت مایع درآمده و ممکن است ایجاد مشکل کند.
* برنامه غذایی با گذشت زمان به سمت غذاهای نرم پیش رود.
* از نوشیدنی‌های بسیار داغ، قهوه، چای غلیظ، آب‌میوه‌های ترش، غذاهای خشک مانند کراکرها، ماهی‌های استخوانی، مواد چسبنده مانند موز، کره بادام زمینی و غذاهای ادویه دار خودداری کنید.
* در صورت عدم مصرف غلات کامل، میوه‌ها و سبزی‌ها، رژیم غذایی را از لحاظ کمبود فیبر و ویتامین‌ها از جمله ویتامین ث کنترل کنید.
* به برخی مواد غذایی مانند ذرت بوداده، غلات سبوس دار، مغز (به مقدار زیاد)، پنیر محلی، میوه‌ی با پوست، کرفس، آناناس و سایر میوه‌هایی که فیبر سفت‌تری دارند و هم‌زمانی بعضی غذاها با هم مانند گوشت و غذاهای خشک مانند نان‌های ساندویچی، چیپس با هم و یا با موادی که باعث چسبندگی می‌شوند مانند کره بادام زمینی، موز، سیب زمینی پوره شده باید بسیار دقت شود چرا که به راحتی باعث برگشت غذا و ورود مواد به ریه (آسپیراسیون) می‌شوند.
* برای افرادی که حس دهانی آن‌ها بسیار کم شده، از غذاهای سردتر استفاده کنید.
* فراموش نکنید که هیچ داروی گیاهی را بدون مشورت با پزشک استفاده نکنید.
* و بدانیم که با رژیم غذایی یا مکمل اختلال بلع درمان نمی‌شود بلکه بدین وسیله از تحلیل بیشتر فرد جلوگیری می‌شود.

[pejuhesh234]

اختلال بلع دهانی- حلقی چگونه تشخیص داده می شود؟
اختلال بلع توسط ارزیابی بالینی توسط متخصصین گفتار درمانی (آسیب شناسان گفتار وزبان )تشخیص داده می شودود صورت نیاز ارزیابی توسط ویدئو فلوروسکوپی بلع باریم انجام می شود.

اختلال بلع دهانی- حلقی چگونه درمان می شود؟
اختلال بلع دهانی- حلقی توسط تکنیکهای گوناگون که بوسیله متخصصین گفتار درمانی ارائه می شود درمان می شوند که برخی از این تکنیکها عبارتنداز:تکنیک تغییر وضعیت بیمار،تغییر حجم و نوع ماده غذایی،مانورهای تخصص بلع درمانی
نکته:اختلال بلع هم در نوزادان وکودکان و هم در بزرگسالان وجود دارد که برخی از علائم و تکنیک ها در این دو گروه متفاوت است.

اگر سيگار مي کشيد و مشکل بلع داريد ، حتماً براي معاينه بيشتر نزد پزشک برويد . هر اختلال بلع که به تنش ، هوا ، يا عادات شخصي مربوط نباشد ، بايد به پزشک اطلاع داده شود .

آرامش داشته باشيد . تنش و فشار رواني باعث مشکل شدن بلع هم مي شود . هر چيزي که آرامش را به شما بازگرداند . مثل ورزش - ماساژ ، يوگا ، نفس عميق - فشار را از روي گلويتان هم برمي دارد .

کمپرس آب گرم بر روي گلو هم تا حدي ماهيچه هاي آن را شل مي کند .

هوا را مرطوب کنيد . چون بسياري از اختلالات بلع ناشي از خشکي هواست ، مرطوب کردن هوا مي تواند کمک کننده باشد .

بعضي متخصصان خوردن روزانه لااقل هشت ليوان آب را هم توصيه مي کنند .

هوا بايد ۳۵ تا ۴۰ درصد رطوبت داشته باشد . گذاشتن دستگاه در اتاق خواب مؤثر است . گرچه تأثير هواي مرطوب گرم يا سرد هنوز مورد بحث است ، ولي هواي خنک و مرطوب براي گلو بهتر است .

برگشت اسيد را درمان کنيد . اگر احساس برگشت اسيد معده به گلو داريد ، راه هاي زيادي براي کنترل آن وجود دارد ، از جمله ترک کافئين ، الکل ، شکلات و سيگار .

وضع بدن را معاينه کنيد . گر چه ناهنجاري جسماني نادر است ، پزشک ممکن است علت احتمالي اختلال بلع را ناشي از آن بداند . پس با روش خوردن نمک باريم و عکس برداري با پرتو ايکس گرفتگي احتمالي ماهيچه اسفنکتر حلق مشخص مي شود . ت

تنگي اين ماهيچه نخست با دارو و سپس با روشي خاص براي گشاده کردن آن در مطب رفع مي شود . اين روش بسيار مؤثر است . در موارد شديدتر ، جراح ماهيچه را پاره مي کند تا شل شود .

گرفتاريهاي مادرزادي و بيماريي که ديورتيکولوم زنکر نام دارد - که در آن ،‌ پوشش دروني مري کيسه اي تشکيل مي دهد که بلع را مشکل مي کند - هم با روش جراحي درمان مي شوند .

[pejuhesh234]

اگرچه مي‌توان با درمان علت اصلي اختلال بلع، علائم و نشانه‌هاي آن را هم برطرف كرد، اما خوب است بدانيد كه با بكارگيري شيوه‌هايي مي‌توانيد احتمال بروز آن را كاهش دهيد.
در اين مورد بهتر است به خاطر داشته باشيد كه هميشه بايد غذا را خوب جويده و آرام و آهسته غذا بخوريد. با اين كار از بروز چنين مشكلاتي نيز پيشگيري خواهيد كرد.
همچنين تشخيص به موقع و درمان موثر سوزش سر دل و ترش كردن نيز راهي موثر در كاهش احتمال ابتلا به اختلال بلع است.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.