اختلال تيك

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

علائم و نشانه‌های تیک:

تیک علائم و نشانه‌های متعددی دارد که عبارت است از: ناسازگاری‌های شخصیتی، احساس بی‌کفایتی و ناامنی، خصومت، بی‌قراری عمومی، تحریک‌پذیری، لکنت زبان، ترس، دلواپسی، مکیدن لب‌ها، تغییر شکل صورت، فین کردن بی‌جا، مکیدن شست و ناخن، به‌هم زدن پلک‌ها، درآوردن زبان از دهان، حرکات سریع و چرخشی سر، سرفه، بلع، چین‌دادن پیشانی، تکان دادن سر، در آوردن صدای حیوانات، خستگی زودرس، اختلالات خواب و اشتها، تکان دادن گوش، قورت دادن آب دهان، سکسکه کردن، لوله کردن مو، کمرویی، دستپاچگی، حساسیت، لجبازی، ژست‌های مختلف و تکراری، پرش شانه‌ها و بازوها

[pejuhesh234]

تیک، حرکت ناگهانی، سریع و بدون اراده است که احتمال دارد در هر قسمت از بدن از روی عادت یا ناآگاهانه ظاهر شود. معمولاً حرکات تیک به وسیله ماهیچه‌های بدن صورت می‌گیرد. این حرکات در ابتدا ظاهر نامنظم داشته به تدریج از نظم خاصی برخوردار می‌شوند و به صورت رفتارهای تکراری از فرد سر می‌زنند. کودکان در سنین 7 تا 11 سالگی بیشترین میزان تیک را از خودشان بروز می‌دهند تیک در میان پسران بیشتر از دختران است. تیک‌ها هنگام خواب از بین می‌روند و ظاهر نمی‌شوند.

میزان شیوع عارضه تیک در خانواده‌هایی که اعضای آن تیک دارند به مراتب بیشتر از خانواده‌های عادی است. تیک ممکن است بر اثر یک حادثه روانی و ناراحتی و اضطراب ناشی از عوامل خانه و مدرسه به وجود آمده باشد. کودکانی که والدین سخت‌گیر و مقتدر دارند شیوع تیک در بین آنان بیشتر است، زیرا این والدین با رفتارشان کودک را دچار تضاد و ناراحتی می‌کنند و بر اختلال او می‌افزایند.
انواع تیک‌ها:

تیک را بر حسب اینکه مربوط به چه بخشی از اعضا و اندام‌های بدن باشد می‌توان به انواع زیر دسته‌بندی کرد:

تيک حرکتي و صوتي
نوع خاصي از اختلالات تيک موسوم به اختلال توره است که شامل بروز هر دو نوع تيک حرکتي و صوتي در يک کودک در دوره اي بيش از يک سال است.در اين اختلال ، معمولا تيکهاي اوليه حرکتي در ناحيه صورت و گردن شروع مي شود و با گذشت زمان به نواحي پايين تر بدن گسترش مي يابد و پس از چند سال نيز تيکهاي صوتي ظاهر مي شوند. اين اختلال ، اختلالي نادر است و ميان بروز آن و اختلال نقص توجه / بيش فعالي وسواس هاي فکري و عملي ارتباطاتي مشاهده شده است
کلامي و رفتاري
به طور کلي تيک در 2 شکل تيک کلامي و رفتاري ديده مي شود. در هر دو نوع آن با انواع ساده و مرکب روبه رو هستيم که مشخصه اصلي آن تکراري ، کليشه اي و ناموزون بودن آن است.تيک ساده مدت کوتاهي به طول مي انجامد و بندرت بيشتر از يک ثانيه تداوم مي يابد که در بيشتر موارد پس از چند هفته يا چند ماه خود به خود از ميان مي رود.تيکهاي حرکتي در نوع ساده شامل : چشمک زدن ، حرکات پرتابي کردن ، بالا انداختن شانه و حرکتهاي شکلک گونه ناحيه صورت است.تيکهاي حرکتي مرکب چندين گروه عضلاني را شامل مي شوند و به اشکالي مانند رفتارهاي نظافتي ، بوييدن اشيا ، تقليد حرکات و رفتار بالاپريدن ، لمس کردن ، پا به زمين کوبيدن ، رفتارهاي آرايشي ، خودزني و گاز گرفتن خود مشاهده شده است.تيکهاي آوايي هم در نوع ساده آن مي تواند شامل صاف کردن گلو، سرفه ، بالا کشيدن بيني ، خرناس و در نوع پيچيده شامل بيان يک جمله يا يک تکيه کلام يا يک ناسزا باشد.به کار بردن مکرر واژه هايي مانند چيز، مثلا، به قول معروف ، در واقع ، به اصطلاح و... را مي توان از جمله مواردي ذکر کرد که بارها در گفتگوهاي افراد شنيده مي شود. به کار بردن تکراري واژه ها در برخي موارد موجب واکنش هاي منفي افراد مي شود اما بيشتر موارد، طرف گفتگو توجه چنداني به آن نمي کند

علت چيست؟
تصور بيشتر افراد اين است که تيکها نشانه اي از اضطراب و ناراحتي عصبي کودک هستند و حتي بروز تيکها را به وجود ناملايمات و ناراحتي هايي در خانواده يا مدرسه و محيط کودک نسبت مي دهند. اما واقعيت اين است که باوجود اين که تيکها ممکن است در موقعيت هاي اضطراب آور و پر استرس تشديد شوند ، براي آنها بيشتر علل زيست شناختي مطرح است.اگرچه هنوز عواملي از قبيل نژاد، وضعيت اجتماعي و اقتصادي ، در بروز و تشديد تيک ثابت نشده است ولي بعضي از محققان معتقدند اين اختلال در نژاد قفقازي و شرقي شايع تر است.در مواردي ديده شده که بعضي مبتلايان ، داراي سابقه خانوادگي و يا فاميلي هستند. اين موضوع نشان دهنده آن است که احتمالا يک عامل ژنتيک يا زيستي مي تواند در بروز آن دخيل باشد. همچنين واسطه هاي شيميايي مختلفي به عنوان عوامل دخيل در بروز تيکها شناسايي شده اند. حتي مشاهده شده است که برخي از انواع تيکها به دنبال عفونت هاي خاصي ظاهر مي شوند که دليلي براي دخالت سيستم ايمني بدن در بروز تيکهاست.
عوامل محيطي ، عاطفي و هيجاني نيز از جمله مواردي شناخته شده اند که در تشديد تيک موثرند. به اين شکل که افرادي که داراي تيک هستند، در مواجهه با موقعيت هاي استرس زا و مشکلات اضطراب آور، پرش عصبي آنها تشديد شده و بعکس در مواقعي که محيط آرام است و ترس ، وحشت و نگراني وجود ندارد، اين عمل به حداقل مي رسد.به هر حال ، آنچه مشخص است اين است که هر چند عوامل روان شناختي در تشديد تيکها موثرند، اين عوامل زيست شناختي هستند که نقش مهمتري در پيدايش اين اختلال دارند و شواهدي از اين که استرس يا اضطراب باعث به وجود آمدن تيکها شوند، وجود ندارد.
تيک يا ادا؟
نکته بسيار مهم در اختلالات تيک ، افتراق آن از بعضي حرکات قالبي و تکراري کودکان مثل کوبيدن سر، تاب دادن بدن يا ناخن جويدن است.در چنين حالاتي حرکات معمولا ارادي است و باعث تسکين و آرامش کودک مي شوند، در حالي که تيکها ماهيتي غيرارادي دارند و با ايجاد آرامش در کودک نيز همراه نيستند و حتي به درجاتي نيز باعث ايجاد تنش و اضطراب مي شوند. تيکها ممکن است در موقعيت هاي اضطراب آوري مثل سر جلسات امتحان تشديد شوند و در مقابل در موقعيت هاي آرامش بخش تخفيف يابند. اين حرکات يا اصوات اغلب ولي نه هميشه هنگام خواب از ميان مي روند
باورهاي غلط
در مجموع تيکها از اختلالات نسبتا شايع روان پزشکي کودک و نوجوان هستند و با توجه به نگرشهاي غلط و تصورات اشتباهي که عموم مردم بخصوص در مورد علت اين اختلال دارند ، شايد خانواده ها چندان تمايلي به مراجعه براي درمان اين اختلال در کودک خود نداشته باشند و ضروري است که همه به ابعاد زيست شناختي اين اختلال آشنا باشند تا با مراجعه سريع و شروع به موقع مداخلات درماني لازم ، از ايجاد مشکلات عملکردي و هيجاني مهمتر در کودکان و نوجوانان مبتلا پيشگيري شود.

[pejuhesh234]

درمان
در موارد خفیف درمان لازم نیست. تنها والدین و اطرافیان توصه می شود از توجه زیاد به کودک و دادن تذکرات مکرر به او یا تحقیر وی خودداری نمایند.
روان درمانی
در موارد شدید از رفتار درمانی فردی و یا گروهی استفاده می شود.
دارو درمانی
برای دارو درمانی باید به پزشک متخصص روانپزشك (اعصاب و روان) مراجعه نمود.


تيك‌ها گاهي اوقات رفتارهاي خاص و مجزا هستند و گاه جزيي از يك رشته مشكلات. تخمين زده مي‌شود كه 24 تا 61 درصد كودكاني كه تيك دارند بدون درمان كاملا بهبود مي‌يابند. بقيه هم تا حدودي بهبود يافته و فقط درصد كوچكي تغيير نمي‌كنند يا تيك آنها بدتر مي‌شود. ارجاع جهت ارزيابي باليني و درمان تيك معمولا به اين معناست كه آن رفتار بيش از حد طول كشيده و آنقدر شديد و مزمن شده كه ممكن است صدمه فيزيكي ايجاد كند يا شخص مبتلا آنقدر آن رفتار را انجام داده كه در روند رشد جسمي ـ شناختي او ايجاد مشكل كرده است. در واقع به جهت اين كه اختلال تيك يك اختلال عصبي ـ رفتاري پيچيده و مزمن است درمان آن مي‌تواند به صورت آموزش‌هاي روان‌شناختي، درمان‌هاي حمايتي، درمان‌هاي دارويي و درمان‌هاي رفتاري باشد. مهم‌ترين بخش از درمان اختلالات تيك بخش آموزشي و درمان‌هاي حمايتي است. در صورتي كه اين بخش از درمان به خوبي انجام شود و بيمار، خانواده و مدرسه همكاري خوبي داشته باشند و شدت بيماري نيز زياد نباشد، به تنهايي كفايت مي‌كند. لازم است كودك به اين باور برسد كه با وجود تيك‌ها مي‌تواند به زندگي روزمره خود ادامه دهد، به طوري كه تيك‌ها حداقل تاثير منفي را بر عملكرد تحصيلي و روابط اجتماعي وي بگذارد. كودكان و نوجوانان مبتلا به اختلالات تيك از نظر هوشي فرقي با سايرين ندارند و بيشترين مشكل آنها، مديريت كردن تيك‌ها در كلاس و جوابگويي به همكلاسي‌ها و معلمان است. واكنش همسالان و معلمان به تيك‌ها تاثير مهمي در ديدگاه فرد مبتلا دارد. برخي مواقع حركات و صداهاي مربوط به تيك موجب آزار همكلاسي و برهم خوردن نظم كلاس مي‌شود كه در صورت عدم آگاهي معلمان از بيماري دانش‌آموز مي‌تواند باعث عصبانيت آنان و به كار بردن روش‌هاي تنبيهي براي دانش‌آموز مبتلا به تيك شود. چنين واكنشي از طرف معلمان اين اجازه را به ساير دانش‌آموزان مي‌دهد كه فرد مبتلا را مورد استهزا و تمسخر قرار دهند و به دنبال آن دانش‌آموز همواره نگران و هراسان باشد كه بازخواست و تنبيه نشود يا از مدرسه بترسد يا نسبت به معلمين و همكلاسي‌ها رفتار خصمانه پيدا كند و نهايتا بر ارتباط اجتماعي و اعتماد به نفس او تاثير منفي گذارد و وي را مستعد افسردگي كند. معلمان بايد به ياد داشته باشند كه دانش‌آموز مبتلا به تيك خود نيز به اندازه سايرين از علايم آزاردهنده تيك رنج مي‌برد و با درك مشكل او توسط معلم، كمك بزرگي براي پذيرش اين بيماري به وي مي‌شود.
در مورد استفاده از دارو مي‌‌توان گفت دارودرماني زماني استفاده مي‌شود كه شدت يا فركانس تيك‌ها زياد و ناتوان‌كننده باشد،‌ منجر به مشكلات جسمي مانند درد عضلات و مفاصل شود و باعث اختلال در عملكرد فردشده يا براي او ايجاد استرس كند. داروهايي كه امروزه براي درمان اختلالات تيك استفاده مي‌شوند، متفاوت هستند و تصميم‌گيري براي انتخاب نوع دارو به عهده پزشك متخصص مي‌باشد. با استفاده از تنش‌زدايي و حل تعارضات نيز مي‌توان آرامش رواني را در كودك ايجاد كرد. اين آرامش، از استرس كودك كاسته و وي كمتر به حركات و اصوات تيك متوسل مي‌شود. همچنين كمك به فرد براي افزايش توانايي اجتماعي وي موجب رضامندي و بالا رفتن سطح اعتماد به نفس او مي‌شود كه در تغيير رفتار وي بسيار موثر است. ارتقاي اعتماد به نفس خود باعث تنيدگي كمتر در وي مي‌شود

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.