ضربه و آسیب به سر

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

علائم و نشانه های هشدار دهنده آسیب سر

علائم و نشانه های زیر هشداری هستند که آسیب سرتان نیازمند توجه پزشکی فوری است. اگر یک یا چند نشانه زیر را پس از خوردن ضربه به سر ، هر چند ممکن است خفیف به نظر آید ، داشته باشید ، باید جهت یک ارزیابی کامل بدنبال بررسی فوری پزشکی باشید.

- مشکل در به یادآوری رویدادهای اخیر یا اطلاعات شخصی.

- سردرد شدید ، بویژه اگر به سرعت و در مکانی خاص پیش آید.

- سفتی شدید در گردن.

-سردرگمی ذهنی یا رفتار عجیب.

- تهوع یا استفراغ.

- سرگیجه.

- تعادل ضعیف یا گام های بی ثبات.

- ضعف در دست ها یا پاها.

- رخوت یا خواب آلودگی شدید.

- اندازه های نابرابر مردمک.

- از دست دادن اشتها.

- صدای زنگ گوش مداوم.

- صحبت های درهم برهم.

- مشکلات دید ، نظیر دیدن ستاره ها یا دید تار.

- خونریزی یا مایع شفافی که از گوش ها یا بینی بیرون می آید.

- تشنج.

- از دست دادن هوشیاری.

ضربه مغزی در ورزش

ضربه های مغزی ، آسیب های سر ناشی از ضربه هستند که براثر هم ضربات ضعیف و هم شدید بر سر روی می دهند. علائم ضربه مغزی خفیف – سردرگمی ، گیجی و از دست دادن حافظه – ممکن است ظرف چند دقیقه از بین برود یا ورزشکار ممکن است آن را گزارش نکند

اگر ورزشکاری تحت چنین شرایطی به بازی ادامه دهد ، در معرض خطر اثرات جدی و بلند مدت قرار می گیرند ، بویژه اگر قبل از درمان دچار آسیب سر دیگری شوند.

نادیده گرفتن نشانه های ضربه مغزی خطر دچار شدن به آسیب سر جدی تر دیگر ، اختلال عصب شناختی ، افسردگی یا نقص های شناختی را افزایش می دهد.

[pejuhesh234]

اصطلاحات بیماری:
ضربه‌ و آسيب‌ به‌ سر- head injury

یکی از علل مراجعه ی بیماران به اورژانس، ضربه به سر است. غالبا بیماران با ترس از خون ریزی مغزی به اورژانس منتقل می ‌شوند. ضربه به سر در جامعه ی شهرنشینی فعلی بروز بالایی دارد. حوادث جاده ‌ای، نزاع و سقوط از جمله علل شایع هستند.

عموم مردم تجربه ی ضربه به سر را داشته‌ اند. عده‌ ای به عنوان بیمار و مابقی به عنوان همراه، کارشان به بیمارستان کشیده و تجربیاتی از آن زمان دارند.

باورهای صحیح و غلط در ذهن ما جا گرفته است. عده‌ای معتقد هستند که اگر خون از بینی مصدوم بیاید، فرد ضربه مغزی شده است و همین افراد وقتی که می ‌بینند خونی از بینی مصدوم نیامده خدا را شاکر شده و حتی توصیه به استراحت در منزل می‌ کنند!

عده ‌ای باور دارند که انجام عکس برداری ساده کافی است و در مقابل عده‌ای هستند که به اصرار تقاضای انجام "سی‌تی‌اسکن" دارند!

به مانند همه ی بیماران حادثه ‌دیده باید به ترتیب مراحل بررسی راه هوایی، تنفس، خونریزی و مراقبت از ستون فقرات به طور متوالی و منظم بررسی شود.

در این بیماران اغلب به دلیل افت هوشیاری معاینه و بررسی ستون فقرات و بالاخص گردن قابل اطمینان نیست. لذا در افراد با افت هوشیاری، اصل را بر آسیب ستون فقرات بگذارید تا خلافش ثابت شود.

اما در پس ضربه به سر چه اتفاقی می ‌افتد؟

می ‌دانیم که جمجمه فضایی استخوانی است که شامل مغز، عروق خون ‌رساننده و مایعی است که حفرات درون مغز را پُر می‌ کند.

اگر یکی از این اجزا شروع به افزایش کند، مانند تورم بافت مغز به دنبال ضربه یا خونریزی از عروق، در این صورت فشار بر دیگر اجزا بالا می‌ رود و اختلال ناشی از فشار غیر طبیعی، بروز می ‌کند.

اما هر ضربه به سر معادل آسیب به عناصر داخل جمجمه نیست. برای شک به آسیب باید به دنبال علائم و نشانه‌ هایی همچون افت هوشیاری، سردرد، استفراغ، فراموشی، خونریزی از بینی، کبودی دور چشم‌ ها یا در پشت گوش‌ ها بود.

کاهش هوشیاری متغیر است و هرچه شدیدتر باشد دال بر عاقبت بدتر برای مصدوم نیست البته وقتی هوشیاری بیمار پایین ‌تر باشد اقدام شدید تر و مراقبت بیشتری برای بیمار اتخاذ می ‌شود.

سردرد در این بیماران عمدتا در تمام سر پخش می ‌باشد یا با گذر زمان بدتر می ‌شود.

استفراغ این بیماران جهنده بوده و بیمار فاقد توانایی کنترل بر آن می‌ باشد.

فراموشی نسبت به حوادث قبل یا بعد از بروز حاثه وجود دارد. فراموشی صرفا در لحظه بروز حادثه معمولا امری طبیعی است. این بیماران معمولا از این ‌که قبل از بروز حادثه مشغول چه کاری بودند یا پس از بروز حادثه چه کسانی به آن ها کمک کردند یا چگونه به اورژانس منتقل شدند چیزی به یاد نمی ‌آورند.

خونریزی از بینی، کبودی دور چشم‌ ها یا در پشت گوش‌ ها از علائم شکستگی قاعده جمجمه است. زمانی که هر کدام از علائم فوق دیده شود بیمار باید به اورژانس منتقل شود؛ البته نبود این علائم دال بر عدم نیاز به بررسی نیست.

علل بیماری :
وارد آمدن‌ ضربه‌ به‌ سر. بدترین‌ آسیب‌ها معمولاً در اثر تصادفات‌ رخ‌ می‌دهند.

عوامل افزایش دهنده خطر :
۱. مصرف‌ الكل‌
۲. ورزش‌های‌ خطرناك‌، مثل‌ بوكس‌
۳. اختلالات‌ صرعی‌ و تشنجی‌
۴. سوار شدن‌ بر دوچرخه‌ و موتور سیكلت‌ بدون‌ كلاه‌ ایمنی‌

پیشگیری :
۱. قبل‌ از رانندگی‌ از داروهای‌ روان‌ گردان‌ استفاده‌ نكنید. از مصرف‌ الكل‌ جداً پرهیز كنید.
۲. به‌ هنگام‌ دوچرخه‌ سواری‌ یا حركت‌ با موتور سیكلت‌ از كلاه‌ ایمنی‌ استفاده‌ كنید.
۳. همیشه‌ به‌ هنگام‌ سوارشدن‌ در خودرو از كمربند ایمنی‌ استفاده‌ نمایید. شیرخواران‌ و كودكان‌ كم‌ سن‌ و سال‌ را نیز در صندلی‌های‌ عقب‌ قرار داده‌، با كمربند ایمنی‌ مخصوص‌ از آنها مراقبت‌ نمایید.

عوارض احتمالی :
خونریزی‌ در داخل‌ جمجمه‌ و خارج‌ از مغز (خونریزی‌ و هماتوم‌ زیرسخت‌ شامه‌) خونریزی‌ به‌ داخل‌ مغز

فعالیت :
بیمار باید تا زمانی‌ كه‌ خطر رفع‌ نشده‌ باشد در رختخواب‌ به‌ استراحت‌ بپردازد.

رژیم غذایی :
رژیم‌ غذایی‌ فقط‌ شامل‌ مایعات‌ تا زمانی‌ كه‌ خطر رفع‌ شود.

در این شرایط به پزشک خود مراجعه فرمایید :
اگر شما یا یكی‌ از اعضای‌ خانواده‌تان‌ علایم‌ آسیب‌ سر را دارید یا در یك‌ نفر دیگر این‌ علایم‌ را مشاهده‌ كرده‌اید.
اگر پس‌ از واردكردن‌ ضربه‌، شما شاهد بروز هر كدام‌ از علایمی‌ كه‌ در قسمت‌ اصول‌ كلی‌ درمان‌ ذكر می شود بودید.

[pejuhesh234]

درمان‌

اصول‌ كلي‌
بستري‌ كردن‌ براي‌ زير نظر گرفتن‌ بيمار، در صورتي‌ كه‌ علايم‌ شديد باشند.

اقدامات‌ تشخيصي‌ عبارتند از: آزمايش‌ خون‌ و مايع‌ نخاع‌، عكسبرداري‌ ساده‌ از جمجمه‌ و گردن‌ با اشعه‌ ايكس‌، و سي‌تي‌ اسكن‌ از سر.
تعيين‌ گستردگي‌ آسيب‌ تنها با معاينه‌ و مشاهده‌ دقيق‌ امكان‌پذير است‌. امكان‌ دارد پس‌ از معاينه‌ و بررسي‌ فرد توسط‌ پزشك‌، وي‌ به‌ خانه‌ فرستاده‌ شود، اما بايد يك‌ فرد قابل‌ اطمينان‌ در كنار او بماند و مراقب‌ بروز علايم‌ جدي‌ باشد.
بيست‌ و چهار ساعت‌ اول‌ پس‌ از ضربه‌ از نظر بروز علايم‌ و عوارض‌ جدي‌ بسيار مهم‌ است‌، اگرچه‌ اين‌ گونه‌ علايم‌ و عوارض‌ ممكن‌ است‌ ديرتر (تا 6 ماه‌ پس‌ از آسيب‌) نيز ظاهر شوند.
اگر شما مراقبت‌ از فرد را به‌ عهده‌ داريد، او را تا 24 ساعت‌ هر 2 ساعت‌ يا طبق‌ آنچه‌ توصيه‌ شده‌ است‌ بيدار كنيد. اگر فرد بيدار نشد، فوراً پزشك‌ را خبر كنيد.
در صورت‌ بروز علايم‌ زير نيز پزشك‌ را در جريان‌ بگذاريد: ـ استفراغ‌ ـ ناتواني‌ از حركت‌ دادن‌ دست‌ يا پا در يك‌ طرف‌ به‌ خوبي‌ طرف‌ ديگر ـ سفتي‌ گردن‌ ـ هم‌اندازه‌ يا هم‌ شكل‌ نبودن‌ مردمك‌ها ـ تشنج‌ ـ بي‌قراري‌ قابل‌ توجه‌ ـ سردرد شديد كه‌ تا بيش‌ از 4 ساعت‌ پس‌ از آسيب‌ ادامه‌ يابد. ـ گيجي‌ يا عدم‌ آگاهي‌ نسبت‌ به‌ زمان‌، محيط‌ اطراف‌، يا افراد

داروها
تا زماني‌ كه‌ تشخيص‌ قطعي‌ نشده‌ باشد نبايد هيچ‌گونه‌ دارويي‌ به‌ فرد، از قبيل‌ استامينوفن‌ يا آسپيرين‌ داد.

[pejuhesh234]

عواقب‌ مورد انتظار

با شناسایی‌ زودهنگام‌ علایم‌ خطر و درمان‌ معمولاً قابل‌ معالجه‌ است‌. عوارض‌ ضربه‌ به‌ سر ممکن‌ است‌ جان‌ بیمار را به‌ خطر اندازند یا باعث‌ معلولیت‌ دایمی‌ شوند.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

عوارض جانبي اشعه ايكس (راديو لوژي)
اثرات قطعي بدني يا جسماني : جزو آثار اوليه يا زودرس بوده كه وقوع آنها حتمي است . كه از سرخي پوست
« Erythema» تا نكروز سلولها و عقب افتادگي رشد زماني« كه حاصل تابش مناطق اپي فيزييال در كودكان است » متفاوت است .
آثار آماري بدن : همانطور كه از نام آنها پيداست آماري بوده كه از مهمترين آنها لوسمي « Leukemia » انواع سرطانها و كوتاهي عمر است . نام ديگر اين آثار ، آثار ديررسي است .
اثرات ژنتيكي : اثراتي كه در فرزندان و نسل هاي آينده افراد مورد تابش ظاهر مي شوند و ناشي از اثر پرتو بر روي DNA مي باشد .
اثر اشعه روي سلولها : به دو عامل مقدار اشعه و نوع سلول بستگي دارد . بطور كلي هر چه زمان تابش اشعه كمتر
باشد اثر آن زيادتر است زيرا در طي آن فرصت براي ترميم سلول وجود ندارد . اثر اشعه در قسمتهاي مختلف سلول و همينطور انواع سلول يكسان نمي باشد و همينطور اين اثرات در حالات مختلف يك سلول متفاوت مي باشد . طبق تجربه هسته سلول 25 بار حساس تر از سيتوپلاسم است از طرفي مي دانيم خاصيت توليد مثل مربوط به هسته بوده بنابراين ضايعات آن به مراتب وخيم تر مي باشد به علاوه تغييرات هسته برعكس سيتوپلاسم قابل ترميم نمي باشد . اگر چه همه سلولهاي زنده به اشعه X حساسند ولي اين حساسيت در آنها متفاوت است . طبق قانون برگوني و توبيوند هرچه فعاليت تقسيم سلولي زيادتر و فاصله آن از زمان تقسيم بعدي بيشتر و عمل فيزيولوژيكي آن نامشخص تر باشد حساسيت آن نسبت به اشعه X بيشتر خواهد بود . در بين موجودات تك سلولي معمولاً باكتريها حساسيت زيادي به اشعه ندارند اما با تابش پرتو X و ساير پرتوهاي يونساز مي توان كشت ميكروبي را استريل كرد و بطور كلي حساسيت ميكروبهاي بيماري زا خيلي كمتر از سلولهاي بدن است و از حساس ترين سلولهاي بدن به ترتيب نزولي WBC و RBC موجود در طحال و تيموس و مغز استخوان و سلولهاي سمينال و مولد اپيدرم است .بايد يادآوري كرد كه هر گاه بافتي به هر علت مثلاً آماس به حالت جنيني بازگشت كند حساسيت آن به اشعه زياد مي شود .
اثرات اشعه بر گلبولهاي خوني : خود گلبولها در برابر پرتو حساسيت زياد ندارند اما سلولهاي توليد كننده آنها در
غدد لنفاوي و طحال و مغز استخوان حساسيت بالايي دارند ودر بين آنها بافت لنفوئيد از بقيه حساستر بوده و بافت ميلوئيد كه شامل گلبولهاي سفيد چند هسته اي است حساسيت كمتري دارد به همين دليل لكوپني زودتر از آنمي ظاهر مي شود .
اثر اشعه بر ساير بافتها : بافت هاي همبند داراي حساسيت كم در برابر اشعه هستند و عوارض ايجادي در آنها در نهايت آماس است ، غدد مترشحه نسبت به اشعه حساسيت زياد داشته و منجر به اختلالاتي در ترشحات آنها مي شود صلبيه چشم بخصوص در دوره جنيني به اشعه حساس بوده و در افراد بالغ گاه پس از چند ماه منجر به كاتاراكت مي شود .
كم خوني پرنيشيوز ، در اثر تابش طولاني و مكرر اشعه به بدن ، مثلاً در پرتو كارها كه در معرض تابش مقادير كم پرتو بطور مداوم قرار مي گيرند اختلالاتي در فرمول خون آنها بروزمي كند كه گاهي علامت شروع لوسمي است .
اثر اشعه بر غدد تناسلي : اگر بيضه در معرض تابش قرار گيرد حجم كار آن كم شده و تعداد اسپرماتوزوئيدها نيز كم شده و سپس به كلي از بين مي رود اما فعاليت جنسي عادي است . عقيمي ممكن است موقتي يا دائمي باشد . مقادير كم اشعه كه هيچ گونه ضايعه پوستي در بيضه ايجاد نكند ممكن است منجر به عقيمي شود . پرتو X بر تخمدان نيز اثر داشته و منجر به عقيمي موقت يا دائمي مي شود ، هر چه فوليكولها به مرحله رسيدگي نزديكتر باشد به اشعه حساسترند كه اگر دوز اشعه كافي نباشد عقمي موقت ايجاد مي شود .
عوارض سي تي اسكن

در این روش می توان کمی احتمال سرطان را مد نظر قرار داد. بهر حال مزایای متعدد می تواند باعث چشم پوشی از این احتمال ناچیز باشد.
تشعشع موثر از این روش حدود 10mSv است، مقداری که یک فرد در حدود سه سال به طور طبیعی از محیط اطراف دریافت می کند.
زنان باید پزشک را از حامله بودن خود مطلع سازند.
بطور کلی ،سی تی اسکن برای زنان حامله توصیه نمی شود چون می تواند برای نوزادشان خطر داشته باشد.
مادران شیر ده باید تا 24 ساعت پس از سی تی اسکن به کودکشان شیر ندهند.
ایجاد حساسیت به مواد کنتراست یدی شایع است و در صورت آلرژی باید با دقت بررسی شود.
برای کودکان فقط در موارد بسیار ضروری باید از سی تی اسکن استفاده شود.
آزمایش‌ مایع‌ نخاع‌:
شايع ترين عارضه آن سردرد است كه با استراحت و دريافت مسكن برطرف مي شود .
انجام نوار مغز برای انسان خطر دارد ؟
این آزمایش، کاملاً ایمن بوده و فقط گاهی در افراد مبتلا به صرع در اثر تحریک مغز ( مثلاً در اثر نور درخشان و چشمک زن و یا تنفسهای عمیق و سریع ) می تواند باعث تشنج شود.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.