تونل کف دست

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

علائم و نشانه ها :

1-درد
در انگشت شست، نشانه و میانی است به سمت ساعد و بازو هم کشیده می شود.شب ها افزایش می یابد.

با افزایش استفاده از دست مثل زمان رانندگی یا خواندن روزنامه افزایش می یابد. با تکان دادن و فشار به کف همان دست کاهش می یابد

2- بی حسی و سوزش در انگشت شست، نشانه و میانی که به سمت ساعد و بازو کشیده می شود.

3- احساس فشار در یک یا هر دو دست که گاهی این علایم متوجه ساعد می شود در موارد شدیدتر حتی شانه ها هم درگیر می شوند.

4- فلج انگشتان شست، اشاره، میانی و نصف انگشت چهارم در بعضی موارد

5- عدم توانایی در گرفتن اشیاء و افتادن اشیا از دست

6- تغییر شکل ناخنها و خشکی پوست دست و انگشتان

7-حساسیت به سرما

[pejuhesh234]

اصطلاحات بیماری:
سندرم تونل کارپال C.S.T

نشانگان تونل مچ دست یا سندرم کانال کارپ چیست؟

این بیماری در اثر فشار به عصب میانی یا مدیان median nerve درکانال مچ دست بوجود می آید. علائم آن عبارتست از سوزن سوزن شدن ، گز گز و بی حسی در نوک انگشتان. این علائم بیشتر در انگشتان اشاره و میانی ظاهر می شود و در ابتدا بدنبال فعالیت است اما بتدریج در هنگام استراحت نیز ایجاد می شود.
از علائم بارز این بیماری تشدید علائم در شب ها است. بیمار چند ساعت بعد از شروع خواب با احساس بی حسی وگزگز انگشتان از خواب بلند می شود و با تکان دادن انگشتان و مچ دست بتدریج علائم برطرف می شود. علائم مهم و بارز دیگر عبارتند از : گز گز انگشتان هنگام مکالمه با تلفن وقتی با دست گوشی تلفن را در دست می گیرند و هنگام گرفتن چادر با دست در زیر چانه.
با پیشرفت بیماری به علت کم شدن حس نوک انگشتان بخصوص در انگشتان سبابه و شست فرد در برداشتن اجسام سبک و ظریف مشکل پیدا می کند و شروع به انداختن اجسام از دستان هنگام فعالیت می کند و بالاخره با پیشرفت بیماری کاهش دائمی حس انگشتان دست و لاغر شدن عضلات برجسته کف دست ایجاد می شود .
شیوع این بیماری در خانم ها 5 برابر آقایان است ، سن شایع آن 30 تا 60 سال است اما بخصوص در حوالی سن یائسگی در خانم های خانه دار شایعتر است . در افرادی که کارهای تکراری با دست دارند نظیر کسانی که تایپ انجام می دهند یا شغل صنعتی با حرکات مکرر دستان دارند بیشتر دیده می شود. این بیماری در زمان بارداری خانم ها نیز شایع است اما معمولا بعد از پایان بارداری بهبود می یابد.
در اکثر موارد، بیماری زمینه ای وجود نداد اما در پانزده در صد موارد بیماری زمینه ای مثل دیابت ، بیماریهای تیروئید یا سابقه شکستگی درمچ دست وجود دارد.

لاغر شدن عضلات قاعده شست در مراحل پیشرفته بیماری

در مچ دست ساختمان تشریحی بنام تونل مچ دست وجود دارد این تونل یک فضای محدود و محصور است که در قسمت خلف (پشت) آن استخوانهای مچ دست به صورت سقف تونل قرار دارد و در قسمت قدام (جلویی) یک بافت لیفی ( جنس آن مثل تاندون است) ضخیم و محکم بنام طناب عرضی مچ دست آن را محدود میکند.
از این کانال محصور، 10 عنصر از ساعد به قسمت کف دست وارد می شود که عبارتند از 9 تاندون مربوط به حرکات انگشتان و یک عصب بنام عصب میانی. وظیفه عصب میانی، دادن حس به انگشتان شست، سبابه، میانی و نیمی از انگشتان حلقه و نیز عصب دهی به عضلات ناحیه برجستگی کف دست است.
به هر علتی که در این کانال، فشاری به عصب میانی وارد شود نشانگان تونل مچ دست حاصل می شود. این عامل فشاری ممکن است یک تومور، یک کیست یا شکستگی بدجوش خورده مچ دست باشد. اما دراکثر موارد عامل فضاگیر مشخصی نمی توان یافت و بنظر می رسد در این موارد، فعالیت تکراری دست باعث تورم تاندونهای مچ دست و کم شدن فضا برای عصب میانی می شود.
در خانم های باردار ورم در تمام بدن زیاد میشود و این ورم در دست باعث فشار به عصب میانی در تونل مچ دست می شود.

علل دیگر عبارتند از

* تحت فشار قرار گرفتن عصب به توسط یک نوار بافتی در کانال اپی کندیل مدیال
* فشار به عصب حین بیهوشی
* نیمه دررفتگی و جابجایی عصب از محل طبیعی خود
* تغییر شکل مفصل آرنج بطوریکه موجب کشیده شده عصب اولنا شود مانند انحراف ساعد به خارج یا کوبیتوس والگوس Cubitus valgus
* استئوآرتریت یا ساییدگی شدید مفصل آرنج
* فشار یک برجستگی استخوانی بر روی عصب
* همراه با تورم اپی کندیل مدیال medial epicondylitis یا آرنج گلف بازان
* تومور
* گانگلیون در ناحیه آرنج
* شکستگی در ناحیه آرنج
* دررفتگی آرنج
* خونریزی و هماتوم در اطراف عصب

فاکتورهای خطر در ایجاد سندرم تونل مچ دستی:

1-سنین میانسالی و بیشتر 60-30 سالگی

2-برخی مشاغل که از حرکات تکراری و شدید مچ دست استفاده زیادی می برند. همچون تایپیست، پیانیست‌ها، ویلچرسواران و استفاده ناصحیح از عصا و ....

3-در زنان 4-3 برابر بیشتر از مردان رخ میدهد و گمان می رود تا حدودی به حرفه و شغلهای خاص آنها مربوط شود.

4-گاهی بصورت خانوادگی دیده می شود.

5-دست غالب معمولا” بیشتر درگیر میشود و اگر دو طرفه باشد علائم معمولا” در دست غالب شدیدتر است.

6-بیماران دچار دیابت ، نقرس، آرتریت روماتویئید، کم کاری تیروئید و ....

7-گاهی در دوران حاملگی و معمولا” در سه ماهه سوم رخ می دهد و اکثرا” پس از زایمان خوب می شود.

۸-تومورهای ناحیه مچ دست

علل و عوامل :
معمولا به دلیل استفاده بیش از حد از مچ دست به ویژه در موارد کارهای ظریف و تکراری ایجاد می شود و اصولا به دنبال انجام مکرر کارهایی که با دست و مچ انجام می شود علایم بروز می کند.
شیوع این بیماری در خانمهای خانه دار، بین سنین 30-40 سال، کاربران کامپیوتر، نجاران، تصویرگران، کارگران، قصابها و مکانیکهای خودرو و رانندگان ماشینهای سنگین بیشتر است ؛ این اختلال همچنین متعاقب بعضی از بیماری ها به واسطه التهاب و تورمی که ایجاد می شود، نیز مشاهده می شود از جمله این بیماری ها می توان به دیابت، کم کاری غده تیروئید، روماتیسم های مفصلی، حاملگی، نارسایی کلیه، شکستگی ها و صدمات اشاره کرد.

توصیه های لازم در درمان حمایتی :
1- از تکرار اعمالی که باعث شروع درد می شود خودداری نمائید در صورتی که امکان توقف فعالیتها وجود ندارد، فعالیتهای خود را کاهش دهید یا به نحوی تغییر دهید که مچ دست تحت فشار نباشد.

2- استرس به همراه فعالیت می تواند صدمه بیشتری وارد کند بنابراین کنترل استرس نقش بسزائی در کاهش درد دارد.

3- در صورت استفاده از آتل باید روش صحیح پوشیدن آن را یاد بگیرید.

4- توجه داشته باشید که آتل حرکات را محدود می کند و در ابتدا باعث بیشتر شدن درد می شود ولی با استفاده مداوم، متوجه اثرگذاری و کم شدن درد می شوید.

5- از حرکات تشدید کننده درد بپرهیزید

6- پیروی از برنامه های فیزیوتراپی از سفتی و سختی مفاصل و اختلال در عملکرد عضلات مربوط به مفصل و ارگانهای اطراف آن به هنگام پوشیدن آتل پیشگیری می کند.

7- از خم کردن مچ دست بپرهیزید.

8- زمانی که در حالت دراز کش هستید دست خود را بالاتر نگهدارید

9- از دست سالم برای استفاده از موس کامپیوتر استفاده کنید

پیشگیری :

در صورتی که شما به کاری مشغول هستید که مکررا با دست انجام داده می شود اطمینان حاصل کنید که مچ شما در زمان کار در وضعیت راحتی قرار گرفته است و در طول کار، فواصل استراحت منظم داشته باشید.

خانم‌های خانه‌دار هم مراقب باشند
هر چند این عارضه بیشتر در مشاغل خاصی دیده می‌شود، اما این بیماری فقط مربوط به شاغلان نیست و خانم‌های خانه‌دار هم باید مراقب باشند. انجام کارهای خانه می‌تواند باعث به‌وجود آمدن سندرم تونل کارپال شود.
لذا به خانم های خانه دار توصیه می شود:
▪ هنگام انجام کارهای خانه مانند گردگیری ، شستن ظروف و جارو کردن ممکن است دست شما در حالات بد و نامناسبی قرار گیرد و این حالات، باعث ایجاد آسیب‌های اسکلتی عضلانی شود. به همین دلیل توصیه می‌شود هنگام انجام کارهای خانه به وضعیت و نحوه قرار گرفتن مچ دستتان توجه کنید.
▪ از انجام حرکات تکراری و کارهایی که نیاز به فشار و نیروی زیاد دارند، تا حد امکان خودداری کنید.
▪ از وسایل و تجهیزاتی که برای کاهش آسیب‌ها و جراحات مچ دست طراحی شده‌اند، استفاده کنید.
▪ برای راحت‌تر کار کردن و نیاز کمتر به نیروی زیاد سعی کنید کارها را به روش آسان‌تری انجام دهید؛ مثلا برای شستن ظروف از ماشین ظرفشویی استفاده کنید. در صورت شست‌وشوی ظروف با دست هم بهتر است ظرف‌ها را چند دقیقه در آب گرم و مایع ظرف شویی قرار دهید تا هنگام شست‌وشو نیاز به فشار اضافی نباشد و راحت‌تر تمیز شود.
▪ دستتان را در معرض ارتعاش قرار ندهید. برخی وسایل برقی مانند آبمیوه گیری و چرخ گوشت ممکن است هنگام کار ارتعاش ایجاد کنند. دستتان را روی بدنه آن ها قرار ندهید.
▪ به مدت طولانی و در یک حالت کار نکنید. هنگام کار استراحت‌های متوالی انجام دهید.
▪ هر وقت در دستانتان احساس درد و بی حسی کردید، دست از کار بکشید.
▪ در صورت احساس هر گونه ناراحتی و وجود علایم سریعاً به پزشک مراجعه کنید تا نسبت به تشخیص و درمان به موقع اقدام کند.

عوارض ناشي از عدم درمان سندرم تونل مچ دستي:
سندرم تونل مچ دستي كه درمان نشده باشد گاهي منجر به آسيب دائمي عصب مديان شده (برخي يا همه رشته‌هاي عصبي از بين ميروند) و در نتيجه اختلال حسي يا حركتي دائمي بوجود مي آيد و لذا توجه به اين نكته بسيار مهم است و هرگز نبايد اجازه داد كه اختلال عصب منجر به ضايعه دائمي عصب گردد.

[pejuhesh234]

نشانه‌هاي باليني سندرم تونل مچ دستي:
1-ممكن است كاهش حس لمس در محدوده عصب دهي عصب مديان ( شكل 2 ) مشاهده شود اما عليرغم شكايات حسي بيمار اغلب در مراحل اوليه بيماري در معاينه قابل كشف نيست.

2-نشانه فالن: اگر مچ هر دو دست را در حالت كاملا” خم شده ازپشت بهم وصل كنيم (شكل 3) و بمدت حداكثر 60 ثانيه نگهداريم چنانچه در انگشتان مربوط به محدوده عصب مديان (شكل 2) گزگز، مورمور، سوزن سوزن شدن يا كرختي و بي‌حسي ايجاد شود، تست مثبت مي باشد.

3-نشانه تينل: اگر بوسيله نوك انگشت اشاره روي تونل مچ دستي بيمار ضربات ملايمي بصورت دق كردن وارد كنيم و در محدوده انگشتان عصب مديان ايجاد علائم گزگز و مورمور يا سوزن سوزن شدن يا احساس برق گرفتگي بوجود آيد مثبت تلقي ميشود.

4-تست فشار روي عصب مديان ( تست دور كان): چنانچه بمدت حداكثر 60 ثانيه روي تونل مچ دستي فشار ملايمي وارد كنيم و علائم گزگز و مورمور يا بي حسي يا سوزن سوزن شدن و كرختي در انگشتان مربوط به عصب مديان ايجاد شود تست مثبت مي باشد.

5-ضعف عضلات ناحيه كف دستي انگشت شست بهمراه تحليل و لاغر شدگي اين عضلات در موارد شديد و طول كشيده اين سندرم ديده ميشود.

تشخيص كلينيكي سندرم تونل مچ دستي:
اين سندرم بخاطر علائم و نشانه هاي خاص خود، تشخيص كلينيكي دارد ليكن اكثرا” در مراحل اوليه بيماري ، در معاينه فيزيكي هيچ علامتي ممكن است يافت نشود در اين حالت تشخيص بايد بر اساس حضور علائم و فاكتورهاي خطر صورت گرفته و توسط بررسي هدايت عصبي (نوار عصب و عضله ) تاييد تشخيص صورت پذيرد.

تاييد تشخيص كلينيكي سندرم تونل مچ دستي:
قابل اعتماد ترين و بهترين وسيله براي ارزيابي وضعيت عملكردي عصب مديان، استفاده از الكترود ياگنوز يا نوار عصب و عضله مي باشد كه اهميت زيادي در تشخيص ،‌تعيين پيش آگهي و وضعيت آينده عصب و تصميم گيري صحيح درماني، رد كردن ساير مشكلات اعصاب محيطي و يا درگيري ريشه هاي عصبي گردني و مشخص شدن شدت درگيري عصب مديان دارد.

درمان سندرم تونل مچ دستي:
1-استراحت نسبي در ناحيه مچ در موارد جديد و خفيف كه گاهي موجب بهبودي ميگردد.

2-درمان حمايتي شامل استفاده از اسپلينت مچ دستي ( Wrist Splint ) ميباشد (شكل 4) كه بايد دفت كرد در ناحيه مچ دستي هيچگونه انحنايي چه در جهت كف دست يا بطرف پشت دست نداشته باشد ( حداكثر زاويه قابل قبول 10 درجه زاويه در مچ دست به سمت پشت دست ميباشد ) . توصيه ميشود بمدت 3 هفته بطور مداوم بسته شود و تنها بهنگام شستشو باز شود يا بمدت 6 هفته هر شب طي خواب استفاده شود. بهترين پاسخ درماني به اسپيلنت در سه ماه اول شروع علائم است در صورت مزمن شدن بيماري اگر يك ماه از مصرف مداوم اسپيلنت گذشت و علائم فروكش نكرد بايد از روشهاي ديگر درماني استفاده كرد.

3-درمان دارويي: استفاده از داروهاي مسكن غير كورتوني يا كورتوني گاهي مفيد است اما در بين آنها موثرترين روش تزريق كورتون بداخل كانال مچ دستي ميباشد.

4-توانبخشي بوسيله حركات كششي هر دو جهت در مچ دست بوسيله دست سالم بهمراه حركات ورزشي تقويت عضلات ساعد و مچ زير نظر متخصص، از مهمترين نكات جلوگيري از عود سندرم مي باشد.

5-درمانهاي فيزيكي بوسيله مداليته هاي فيزيوتراپي از جمله اولتراسوند،TENS ، ليزر كم توان، جزء بي ضررترين درمانها محسوب مي شود.

6-جراحي در مواردي كه درمان هاي ديگر بي نتيجه بوده‌اند يا شدت بيماري بسيار زياد باشد اعمال مي گردد.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

عوارض ناشي از درمان در سندرم تونل مچ دستي

در صورت استفاده از مسكن‌هاي خوراكي غير كورتوني يا كورتوني، عوارض گوارشي، كليوي و كبدي و ... ممكن است ظاهر شوند.

در صورت تزريق موضعي كورتون عوارض بصورت تغييرات پوستي ( بي رنگ شدن و نازك شدن پوست ناحيه تزريق )، پارگي تاندون، آسيب به عصب و ... وجود دارد.

عوارض ناشي از جراحي ناشايع بوده معهذا بيش از همه احتمال دارد عمل قطع ليگامان پوشاننده سقف كانال مچ دستي، بطور ناقص انجام شود كه منجر به عود سندرم خواهد شد. ساير عوارض ممکن است شامل آسيب به عصب يا شاخه‌هاي كف دستي عصب، ايجاد اسكار ضخيم و كلفت در محل برش جراحي، چسبندگي تاندونهاي منطقه و... باشد.

بي عارضه ترين و مطمئن‌ترين روش درمان اين سندرم استفاده از روشهاي فيزيكي و حمايتي مي باشد ضمن آنكه بيماريهاي زمينه‌اي همراه از جمله ديابت، نقرس و ... را بايد كنترل كرد.
عوارض شایع و مهم مصرف کورتون:
در مصرف بصورت موضعی (به شکل پماد و قطره یا محلول): تحلیل رفتن پوست در استفاده دراز مدت، لکه افتادن روی پوست و خشکی پوست، تشدید عفونتهای قارچی
در مصرف سیستمیک(خوراکی یا تزریقی): سرخوشی، عوارض گوارشی، تشدید عفونت ها، بیخوابی، پوکی استخوان(در مصرف طولانی)، ضعف ایمنی ، اختلالات هورمونی (نظیر پرمویی، اختلال عادت ماهانه) اتساع شکم و گرد شدن صورت، اختلال آنزیمهای کبدی، تحلیل عضلانی، چرب شدن پوست و تشدید آکنه، تغییرات روحی (نظیر سرخوشی بیش از حد یا تحریک پذیری عصبی

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.