دفع غیر ارادی مدفوع در کودکان

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

علائم شایع:
وجود مدفوع آبكي روي لباس زير به هنگامي كه كودكتان بيمار نيست.

مدفوع سخت يا درد به هنگام داشتن مدفوع زمانيكه كه كودك از اجابت مزاج اجتناب مي‌كند.

گاهی‌ وجود یک‌ توده‌ در پایین‌ شکم‌ در سمت‌ چپ‌

درد شكمي

فقدان اشتها

[pejuhesh234]

اصطلاحات بیماری:
بی اختیاری مدفوع-Encopresis

حقيقت اين است كه بيشتر كودكان فراتر از سن آموزش دستشويي رفتن (معمولاً بزرگتر از 4 سال) كه به كرات لباس زيرشان را كثيف مي كنند وضعيتي معروف به انكوپرزيس دارند. مشكلي در روده ها كه اجبار طبيعي براي رفتن به دستشويي را كند مي كند و نمي توانند خود را نگهدارند. گرچه برآورد مي شود انكوپرزيس 1 تا 2 درصد كودكان زير 10 سال را مبتلا مي كند. اما مشكلات مربوط به بي اختياري مدفوع و يبوست براي بيش از 25 درصد تمامي مراجعين به متخصصان گوارش اطفال ( پزشكاني كه متخصص در اختلالات معده و روده اند) در نظر گرفته مي شود.

90 درصد موارد بي اختياري مدفوع به دليل يبوست است. مدفوع سفت و خشك دفعش مشكل است. اكثر كودكان مدفوع خود را بدليل درد ناشي از يبوست كه مرحله اي از دفع غير عادي مدفوع محسوب مي گردد، نگه مي دارند.

توصيه‌هاي اعضاي خانواده و دوستان هميشه مفيد نيست چون بيشتر افراد به اشتباه معتقدند انكوپرزيس مقوله اي رفتاري است . والدين، پدر و مادر بزرگ، از تنبيهات و اقدامات متعددي براي بي اختياري مدفوع استفاده مي كنند كه تنها احساس تنهايي، خشم، افسردگي يا تحقير به كودك مي دهد.

بيش از 20 درصد كودكان مبتلا به انكوپرزيس احساس كمبود عزت نفس دارند كه نياز به دخالت روانشناس يا مشاور دارند. اگر كودكتان بي اختياري مدفوع دارد، تحقير يا تنبيه كردنش تنها اوضاع را بدتر مي كند – در عوض، با پزشكش صحبت نماييد كه مي تواند به شما و كودكتان براي مبارزه با اين شرايط كمك كند.

بي اختياري مدفوع چيست و عوامل آن چه هست ؟
انكوپرزيس سه تا 6 برابر در پسران شايعتر است. براي كودك بي اختياري مدفوع، درك يبوست مهم است. تعداد دفعات اجابت مزاج از نظر سن و ماهيت فرد متغير است.
خالي كردن روده در حالت طبيعي از يك تا دوبار در روز تا تنها 3تا 4 بار در هفته متغير مي باشد. به عنوان مثال كودكي كه بدون مشكل بعد از 3 روز مدفوع نرمي دفع مي كند يبوست ندارد. در هر حال كودكي كه مدفوع سختي ( كوچك يا بزرگ) هر چند روز يكبار دفع مي كند، يبوست دارد . كودكان ديگر هر روز به دستشويي مي روند اما تنها كمي گلوله هاي مدفوع سخت و كوچك دفع مي كنند و هميشه مقداري مدفوع در روده بزرگشان دارند.

عوامل مدفوع سخت در اولين مرحله چيست؟
هر يك از مواردي چون رژيم غذايي ، بيماري ، مصرف كم مايعات ، ترس از دستشويي رفتن و يا دسترسي محدود به توالت عمومي (مانند توالت مدرسه) .

بعضي كودكان پس از اتفاقات استرس آور در زندگي شان مانند طلاق يا مرگ فاميل نزديك دچار يبوست مزمن مي شوند. عامل هر چه كه باشد زماني كه كودك شروع به نگهداشتن مدفوع خود مي كند ، مدفوع در روده بزرگ افزايش مي يابد و چرخه معيوب شروع مي گردد.

كار اصلي روده بزرگ حذف آب از مدفوع است پيش ازآنكه بخواهد آن را دفع كند. هر چه مدفوع بيشتر در آنجا بماند آب بيشتري حذف مي گردد و براي كودك دفع مدفوع خشك و بزرگ سخت تر مي شود. مدفوع بزرگ نيز روده بزرگ را كش مي دهد و عضلات آن را ضعيف مي كند و بر اعصابي كه زمان دفع مدفوع را به كودك خبر مي‌دهد، تاثير مي‌گذارند.
چون روده بزرگ شل، مدفوع سخت را نمي توان بيرون براند ، دفعش دردناك است و كودك براي خودداري از دفع مدفوع به رقصيدن، مورب كرد پاها، ادا در آوردن يا روي نوك پا راه رفتن ادامه مي دهد.

در نهايت، بخش تحتاني روده بزرگ به قدري پر مي شود كه براي اسفنكتر ( دريچه اي كه خروج مدفوع از مقعد را كنترل مي كند) نگهداشتن مدفوع را مشكل مي سازد . مدفوع جزئي شايد خارج شود و باعث كثيف كردن شورت كودك گردد. مدفوع نرم تر نيز در اطراف توده بزرگ مدفوع تراوش مي كند و لباس زيرش را به هنگام استراحت اسفنكتر لكه مي كند. كودك نمي تواند از كثيف كردن خودش خودداري كند. هيچ فكري در مورد اين رويداد ندارد چون اعصاب پيامي را كه تنظيم كننده تخليه شكم ( يا دفع مدفوع ) است نمي‌فرستند.

والدين در ابتدا فكر مي كنند كودكشان داراي مورد ساده اي از اسهال است . اما پس از تكرار بي اختياري مدفوع ، مشخص مي گردد كه مشكل ديگري وجود دارد – خصوصاً چون دفع مدفوع زماني رخ مي دهد كه كودك بيمار نيست.

اغلب والدين از اين واقعيت كه كودكشان به نظر مي رسد بخاطر اين پيشامدها كه اكثراً به هنگام بيداريش رخ مي دهد آرامش داشته باشد نوميد مي گردند . انگار كه به علت سهل‌انگاري كودك است، كودك نبايد از اين حالت شرمنده و مقصر باشد ( بعضي كودكان حتي سعي مي كنند لباس زير كثيفشان را از والدين پنهان نمايند). دليل ديگري شايد مشخص تر باشد چون مغز كودك در نهايت به بوي مدفوع عادت مي كند، ديگر متوجه آن نمي شود.

پیشگیری‌
به‌ هنگام‌ بروز بیماری‌ در کودک‌، توجه‌ خیلی‌ بیش‌ از اندازه‌ به‌ وی‌ نداشته‌ باشید.
از تأکید بیش‌ از اندازه‌ در مورد عادت‌ رفتن‌ به‌ توالت‌ خودداری‌ کنید. به‌ این‌ مسأله‌ رویکردی‌ تدریجی‌ و انتظاراتی‌ واقع‌بینانه‌ داشته‌ باشید. در صورت‌ وقوع‌ تصادفی‌ بی‌اختیاری‌ اجابت‌ مزاج‌، مایه‌ خجالت‌ کودک‌ خود نشوید و وی‌ را سرزنش‌ نکنید.
به‌ موقعیت‌هایی‌ که‌ برای‌ کودک‌ استرس‌زا هستند حساسیت‌ نشان‌ دهید و با وی‌ در مورد احساساتش‌ صحبت‌ کنید.درمان موفق بي اختياري مدفوع بستگي به حمايت كودك دارد. برخي والدين متوجه مي شوند تشويق ها و عملكردهاي مثبت به ترغيب كودك در طول درمان كمك مي كند.
انگيزه به كودك بدهيد مثل زدن ستاره يا برچسب روي تقويم دفع مدفوعش ، به خاطر داشتن مدفوع يا حتي سعي در اين زمينه، نشستن روي نشيمنگاه توالت يا مصرف دارو. هر چه كه انجام مي دهيد ، سرزنش نكنيد يا فرياد نكشيد، احساس بدي به كودكتان مي دهد و به كنترل اين وضعيت كمكي نمي كند. صحبت و حمايت زيادي نشان دهيد و اطمينانش دهيد تنها كودكي نيست كه در دنيا دچار اين مشكل شده است. با گذشت زمان و درك وي، به بي اختياري مدفوع مي تواند غلبه كند.
کودک‌ خود را در برابر سوء رفتار جسمی‌ و جنسی‌ محافظت‌ کنید.
به‌ تغذیه‌ مناسب‌ کودک‌ خود توجه‌ نشان‌ دهید.

عوارض‌ احتمالی‌
شقاق‌ مقعدی‌
بثور پوستی‌ در ناحیه‌ مقعدی‌
گیر کردن‌ مدفوع‌ و ایجاد انسداد

رژیم‌ غذایی‌
از مصرف‌ بیش‌ از اندازه‌ شیر، موز، سیب‌، و ژلاتین‌ باید خودداری‌ شود.
میزان‌ فیبر غذایی‌ باید زیاد شود.
رژيم غذايي و ورزش اهميت زيادي در نرم و منظم كردن مدفوع دارد. همچنين غذاهاي غني از فيبر بالا را به خود كودكتان بدهيد و راههاي ديگري براي تركيب كردن اين غذاها با غذاي كودكتان اتخاذ نماييد به گونه اي كه خوردن خوراكي با فيبر بالا كه براي درمان بي اختياري مدفوع لازم است كاري عادي گردد.

• بيسكويت و يا كلوچه سبوس دار براي كودك تهيه كنيد.
• خوراك لوبيا (از جمله لوبيا رشتي) درست كرده و پس از اضافه كردن آبليمو و مقداري روغن زيتون و ادويه همراه و يا بدون سالاد به كودكتان بدهيد.
• خورشت كدو و يا بادمجان درست كنيد.
• حليم بادمجان درست كرده و مقدار زيادي عدس آب‌پز نيز به آن اضافه كنيد.
• به كودك كِشته آلو و يا كِشته زردآلو بدهيد.
• كودك را به خوردن سالاد تشويق كنيد. سالاد مي‌تواند حاوي هويج خرد شده، خيار، كاهو، گوجه فرنگي، گل كلم يا كلم به همراه سس لذيذ باشد.

علاوه بر اينكه مطمئن مي شويد كودكتان رژيم غذايي غني از فيبر دارد، فراموش نكنيد كه مقدار زيادي مايعات هر روز به او بخورانيد از جمله آب و آب ميوه طبيعي مثل آب گلابي، هلو و آلو تا به جذب آب در روده بزرگ كمك كند. همچنين مصرف لبنيات روزانه كودكتان ( از جمله پنير ، ماست و بستني) را به 500 سي‌سي محدود نماييد.

درچه شرایطی باید به پزشک مراجعه نمود؟
اگر کودکتان‌ بی‌اختیاری‌ اجابت‌ مزاج‌ دارد، و این‌ مسأله‌، علی‌رغم‌ تلاش‌های‌ شما، بیش‌ از دو ماه‌ ارایه‌ یابد.

[pejuhesh234]

درمان‌

اصول‌ کلی‌
•به‌ کودک‌ اجازه‌ دهید خود در مورد زمان‌ مناسب‌ رفتن‌ به‌ توالت‌ تصمیم‌ بگیرد. به‌ وی‌ یادآوری‌ نکنید یا وی‌ را مجبور نکنید که‌ برخلاف‌ اراده‌ خود به‌ توالت‌ برود. این‌ کار موجب‌ پدید آمدن‌ یک‌ دیدگاه‌ منفی‌ در کودک‌ می‌شود.

•در صورت‌ اجابت‌ مزاج‌ در توالت‌ وی‌ را تحسین‌ کنید. کودک‌ نیازمند تقویت‌ مثبت‌ برای‌ موفقیت‌ است‌. دیگر اعضای‌ خانواده‌ نیز بهتر است‌ کودک‌ را تحسین‌ کنند.

•قبلاً قول‌ و قرار با کودک‌ بگذارید که‌ اگر تمام‌ روز تمیز ماند به‌ او جایزه‌ خواهید داد. جایزه‌ای‌ که‌ بسیاری‌ از کودکان‌ دوست‌ دارند عبارت‌ است‌ از اختصاص‌ نیم‌ ساعت‌ وقت‌ با هر کدام‌ از والدین‌ برای‌ انجام‌ هر کاری‌ که‌ کودک‌ دوست‌ داشته‌ باشد. می‌توان‌ از برچسب‌های‌ مورد علاقه‌ کودکان‌ نیز استفاده‌ کرد. کلاً در نظر گرفتن‌ جایزه‌ باعث‌ ایجاد انگیزه‌ در کودک‌ برای‌ موفقیت‌ می‌شود.

•در صورت‌ کثیف‌ کردن‌ اتفاقی‌، عکس‌العملی‌ ملایم‌ داشته‌ باشید. کودک‌ باید خودش‌ را تمیز کند و لباس‌ زیر تمیز بپوشد. اگر کودک‌ کوچکتر از 5 سال‌ باشد، احتمالاً والد خود باید این‌ کار را انجام‌ دهد.

•در صورت‌ کثیف‌ کردن‌ اتفاقی‌، کودک‌ را مورد سرزنش‌، انتقاد، یا مجازات‌ قرار ندهید و برای‌ وی‌ محدودیت‌ ایجاد نکنید. این‌ کار ممکن‌ است‌ باعث‌ بدتر شدن‌ مشکل‌ و نیز بروز مشکلات‌ عاطفی‌ ثانویه‌ شود.

•به‌ هیچ‌ عنوان‌ اجازه‌ ندهید که‌ خواهران‌ یا برادران‌ کودک‌ یا دیگران‌ وی‌ را مسخره‌ کنند.

•هیچگاه‌ مجدداً از پوشک‌ استفاده‌ نکنید.

•با مدرسه‌ در این‌ مورد صحبت‌ کنید و همکاری‌ معلم‌ و مسؤولان‌ را جلب‌ کنید. کودک‌ در مدرسه‌ باید دسترسی‌ سریع‌ به‌ توالت‌ داشته‌ باشد، خصوصاً اگر خجالتی‌ باشد یا تازه‌ به‌ مدرسه‌ رفته‌ باشد. به‌ کودک‌ یادآوری‌ کنید که‌ در مورد ترک‌ کلاس‌ و رفتن‌ به‌ توالت‌ هیچ‌ احساس‌ خجالت‌ نکند.

•عواملی‌ که‌ باعث‌ استرس‌ در زندگی‌ کودک‌ شده‌اند را پیدا کرده‌ و برای‌ رفع‌ آنها هرگونه‌ تلاشی‌ که‌ لازم‌ است‌ انجام‌ دهید.

داروها
•امکان‌ دارد نرم‌ کننده‌ها و حجیم‌ کننده‌های‌ مدفوع‌ کمک‌ کننده‌ باشند.

•در صورت‌ گیر کردن‌ مدفوع‌ و ایجاد انسداد، استفاده‌ از تنقیه‌ یا شیاف‌ ممکن‌ است‌ ضروری‌ باشد.

[pejuhesh234]

عواقب‌ مورد انتظار
معمولاً قابل‌ معالجه‌ است‌، مگر اینکه‌ یک‌ مشکل‌ جسمی‌ جدی‌ وجود داشته‌ باشد.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

داروهاي ملين:
اين دارو ها به چند شكل ميباشند:
قرص
كپسول
شربت
پودرها(به صورت محلول در آب يا آب ميوه)
انما و شياف
انواع دارو هاي ملين:
ملين هاي حجيم كننده
اين ملين هاحجم مدفوع را افزايش داده و مدفوع را نرم مي كنند . با مصرف چند روز از اين داروها يبوست بر طرف مي شود . متاموسيل و سيتروسل دارو هاي ملين حجم دهنده مي باشندو استفاده طولاني مدت از آنها بي خطر است.
دارو هاي ملين حجم دهنده بايستي به صورت خشك بلعيده نشوند و با مايع مخلوط شوند .
براي اينكه داروهاي ملين به طور صحيح عمل كنندو روده دچارانسداد نشود، بايستي مقدار كافي مايع مصرف شود .
اثر اين نوع داروهاي ملين بعد از 12ساعت و در بعضي موارد بعد از 3-2 ساعت ديده مي شود .

ملين هاي محرك

اين نوع از ملين ها سرعت حركات روده را افزايش مي دهند .
اثر اين ملين ها درصورتي كه با غذا خورده شود كاهش مي يابد.
اين نوع ملين ها غالبا در موقع خواب مصرف مي شوند.

ملين هاي اسموتيك
اين ملين ها با كشيدن آب به داخل روده باعث مي شوندمدفوع نرم تر شده و به آساني عبور كند.
اين ملين ها به چند دسته تقسيم مي شوند:
نمك ها( نمك هاي منيزيوم،سديم، فسفات):اين ملين ها در درمان طولاني مدت يبوست استفاده نمي شوند .غالبا نيم تا 3 ساعت بعد از مصرف اثر دارو ظاهر مي شود. زماني كه مقادير زياد دارو با معده خالي مصرف مي شود، اثر دارو سريع تر مي باشد .
لاكتولوز:اين ملين ها براي درمان طولاني مدت يبوست استفاده ميشوند. .غالبا بعد از يك تا دو روز اثر دارو ظاهر مي شود.

عوارض جانبي نحوه عمل نوع ملين

نفخ شكم- دردشكم- اسهال- تهوع- تجمع گاز- احساس تشنگي زياد- انسداد روده(براي جلوگيري از انسداد روده بايستي مقداري آب نوشيده شود ). ازبافتهاي اطراف بدن آب را به داخل كولون مي كشد و باعث تسهيل عبور مدفوع
مي شود.
هپيراُسموتيك هاي خوراكي- شربت نمك هاي منيزيوم،شربت لاكتولوز،ماكروگل،انماي فسفات،سديم سيترات، سوربيتول، سي لاكس
نفخ شكم- درد شكم- افزايش يبوست ( اگر آب كافي همراه آن مصرف نشود). جاذب آب اند و باعث تشكيل مدفوع نرم و حجيم مي شوند كه باعث انقباض طبيعي عضلات روده مي گردد.
حجم سازهاي خوراكي- پسيليوم-متاموسيل – موسيليوم- پلي كاربوفيل
تحريك گلو- درد معده و روده- دردهاي شكمي افزايش رطوبت مدفوع كه باعث افزايش حركات روده بدون كشيدگي روده مي شوند.
نرم كننده هاي مدفوع خوراكي- سورفاك،كولاس مينرال اويل
آروغ زدن- تجمع گاز- درد شكم- اسهال- تهوع - تغيير رنگ ادرار- تحريك ركتوم (مقعد)- درد شكم محرك انقباضات ريتميك عضلات روده براي دفع مدفوع محرك هاي خوراكي-
سي لاكس ،بيزاكوديل،دوكوزات سديم،شياف هاي گليسرول،سنا ،شربت انجير

مصرف ملين هاي خوراكي موجب كاهش جذب برخي از داروها و مواد غذايي در بدن ميشوند ولي ملين هاي ركتال چنين عارضه اي را ندارند.
ملين هاي تركيبي :
بعضي محصولات تركيبي از انواع مختلف ملين ها نظير ملين هاي تحريك كننده و ملين هاي نرم كننده ساخته شده است ولي هيچ مزيتي نسبت به داروهاي انفرادي ندارند. علاوه بر اينكه ممكن است باعث بروز عوارض بيشتري بشوند. به دقت به برچسب داروها دقت كنيد تا بفهميد چند نوع ملين در يك محصول بكار رفته است.
مصرف دارو هاي ملين دركودكان:
دارو هاي ملين بايستي به كودكان زير 6سال بدون تجويز پزشك داده نشود(به دليل اينكه علائم خود را به صورت دقيق نمي توانند توضيح دهند)و ممكن است به درمانهاي ديگر نياز داشته باشند.
قرص هاي بيزاكوديل نبايد در بچه هاي زير 6 سال مصرف شوند بخاطر اينكه بچه ها ممكن است قرص بيزاكوديل را جويده و در معده ايجاد حساسيت كنند .
 

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.