توکسوپلاسموز

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

علایم بیماری :
در توكسوپلاسموز انگل از طریق دستگاه گوارش وارد بدن می شود و از طریق دستگاه خود را به جریان خون و لنف می رساند . این عفونت در اغلب موارد بدون نشانه است و یا به صورت حاد و تنها غدد لنفاوی تظاهر می كند .

دو نوع توكسوپلاسموز وجود دارد .

1 – توكسوپلاسموز مادرزادی

2 – توكسوپلاسموز اكتسابی

– توكسوپلاسموز مادرزادی : دارای سه علامت می باشد ( جنینی كه از مادر آلوده شده است ) .

الف ) تورم شبكه چشم : تورم شبكه چشم كه چشم به كوری منجر می شود ( كوری مطلق یا كوری نسبی ) كه به تنهایی شایعترین نشانه توكسوپلاسموز مادرزادی می باشد .

ب ) هیدوسالی و میكروسفالی : كه به معنی آب آوردن مغز و كوچكی مغز می باشد و هر دو مورد یعنی هیدوسفال و میكروسفال مغز كوچك است ولی در هیدروسفال جمجمه بزرگ است و مغز كوچك و در داخل آن پر از مایع می باشد .

ج ) كلسیفیكاسیون مغزی : آهكی شدن داخل مغز

– توكسوپلاسموز اكتسابی : در بزرگسالان علائمی مانند :

الف – تب و راشهای ماكولوپاپولر

راش به دانه های زیر قرمز رنگ روی پوست و ماكول به دانه های لكه دار اطلاق می شود .

ب – لنفادونوپاتی : بزرگ شدن غدد لنفاوی كه ابتدا غدد لنفاوی تحت فكی بعد گردنی و بعد زیر بغلی و سپس كشاله ران متورم می شود ( بترتیب )

ج – اسپلنومگالی و هپاتومگالی : بزرگ شدن طحال و كبد

د – تورم شبكیه چشم

[pejuhesh234]

اصطلاحات بیماری: عفونت انگلی پستانداران و پرندگان و انسان
توكسوپلاسموز- toxoplasmosis

در عصر حاضر ، ارتقای سطح فرهنگ بهداشتی جوامع ، افزایش طول عمر بشر و تغییرات اقتصادی و اجتماعی سیمای اپیدمیولوژیك بیماری ها را تغییر داده است . با این وجود هنوز هم بیماریهای مسری به عنوان مهمترین مسأله بهداشتی در تمام كشورها محسوب می شوند .

مطالعات و حضور پادتن علیه توكسوپلاسما در خون حداقل یك سوم جمعیت بالغ در بیشتر كشورهای جهان ، نشان دهنده تماس و آلودگی قبلی آنها ، انتشار وسیع و قدرت آلوده كنندگی این تك یاخته برای انسان است .

تعریف بیماری توكسوپلاسموز
توكسوپلاسموز نوعی بیماری است كه بر اثر عفونت با نوعی انگل داخل سلولی به نام (( توكسوپلاسما گوندئی )) به وجود می آید . توكسوپلاسموز به دو صورت عفونت حاد و مزمن می باشد . كه عفونت حاد بعد از تولد و ممكن است بدون علامت باشد و بیشتر اوقات منجر به پایداری مزمن در بافتهای میزبان می شود .

آلودگی به این انگل در انسان ، سایر پستانداران و پرندگان ، انتشار جهانی دارد .
بیماری مشترك انسان و حیوان است و بیماری در پستانداران و پرندگان مشاهده می شود

اهمیت بهداشتی
مطالعات حضور پادتن علیه توكسوپلاسما را در خون حداقل جمعیت افراد بالغ اكثر كشورهای جهان نشان می دهد كه این موضوع نشان دهنده تماس و‌الودگی قبلی آنها ، انتشار وسیع و قدرت آلوده كنندگی این تك یاخته برای انسان است.
در عین حال ، بیماری ناشی از آن ، همراه با علائم بالینی ، در مقایسه با میزان آلودگی ناچیز است . با این كه توكسوپلاسموز اكتسابی بزرگسالان به ندرت با علائم بالینی همراه است ، ولی نباید فراموش كرد كه در عفونتهای حاد و بدون علامت اولیه در زنان باردار ، انگل ممكن است از جفت عبور كرده به جنین منتقل شود و موجب ضایعات شدید در سیستم عصبی مركزی نوزادان شود . به علاوه گاهی انگل موجب مرگ جنین شده و به سقط جنین منجر می شود . بنابراین توكسوپلاسموز مادرزادی از نظر پزشكی اهمیت خاصی دارد .

مخزن بیماری :
میزبان شناخته شده گربه و گربه سانان می باشند . كه عفونت را از خوردن گوشت پستانداران ( بخصوص جوندگان ) یا پرندگان و بندرت از مدفوع آلوده گربه گربه مبتلا می شوند . انگل فقط در روده گربه و گربه سانان مرحله بلوغ جنسی را می گذراند و ائوسیت از مدفوع برای مدت 10 تا 20 روز دفع می شود . میزبانان واسطه شامل گوسفند ، بز ، جوندگان ، گاو ، مرغ و پرنده كه مرحله آلوده كننده در بافت ماهیچه و مغز دارند . كیست در بافت برای مدت طولانی زنده می ماند .

اتیولوژی
توكسوپلاسموگوندیی انگلی تك سلولی است كه پرندگان و پستانداران ر آلوده می كند و دو مرحله مجزا در چرخه زندگی این انگل با توجه به اینكه مخزن و منبع عفونت برای انسان ، گربه و گربه سانان است ، وجود دارد :

1 – مرحله غیر گربه ای : در این مرحله كیستهای بافتی توسط میزبان واسط ( انسان ، موش ، گوسفند و خوك ) خورده می شود .

2 – مرحله گربه ای : این مرحله ، مرحله اصلی در چرخه زندگی انگلی گربه ( میزبان قطعی ) و طعمه آن می باشد ، كه به صورت چرخه ای در روده و با خوردن كیستهای بافتی آغاز می شود و بعد از چندین مرحله تبدیل به سلول جنسی می شود و از مدفوع به صورت عوامل عفونت زا دفع می گردد .

روشهای انتقال
1 – انتقال از راه دهان و خوردن كیستهای بافتی ( در گوشتهای ناقص پخته شده یا خوب منجمد نشده گاو ، گوسفند ، خوك و مرغ ) صورت می گیرد .

2 – انتقال از راه خون یا اندامها ( از راه انتقال خون . دریافت كنندگان پیوند كلیه و … گزارش شده است .

3 – انتقال از راه جفت : حدود یك سوم تمام زنانی كه طی دوران حاملگی به توكسوپلاسما آلوده می شوند ، انگل را به جنین خود انتقال می دهند و دو سوم بقیه نیز نوزادانی طبیعی و غیر آلوده به دنیا می آورند .

سن حاملگی و زمان عفونت نیز تأثیر زیادی روی جنین دارد .

اگر مادر 6 ماه یا بیشتر ، قبل از حاملگی آلوده شود خطری برای نوزاد وجود نخواهد داشت .

اگر عفونت كمتر از 6 ماه قبل از حاملگی به وجود آید احتمال انتقال عفونت از راه جفت با كوتاه شدن فاصله بین عفونت و حاملگی افزایش می یابد .

اگر در دوران حاملگی مادر طی 3 ماهه اول آلوده شود ، میزان بروز انتقال عفونت از راه جفت كمتر است ( حدود 15 درصد )

اگر در سه ماهه سوم حاملگی رخ بدهد میزان بروز انتقال عفونت از راه جفت بیشتر خواهد بود ( 65 درصد )

4 – تماس مستقیم با گربه

دور كمون :
در یك همه گیری با منبع مشترك كه بر اثر خوردن گوشت نیم پز صور گرفته ست دوره كمون بیماری 10 تا 23 روز و در همه گیریهایی كه در رابطه با گربه باشد این مدت 5 تا 20 روز می باشد .

اپیدمیولوژی :
این انگل قادر به آلوده كردن طیف وسیعی از پستاندارن و پرندگان است و شیوع آن بستگی به ومحل و سن جمعیت دارد .
به طور كلی در آب و هوای گرم و خشك عفونت شیوع كمی دارد و زنان نسبت به مردان ( به علت تماس بیشتر با فرآورده های گوشتی در هنگام خرید و طبخ آن ) بیشتر در معرض خطر هستند .

پیشگیری :
از خوردن‌ گوشت‌های‌ خام‌ یا كم‌پخته‌ شده‌ یا تخم‌مرغ‌های‌ نپخته‌ یا نوشیدن‌ شیر غیرپاستوریزه‌، خودداری‌ كنید.
از روش‌های‌ مناسب‌ برای‌ آماده‌ كردن‌ و نگهداری‌ محصولات‌ گوشتی‌ استفاده‌ كنید.
پس‌ از دست‌ زدن‌ به‌ گوشت‌های‌ خام‌، دست‌ها را با دقت‌ بشویید.
زن‌ باردار در اوایل‌ بارداری‌ باید تحت‌ آزمون‌های‌ آزمایشگاهی‌ خون‌ قرار بگیرد تا معلوم‌ شود دارای‌ آنتی‌بادی‌ بر ضد توكسوپلاسموز است‌ یا خیر.
باید در هفته‌های‌ 18-16 بارداری‌ نیز دوباره‌ آزمایش‌ شود تا معلوم‌ شود عفونت‌ را كسب‌ كرده‌ است‌ یا خیر و در صورت‌ مثبت‌ بودن‌، ممكن‌ است‌ سقط‌ درمانی‌ مدنظر قرار گیرد.
افراد دچار نقص‌ ایمنی‌ و زنان‌ باردار باید از تماس‌ با مدفوع‌ گربه‌ خودداری‌ كنند.
محوطه‌ بازی‌ كودكان‌ از جمله‌ جعبه‌های‌ شنی‌ را از مدفوع‌ سگ‌ و گربه‌ محفوظ‌ دارید.

عوارض احتمالی :
۱. برای‌ زنان‌ باردار ـ وقتی‌ عفونت‌ در اوایل‌ بارداری‌ رخ‌ دهد: سقط‌، تولد مرده‌، اختلالات‌ مزمن‌ مختلف‌ (تشنج‌) و نقایص‌ تولد (كوری‌، كری‌) در نوزاد (ممكن‌ است‌ برخی‌ از آنها سال‌ها ظاهر نشوند). عفونت‌ اواسط‌ و اواخر بارداری‌ معمولاً اثرات‌ بدی‌ ندارد.

۲. برای‌ بیماران‌ دچار نقص‌ ایمنی‌ ـ آسیب‌ ریه‌ و قلب‌، التهاب‌ مغز، عود

۳. برای‌ بیمارانی‌ كه‌ دچار نقص‌ ایمنی‌ نیستند ـ به‌ ندرت‌ ممكن‌ است‌ التهاب‌ ریه‌ یا مغز ایجاد گردد. كودكان‌ كم‌سن‌تر (زیر 5 سال‌) ممكن‌ است‌ دچار التهاب‌ چشم‌ شوند.

فعالیت :
سطح‌ فعالیت‌ باتوجه‌ به‌ شدت‌ علایم‌ تعیین‌ خواهد شد.

رژیم غذایی :
رژیم‌ غذایی‌ خاصی‌ ندارد.

در این شرایط به پزشک خود مراجعه فرمایید :
اگر شما یا كودكتان‌ علایم‌ توكسوپلاسموز را داشته‌ باشید.
اگر پس‌ از تشخیص‌ و درمان‌ علایم‌ بدتر شوند یا بهبود نیابند.
اگر شما دچار علایم‌ جدید و غیر قابل‌ توجیه‌ شده‌اید.
داروهای‌ مورد استفاده‌ در درمان‌ ممكن‌ است‌ عوارض‌ جانبی‌ داشته‌ باشند.

[pejuhesh234]

درمان‌

اصول‌ كلي‌
تشخيص‌ شامل‌ شرح‌ حال‌ طبي‌، معاينه‌ فيزيكي‌ و بررسي‌هاي‌ آزمايشگاهي‌ خون‌ براي‌ تشخيص‌ عفونت‌ است‌.
معمولاً براي‌ فرد سالم‌، غيرباردار و بدون‌ علامت‌ درمان‌ لازم‌ نيست‌. براي‌ كودك‌ زير 5 سال‌ داروهايي‌ تجويز مي‌گردد تا از عوارض‌ چشمي‌ پيشگيري‌ شود.
زن‌ باردار ـ پزشك‌ شما در مورد درمان‌هاي‌ موجود، خطرات‌ و عواقب‌ مورد انتظار بحث‌ خواهد كرد.
بيمار دچار نقص‌ ايمني‌ ـ درمان‌ با دارو صورت‌ مي‌گيرد.
نوزادان‌ دچار عفونت‌ با دارو درمان‌ مي‌شوند (چه‌ با علامت‌ چه‌ بدون‌ علامت‌ زيرا ميكروب‌ها مي‌توانند پس‌ از تولد تكثير يابند).
در صورت‌ تجويز دارو براي‌ شما، پزشك‌ شما آزمون‌هاي‌ خوني‌ فراواني‌ را براي‌ پايش‌ عوارض‌ جانبي‌ انجام‌ خواهد داد.

داروها
پيريمتامين‌، سولفاديازين‌ يا تري‌سولفاپيريميدين‌ها به‌ مدت‌ 4-3 هفته‌ و اسيد فوليك‌ براي‌ كاهش‌ عوارض‌ جانبي‌ پيريمتامين‌ غالباً تجويز مي‌شوند.
كورتيكواستروئيدها، در صورت‌ لزوم‌، براي‌ التهاب‌
ساير داروها هم‌اكنون‌ در حال‌ ارزيابي‌ هستند.

[pejuhesh234]

عواقب‌ مورد انتظار
اكثر افراد دچار عفونت‌، علايمي‌ ندارند و افراد دچار علايم‌ خفيف‌ بدون‌ هيچ‌گونه‌ عارضه‌ متعاقبي‌ خود به‌ خود بهبود مي‌يابند.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

Trisulfapyrimidines oral suspensionتری‌سولفاپیریمیدین:
فرآورده‌ای برای مصرف خوراکی که محتوی سولفادیازین، سولفامرازین و سولفامتازین است.
عوارض جانبي سولفاديازين‌SULFADIAZINE:سردرد،دپرسيون مغزي،تشنج،توهمات،اريتم مولتي فرم،بثورات جلدي،نكروليز،اپي درمال،درماتيت اكسفو لياتيو،حساسيت به نور،كهير ،خارش،تهوع،استفراغ،اسهال،دردشكم،بي اشتهايي،استوماتيت،نفروزتوكسيك همراه با اوليگوري يا انوري،كريستالوري،هماچوري،عقيمي،انمي اپلاستيك،انمي مگالو بلاستيك،ترومبوسيتوپني،لكوپني،انمي هموليتيك،يرقان،واكنش افزايش حساسيت،بيماري سرم،تب دارويي،انافيلاكسي،عفونت ثانويه باكتريال يا قارچي،
عوارض جانبی کورتیکواستروئید:
وقتی بیماران کورتیکواستروئید استفاده می‌کنند غده‌های فوق کلیوی (غدد آدرِنال) میزان ترشح کورتیزول طبیعی خود را کم و یا قطع می‌کنند. داروهای کورتیکواستروئید (کورتون) عواض جانبی زیادی دارند مانند تجمع آب و الکترولیت در بدن (ایجاد ظاهر پف آلود و شبه چاق در بیماران)، اختلال در عملکرد غدد فوق کلیوی، ناراحتی‌های گوارشی به ویژه زخم معده، بروز پوکی استخوان، آکنه و پرمویی، آب مروارید چشمی، افزایش فشار خون، تغییرات خلقی، افزایش احتمال عفونت و....
به دلیل عوارض جانبی یادشده تلاش می‌شود از کورتیکواستروئیدها تنها در درمان موارد حاد بیماری‌ها و برای کوتاه‌مدت استفاده کرد و از مصرف درازمدت آنها به‌ویژه به شیوه سیستمیک خودداری کرد. مثلا برای بیماران آسمی امروزه به جای کورتون خوراکی از اسپری استنشاقی استفاده می‌شود تا کورتیکواستروئید موضعی فقط در درمان بیماری موثر باشد و به صورت عمومی در بدن عوارض جانبی ایجاد نکند.
عوارض جانبي FOLIC ACID:راش،خارش،اريتم،برو نكواسپاسم،ضعف عمومي، انافيلاكسي

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.