تشنج-کزاز

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

علامت

"تشنج امتلايي" بيكبار افتد و " تشنج خشك" ، اندك اندك و از پس استفراغها بسيار افتد.

[pejuhesh234]

تشنج (Convulsion)
كزاز (Tetanus)

تشنج سه نوع است: يكي اندر عصب و عضله، عضو چون ممتلي گردد، عضله بهم بازآيد و كوتاه شود و پهنا زيادت شود و بدان سبب آن عضو را درازنتوان كرد، دوم آنكه عصبها و عضله ها از رطوبت اصلي خالي نشود (102)، به سبب استفراغها و تحليل كه بيش از آن بوده باشد و اين را " تشنج خشك" گويند، و سوم آنكه در باب " صرع" گفته آمد.

[pejuhesh234]

علاج آن
اما علاج " تشنج امتلايي" همچون علاج " فالج" است.و روغن قسط و روغن سداب ماليدن و تكميد كردن به نمك سوده و هزار اسفند (×هل اسفند، × و از آب گرم)، و اندرطبيخ بابونه و شبت و سعتر وبودنه دشتي و مرزنجوش وهزار اسفند واكليل الملك نشاندن، و بخار شراب كه بر سنگهاي گرم ريزند، به بيني رسانيدن.
و بگيرند: روغن زيت كهن يك رطل بغدادي و موم يك وقيه و بگذازند و يك وقيه يا بيشتر فرفيون سوده برافكنند و بسرشند و طلي كنند، پس ازآنكه بخار شراب بدو رسانيده باشند از سنگ گرم.

و " تشنج خشك" را اندر طبيخ بنفشه و خطمي و برگ جغندر و برگ كوك و برگ كدو نشاندن، و مهره هاي گردن و پشت به روغن بنفشه و به روغن كدو چرب دارند، و بنفشه و خطمي كوفته و بيخته اندر موم (1) روغن سرشته بر سر و گردن او مي نهندنيم گرم، و روغن كدو اندر بيني چكانند، سود دارد، و كشكاب با روغن بادام، و شكر و شير خر با روغن بادام، و شوربا با مرغ فربه دهند.


1 ـ موم روغن: قيروطي (ذخيره خوارزمشاهي) (بحرالجواهر) 0 مخلوطي از موم و روغن كه قيروطي نيز گويند (ناظم الاطباء) 0 تركيبي است از موم و روغن و چيزهاي چند كه تركهاي پا و دست را بكار است. معجوني كه ازموم و پيه گداخته و آب چغندر كنند طلي را بر شقاقها كه از سرما ياآب سرد بر پاي يا دست پديد آيد (يادداشت مرحوم دهخدا) 0 قيروتي: (يوناني) موم روغن (برهان) (تحفه حكيم مومن) (ذخيره خوارزمشاهي) 0 بعضي گويند مرهمي باشد كه آنرا از گل سرخ و اكليل الملك و زعفران و كافورو موم سازند000 (دهخدا) 0


و علاج " كزاز" همچون علاج " تشنج" باشد يعني تشنج خشك.