سرما زدگي

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

علائم و نشانه ي اين افراد عبارت است از :

1- ابتدا بدن آنها دچار لرز مي شود .

2- پوست سرد وخشك مي شود.

3- نبض كند مي گردد.

4- تعداد تنفس بيمار كمتر از حالت طبيعي مي شود .

5- درجه حرارت بدن به 35 درجه يا كمتر مي رسد .

6- خواب آلودگي ظاهر مي شود كه ممكن است به كُما منجر شود .

7- ممكن است ايست قلبي رخ دهد .

ساير علائم عبارتند از :

پوست سرد : يكي از علائمي كه دلالت بر افت دماي بدن و بروز حالت هيپوترمي دارد .(به ويژه سرد بودن پوست شكم )

لرز : از واكنش هاي دفاعي بدن براي گرم كردن خود است و بدن بطور خودكار سعي مي كند تا با افزايش كار عضلات حرارت بيشتري توليد كند و دماي قسمت مركزي خود را ثابت نگه دارد . اما با پيشرفت آسيب و كاهش بيشتر دماي بدن , اين واكنش دفاعي نيز مختل مي شود .

گيج و منگ شدن مصدوم و از دست دادن قدرت قضاوت وتصميم گيري و از دست دادن هماهنگي حركات و فعاليتهاي بدني

(مهم : مصرف الكل باعث تشديد اين حالت مي گردد)

اشكال در تكلم و صحبت كردن و همچنين سفتي و انقباض عضلاني از ديگر علائم هيپوترمي مي باشد .

[pejuhesh234]

اصطلاحات بیماری:
سرمازدگي (هيپو ترمي)

كوهنوردي و ورزشهاي طبيعي نظير اسكي، غار نوردي، سنگنوردي، ... از ورزشهايي است كه فرد در تماس مستقيم با سرما ، رطوبت، باد و...بوده و همواره در معرض سرمازدگي وهيپوترمي مي باشد.

زمانی که حرارت بدن انسان به دمای زیر 35 درجهء سانتیگراد می رسد سرمازدگی عمومي يا هيپو ترمي به انسان دست می دهد. سرمازدگی های متوسط را می توان به خوبی درمان نمود. اما زمانی که حرارت بدن به زیر 36 تا 24 درجه سانتیگراد می رسد شانس بهبودی بسیار ضعیف می باشد.

توانايي بدن در مقابله با سرما بسيار كمتر از توان آن براي مقابله با گرما است و در واقع روش اصلي براي گرم نگه داشتن بدن استفاده از لباس و پوشش مناسب است . علاوه بر اين، عواملي مثل :ارتفاع، خستگي، تغذيه نامناسب ، كم آبي (شرايط موجود در ورزش كوهنوردي), سابقه بيماري (مرض قند , بيماري قلبي ، عروقي يا تنفسي , ...) , مصرف داروهاي خاص (مثل داروهاي فشارخون , الكل ،مواد مخدر) , نامناسب بودن لباس و پوشش فرد و عوامل مختلف ديگري نيز باعث مستعد شدن فرد به كاهش درجه ي حرارت بدن و آسيب هاي ناشي از آن خواهد بود .

عدم تحرك براي مدت طولاني (مثلآ در صعود هاي تركيبي و صعود از يخچالها ) به علاوه ي سردي هوا , رطوبت بالا , وزيدن باد و خيس بودن لباس ها گرفتار شدن در بهمن نيز باعث مستعد شدن فرد و بروز سريع تر و شديدتر آسيب هاي ناشي از سرما خواهد شد .

در موارد آسيب هاي ناشي از سرما نيز پيشگيري بر درمان مقدم است و با رعايت اصول مقابله با سرما حتي در بدترين شرايط آب وهوا نيز مي توان از بروز آنها جلوگيري كرد .

رطوبت هوا به همراه وزش باد باعث از دست رفتن درجه ي حرارت بدن مي گردد . به ويژه هرچه سرعت باد بيشتر باشد , كاهش درجه حرارت بدن سريع تر خواهد بود . وزش باد تند در يك آب و هواي سرد و مرطوب به سرعت باعث كاهش درجه حرارت بدن فرد خواهد شد .

دربرخي شرايط مانند قرار گرفتن طولاني در معرض آب و هواي بسيارسرد و يا غوطه ور شدن در آب بسيار سرد (همچون پيمايش غار هاي رودخانه اي ), بدن توانايي توليد حرارت لازم براي مقابله با سرماي محيطي را ندارد و در نهايت دچار كاهش دماي عمومي بدن مي گردد . به اين حالت اصطلاحاً هيپوترمي گويند . در اين حالت هيپوتالاموس مغز دچار اشكال در عملكرد مي شود و بدن قادر به كنترل دماي قسمت مركزي خود نيست و درجه حرارت حرارت مركزي بدن از 37 درجه به كمتر از 35 درجه سانتي گراد خواهد رسيد . افراد سالخورده و ضعيف بخصوص اگر لاغر , خسته و گرسنه هم باشند بيشتر مستعد هيپوترمي هستند.

[pejuhesh234]

كمك هاي اوليه :
با رعايت اصول ايمني ابتدا بيمار را از تماس بيشتر با سرما، نظير باد و تماس با سنگ ، يخ و برف باز داريد.

سپس ارزيابي اوليه مصدوم و انجام مراحل ABC (كنترل راه هوايي , تنفس , ضربان قلب ) و ديگر كمكهاي اوليه ي ضروري در صورت لزوم .

بيمار را در يك پوشش محافظ بپیچید بطوری که سر و گردن را بپوشاند. نباید دست ها و بازو های مصدوم در تماس با بدنش باشد. زیرا این کار باعث می شود حرارت بدن مصدوم به خارج منتقل شود.

انتقال مصدوم به مكان گرم و خشك و دور از باد و ترجيحاً سربسته (مانند پناهگاه , چادر ,غار برفي , ... )

خارج كردن لباس هاي مرطوب , خيس يا تنگ مصدوم و در صورت امكان پوشاندن لباس خشك به مصدوم و قرار دادن وي در داخل كيسه خواب يا انداختن پتوي گرم و خشك بر روي او.

هيچگاه بدن مصدوم را با مالش گرم نكنيد و او را نيز تشويق به انجام فعاليتهاي بدني و راه رفتن نكنيد .

بدليل كاهش درجه حرارت بدن و بروز اختلال در سيستم الكتريكي قلب , هر ضربه ي ناگهاني ممكن است منجر به بي نظمي هاي بسيار شديد و كشنده در ضربان قلب فرد گردد . بنابراين حتي براي خارج كردن لباس هاي مصدوم ابتدا آنها را قيچي و سپس از بدن مصدوم خارج كنيد .

در صورتي كه فرد هوشيار است و دچار تهوع و استفراغ شديد نيست مي توانيد , نوشيدني و غذاي گرم به وي بدهيد .

مصدوم را از نظر یخ زدگی و سرمازدگي موضعي معاینه کنید و در صورت لزوم به درمان آن بپردازید ولي الويت ابتدا با سرمازدگي عمومي مصدوم است.

نباید به مصدوم بيهوش نوشیدنی بدهید.

نباید دست یا پای مصدوم را ماساژ دهید یا مصدوم را تشویق کنید که ورزش کند.

نكته : براي كنترل نبض مصدوم مبتلا به هيپوترمي بايد حدود 30 تا 45 ثانيه صبر كنيد.

مهم : حتي در صورت فقدان هوشياري و ديگر علائم حياتي مثل تنفس و نبض نبايد فرد را مرده قلمداد كرد .

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

و اگر كسي در راه، سرما يابد، چون به منزل برسد، زود پيش آتش نبايد شد، به تدريج خويشتن را به يا روغن قسط گرم (Euphorbium Gum) جامه گرم بايد كرد و دست و پاي به روغن زيت يا روغن فرفيون كرده، چرب بايد كرد، و اندر طعام، روغن گاو و سير بيشتر بايد كرد، و اگرروغن گاو نخورد ( ×بخورد)، دو سه پياله شراب صرف بايد خورد، سرما باز داردو روز دمعه معده(1) خالي نبايد داشت . و اگر به عوض (+به عوض آب) شراب( + ماءالعسل)خورد، موافق بود. و سرمازده را يك درم انگژد خوش اندر شراب با ماءالعسل حل كنندو بدهند، نافع بود.
و هنگام بر نشستن پيش آتش نبايد رفت البته، و پاي را به روغن فرفيون يا به روغن بارزد( 2) بمالند يا بسير ويا بقطران( 3 ) و لختي موي " بز" ( 4) بر انگشتان نهند، و به كاغذ در نپيچند و پاتابه ( 5) درپيچند و به موزه فرو كنند، از سرما سلامت يابند.
و " موزه" بايد كه اندرون پاي جنبان بود و اگر كسي را پاي سرمايابد، شلغم بجوشاند به آب كرنب يا به آب شبت يا بابونه يا انجير خشك و پاي اندر آن نهند، و بهترين كاري آنست كه پاي در برف گيرند، تاسرما از وي بيرون آيد، و پيش آتش نبايد رفت البته، و اگر پاي رنگ بگرداند ببايد آژد( 6 ) و اندر آب گرم نهادن، تا خون تمام برود، پس گل ارمني اندر سركه و آب حل كنند و طلي كنند، و اگر پاي سياه شود ياسبز، نشان پوشيده شدن و تباه گشتن، جز آنكه جدا كنند(قطع كنند) هيچ تدبيري ديگر نباشد.
و لعاب اسبغول با سفيده خايه (سفيده تخم مرغ ) و كتيرا حل كنند و صمغ عربي بر وي طلي كردن، اثر باد و آفتاب از وي باز دارد، و پيازبه سركه و سير به سركه مضرت آن باز دارد، و كوك نيز سود دارد، و تدبيرآن در جايگاهش گفته آمده است، و روغن بابونه اندر عضلها ماليدن سوددارد و ماندگي ببرد، و از ترشي ها پرهيز كردن.

1- در " نسخه مرکزی" ، " و روز در معده" و در نسخه مجلس" و روز معده" و در"نسخه کانپور" ، " معده خالي نبايد داشتن" آمده است.
2 ـ در " نسخه مرکزی " ، " برزد" و در نسخه مجلس ، " روغن بيرزد" آمده است. امابيرزد، بارزد، بيزد، و بشيرازي پرز خوانند000 (خلاصه اي از لغت نامه دهخدا) ، ايضا بارزد به معني بيرزد است و آن صمغي باشد مانند مصطكي وبه عربي قنه (به كسر قاف) خوانند (از لغت نامه دهخدا) ، قنه: نوعي صمغي است مانــــــــند مصطكي، بارزد، بيرزد (معين) ، (Galbanum شليمر و شرح اسماءالعقار) ، بيرزد: يكي از صموغ سقزي طايفه چتري كه انزروت و بارزد نيز گويند (ناظم الاطباء) 0

3 ـ قطران و قير (Tar آريانپور) ، قطران، روغن درخت سرو است (Goudron شرح اسماءالعقار) 0
4 ـ در " نسخه کانپور " و " نسخه مرکزی " ، " بز موي" و در نسخه مجلس ، " قدري موي" آمده است.
5 ـ در " نسخه مرکزی " ، " پاتيانه" آمده است. پاتانه، پاتيانه، پاتاوه، پاتياوه، پاپيچ، چارق، نواري كه به ساق پيچند، مچ پيچ000 (معين) 0
6 ـ در " نسخه کانپور " ، " ببايد رگ زدن" و در " نسخه مرکزی " ، " رگ ببايد زد" دارد ودر نسخه مجلس فقط " اگر پاي رنگ بگرداند ببايد زود" آمده است. آژيدن خلانيدن (ناظم الاطباء) 0