حصبه

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

علايم‌ شايع‌:
اسهال‌. در موارد خفيف‌ تنها ممكن‌ است‌ 3-2 بار اجابت‌ مزاج‌ شل‌ در روز وجود داشته‌ باشد. در موارد شديد ممكن‌ است‌ هر 15-10 دقيقه‌ اسهال‌ آبكي‌ رخ‌ دهد.

استفراغ‌

تب‌

سردرد

دردهاي‌ عضلاني‌

بثور پوستي‌ قرمز رنگ‌ روي‌ شكم‌

كرامپ‌هاي‌ شكمي‌ (گاهي‌)

خون‌ در مدفوع‌ (گاهي‌) يك‌ حمله‌ نسبتاً خفيف‌ ممكن‌ است‌ با اسهال‌ استفراغ‌ ساده‌ اشتباه‌ شود.
حصبه‌ عبارت‌ است‌ از عفونت‌ باكتريايي‌ دستگاه‌ گوارش‌. مي‌تواند تمامي‌ سنين‌ را مبتلا كند ولي‌ شيرخواران‌ و افراد بالاي‌ 60 سال‌ معمولاً دچار موارد شديدتري‌ مي‌گردند.

[pejuhesh234]

اصطلاحات بیماری:
حصبه‌ (تب‌ روده‌ای‌) ـ typhoid fever

علل‌
عفونت‌ با سالمونلاتيفي‌ كه‌ يك‌ باكتري‌ است‌ كه‌ در حيوانات‌ مبتلا به‌ عفونت‌ يافت‌ مي‌شود و با گوشت‌ يا شير آلوده‌ به‌ انسان‌ها منتقل‌ مي‌گردد. پختن‌ كامل‌ ميكروبها را مي‌كشد.
عفونت‌ مي‌تواند به‌ وسيله‌ افراد بيمار يا حاملين‌ غير بيماري‌ كه‌ پس‌ از اجابت‌ مزاج‌ بدون‌ شستن‌ دقيق‌ دست‌ها به‌ غذا دست‌ مي‌زنند، نيز منتقل‌ گردد.
میکروب حصبه در آبهای گل آلود تا یک ماه و در یخ تا سه ماه زنده میماند. در اثر گرمای 60 تا 100 درجه بزودی بیجان می شود و بخصوص نور آفتاب بسرعت سبب انهدام میکروبهای حصبه می شود. در خشکی هم تا دو ماه مقاومت دارد.

علل آماده کننده و همه گیر شناسی:
حصبه ممکن است به شکل تک گیر یا همه گیر درآید در فصل پاییز و تابستان بیشتر به صورت همه گیر در میآید، این همه گیری بخصوص در اجتماعات مانند سربازخانه ها و مدارس دیده می شود.
این بیماری متاسفانه در کشور ما در تمام فصول فراوان است ولی ما آمار صحیحی در تمام کشور از شیوع این بیماری نداریم.
از آمار بخش عفونی چنین بر می آید که تعداد بستری شدگان در تابستان و پاییز بیشتر است.
در زمان جنگ که تمام شرایط بالا جمع است کثرت این مرض قابل ملاحظه است. افراد غریب و تازه وارد که به مناطق آلوده وارد میشوند بیشتر از افراد بومی مبتلا میگردند.
کم شدن ترشح معده هم در آلودگی موثر است زیرا شیره معده ضد میکروب قوی است و می تواند در موقع ورود میکروب را بیجان سازد.

عوامل‌ افزايش‌دهنده‌ خطر
بيماري‌ كه‌ مقاومت‌ را كاهش‌ داده‌ باشد.
شرايط‌ سكونت‌ شلوغ‌ يا غير بهداشتي‌
مسافرت‌ به‌ كشورهاي‌ استوايي‌

راه های سرایت بیماری:
میکروب بیماری تیفوئید از راه دهان وارد دستگاه گوارش شده و از آنجا به سایر نقاط بدن میرسد و نشانه های بیماری را پدیدار میسازد، میکروب باسیل از راه مدفوع به خارج راه می یابد مدفوع و صفرا در دوران اسقرار بیماری آلوده می باشند.
گاهی در ادرار و استفراغ بیماران نیز باسیل وجود دارد.
بیشتر حصبه ای ها در دوران نقاهت هم خاستگاه پخش میکروب بشمار می روند.

سرایت مستقیم: پرستاران و مراقبان بیماران از راه دستهای خود آلوده میگردند.آنهایی که لگن بیمار را بر می دارند و یا لباس و ملحفه های ویرا عوض می کنند و در معرض آلودگی مستقیم قرار دارند،بنابراین اگر کمال نظافت بعد از تماس با مریض رعایت شود آلودگی ناچیز خواهد شد. برخی پزشکان حصبه را بیماری کثیف نامیده اند.

سرایت غیر مستقیم: آب- بهترین منبع آلودگی را تشکیل می دهد و این مطلب در آلودگی های لوله های آب یک محله یا یک قنات و آلوده کردن تعداد زیادی از افراد به اثبات می رسد.گذشته از آب، مواد غذایی، شیر و سبزیجات و نرم تنان دریایی( صدفها و میگو و ...) نیز ممکن است توسط آب آلوده گردند.

- سابقاً یخ غیر بهداشتی یک عامل انتقال بیماری در ایران بشمار میرفت.
- آلودگی شیر، پنیر تازه توسط آب آلوده یا دستهای آلوده دیده شده است.
- سبزیجات، سبزیجاتی را که با کود انسانی میکارند احتمال آلودگی آن زیاد است.
- نرم تنان دریایی و صدفها و میگو و ... یکی از منابع آلودگی در کشورهای اروپایی محسوب می گردد. صدفهایی که در مسیر فاضلاب و رودخانه های کثیف قرار می گیرند آلوده می شوند.
- مگس هم عامل مهمی در پخش بیماری است.
- در آزمایشگاهها افرادی که با کشت و مطالعات این میکروبها سر وکار دارند ممکن است تصادفاً آلوده گردند، پزشکان بخش های عفونی هم به دلایل بالا بیشتر در معرض آلودگی می باشند.
- پودر گوشت، تخم مرغ و سایر مواد غذایی هم ممکن است عامل سرایت باشند.

عوارض حصبه:
بسیار متعدد است- خونریزی روده، سوراخ شدن روده ها، ورم آپاندیس، ورم کیسه صفرا
عوارض دیگر از قبیل نارسایی قلبی، عارضه استخوانی، تنفسی، ادراری، پوستی، ورم بیضه، مننژیت، آماس کلیه ها(پیلونفریت) و پستانها و تورم مفصلی ملاحظه می شود.

تشخیص آزمایشگاهی:
آزمایشهایی که از نظر تشخیص تیفوئید مورد استفاده قرا می گیرند به ترتیب اهمیت عبارتند از: کشت خون، کشت ادرار و خلط، کشت مغز استخوان، و آزمایشهای سرمی(ویدال فلیکس)، کشت مدفوع.

پيشگيري‌
براي‌ مسافرت‌ به‌ كشورهايي‌ كه‌ حصبه‌ وجود دارد، واكسيناسيون‌ براي‌ تيفوئيد (تزريقي‌ يا نوع‌ خوراكي‌) در در نظر بگيريد.
در طول‌ مسافرت‌ در مناطق‌ استوايي‌، از آب‌، شير، سالاد و سبزيجات‌ خام‌، ميوه‌هاي‌ پوست‌ نكنده‌ و محصولات‌ لبني‌ پرهيز كنيد.
از مرغ‌ و خروس‌ و محصولات‌ آنها كه‌ به‌ مدت‌ طولاني‌ خارج‌ از يخچال‌ مانده‌ باشند، بپرهيزيد.
بعد از اجابت‌ مزاج‌ و پيش‌ از دست‌ زدن‌ به‌ غذا دست‌هاي‌ خود را بشوييد.

فعاليت‌
حداقل‌ 3 روز پس‌ از محو علايم‌ استراحت‌ در بستر ضروري‌ است‌. براي‌ پيشگيري‌ از تشكيل‌ لخته‌هاي‌ خوني‌ وريد عمقي‌، پاها را بايد غالباً در بستر خم‌ كرد.

رژيم‌ غذايي‌
در طول‌ مرحله‌ اسهال‌ يك‌ رژيم‌ غذايي‌ كاملاً مايع‌ لازم‌ است‌. سپس‌ يك‌ رژيم‌ غذايي‌ پركالري‌ و كاملاً متعادل‌ لازم‌ است‌. مكمل‌هاي‌ ويتاميني‌ و معدني‌ ممكن‌ است‌ كمك‌كننده‌ باشند.

در اين‌ شرايط‌ به‌ پزشك‌ خود مراجعه‌ نماييد
اگر شما يا يكي‌ از اعضاي‌ خانواده‌تان‌ علايم‌ حصبه‌ را داشته‌ باشيد. ـ تب‌ ـ گلودرد ـ سرفه‌ شديد يا سرفه‌ خوني‌ ـ تنگي‌ نفس‌ ـ درد يا تورم‌ شديد شكم‌ ـ خونريزي‌ از مقعد ـ درد در ساق‌ يا ران‌ ـ سردرد، گوش‌درد يا تورم‌ مفاصل‌

[pejuhesh234]

راه‌های درمان بیماری حصبه:
این بیماری در اکثر موارد با مصرف آنتی‌بیوتیک خوب می ‌شود. آنتی ‌بیوتیک‌ های مصرف شده در سال‌های اخیر معمولا کلرامفنیکل، کوتریموکسازول و آمپی‌سیلین بوده و متأسفانه در سال‌های اخیر گروهی از میکروارگانیسم‌ها نسبت به آنتی‌بیوتیک‌ ها مقاومت پیدا کرده‌اند، ‌طوری که دیگر با تجویز این آنتی‌بیوتیک‌ ها بیمار بهبودی کامل پیدا نمی‌کند، لذا از داروی جدیدی به نام سفتریاکسون و سیپروفلوکسازین و... استفاده می ‌شود.

با توجه به اینکه مصرف داروی کلرامفنیکل می‌تواند با ایجاد عارضه کم ‌خونی آپلاستیک همراه باشد، امروزه برای درمان حصبه، کمتر از کلرامفنیکل استفاده می ‌شود.

-بیمار را مرتباً در بستر بچرخانید.

- دست‌ها را به‌ دقت‌ و بیشتر مواقع‌ بشویید.

- از یك‌ پوشش‌ گرم‌كننده‌ یا بطری‌ آب‌گرم‌ برای‌ تسكین‌ كرامپ‌های‌ شكمی‌ استفاده‌ كنید.

- از پارچه‌های‌ ولرم‌ برای‌ كشاله‌ ران‌ و زیر بغل‌ برای‌ كاهش‌ تب‌ استفاده‌ كنید، آسپرین‌ یا استامینوفن‌ نخورید؛ هر دوی‌ آنها لوله‌ گوارش‌ را تحریك‌ می‌كنند. از مسهل‌ استفاده‌ نكنید.

آیا بعد از درمان، این بیماری مجدداً عود می‌کند؟
در این بیماری امکان عود وجود ندارد، ولی بیمارانی که تحت درمان ناقص قرارمی ‌گیرند، احتمال دارد که ناقل بیماری شده و تا مدت‌ها در مدفوع خود، میکروارگانیسم سالمونلایی را دفع کنند.

[pejuhesh234]

عواقب‌ مورد انتظار
با درمان‌ معمولاً ظرف‌ 3-2 هفته‌ قابل‌ علاج‌ است‌. بدون‌ درمان‌ مي‌تواند كشنده‌ باشد.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

عوارض جانبيCEFTRIAXONE:
تهوع - استفراغ- اسهال- ائوزينوفيلي-واكنشهاي حساسيتي-تورم - خارش- سردرد - سرگيجه-خارش ژينتال-مونيليا- تب- لرز- زردي-لكوپني-افزايش سطح bunسرم-سنگ دستگاه ادراري-راشهاي ماكولوپاپولاو اريتماتو-فلبيت- انمي-عفونت ثانويه قارچي يا باكتريايي-

عوارض جانبي CHLORAMPHENICOL:سردرد،دپرسيون خفيف،كنفوزيون،توهم،نوروپاتي محيطي،كلاپس قلبي،عروقي در نوزادان،خارش ،كهير،سوزش،نوريت اپتيك در بيماران سيستيك فيبروزيس،گلوسيت،كهير،تهوع،استفراغ،استوماتيت،اسهال،انتروكوليت،يرقان،گرانولو سيتوپني،انمي اپلاستيك، عفونتهاي با ارگانيسمهاي غير معمول
عوارض جانبي سيپرو فلوكسازين CIPROFLOXACIN:سردرد،بي قراري،سرگيجه،بي خوابي،كابوس هاي شبانه،رفتاريهاي مانيك،ترمور،اتاكسي،تشنج،افسردگي،ضعف،خستگي،طپش قلب،انژين صدري،راش ،خارش،كهير،كانديدياز پوستي،هيپر پيگمانتاسيون،ديسفاژي،خشكي،درد مفاصلي، اپيستاكسي،ادم ريوي،لارنژيال،تنگي نفس،تاري ديد،دو بيني،سرگيجه،طعمم ناخوشايند در دهان،

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

علاج آن
هرگاه كه اندر شهر، " آبله" بسيار باشد، كساني را كه آمده (×نيامده باشد)نباشد، فصد بايد كرد يا حجامت ، واز گوشت و شيريني وچيزهاي گرم پرهيزكردن ، و با آب ميوه ها طبع پديد كردن و فرود آوردن. و چون " آبله" برآيد، هواي خانه، معتدل بايد داشت ، و تن به جامه پوشيدن داشتن ، و جرعه جرعه آب سرد دادن ، و صندل و كافور بويانيدن، و سركه و گلاب به بيني بركشيدن ، و آب گشنيزتر با نقيع سماق يا عصاره شحم نارترش و مازو، به گلاب سوده ، به چشم اندر چكانند ، و سرمه، به گلاب سوده به چشم اندرچكانند با اندكي كافور. و اگر حلق گرفته باشد، به شراب خرنوب غرغره كنند به آب يخ ، و غذا، پست جو و پست عدس آميخته اندر آب انار ترش يااندر آب غوره و اندكي شكر و طفشيل با آب غوره يا به سركه به شيره مغزبادام. و اگر در حلق (×سينه) درشتي باشد، پست جو اندر جلاب دهند و كشكاب كه از كشك جو و عدس مقشر ساخته باشند، سود دارد.
و اندر حصبه، لعاب اسبغول و دانه (×لعاب بهدانه) آبي و كشكاب رقيق و آب كدو و خربزه هندي و آب تخم خرفه با آب غوره و آب ريواج و آب انارترش آميخته ميدهند ، و همچنين آب تخم خرفه با اين آبهاي ترش آميخته، موافق بود و هواعلم.
1 ـ براي اطلاع كامل از عقايد اطباء سلف بهترين منبع و ماخذدرباب بيماري " آبله و سرخك" به ترجمه " كتاب الجدري و الحصبه رازي" و"خلاصه التجارب" بهاءالدوله رازي مراجعه شود

2 ـ ظاهرا " بيماري" صحيح باشد.

3 ـ كمد: اندوه سخت و اندوه نهاني و دردمندي دل از اندوه و برگستگي رنگ و تيرگي آن (ناظم الاطباء) 0


حصبه‏

توت‏ شيرين جهت آن نافع. چوب چينى‏ مجرّب. چيكيلك‏ نافع. خبّه‏ جهت تحليل مواد آن. قهوه‏ جهت آن نافع. كادى‏ شربتش، بهترين ادويه.

كرفس‏ جهت آن مفيد. ميفختج‏ موافق آن. قرص طباشير مليّن (10) جهت آن مفيد. جلّاب (11).تحفة المؤمنين ؛ ج‏2 ؛ ص526
شراب الكدر (36).