سرگشتن

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

علامتهاي آن

اگر ماده اندر تجويف دماغ باشد، دوار لازم آيد، و اگر از عضوي ديگر بر مي آيد، نخست نشان آفت آن عضو پديد آيد، پس " دوار" حادث گردد.

[pejuhesh234]

سرگشتن (1)

به تازي " دوار" گويند و " سدر" نيز گويند. و اين علتي است كه مردم، چون بر پاي خيزند، چشم ايشان تاريك شود و بيم باشد كه بيفتندو جهان گرد او در ميگردد. و سبب خاص تر بدين علت خلطي باشد اندرتجويف دماغ و بهر حركتي بخاري از آن خلط برخيزد و اندر منفذهاي دماغ بگردد. و بسيار باشد كه خلط اندر " معده" باشد، يا اندر " رحم" يااندر"گرده" و " مثانه" و به سبب مشاركت دماغ بر آيد.

1 ـ سرگشتگي: حيرت وتحير و تعجب و شوريدگي وپريشاني و گمراهي (ناظم الاطباء( ، دوار، سرگيجه، گيجي) Vertigo آريانپور) ، دوار: گردش سر، سرگردان، سدر [به كسر سين ] (مقدمه الادب) ، (ايضا به بحرالجواهرمراجعه شود) 0

[pejuhesh234]

علاج آن

اگر ماده اندر دماغ باشد، حب صبر و ايارج فيقرا و حب قوقويا وحب اصطمخيقون دهند، و اگر به مشاركت معده باشد " قي" فرمايند، و ازپس "قي" ، معده را باطريفل كوچك و گلشكر و مصطكي و عود، قوت دهند، پس غرغره و عسطه فرمايند، و اندر طعام، گشنيز خشك، يا تر، بكار دارند.
و اگر ماده، صفراوي باشد، معده را از پس " قي" به شراب غوره و شراب ليمو و مانند آن قوت دهند. و اگر دماغ سخت ضعيف باشد، بامداد وشبانگاه پست جو و اندكي گشنيز خشك، بريان كرده با شكر بياميزند ولختي روغن گل يا روغن بنفشه برچكانند و بدهند. و از ميوه ها، سيب وآبي (به) و انبرود (گلابي) موافق بود ، و در " سرگشتن" و"كابوس" از غذاهاي بخار كننده، چون سير و پياز و باقلي و گندنا ومانند آن پرهيز بايد كردن، و به حب صبر با ايارج فيقرا و شحم حنظل يا قوقايا استفراغ كنند.


به اضافه حب صبر مربوط به معالجه سرگشتن

[pejuhesh234]

صفت حب صبر

بگيرند: هليله زرد و گل سرخ از هر يكي يك درم، حب كنند و آب مقل.
و اگر در معده خلطي باشد، " قي" فرمايند، و از پس " قي" ، گلشكر بامصطكي و عود دهند، مصطكي نيم درم با اطريفل كوچك دهند، و در غذاهاگشنيز خشك كوفته با دارجيني آميخته دهند.