خونریزی خارج سخت شامه ای

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

علايم شايع
اين علايم در عرض 96-24 ساعت پس از وارد آمدن صدمه به مغز رخ مي دهند:
سردردي كه تدريجاً بدتر شود.
خواب آلودگي يا از دست دادن هوشياري
تهوع يا استفراغ
ناتواني در حركت دادن دست ها و پاها
تغيير در اندازه مردمك چشم ها
كمردرد شديد به طور ناگهاني

[pejuhesh234]

اصطلاحات بیماری:
خونریزی خارج سخت شامه ای extradural hemorrhage
خونریزی‌ خارج‌ سخت‌شامه‌ای‌ عبارت‌ است‌ از خونریزی‌ در بین‌ استخوان‌ جمجمه‌ و سخت‌شامه‌ (خارجی‌ترین‌ پرده‌ از سه‌لایه‌ پرده‌ای‌ که‌ مغز را می‌پوشانند). این‌ نوع‌ خونریزی‌ امکان‌ دارد با مننژیت‌ اشتباه‌ شود. در فضای‌ بین‌ استخوان‌ جمجمه‌ و سخت‌شامه‌ هماتوم‌ (تجمع‌ خون‌ لخته‌شده‌) به‌وجود می‌آید و این‌ هماتوم‌ سریعاً بزرگ‌ می‌شود و فشار داخل‌ جمجمه‌ را افزایش‌ می‌دهد.

ـ علل‌ بیماری:
۱. وارد آمدن‌ صدمه‌ به‌ مغز
۲. تومور در پرده‌های‌ پوشاننده‌ مغز
۳. ناهنجاری‌های‌ عروقی‌ مادرزادی‌

ـ عوامل‌ افزایش‌دهنده‌ خطر:
۱. مصرف‌ داروهای‌ ضدانعقادی‌
۲. اختلالات‌ خونریزی‌دهنده‌ مثل‌ هموفیلی‌ یا کم‌خونی‌ آپلاستیک‌
۳. صدمات‌. اصولاً صدمات‌ پس‌ از افراد در نوشیدن‌ الکل‌، یا مصرف‌ مواد روان‌گردان‌ بیشتر اتفاق‌ می‌افتند.

ـ پیشگیری‌:
۱. در خودرو کمربند ایمنی‌ ببندید.
۲. از مصرف‌ داروهای‌ روان‌گردان‌ قبل‌ از رانندگی‌ خودداری‌ کنید.
۳. حتی‌ در صورت‌ وارد آمدن‌ یک‌ ضربه‌ خفیف‌ به‌ سر به‌ پزشک‌ مراجعه‌ کنید.
۴. در ورزش‌های‌ پربرخورد یا هنگام‌ دوچرخه‌سواری‌ یا موتورسواری‌ از کلاه‌ ایمنی‌ استفاده‌ نمایید.

ـ عوارض‌ احتمالی‌:
در صورتی‌ که‌ خونریزی‌ بیش‌ از 24 ساعت‌ طول‌ بکشد، فشار روی‌ مغز مرگبار خواهد بود.

ـ فعالیت‌:
تا حدی‌ که‌ قدرتتان‌ اجازه‌ می‌دهد فعالیت‌ خود را حفظ‌ کنید. کار و ورزش‌ را در حد متوسط‌ ادامه‌ دهید. هر زمان‌ که‌ خسته‌ شدید استراحت‌ کنید. اگر صحبت‌ کردن‌ یا کنترل‌ عضلانی‌ شما دچار اختلال‌ شده‌ است‌، شاید نیاز به‌ فیزیوتراپی‌ یا گفتاردرمانی‌ داشته‌ باشید.

ـ رژیم‌ غذائی‌:
یک‌ رژیم‌ غذایی‌ طبیعی‌ و متعادل‌ داشته‌ باشید. اگر توانایی‌ خوردن‌ مشکل‌ پیدا نکرده‌ باشد، قاعدتاً احتیاجی‌ به‌ مکمل‌های‌ ویتامینی‌ و معدنی‌ نیست‌.

ـ در این‌ شرایط‌ به‌ پزشک‌ خود مراجعه‌ نمائید:
۱. تب‌
۲. سردرد بدتر شود.
۳. محل‌ زخم‌ عمل‌ جراحی‌ قرمز، متورم‌، و به‌ لمس‌ حساس‌ شود.
۴. اگر به‌ سر شما ضربه‌ وارد شده‌ است‌ هرچند خفیف‌ و هریک‌ از علایم‌ خونریزی‌ خارج‌ سخت‌شامه‌ای‌ در شما بروز کند. این‌ یک‌ اورژانس‌ است‌.

[pejuhesh234]

ـ درمان‌:
اقدامات‌ تشخیصی‌ مثل‌ عکس‌برداری‌ از جمجمه‌، عکس‌برداری‌ از سرخرگ‌ها، اسکن‌ رادیوسکوپیک‌ و سی‌تی‌اسکن.‌ خونریزی‌ خارج‌ سخت‌شامه‌ای‌ یک‌ مورد اورژانس‌ است‌ که‌ باید سریع‌ درمان‌ شود تا آسیب‌ دایمی‌ مغز یا مرگ‌ رخ‌ ندهد. درمان‌ جراحی‌ عبارت‌ است‌ از باز کردن‌ یک‌ سوراخ‌ در جمجمه‌، تخلیه‌ هماتوم‌، و بستن‌ رگ‌ پاره‌شده.‌

ـ داروها:
داروهای‌ کورتیزونی‌ برای‌ کم‌ کردن‌ تورم‌ داخل‌ جمجمه‌

[pejuhesh234]

عواقب‌ مورد انتظار

با تشخیص‌ زودهنگام‌ و انجام‌ عمل‌ جراحی‌ فوری‌ معمولاً بهبودی‌ کامل‌ حاصل‌ می‌شود.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

عوارض جانبی کورتیزون:
عوارض شایع: اولسریپتیک
خطرناک:صرع، آریتمی، ترومبوسیتوپنی، نارسایی حاد آدرنال
عوارض جانبی کورتیکواستروئید
وقتی بیماران کورتیکواستروئید استفاده می‌کنند غده‌های فوق کلیوی (غدد آدرِنال) میزان ترشح کورتیزول طبیعی خود را کم و یا قطع می‌کنند. داروهای کورتیکواستروئید (کورتون) عواض جانبی زیادی دارند مانند تجمع آب و الکترولیت در بدن (ایجاد ظاهر پف آلود و شبه چاق در بیماران)، اختلال در عملکرد غدد فوق کلیوی، ناراحتی‌های گوارشی به ویژه زخم معده، بروز پوکی استخوان، آکنه و پرمویی، آب مروارید چشمی، افزایش فشار خون، تغییرات خلقی، افزایش احتمال عفونت و....
به دلیل عوارض جانبی یادشده تلاش می‌شود از کورتیکواستروئیدها تنها در درمان موارد حاد بیماری‌ها و برای کوتاه‌مدت استفاده کرد و از مصرف درازمدت آنها به‌ویژه به شیوه سیستمیک خودداری کرد. مثلا برای بیماران آسمی امروزه به جای کورتون خوراکی از اسپری استنشاقی استفاده می‌شود تا کورتیکواستروئید موضعی فقط در درمان بیماری موثر باشد و به صورت عمومی در بدن عوارض جانبی ایجاد نکند
عوارض جانبي اشعه ايكس (راديو لوژي)
اثرات قطعي بدني يا جسماني : جزو آثار اوليه يا زودرس بوده كه وقوع آنها حتمي است . كه از سرخي پوست
« Erythema» تا نكروز سلولها و عقب افتادگي رشد زماني« كه حاصل تابش مناطق اپي فيزييال در كودكان است » متفاوت است .
آثار آماري بدن : همانطور كه از نام آنها پيداست آماري بوده كه از مهمترين آنها لوسمي « Leukemia » انواع سرطانها و كوتاهي عمر است . نام ديگر اين آثار ، آثار ديررسي است .
اثرات ژنتيكي : اثراتي كه در فرزندان و نسل هاي آينده افراد مورد تابش ظاهر مي شوند و ناشي از اثر پرتو بر روي DNA مي باشد .
اثر اشعه روي سلولها : به دو عامل مقدار اشعه و نوع سلول بستگي دارد . بطور كلي هر چه زمان تابش اشعه كمتر
باشد اثر آن زيادتر است زيرا در طي آن فرصت براي ترميم سلول وجود ندارد . اثر اشعه در قسمتهاي مختلف سلول و همينطور انواع سلول يكسان نمي باشد و همينطور اين اثرات در حالات مختلف يك سلول متفاوت مي باشد . طبق تجربه هسته سلول 25 بار حساس تر از سيتوپلاسم است از طرفي مي دانيم خاصيت توليد مثل مربوط به هسته بوده بنابراين ضايعات آن به مراتب وخيم تر مي باشد به علاوه تغييرات هسته برعكس سيتوپلاسم قابل ترميم نمي باشد . اگر چه همه سلولهاي زنده به اشعه X حساسند ولي اين حساسيت در آنها متفاوت است . طبق قانون برگوني و توبيوند هرچه فعاليت تقسيم سلولي زيادتر و فاصله آن از زمان تقسيم بعدي بيشتر و عمل فيزيولوژيكي آن نامشخص تر باشد حساسيت آن نسبت به اشعه X بيشتر خواهد بود . در بين موجودات تك سلولي معمولاً باكتريها حساسيت زيادي به اشعه ندارند اما با تابش پرتو X و ساير پرتوهاي يونساز مي توان كشت ميكروبي را استريل كرد و بطور كلي حساسيت ميكروبهاي بيماري زا خيلي كمتر از سلولهاي بدن است و از حساس ترين سلولهاي بدن به ترتيب نزولي WBC و RBC موجود در طحال و تيموس و مغز استخوان و سلولهاي سمينال و مولد اپيدرم است .بايد يادآوري كرد كه هر گاه بافتي به هر علت مثلاً آماس به حالت جنيني بازگشت كند حساسيت آن به اشعه زياد مي شود .
اثرات اشعه بر گلبولهاي خوني : خود گلبولها در برابر پرتو حساسيت زياد ندارند اما سلولهاي توليد كننده آنها در
غدد لنفاوي و طحال و مغز استخوان حساسيت بالايي دارند ودر بين آنها بافت لنفوئيد از بقيه حساستر بوده و بافت ميلوئيد كه شامل گلبولهاي سفيد چند هسته اي است حساسيت كمتري دارد به همين دليل لكوپني زودتر از آنمي ظاهر مي شود .
اثر اشعه بر ساير بافتها : بافت هاي همبند داراي حساسيت كم در برابر اشعه هستند و عوارض ايجادي در آنها در نهايت آماس است ، غدد مترشحه نسبت به اشعه حساسيت زياد داشته و منجر به اختلالاتي در ترشحات آنها مي شود صلبيه چشم بخصوص در دوره جنيني به اشعه حساس بوده و در افراد بالغ گاه پس از چند ماه منجر به كاتاراكت مي شود .
كم خوني پرنيشيوز ، در اثر تابش طولاني و مكرر اشعه به بدن ، مثلاً در پرتو كارها كه در معرض تابش مقادير كم پرتو بطور مداوم قرار مي گيرند اختلالاتي در فرمول خون آنها بروزمي كند كه گاهي علامت شروع لوسمي است .
اثر اشعه بر غدد تناسلي : اگر بيضه در معرض تابش قرار گيرد حجم كار آن كم شده و تعداد اسپرماتوزوئيدها نيز كم شده و سپس به كلي از بين مي رود اما فعاليت جنسي عادي است . عقيمي ممكن است موقتي يا دائمي باشد . مقادير كم اشعه كه هيچ گونه ضايعه پوستي در بيضه ايجاد نكند ممكن است منجر به عقيمي شود . پرتو X بر تخمدان نيز اثر داشته و منجر به عقيمي موقت يا دائمي مي شود ، هر چه فوليكولها به مرحله رسيدگي نزديكتر باشد به اشعه حساسترند كه اگر دوز اشعه كافي نباشد عقمي موقت ايجاد مي شود .
عوارض سي تي اسكن

در این روش می توان کمی احتمال سرطان را مد نظر قرار داد. بهر حال مزایای متعدد می تواند باعث چشم پوشی از این احتمال ناچیز باشد.
تشعشع موثر از این روش حدود 10mSv است، مقداری که یک فرد در حدود سه سال به طور طبیعی از محیط اطراف دریافت می کند.
زنان باید پزشک را از حامله بودن خود مطلع سازند.
بطور کلی ،سی تی اسکن برای زنان حامله توصیه نمی شود چون می تواند برای نوزادشان خطر داشته باشد.
مادران شیر ده باید تا 24 ساعت پس از سی تی اسکن به کودکشان شیر ندهند.
ایجاد حساسیت به مواد کنتراست یدی شایع است و در صورت آلرژی باید با دقت بررسی شود.
برای کودکان فقط در موارد بسیار ضروری باید از سی تی اسکن استفاده شود.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.