اسپوروتریکوز

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

علائم شایع:
بیماری سیر کندی دارد و اولین علائم حدود سه هفته بعد از تماس با قارچ ظاهر می‌شوند. بیماری سه فرم بالینی دارد:

۱. پوستی : شایعترین شکل است. تظاهرات پوستی به شکل ندول کوچک، قابل حرکت و بدون درد در محل ورود عفونت (معمولا انگشتان دست یا ساعد) یا در امتداد عروق لنفاوی تخلیه‌کننده ناحیه ظاهر می‌شود. ندول صورتی تا ارغوانی بوده در صورت عدم درمان بزرگتر شده حالت تاول یا زخم مزمن پیدا می‌کند.

۲. ریوی : فرم تنفسی که شایعترین علامتش سرفه خلط دار است.

۳. منتشر: بیماری در تمام بدن منتشر شده استخوانها، مفاصل و مغز را درگیر می‌سازد.

[pejuhesh234]

اصطلاحات بیماری:
اسپوروتريكوز-sporotrichosis

اسپروتریکوز Sporotrichosis
اسپروتریکوز بیماری قارچی تحت حاد و مزمن بوده که با ضایعات ندولر جلد و زیر جلد و با گرفتاری غدد لنفاوی مشخص می شود و انسان و حیوان را مبتلا می سازد. عامل بیماری قارچی است دو شکلی و دو مرحله ای به نام Sporotrix sehenekii در طبیعت به حالت ساپروفیت در خاک یا روی گیاهان زنده یا مرده وجود دارد و معمولاً از ضایعات پاتولوژیک انسانی و حیوانی جدا می گردد. گاهی نیز از حاملین سالم جدا شده است. این قارچ اولین بار در سال ۱۸۹۸ توسط Schenek از عفونت حاصله از آن از بیمار جدا و تعریف شده است.

از نظر انتشار جغرافیائی اسپروتریکوز تقریباً در تمام کره ی زمین دیده شده است ولیکن در نقاط مرطوب و گرم موارد مشاهده شده از درصد بالائی برخوردار است. این عفونت در آمریکای لاتین (اوروگوئه شمال آرژانتین، جنوب شرقی برزیل، کلمبیا، ونزوئلا، کاستاریکا، گواتمالا و مکزیک) و جنوب شرقی آسیا موارد بیشتری دیده شده است. اپیدمی این بیماری به احتمال زیاد در آفریقای جنوبی بوده به طوری که بین سالهای ۱۹۴۱ تا ۱۹۹۴ حدود ۳۰۰۰ مورد در معادن طلای آفریقای جنوبی گزارش شده است و سایر نقاط از این نظر کم اهمیت تر بوده اند اگر چه موارد زیادی در فرانسه در دهه ی اول قرن بیستم مشاهده شده است ولی اکنون سالهای زیادی است که در اروپا اسپروتریکوز دیده نشده است مگر مواردی به صورت تک گیر.

عامل بیماریزائی:
عامل بیماری توسط Schenek در سال ۱۸۹۸ جدا و شناسائی شده است. قارچی است دو شکلی و دو مرحله ای به نام Sporotrix schenckii که به طور ساپروفیت در محیط زندگی می کند به نحوی که این قارچ از خاک، چوب گیاهان جدا شده است.
انتقال مستقیم قارچ گاهی از حیوانات اهلی به انسان دیده شده است. همچنین (ماهیان آبهای برکه)، موش های صحرائی و حشرات نیز موجب انتقال و جدا شدن قارچ از آنها می باشد.
انتقال عفونت در اثر گاز گرفتگی طوطی و سگ به انسان مشاهده شده است و هم چنین گزارشی از انتقال عفونت توسط لباس های آلوده که با ضایعات چرکی تماس داشته است وجود دارد ولیکن انتقال مستقیم عفونت از انسان به انسان دیده نشده است.
عفونت در تمام سنین و همه ی نژادها مشاهده گردیده و از نظر جنس مردها بیشتر از زنان مبتلا می شوند. بیماری اغلب در کشاورزان، باغبانان و گل فروش ها دیده می شود. پرسنل آزمایشگاه ممکن است در ضمن کار در اثر تماس با کشت این قارچ یا حیوانات آلوده به این بیماری مبتلا شوند.
قابل توجه اینکه اولین مورد بیماری در ایران توسط سرویس قارچ شناسی دانشکده ی بهداشت دانشگاه تهران گزارش شده است. تلقیح تروماتیسمی ولو هر قدر کوچک و کم موجب نفوذ قارچ به پوست یا زیر پوست می شود.

اشکال جلدی اسپروتریکوز:
اسپروتریکوز معمولاً در قسمت های عریان بدن مستقر شده و غالباً این نواحی انتهاها می باشد (حدود ۵/۸۲%) موارد و آمار ارائه شده با درصد بیشتر در انگشتان با ارجحیت دست راست است. در یک بررسی ۶۰% موارد در اعضای فوقانی گردن مستقر بوده و ۱۱% موارد اعضای تحتانی خصوصاً در پاها ۲% در صورت و ۴% در سایر نواحی بدن است ( اشکال ۱ ۲ ۳). تلقیح اسپور قارچ در نتیجه ی تروماتیسم به وجود می آید که امکان دارد مقدار آن ناچیز باشد پس از ورود عامل قارچ به محل تلقیح از چند روز تا سه ماه طول می کشد تا ضایعات ظاهر شوند.

ضایعه شروع به توسعه یافتن می نماید. ضایعه ی اولی را که شانکر تلقیح نیز می نامند ایجاد می گردد. ضایعه در بدو امر به صورت ندول کوچک سفت و بسته و باقوام الاستیکی بدون بو و متحرک بوده و سپس به پوست می چسبد. پوست محل ضایعه به رنگ های قرمز بنفش بوده و به تدریج ندول متحرک و در نهایت فیستوله و زخمی شده و مانع سروزیته یا چرکی از آن خارج می شود. کناره ی زخم ممکن است حالت ادم وژتان و کروت دار داشته باشد بعد از مدتی که از چند روز تا چند هفته طول می کشد زخم اولیه توسط ضایعات اقماری احاطه می شود که به تدریج به طرف غدد لنفاوی کشیده شده و آنها را گرفتار می کند.

عوامل تشديد كننده بيماري
سابقه‌ طبي‌ ساركوئيدوز يا سل‌
شغل‌هايي‌ كه‌ با گياهان‌ و خاك‌ سر و كار دارند مثل‌ كشاورزي‌ و پرورش‌ گل‌
سركوب‌ ايمني‌ ناشي‌ از بيماري‌ يا داروها

پيشگيري‌
در هنگام‌ كار با خاك‌، دستكش‌ بپوشيد.

عوارض‌ احتمالي‌
گسترش‌ قارچ‌ در بدن‌ كه‌ باعث‌ عفونت‌ سرتاسر و تهديدكننده‌ زندگي‌ مي‌گردد (نادر).

فعاليت در زمان ابتلا به اين بيماري
محدوديتي‌ لازم‌ نيست‌ مگر اين‌ كه‌ علايم‌ عفونت‌ منتشر ايجاد گردد.

رژيم‌ غذايي‌
رژيم‌ غذايي‌ خاصي‌ ندارد.

درچه شرايطي بايد به پزشك مراجعه نمود؟
اگر شما يا يكي‌ از اعضاي‌ خانواده‌تان‌ علايم‌ اسپوروتريكوز را داشته‌ باشيد.
اگر در طول‌ درمان‌ موارد زير پيش‌ بيايند:
ـ كاهش‌ وزن‌ غيرقابل‌ توجيه‌
ـ تب‌ 3/38 درجه‌ سانتيگراد با دماسنج‌ دهاني‌
اگر دچار علايم‌ جديد و غير قابل‌ توجيه‌ شده‌ايد.
داروهاي‌ ضد قارچ‌ مورد استفاده‌ در درمان‌ ممكن‌ است‌ عوارضي‌ جانبي‌ مثل‌ بثور پوستي‌، تحريك‌ زبان‌ و دهان‌ و سرفه‌ ايجاد كنند.

[pejuhesh234]

درمان‌

اصول‌ كلي‌
آزمون‌هاي‌ تشخيصي‌ مي‌توانند شامل‌ كشت‌ آزمايشگاهي‌ چرك‌ حاصل‌ از ضايعات‌ باشند. آزمون‌ پوستي‌ براي‌ آن‌ وجود ندارد. ممكن‌ است‌ براي‌ رد ساير اختلالات‌ از جمله‌ سل‌، ساركوئيدوز، استئوميليت‌ باكتريايي‌ و نئوپلازي‌، آزمون‌هاي‌ ديگري‌ انجام‌ گيرند.
ممكن‌ است‌ بتوان‌ در منزل‌ با دارو درمان‌ كرد.
از آنجا كه‌ اسپوروتريكوز مسري‌ نيست‌، لازم‌ نيست‌ شخص‌ قرنطينه‌ شود.
گرم‌ كردن‌ مي‌تواند به‌ كاهش‌ درد كمك‌ كند.
ضايعات‌ را با بانداژهاي‌ شل‌ بپوشانيد تا از عفونت‌ ثانويه‌ با باكتري‌ها جلوگيري‌ كنيد.
روزانه‌ خود را وزن‌ و آن‌ را ثبت‌ كنيد.
در صورت‌ بروز عوارض‌، بستري‌ شويد. ممكن‌ است‌ براي‌ بيماران‌ مبتلا به‌ بيماري‌ استخوان‌ و مفاصل‌ يا ضايعات‌ ريوي‌، جراحي‌ توصيه‌ گردد.

داروها
محلول‌ اشباع‌ شده‌ يديد پتاسيم‌. آن‌ را در آب‌، آب‌ ميوه‌ يا ساير نوشيدني‌ها رقيق‌ كند و هر روز 3 بار بعد از غذا مصرف‌ كنيد. براي‌ جلوگيري‌ از تغيير رنگ‌ دندان‌ها آن‌ را با ني‌ بنوشيد.
داروهاي‌ ضد قارچ‌ مثل‌ فلوكونازول‌ يا ايتراكونازول‌

[pejuhesh234]

عواقب‌ مورد انتظار

معمولاً با درمان‌ در عرض‌ 2-1 ماه‌ پس‌ از بهبود ضایعات‌ قابل‌ علاج‌ است‌ ولی‌ ممکن‌ است‌ بهبودی‌ 7-6 ماه‌ طول‌ بکشد. میزان‌ کشندگی‌ در صورت‌ گسترش‌ عفونت‌ در بدن‌، بالا است‌.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

عوارض جانبي فلو كنازولFLUCONAZOLE:
سردرد- بثورات جلدي - سندرم استيون- جانسون (نادر)-تهوع - استفراغ- درد شكم-اسهال- مسموميت كبدي(نادر) -افزايش ترانس اميباز هاي كبدي- آنافيلاكسي

عوارض جانبي ايترا كنازولITRACONAZOLE:
بي خوابي- هيپر تانسون-خارش -بي اشتهايي-سردرد- بثورات جلدي -تهوع - استفراغ- درد شكم-اسهال-آلبو مينوري- اختلال عملكرد كبد- ادم - خستگي- تب- بي حالي- كاهش ليبيدو- هيپو كالمي- ايمپو تانس

عوارض جانبي محلول يديد پتاسيمPOTASSIUM IODIDE:
بثورات شبيه آكنه- التهاب غدد بزاقي- ادم پري اوبيتال-- تهوع - استفراغ-درد معده- اسهال- سوزش دهان و گلو- طعم فلزي در دهان-تغيير در ازمايشات بررسي عملكرد تيروئيد-تب- واكنشهاي افزايش حساسيت

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.