ژیلبرت

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

علائم سندرم ژیلبرت

معمولاً سایر اعضای خانواده و در بیشتر اوقات مادر خانواده متوجه زردی چشم‌ها در فرزندان می‌شود که این زردی گاهی کم و گاهی زیاد است.
بیمار هیچ علامتی مبنی بر بیماری کبدی مثل تهوع، استفراغ، بی اشتهایی و ... ندارد و در آزمایش‌هایی که پزشک برای بیمار درخواست می‌کند، تنها نکته مثبت، بالا بودن "بیلی روبین" غیرمستقیم است، در حالی که آنزیم‌های کبدی زیاد هستند و همچنین آثاری از تخریب گلبول‌های قرمز وجود ندارد.

[pejuhesh234]

اصطلاحات بیماری:
سندرم ژيلبرت (زردي چشم‌ها)

سندرم ژيلبرت اختلالي شايع بوده كه حدود 7 درصد جمعيت را مبتلا مي‌سازد و تمايل چشمگيري به جنس مذكر دارد كه به صورت افزايش بيلي روبين خفيف ظاهر مي‌شود و به صورت زردي (به ويژه در چشم‌ها ) خود را نشان مي‌دهد.

علت آن جهش در ژن ناحيه پروموتر يو . دي . پي گلوكورونيل ترانسفراز است. "بيلي‌روبين" ماده‌اي است كه از شكسته شدن گلبول‌هاي قرمز توليد مي‌شود.
اين سندرم كاملا خوش خيم است و آنزيم‌هاي كبدي طبيعي هستند. بيماري ژيلبرت به صورت اتوزوم غالب منتقل مي‌شود.

علت سندرم ژيلبرت چيست؟
بيلي روبين يكي از رنگدانه‌هاي صفراوي است كه از تجزيه هموگلوبين حاصل مي‌شود. گلبول‌هاي قرمز پس از طي عمر خود در طحال، توسط ماكروفاژهاي طحالي تخريب مي‌شوند. هموگلوبين موجود در گلبول‌هاي قرمز پس از تخريب اريتروسيت ها آزاد شده و به يك هِم و اسيد آمينه تجزيه مي‌شود.

حلقه‌ي هِم نيز تجزيه شده و تبديل به يك مولكول بيلي وردين و يك مولكول CO مي‌شود. بيلي وردين تجزيه شده نيز توسط آنزيم بيلي وردين ردوكتاز تبديل به بيلي روبين مي‌شود. اين بيلي روبين، بيلي روبين غير كنژوگه بوده كه در آب نامحلول مي‌باشد.

بيلي روبين غير كنژوگه در خون به آلبومين كه اصلي‌ترين ناقل در خون مي‌باشد متصل شده و توسط آن به سمت كبد انتقال مي‌يابد. قبل از ورود به كبد بيلي روبين از آلبومين جدا شده و وارد سلول‌هاي كبدي مي‌گردد.
در داخل سلول‌هاي كبدي نيز به 2 پروتئين Y , Z متصل شده و در داخل سلول‌هاي كبدي انتقال مي‌يابد تا در نهايت از اين 2 پروتئين نيز جدا شده و توسط آنزيم مسئول گلوكورونيداسيون با 2 مولكول اسيد گلوكورونيك پيوند برقرار كرده و تبديل به بيلي روبين كنژوگه مي‌شود.

بيلي روبين كنژوگه محلول در آب بوده و در حالت سلامت به مقدار بسيار ناچيز( حدود 2/0 ) در خون وجود دارد. بيلي روبين بعد از كنژوگاسيون وارد صفرا شده و از آن جا وارد روده كوچك مي‌شود. قسمتي از بيلي روبين كنژوگه تحت اثرز آنزيم گلوكورونيداز به حالت غير كنژوگه و در نهايت تحت اثر تغييرات بيشتر به اوروبيلينوژن تبديل مي‌شود.

قسمتي از آن بازجذب شده و به صورت اوروبيلين از طريق ادرار دفع مي‌شود و قسمتي از اوروبيلينوژن نيز وارد روده بزرگ شده و به استركوبيلينوژن تبديل مي‌شود و در نهايت به صورت استركوبيلين از طريق مدفوع دفع مي‌شود و باعث ايجاد رنگ قهوه‌اي در مدفوع مي‌گردد. بيلي روبين در حالت سلامت در ادرار به ميزان بسيار كم وجود دارد و باعث ايجاد رنگ زرد ادرار مي‌شود.

در سندرم ژيلبرت معمولا فعاليت آنزيم گلوكورونيداسيون به ميزان كمي از حالت طبيعي كمتر مي‌باشد و در نتيجه ميزان بيلي روبين غير كنژوگه افزايش مي‌يابد كه البته در اين بيماران ميزان بيليروبين توتال از 3 تا 5/3 تجاوز نكرده كه قسمت عمده آن نيز بيلي روبين غير كنژوگه مي‌باشد و بيلي روبين كنژوگه به دليل سلامت كبد در محدوده نرمال قرار دارد. همچنين گفته مي‌شود كه در اين گروه از بيماران، بيلي روبين غيركنژوگه به دنبال شرايطي مانند استرس، عفونت‌ها، و كاهش كالري مصرفي افزايش مي‌يابد.

اين بيماري بيماري خطرناك و مشكل سازي نبوده و معمولا به صورت تصادفي تشخيص داده مي‌شود و اصولاً اطلاق بيماري به آن مورد بحث است

رژيم غذايي
رژيم غذايي سرشار از پروتئين و كم چرب، مصرف مايعات و انواع ويتامين‌ها به صورت طبيعي در بهبود افراد مبتلا موثر مي‌باشد.
از انواع مواد غذايي موثر در درمان سندرم ژيلبرت مي‌توان از كلم، گل كلم، كلم بروكلي، هويج، چغندر، آلو، زرشك، ذغال اخته، دم كرده گل قاصدك، شاه انگبين، روغن ماهي و گردو نام برد.

انتقال سندرم ژيلبرت به فرزندان
سندرم ژيلبرت به صورت اتوزوم غالب منتقل مي‌شود، يعني اگر يكي از والدين داراي اين بيماري باشد، احتمال انتقال ژن منفرد آن به هر كدام از فرزندان و بروز اثرات آن 50 درصد است. ممكن است همه بيماراني كه داراي ژن معيوب مي‌باشند، علامت دار نباشند.

[pejuhesh234]

تشخيص سندرم ژيلبرت
اين سندرم با معاينه كبد و طحال و انجام برخي آزمايش‌هاي خوني قابل تشخيص است. سونوگرافي كبد و طحال نيز از ديگر روش‌هاي تشخيصي است.
همچنين تست ريفامپين به عنوان يك تست تشخيصي مورد استفاده قرار مي‌گيرد، به نحوي كه باعث افزايش ميزان بيلي روبين سرم بيماران مي‌شود.
تاثير ريفامپين در افزايش ميزان بيلي روبين سرم بيماران مبتلا به ژيلبرت در مقايسه با افراد سالم مورد بررسي قرار مي‌گيرد.
اگر چه ريفامپين مي‌تواند معيار مناسبي براي تشخيص سندرم ژيلبرت (با حساسيت بالا) باشد، اما افزايش بيلي روبين به بالاتر از حد طبيعي بعد از تجويز ريفامپين يك نقص محسوب مي‌شود.

درمان سندرم ژيلبرت
نشان‌گان ژيلبرت يك اختلال خوش خيم ارثي است، اما بسياري از مبتلايان اين سندرم، نسبت به علائم ظاهري آن شكايت دارند مانند زردي در چشم‌ها و پوست ( به علت افزايش بيلي روبين غير كنژوگه در خون ).
از آن رو مي‌توان با رعايت برخي نكات موجب تخفيف در بروز آن شد:

اجتناب از گرسنگي و تشنگي و خستگي مفرط ( مانند ورزش‌هاي سنگين و طولاني مدت )
ـ جلوگيري از فشارهاي عصبي، اضطراب و افسردگي
ـ پرهيز از مصرف دخانيات، الكل و مواد مخدر
ـ داشتن خواب كامل شبانه.

داروها

فنوباربیتال: سبب کاهش بیلی روبین می شود ، فنوباربیتال فعال کننده آنزیم UDPGT است که در نتیجه عمل آن بیلی روبین بیشتری کونژوگه می گردد و افزایش دفع بیلی روبین از راه ادرار را سبب می شود .

کلوفیبرات : در تحقيقاتي كه توسط دكتر Kutzk و همكارانش صورت گرفت نشان داد ﮐﻠﻮﻓﯿﺒﺮات در كاهش زردي در مبتلايان به سندرم ژيلبرت بسيار موثر است . كلوفيبرات با مكانيسم القاء آنزيم هاي كبدي باعث افزايش كنژوگاسيون بيلي روبين و ترشح آن مي شود و نيز القاء كننده پروتئين ناقل Z مي باشد كلوفيبرات در القاء كونژوگاسيون سه برابر مؤثر تر از فنوباربيتال است .

گليسين ، اسيد گلوتاميک ، سيستئين ، متيونين : در پژوهش های جديد دیده شده استفاده از اسيد آمينه هاي گليسين ، اسيد گلوتاميک ، سيستئين كه از اجزاء سازنده گلوتاتیون ميباشند و همچنين ﻣﺘﯿﻮﻧﯿﻦ ، مسير (pathway II) توليد آنزيم گلوكورونيل ترانسفراز را فعال مي سازد و در نتيجه توليد اين آنزيم ، بيلي روبين كاهش مي يابد .

اسيد آمينه تورین نيز نقش مهمي را در بهبود عملكرد كبد در دفع سموم ايفا ميكند .

اسید فولیك نیز در بهبود برخی از مبتلایان موثر بوده است . کمبود اسید فولیک یکی از عوامل افزایش دهنده تولید بيلي روبين درروند خونسازي غير مؤثر میباشد .

نکته : مصرف این داروها بدون مشورت با پزشک توصيه نميشود .

[pejuhesh234]

سندرم ژيلبرت و طول عمر

اين سندرم يك اختلال خوش خيم ارثي است و رابطه‌اي با كاهش طول عمر ندارد و افراد مبتلا همانند افراد ديگر مي‌توانند زندگي طبيعي (ازدواج، تولد فرزند ) داشته و جاي هيچ نگراني وجود ندارد.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

عوارض جانبي فنوباربيتالPhenobarbital:
خواب الودگي،لتارژي،ورتيگو،سردرد،دپرسيون،تحريك پذيري،كنفوزيون،و اژيتاسيون،بي خوابي ريباند،افزايش رويا،تشنج،براديكاردي،كلاپس عروقي،كهير،راش،درماتيت اكسفولياتيو،سندرم استيون – جانسون،ميوز،درد اپي گاستر،تهوع،استفراغ،اسهال،يبوست،ترومبوفلبيت،درد وصدمه بافتي،دپرسيون تنفسي،كمبود ويتامين كا و خونريزي درنوزادان مادراني كه در حين حاملگي ازاين داور استفاده كرده اند،هيپرالژزي
عوارض جانبي كلو فيبراتCLOFIBRATE:
خواب الودگي،سردرد،ضعف و خستگي،افزايش خط انژين،ديس ريتمي هاي قلبي،كلوديكاسيون متناوب،افزايش خطر ترومبو امبولي و امبولي ريه،راش ،خشكي پوست
،الوپسي،خارش،كهير،تهوع،گاستريت،افزايش رسك دو برابر سنگ صفرا،افزايش خط كانسر كبد،كاهش ليبيدو و توانايي جنسي،اختلال عملكرد كليه،لكوپني،ائوزينوفيلي،انمي،افزايش وزن،پر خوري،
عوارض جانبي گليسينGLYCINE:
تهوع،استفراغ،بي اشتهايي،يبوست،مدفوع تيره،هموسيدروز،

عوارض جانبي FOLIC ACID:راش،خارش،اريتم،برو نكواسپاسم،ضعف عمومي، انافيلاكسي
اسیدهای آمینه گوگرددار :
•سیستئین (Cys): این اسید آمینه نقش مهمی در ساختمان فضایی پروتئینها بر عهده دارد زیرا عامل تیول (SH-) دو مولکول سیستئین در یک زنجیره پلی پپتیدی و یا دو مولکول سیستئین در دو زنجیره پلی پپتیدی با از دست دادن هیدروژن پیوند کوالان می‌سازند و در نتیجه دو مولکول سیستئین تبدیل به اسید آمینه دیگری به نام سیستئین می‌گردند.
•متیونین (Met): متیونین از اسیدهای آمینه ضروری برای انسان است که مقدار آن در پروتئینها نسبتا کم است.
ميتونين (اسيد آلفا- آمونيوم – ميتل بوتريك) يك اسيد آمينه ضروري است كه در بدن موجود ساخته نمي شود و بايد از طريق جيره وارد بدن شود . ميتونين پيش ساز اسيدهاي آمينه سولفوري سيستئين , تورين و گلوتاتيون است و در واكنش هاي ترانس ميتلاسيون به عنوان دهنده گروه ميتل از اهميت زيادي برخوردار
است . براي مصرف صحيح ميتونين وجود فاكتورهاي ويتامين B1,B6,كولين, اسيدفوليك و منيزيم ضروري است .
ميتونين يك عامل كليت دهنده است كه در هر دو روند رشد و متابوليسم شركت مي كند و نيز به همراه كولين و اينوزيتول جزء تركيبات لييوتروفيك(چربي دوست) محسوب مي شوند .
دی اسیدهای منو آمینه :
اسیدهای آمینه‌ای هستند که دارای یک آمین و دو عامل کربوکسیل هستند و به اسید آمینه اسیدی مشهورند.
•اسید آسپارتیک (Asp): در پروتئینها به مقدار زیاد یافت می‌شود. اسیدیته این اسید آمینه زیاد است.
•اسید گلوتامیک (Glu): مقدار آن در پروتئین زیاد است و نقش مهم آن انتقال عامل آمین در واکنشهای بیوشیمیایی است.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.