پارگی و بیرون زدگی دیسک بین مهره ای

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

علایم شایع
در صورت بیرون زدن دیسک بین مهره ای در قسمت تحتانی کمر:
درد شدید در قسمت تحتانی کمر یا قسمت پشت باسن ، ران ، ساق پا، یا پا (سیاتیک ). درد معمولاً در یک طرف رخ می دهد و با حرکت ، سرفه ، عطسه ، بلندکردن اشیاء، یا زور زدن بدتر می شود.
ضعف ، بی حسی ، یا تحلیل رفتن عضلات پا (اندام تحتانی ) در صورت بیرون زدن دیسک بین مهره ای در گردن :
درد در گردن ، شانه ، یا در مسیر بازو به سمت دست . درد با حرکت بدتر می شود.
ضعف ، بی حسی ، یا تحلیل رفتن عضلات دست (اندام فوقانی )

[pejuhesh234]

اصطلاحات بیماری:
پارگي‌ و بيرون‌زدگي‌ ديسك‌ بين‌ مهره‌اي‌ ِDisk ruptured
دیسک بین مهره ای Inter vertebral disc همانطور که از اسمش پیدا است به شکل یک دیسک یا یک استوانه کم ارتفاع است که بین مهره ها قرار میگیرد.
دیسک بین مهره ای مثل لاستیک قابلیت ارتجاعی و تغییر شکل دارد. آنها در واقع ضربه گیر ستون مهره هستند و موقعیکه شما میدوید یا میجهید ضربات و فشارهایی که به ستون مهره وارد میشود در دیسک ها جذب و مستهلک میشود. ارتفاع دیسک های بین مهره های بالایی کم بوده و هر چه به قسمت های پایینتر ستون فقرات میرویم ارتفاع و کلفتی دیسک بیشتر میشود. ارتفاع دیسک بطور متوسطی یک سانتیمتر است.



دیسک از دو قسمت تشکیل شده است. یک قسمت محیطی و یک قسمت مرکزی. قسمت محیطی که به آن آنولوس فیبروزوس Anulus fibrosus میگویند به شکل یک حلقه کلفت و محکم ولی قابل انعطاف مثل لاستیک است. قسمت مرکزی در داخل قسمت محیطی قرار داشته و نرم و ژله ای است. به این قسمت مرکزی نوکلئوس پولپوزوس Nucleus pulposus میگویند و خاصیت اصلی دیسک یعنی خاصیت جذب کننده شوک و ضربه بخاطر همین قسمت است.
گرچه مهره ها و دیسک بین مهره ای محکم به یکدیگر چسبیده اند ولی انعطاف دیسک بین مهره ای موجی میشود تا مهره های بالایی و پایینی آن بتوانند نسبت به هم حرکت کنند. دو مهره میتوانند نسبت به هم به طرف جلو یا عقب و یا به طرفین خم شوند و یا نسبت به هم بچرخند.

در پارگی دیسک بین مهره ای در واقع قسمت قسمتی از حلقه آنولوس فیبروزوس پاره میشود و محتویات داخلی آن یعنی نوکلئوس پولپوزوس به بیرون از آن راه پیدا میکند. به این بیرون زدگی محتویات داخلی دیسک، فتق دیسک میگویند. این بیرون زدگی میتواند به نخاع یا ریشه های عصبی فشار آورده و موجب بروز علائم سیاتیک شود.



علل‌
ضعيف‌ شدن‌ و پارگي‌ بافت‌ ديسك‌، كه‌ باعث‌ وارد آمدن‌ فشار به‌ رشته‌هاي‌ عصبي‌ عبوري‌ از درون‌ كانال‌ ستون‌ فقرات‌ مي‌شود. اين‌ از هم‌ گسيختگي‌ بافت‌ ديسكي‌ در اثر آسيب‌ ناگهاني‌ يا استرس‌ مزمن‌ مثلاً به‌ علت‌ بلندكردن‌ مدام‌ اشياي‌ سنگين‌ يا چاقي‌، به‌ وجود مي‌آيد.

عوامل تشديد كننده بيماري
وزنه‌برداري‌
عدم‌ آمادگي‌ جسماني‌
پيچش‌ ناگهاني‌ و شديد بدن‌ با پرش‌ از ارتفاع‌ زياد
افراد مسن‌

پيشگيري‌
اشياء را با روش‌ درست‌ بلند كنيد.
براي‌ حفظ‌ تون‌ و قدرت‌ عضلاني‌ مناسب‌، مرتباً ورزش‌ كنيد.

عوارض‌ احتمالي‌
از دست‌ دادن‌ اختيار ادرار و مدفوع‌
فلج‌
تحليل‌ رفتن‌ و ضعف‌ عضلات‌

فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري
به‌ هنگام‌ مرحله‌ حاد بيماري‌ حداقل‌ 2 هفته‌ در رختخواب‌ استراحت‌ كنيد. فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري هاي‌ طبيعي‌ خود را با رو به‌ بهبود گذاشتن‌ علايم‌ مجدداً آغاز كنيد. استراحت‌ طولاني‌مدت‌ در رختخواب‌ به‌ هيچ‌ عنوان‌ توصيه‌ نمي‌شود.

رژيم‌ غذايي‌
رژيم‌ خاصي‌ توصيه‌ نمي‌شود. مصرف‌ فيبر غذايي‌ را زياد كنيد و روزانه‌ حداقل‌ 8 ليوان‌ آب‌ بنوشيد تا از يبوست‌ جلوگيري‌ شود.

درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟
اگر شما علايم‌ پارگي‌ و بيرون‌زدگي‌ ديسك‌ را داريد.
اگر يكي‌ از موارد زير به‌ هنگام‌ درمان‌ رخ‌ دهد:
ـ بدتر شدن‌ درد يا ضعف‌ در دست‌ يا پا
ـ از دست‌ رفتن‌ اختيار ادرار و اجابت‌ مزاج‌
- اگر دچار علايم‌ جديد و غيرقابل توجيه شده ايد‌. داروهاي‌ مورد استفاده‌ در درمان‌ ممكن‌ است‌ عوارض‌ جانبي‌ به‌ همراه‌ داشته‌ باشند.

[pejuhesh234]

درمان

اصول کلی
- اقداماتی که برای تأیید تشخیص انجام می شوند ممکن است شامل موارد زیر باشند: عکسبرداری از گردن یا قسمت پایینی ستون مهره ای به کمک اشعه ایکس ، از جمله انجام میلوگرام (تزریق ماده رنگی در مایع اطراف ستون مهره ای که به هنگام عکسبرداری با اشعه ایکس به راحتی دیده می شود)، دیسکوگرافی (تزریق ماده رنگی درون دیسک )، سی تی اسکن ، ام. آر.آی .
- در ۷۲ ساعت اول و گاهی نیز در ادامه ، کیسه یخ روی ناحیه دردناک قرار دهید (در صورت مؤثر بودن ). به جای این کار می توانید از لامپ گرمایی ، دوش یا حمام آب داغ ، کمپرس آب داغ ، یا صفحات گرم کننده برای تخفیف درد استفاده کنید.
- وارد آوردن کشش در منزل یا در بیمارستان (گاهی توصیه می شود). انجام عمل جراحی برای آزاد ساختن رشته های عصب از فشار وارده به آنها، اگر استراحت در رختخواب فایده ای در رفع علایم نداشته باشد.
- بازتوانی برای تقویت عضلات
- روان درمانی یا مشاوره برای فراگیری روش های مقابله با درد مداوم و کلافگی

داروها
برای موارد خفیف می توان از استامینوفن یا ایبوپروفن استفاده کرد.
امکان دارد داروهای زیر تجویز شوند: ـ داروهای ضددرد قوی تر ـ شل کننده های عضلانی ، مثل دیازپام یا متوکاربامول (رباکسین ) ـ داروهای ضدالتهابی غیراستروییدی برای کاهش التهاب اطراف پارگی دیسک ـ مسهل ها یا نرم کننده های مدفوع برای پیشگیری از یبوست

[pejuhesh234]

عواقب مورد انتظار
در بسیاری از موارد، خود به خود بهبود می یابد. پیش از تصمیم به شروع درمان های دیگر، حداقل ۲ هفته باید در رختخواب استراحت کنید، مگر اینکه عوارضی رخ دهد.

در صورت لزوم ، می توان بیرون زدگی دیسک بین مهره ای را با عمل جراحی معالجه کرد.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

عوارض استامينوفن:
زردي پوست يا چشمها، اسهال، بي‌اشتهايي، تهوع، يا استفراغ ، دردمعده ، درد، تورم يا حساسيت در بالاي شکم، مدفوع سياه و قيري شکل، ادرار خوني يا کدر، کاهش ناگهاني ادرار، کبود شدگي يا خونريزي غيرعادي، بثوارت جلدي، زخمهاي دهاني، يا تب يا گلودردي که پيش از درمان وجود نداشته و ناشي از بيماري اي که بخاطرش تحت درمان قرار گرفته‌ايد، نباشد.

ضمناْ استامينوفن پس از ورود به آبهاي حاوي کلر واکنش مي دهد و حداقل 11 ماده جديد توليد مي کند که 2 ماده آن بسيار سمي است. استامينوفن از پرمصرف ترين داروهاي جهان است و هر روز مقادير زيادي از اين ماده وارد محيط زيست مي شود.
عوارض ايبوپروفن:
خستگي‌ يا خواب‌ آلودگي‌ شديد، درد يا سوزش‌ معده‌، تهوع‌ يا استفراغ‌، مدفوع‌ سياه‌ و قيري، علايم‌ شديد آنفلوآنزا(لرز، تب‌، دردهاي‌ عضلاني‌، به‌ ويژه‌ اگر درست‌ هنگام‌ يا پيش‌ از بروز بثورات‌ جلدي‌ رخ‌ دهند)، افزايش‌ وزن‌، کبودي‌ يا خونريزي‌ غيرطبيعي، بثورات‌ جلدي‌، زخم‌هاي‌ دهاني‌، يا تب‌ يا گلو دردي‌ که‌ پيش‌ از شروع‌ درمان‌ وجود نداشته‌ و با مشکلي‌ که‌ در حال‌ حاضر به‌ خاطرش‌ تحت‌ درمان‌ هستيد ارتباطي‌ نداشته‌ باشد.
بيماران‌ مسن‌ بيشتر از سايرين‌ در معرض‌ خطر مشکلات‌ گوارشي‌ و خونريزي‌ دهنده‌ هستند. يک‌ پاسخ‌ حساسيتي‌ نادر به‌ ايبوپروفن‌ آنافيلاکسي‌ است‌، که‌ به‌ توجه‌ و مراقبت‌ فوري‌ پزشکي‌ نياز دارد.

آنافيلاکسي‌ سريع‌ پيشرفت‌ مي‌کند. در صورت بروز خس‌خس‌ سينه‌ يا مشکل‌ در تنفس‌ مصرف‌ ايبوپروفن‌ را قطع‌ کرده‌ با يک‌ مرکز اورژانس‌ تماس‌ بگيريد.
عوارض جانبي ملين ها
نفخ شكم- دردشكم- اسهال- تهوع- تجمع گاز- احساس تشنگي زياد- انسداد روده(براي جلوگيري از انسداد روده بايستي مقداري آب نوشيده شود - افزايش يبوست اگر آب كافي همراه آن مصرف نشود). تحريك گلو- درد معده و روده- آروغ زدن- - اسهال- تهوع - تغيير رنگ ادرار- تحريك ركتوم (مقعد)-
دارو هاي شل كننده عضلاني:
عوارض جانبی پیپکورونیوم برومید Pipecuronium Bromide:
شایع :ندارد.
خطرناک : افت ضربان قلب (برادیکاردی) ،سکته مغزی، ضربان های نابجای قلبی (اکستراسیستول بطنی) ،نارسایی تنفسی یا آپنه
متوکاربامول Methocarbamol:
شایع: ندارد
خطرناک: تشنج، کاهش تعداد ضریان قلب ( برادیکاری ، واکنش حساسیتی مهلک ( آنافیلاکسی )
عوارض جانبي گالامین llamine Triethiodide
شایع : ندارد.
خطرناک : آپنه طولانی ، برونکواسپاسم ، سیانوز، دپرسیون تنفسی ، هیپرترمی بد خیم .
عوراض جانبي دانترولن سدیم Dantrolene Sodium:
شایع: ضعف عضلانی، خواب آلودگی، گیجی، احساس سبکی در سر، ناراحتی عمومی، سردرد، گیجی، عصبانیت، بی خوابی. خطرناک: صرع، التهاب کبد (هپاتیت).
آتراکوریوم Atracurium Besylate:
شایع :فلاشینگ خطرناک :آپنه طولانی وابسته به دوز ، برونکواسپاسم ،لارنگواسپاسم ،آنافیلاکسی
عوارض جانبي داروهاي ضددرد (داروهاي ضد التهاب غير استروئيدي
1-تحريك گوارشي: تهوع، استفراغ، سوء هاضمه، زخم و خونريزي معده، اسهال و يبوست.
2-آسيب به كليه ها: احتباس مايع و نمك،افزايش فشار خون،نارسايي كليه ها(چنانچه بصورت بي رويه و ياهمراه با داروهاي ضد فشارخون و ادرار آورها مصرف گردند)
3-افزايش حساسيت به نور: آفتاب سوختگي افزايش مي يابد (به ويژه ديكلوفناك و پيروكسيكام)
4-آسيب به جنين و نوزاد: نبايد در دوران باداري و شيردهي مصرف گردند. (به استثناي استامينوفن)
5-واكنش حساسيتي:بثورات جلدي، تنگي نفس و شوك حساسيتي.
6-ساير عوارض: سردرد، سر گيجه، كاهش اشتها، خواب آلودگي و افزايش آنزيم هاي كبدي.
7-داروهاي ضد التهاب غير استروئيدي (به ويژه آسپرين) از تجمع پلاكت ها و انعقاد خون جلوگيري ميكنند. بنابراين افرادي كه دچار احتلالات خوني ميباشند و يا از داروهاي ضد انعقادي استفاده ميكنند بايد از مصرف آنها خودداري كنند.
8-مصرف آسپرين علام آسم را تشديد ميكند. نكته:افرادي كه الكل مصرف ميكنند، عوارض ناشي از مصرف در آنها افزايش مي يابد.
نكته: عوارض در افراد سالخورده ممكن است شديد ترباشد. در افراد مسن گيجي، ورم صورت و پاها و كاهش ناگهاني ادرار ميتواند روي دهد.
نكته:چنانچه ازاينگونه داروها براي كنترل درد استفاده ميگيردد، نبايد بيش از 7-10 روزازآنها استفاده شود.
نكته:آسپرين روكشدار داراي روكش انتريك(ENTERIC) ميباشد. روكش باعث ميگردد آسپرين بدون تغييراز معده عبوركرده و درروده كوچك حل گرديد. بنابراين از تحريك گوارشي در معده جلوگيري ميگردد.اما روكش شروع اثر آسپرين را به تاخير مي اندازد.
عوارض جانبی دیسکوگرافی (تزریق ماده رنگی درون دیسک )
عوارض جانبی معمولاً به غلظت دارو، ویسکوزیته، میزان و سرعت تجویز بستگی دارد. به دلیل مقادیر کم ید موجود در فراورده یا آزاد شده از آن ممکن است موجب پرکاری غده تیروئید گردد. در صورت تزریق این دارو با غلظت ۶۰٪ در داخل فضای زیر عنکبوتیه ممکن است تشنج و مرگ بروز کند. بروز نارسائی حاد کلیوی پس از تزریق داخل عروقی دیاتریزوات در طول پرتونگاری دفعی از مجاری ادراری به خصوص در بیماران مبتلا به آسیب کلیوی ناشی از بیماریهای دیگر گزارش شده است. واکنشهای آلرژیک کاذب، ضعف شدید و غیر عادی ناشی از کاهش فشار خون، خس خس یا اشکال در تنفس، احساس گرمی و برافروختگی غیر عادی پوست، تهوع و استفراغ، اسهال، طعم فلزی، سرگیجه، سردرد، التهاب بینی، سرفه، خارش، اختلال بینائی، عطسه، بزرگی غدد بزاقی، کاهش یا افزایش ضربان قلب، اختلالات ECG، آریتمی قلبی، شک و ایست قلبی از عوارض عمومی نسبتاً شایع هستند.

عوارض جانبي اشعه ايكس (راديو لوژي)
اثرات قطعي بدني يا جسماني : جزو آثار اوليه يا زودرس بوده كه وقوع آنها حتمي است . كه از سرخي پوست
« Erythema» تا نكروز سلولها و عقب افتادگي رشد زماني« كه حاصل تابش مناطق اپي فيزييال در كودكان است » متفاوت است .
آثار آماري بدن : همانطور كه از نام آنها پيداست آماري بوده كه از مهمترين آنها لوسمي « Leukemia » انواع سرطانها و كوتاهي عمر است . نام ديگر اين آثار ، آثار ديررسي است .
اثرات ژنتيكي : اثراتي كه در فرزندان و نسل هاي آينده افراد مورد تابش ظاهر مي شوند و ناشي از اثر پرتو بر روي DNA مي باشد .
اثر اشعه روي سلولها : به دو عامل مقدار اشعه و نوع سلول بستگي دارد . بطور كلي هر چه زمان تابش اشعه كمتر
باشد اثر آن زيادتر است زيرا در طي آن فرصت براي ترميم سلول وجود ندارد . اثر اشعه در قسمتهاي مختلف سلول و همينطور انواع سلول يكسان نمي باشد و همينطور اين اثرات در حالات مختلف يك سلول متفاوت مي باشد . طبق تجربه هسته سلول 25 بار حساس تر از سيتوپلاسم است از طرفي مي دانيم خاصيت توليد مثل مربوط به هسته بوده بنابراين ضايعات آن به مراتب وخيم تر مي باشد به علاوه تغييرات هسته برعكس سيتوپلاسم قابل ترميم نمي باشد . اگر چه همه سلولهاي زنده به اشعه X حساسند ولي اين حساسيت در آنها متفاوت است . طبق قانون برگوني و توبيوند هرچه فعاليت تقسيم سلولي زيادتر و فاصله آن از زمان تقسيم بعدي بيشتر و عمل فيزيولوژيكي آن نامشخص تر باشد حساسيت آن نسبت به اشعه X بيشتر خواهد بود . در بين موجودات تك سلولي معمولاً باكتريها حساسيت زيادي به اشعه ندارند اما با تابش پرتو X و ساير پرتوهاي يونساز مي توان كشت ميكروبي را استريل كرد و بطور كلي حساسيت ميكروبهاي بيماري زا خيلي كمتر از سلولهاي بدن است و از حساس ترين سلولهاي بدن به ترتيب نزولي WBC و RBC موجود در طحال و تيموس و مغز استخوان و سلولهاي سمينال و مولد اپيدرم است .بايد يادآوري كرد كه هر گاه بافتي به هر علت مثلاً آماس به حالت جنيني بازگشت كند حساسيت آن به اشعه زياد مي شود .
اثرات اشعه بر گلبولهاي خوني : خود گلبولها در برابر پرتو حساسيت زياد ندارند اما سلولهاي توليد كننده آنها در
غدد لنفاوي و طحال و مغز استخوان حساسيت بالايي دارند ودر بين آنها بافت لنفوئيد از بقيه حساستر بوده و بافت ميلوئيد كه شامل گلبولهاي سفيد چند هسته اي است حساسيت كمتري دارد به همين دليل لكوپني زودتر از آنمي ظاهر مي شود .
اثر اشعه بر ساير بافتها : بافت هاي همبند داراي حساسيت كم در برابر اشعه هستند و عوارض ايجادي در آنها در نهايت آماس است ، غدد مترشحه نسبت به اشعه حساسيت زياد داشته و منجر به اختلالاتي در ترشحات آنها مي شود صلبيه چشم بخصوص در دوره جنيني به اشعه حساس بوده و در افراد بالغ گاه پس از چند ماه منجر به كاتاراكت مي شود .
كم خوني پرنيشيوز ، در اثر تابش طولاني و مكرر اشعه به بدن ، مثلاً در پرتو كارها كه در معرض تابش مقادير كم پرتو بطور مداوم قرار مي گيرند اختلالاتي در فرمول خون آنها بروزمي كند كه گاهي علامت شروع لوسمي است .
اثر اشعه بر غدد تناسلي : اگر بيضه در معرض تابش قرار گيرد حجم كار آن كم شده و تعداد اسپرماتوزوئيدها نيز كم شده و سپس به كلي از بين مي رود اما فعاليت جنسي عادي است . عقيمي ممكن است موقتي يا دائمي باشد . مقادير كم اشعه كه هيچ گونه ضايعه پوستي در بيضه ايجاد نكند ممكن است منجر به عقيمي شود . پرتو X بر تخمدان نيز اثر داشته و منجر به عقيمي موقت يا دائمي مي شود ، هر چه فوليكولها به مرحله رسيدگي نزديكتر باشد به اشعه حساسترند كه اگر دوز اشعه كافي نباشد عقمي موقت ايجاد مي شود .
عوارض سي تي اسكن

در این روش می توان کمی احتمال سرطان را مد نظر قرار داد. بهر حال مزایای متعدد می تواند باعث چشم پوشی از این احتمال ناچیز باشد.
تشعشع موثر از این روش حدود 10mSv است، مقداری که یک فرد در حدود سه سال به طور طبیعی از محیط اطراف دریافت می کند.
زنان باید پزشک را از حامله بودن خود مطلع سازند.
بطور کلی ،سی تی اسکن برای زنان حامله توصیه نمی شود چون می تواند برای نوزادشان خطر داشته باشد.
مادران شیر ده باید تا 24 ساعت پس از سی تی اسکن به کودکشان شیر ندهند.
ایجاد حساسیت به مواد کنتراست یدی شایع است و در صورت آلرژی باید با دقت بررسی شود.
برای کودکان فقط در موارد بسیار ضروری باید از سی تی اسکن استفاده شود.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.