مفصل گیجگاهی-فک تحتانی

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

علايم‌
- درد مبهم‌ بر روي‌ يك‌ طرف‌ فك‌ (پايين‌ يا جلوي‌ گوش‌) كه‌ شقيقه‌ها، پشت‌ سر و در امتداد فك‌ تير مي‌كشد.
- حساس شدن به‌ لمس‌ عضلات‌ جونده‌
- صداي‌ «تق‌ كردن‌» يا «تپ‌ كردن‌» هنگام‌ باز كردن‌
- نداشتن توانايي‌ باز كردن‌ كامل‌ دهان‌
- سردرد و دندان‌ درد
- داشتن درد در ناحيه پشت‌، شانه‌ها يا گردن‌
- درد در اثر خميازه‌ كشيدن‌

[pejuhesh234]

اصطلاحات بیماری:
سندرم‌ مفصل‌ گيجگاهی‌ ـ فك‌تحتانی‌ Temporomandibular joint (TMJ) syndrome

نشانه‎هاي‌ مفصل‌ گيجگاهي‌ ـ فك‌ تحتاني‌ عبارت‌ است‌ از: درد و التهاب‌ در مفصل‌ گيجگاهي‌ ـ فك‌ تحتاني‌ (مفصل‌ طرفين‌ فك‌ كه‌ دهان‌ را باز و بسته‌ مي‌كند) و عضلات‌ پيوسته‌ به‌ آن‌.
بزرگسالان‌ در هر دو جنس‌ زن و مرد به اين عارضه مبتلا مي‎شوند, ولي‌ در زنان‌ شايع‌تر است‌.

علل‌
- قرار گرفتن‌ نامناسب‌ فك‌ فوقاني‌ و تحتاني‌ (اختلال‌ صفحه‌اي‌)
- در رفتن‌ مفصل‌ بر اثر آسيب‌هاي‌ فك‌، سر يا گردن‌
- التهاب‌ مفصل‌ گيجگاهي‌ ـ فكي‌
- اختلال‌ كاركرد و درد عضلات‌ صورت‌
- بيش‌ تحركي‌ يا كم‌ تحركي‌ مفصل‌ گيجگاهي‌ ـ فكي‌

- عوامل‌ افزايش‌دهنده‌ خطر
- ساييده‌ شدن‌ يا پرچ‌ شدن‌ دندان‌ها
- كشش‌ عضلات‌ جونده‌
- اضطراب‌
- بد درآمدن‌ دندان‌ها
- منظم و رديف نشدن‌ مناسب‌ دندان‌ها
- استئوآرتريت‌ با روماتوئيدآرتريت‌

ـ پیشگیری‌:
دندان‌های‌ خود را نسایید. روش‌هایی‌ مثل‌ بازخورد زیستی‌ و ورزش‌ را برای‌ شل‌ كردن‌ عضلات‌ فرا بگیرید.

ـ عوارض‌ احتمالی‌:
استخوان‌ واقع‌ در مفصل‌ گیجگاهی‌ ـ فك‌ تحتانی‌، بدون‌ درمان‌ ممكن‌ است‌ خورده‌ و تخریب‌ گردد. بیماری‌ مفصلی‌ دژنراتیو ثانویه‌، افسردگی‌ و نشانگان‌ درد مزمن‌.

ـ فعالیت‌:
محدودیتی‌ وجود ندارد.

ـ رژیم‌ غذائی‌:
تا فروكش‌ كردن‌ علایم‌، غذاهای‌ نرم‌ میل‌ كنید. از مصرف‌ غذاهای‌ سفت‌ و جویدنی‌ خودداری‌ كنید.

ـ در این‌ شرایط‌ به‌ پزشك‌ خود مراجعه‌ نمائید:
اگر شما یا یكی‌ از اعضای‌ خانواده‌تان‌ علایم‌ نشانگان‌ مفصل‌ گیجگاهی‌ ـ فك‌ تحتانی‌ را داشته‌ باشید.
اگر بعد از درمانی‌ كه‌ خود انجام‌ می‌دهید، علایم‌ بهبود نیابند یا بدتر شوند.
اگر دچار علایم‌ جدید و غیر قابل‌ توجیه‌ شده‌اید.
داروهای‌ مورد استفاده‌ در درمان‌ ممكن‌ است‌ عوارض‌ جانبی‌ ایجاد كنند.

[pejuhesh234]

درمان‌:
آزمون‌های‌ تشخیصی‌ می‌توانند شامل‌ بررسی‌ دامنه‌ حركت‌ فك‌، رادیوگرافی‌ دندان‌، آرتروسكوپی‌ و ام‌آرآی‌ باشند.
برنامه‌ درمانی‌ می‌تواند شامل‌ تصحیح‌ اختلالات‌ انسدادی‌، طبیعی‌ كردن‌ كاركرد عضلات‌، كنترل‌ درد، درمان‌ استرس‌ و اصلاح‌ رفتار باشد.
روان‌ درمانی‌ یا مشاوره‌ شامل‌ آموزش‌ بازخورد زیستی‌ برای‌ یادگیری‌ راه‌های‌ جدید كنار آمدن‌ با استرس.‌
یخ‌ و یا گرما می‌تواند فایده‌ اندكی‌ در تسكین‌ ناراحتی‌ داشته‌ باشد ولی‌ علاج‌كننده‌ نخواهد بود. آن‌ دو را یكی‌ یكی‌ امتحان‌ كنید تا ببینید كدام‌ بیشتر به‌ درد شما می‌خورد. محل‌ مفصل‌ گیجگاهی‌ ـ فك‌ تحتانی‌ را ماساژ دهید.
برای‌ خوابیدن‌ از بالش‌ استفاده‌ نكنید. یك‌ پارچه‌ را لوله‌ كنید و زیر گردن‌ خود قرار دهید. به‌ پشت‌ خود بخوابید. سعی‌ كنید حركات‌ فك‌ را محدود كنید و یاد بگیرید فك‌ را شل‌ كنید.
با گذاشتن‌ مشت‌ خود در زیر چانه‌، مانع‌ خمیازه‌ كشیدن‌ شوید.
ممكن‌ است‌ تصحیح‌ دندان‌های‌ بد درآمده‌ با ارتودنسی‌ لازم‌ باشد. دندانپزشك‌ ممكن‌ است‌ برای‌ پیشگیری‌ از ساییدگی‌ دندان‌ها در زمان‌ خواب‌، یك‌ پروتز محافظ‌ شبانه‌ ساخته‌ و در داخل‌ دهان‌ قرار دهد.
یك‌ پروتز محافظ‌ شبانه‌ حاوی‌ اسپلینت‌های‌ قابل‌ برداشتی‌ است‌ كه‌ در نوك‌ دندان‌ها قرار می‌گیرد تا فشار گازگرفتن‌ نامناسب‌ را بردارد.
موارد شدیدی‌ كه‌ به‌ اقدامات‌ ساده‌تر پاسخ‌ نمی‌دهند، ممكن‌ است‌ برای‌ بازسازی‌ مفصل‌ به‌ جراحی‌ نیاز داشته‌ باشند (نادر).

ـ داروها:
ممكن‌ است‌ آرامبخش‌ها و شل‌كننده‌های‌ عضلانی‌ به‌ مدت‌كوتاهی‌ تجویز شوند.
داروهای‌ ضد التهاب‌ غیراستروییدی‌ ممكن‌ است‌ توصیه‌ شوند.
برای‌ درد خفیف‌ می‌توانید از داروهای‌ بدون‌ نیاز به‌ نسخه‌ مثل‌ آسپیرین‌ یا استامینوفن‌ استفاده‌ كنید.

[pejuhesh234]

ـ عواقب‌ مورد انتظار:
علایم‌ را می‌توان‌ با درمان‌ كنترل‌ كرد و رفتاری‌ را كه‌ ایجادكننده‌ علایم‌ است‌، می‌توان‌ اصلاح‌ كرد. قرار گرفتن‌ نامناسب‌ فك‌ را نیز می‌توان‌ تصحیح‌ كرد.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

دارو هاي شل كننده عضلاني:
عوارض جانبی پیپکورونیوم برومید Pipecuronium Bromide:
شایع :ندارد.
خطرناک : افت ضربان قلب (برادیکاردی) ،سکته مغزی، ضربان های نابجای قلبی (اکستراسیستول بطنی) ،نارسایی تنفسی یا آپنه
متوکاربامول Methocarbamol:
شایع: ندارد
خطرناک: تشنج، کاهش تعداد ضریان قلب ( برادیکاری ، واکنش حساسیتی مهلک ( آنافیلاکسی )

عوارض جانبي گالامین gallamine Triethiodide:
شایع : ندارد.
خطرناک : آپنه طولانی ، برونکواسپاسم ، سیانوز، دپرسیون تنفسی ، هیپرترمی بد خیم .
عوراض جانبي دانترولن سدیم Dantrolene Sodium:
شایع: ضعف عضلانی، خواب آلودگی، گیجی، احساس سبکی در سر، ناراحتی عمومی، سردرد، گیجی، عصبانیت، بی خوابی. خطرناک: صرع، التهاب کبد (هپاتیت).
آتراکوریوم Atracurium Besylate:
شایع :فلاشینگ خطرناک :آپنه طولانی وابسته به دوز ، برونکواسپاسم ،لارنگواسپاسم ،آنافیلاکسی
عوارض استامينوفن:
زردي پوست يا چشمها، اسهال، بي‌اشتهايي، تهوع، يا استفراغ ، دردمعده ، درد، تورم يا حساسيت در بالاي شکم، مدفوع سياه و قيري شکل، ادرار خوني يا کدر، کاهش ناگهاني ادرار، کبود شدگي يا خونريزي غيرعادي، بثوارت جلدي، زخمهاي دهاني، يا تب يا گلودردي که پيش از درمان وجود نداشته و ناشي از بيماري اي که بخاطرش تحت درمان قرار گرفته‌ايد، نباشد.

ضمناْ استامينوفن پس از ورود به آبهاي حاوي کلر واکنش مي دهد و حداقل 11 ماده جديد توليد مي کند که 2 ماده آن بسيار سمي است. استامينوفن از پرمصرف ترين داروهاي جهان است و هر روز مقادير زيادي از اين ماده وارد محيط زيست مي شود.
عوارض جانبی آسپرین Aspirin
شایع :وزوز گوش ،فقدان شنوایی،تهوع،دیسترس GI،خونریزی مخفی (OB)،سوء هاضمه ،طولانی شدن زمان خونریزی (BT)
خطرناک :خونریزی GI ،ترومبوسیتوپنی ،آنافیلاکسی ،سندرم
عوارض جانبي داروهاي ضددرد (داروهاي ضد التهاب غير استروئيدي)
1-تحريك گوارشي: تهوع، استفراغ، سوء هاضمه، زخم و خونريزي معده، اسهال و يبوست.
2-آسيب به كليه ها: احتباس مايع و نمك،افزايش فشار خون،نارسايي كليه ها(چنانچه بصورت بي رويه و ياهمراه با داروهاي ضد فشارخون و ادرار آورها مصرف گردند)
3-افزايش حساسيت به نور: آفتاب سوختگي افزايش مي يابد (به ويژه ديكلوفناك و پيروكسيكام)
4-آسيب به جنين و نوزاد: نبايد در دوران باداري و شيردهي مصرف گردند. (به استثناي استامينوفن)
5-واكنش حساسيتي:بثورات جلدي، تنگي نفس و شوك حساسيتي.
6-ساير عوارض: سردرد، سر گيجه، كاهش اشتها، خواب آلودگي و افزايش آنزيم هاي كبدي.
7-داروهاي ضد التهاب غير استروئيدي (به ويژه آسپرين) از تجمع پلاكت ها و انعقاد خون جلوگيري ميكنند. بنابراين افرادي كه دچار احتلالات خوني ميباشند و يا از داروهاي ضد انعقادي استفاده ميكنند بايد از مصرف آنها خودداري كنند.
8-مصرف آسپرين علام آسم را تشديد ميكند. نكته:افرادي كه الكل مصرف ميكنند، عوارض ناشي از مصرف در آنها افزايش مي يابد.
نكته: عوارض در افراد سالخورده ممكن است شديد ترباشد. در افراد مسن گيجي، ورم صورت و پاها و كاهش ناگهاني ادرار ميتواند روي دهد.
نكته:چنانچه ازاينگونه داروها براي كنترل درد استفاده ميگيردد، نبايد بيش از 7-10 روزازآنها استفاده شود.
نكته:آسپرين روكشدار داراي روكش انتريك(ENTERIC) ميباشد. روكش باعث ميگردد آسپرين بدون تغييراز معده عبوركرده و درروده كوچك حل گرديد. بنابراين از تحريك گوارشي در معده جلوگيري ميگردد.اما روكش شروع اثر آسپرين را به تاخير مي اندازد.
عوارض جانبی دارو هاي ارام بخش:
1-خواب آلودگی و خستگی صبح روز بعد از مصرف.در صورت بروز این علایم از رانندگی و کار کردن با ماشین آلات خودداری کنید.
2-عدم هماهنگی عضلات، ضعف، سرگیجه، گیجی، آلرژی، تاری دید، توهم، بی حالی، تعریق، خشکی دهان، بثورات جلدی و سر درد.
3-اشکال در گفتار، حافظه و قضاوت.
4-حالت تهوع، استفراغ و سوزش سردل.
5-ایجاد فراموشی پیش گستر(خاطرات اخیر به یاد نمی مانند).
6-خشونت طلبی و پرخاشگری،بی خوابی، تحریک پذیری، افسردگی و اختلال در حفظ تعادل.
عوارض دراز مدت:
1-ایجاد تحمل(TOLERANCE): به نیاز مصرف بیشتر دارو برای تاثیر و احساس مشابهی که پیشتر با مصرف مقادیر کمتر همان دارو حاصل می شد، اطلاق میگردد. مصرف کننده به مرحله ای میرسد که دیگر افزایش دوز مصرفی آرام بخش ها بی تاثیر خواهد بود. علایم ایجاد تحمل: دل درد، بی قراری، سرگیجه، رعشه، افسردگی، ترسهای غیر منطقی، پارانوئید و دمدمی مزاجی.
2-وابستگی(DEPENDANCY): پس از ایجاد تحمل و افزایش دوز مصرفی و مصرف مداوم داروهای آرام بخش در فرد وابستگی روانی و جسمانی نیز ایجاد میگردد. هنگامی هم که مصرف کننده بطور ناگهانی مصرف دارو را قطع میکند دچار علایم محرومیت(WITHDRAWL) میگردد. این علایم شامل بی قراری، بی خوابی، اضطراب، تهوع، کرامپ شکمی، تپش قلب، لرز، رعشه، درد عمومی، اسهال، توهم، افسردگی، پارانویا، هذیان، کاهش اشتها، حملات وحشت زدگی، پرفشاری خون، بی خوابی ، اسپاسم عضلات، حساسیت به نور و صدا، تشنج و مرگ میباشد. باربیتوراتها اعتیاد آور تر از بنزودیازپین ها میباشند.
3-سوء مصرف و اور دوز(OVER DOSE): خطر مصرف این دسته از داروها به عنوان داروهای تفننی به ویژه باربیتوراتها زیاد است. مصرف بیش از مقادیر تجویز شده نیز میتواند سبب مسمومیت و حتی مرگ فرد گرد.
4- خودکشی با مصرف دوز بالای آرام بخش ها.
نکته مهم: مصرف الکل به همراه آرام بخشها به علت اثرات مشابه (کاهش فعالیت مغز و سیستم اعصاب مرکزی) مرگ بار بوده و میتواند فرد را به کما و یا به کام مرگ بکشاند.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.