عفونت سالمونلا

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

علایم‌ شایع‌:
۱. سردرد
۲. وجود خون‌ در مدفوع‌ (گاهی‌)
۳. استفراغ‌ (گاهی‌)؛ تب‌
۴. اسهال‌، اغلب‌ همراه‌ با انقباضات‌ شكمی‌، در موارد خفیف‌، اسهال‌ ممكن‌ است‌ تنها در حد 3-2 بار دفع‌ مدفوع‌ شل‌ باشد، ولی‌ در موارد شدید ممكن‌ است‌ اسهال‌ به‌صورت‌ بیرون‌روی‌ هر 15-10 دقیقه‌ وجود داشته‌ باشد.

[pejuhesh234]

اصطلاحات بیماری:تیفوئید یا عفونت روده
عفونت‌ سالمونلا ـ salmonella infections

عفونت سالمونلا عفونت عمومي بدن در اثر ميكروبي از خانواده سالمونلا . اين باكتري معمولاً لوله گوارش و دستگاه لنفاوي را درگير مي سازد. عفونت نسبتاً خفيف سالمونلا ممكن است با گاستروانتريت ساده اشتباه گرفته شود.
عفونت هاي سالمونلا بيشتر افراد بالاي 70 يا زير 20 سال را مبتلا مي سازند (بيشترين شيوع در شيرخواران زير يك سال ).

علل
عفونت با باكتري سالمونلا پس از خوردن غذاهايي نظير گوشت ، مرغ ، شير تازه يا تخم مرغ خام يا آشاميدن آب آلوده به باكتري . باكتري سالمونلا در شرايط انجماد مواد غذايي نيز زنده مي ماند ولي پختن كامل آن را از بين مي برد.
همه گيري هاي عفونت سالمونلا معمولاً هنگامي اتفاق مي افتد كه افراد زيادي از يك غذاي آلوده مشترك مثلاً در طي سفرهاي تفريحي ، اجتماعات مردمي يا رستوران ها استفاده مي كنند. اين عفونت مي تواند از فردي به فرد ديگر منتقل گردد.

عوامل افزايش دهنده خطر
بيماري گوارشي اخير
زندگي در شرايط پرجمعيت يا غيربهداشتي
سن خردسالي و سنين بالا
ضعف دستگاه ايمني در اثر بيماري ها يا داروها
كم خوني يا بدخيمي

مخازن بیماری :
1- بيمار سالمونلايي كه از طریق مدفوع عامل بیماری را دفع مي كند .
2- افراد بيماری که بهبود یافته اند.
3- ماكيان، گاو ، خوك ، سگ ، گربه و موش.

شرایط رشد :
بهترين شرايط رشد سالمونلا درجه حرارت 37- 35 درجه است . باکتری دمای ماكزيمم 47 درجه و مینیمم 7-5 درجه سانتي گراد را مي تواند تحمل كند .
PH مناسب براي رشد آن 5/7-5/ 6 مي باشد ولی PH حدود 9- 5/4 را مي تواند تحمل كند و اگر PH پائين تر از 4 برود باعث از بين رفتن ميكروارگانيسم مي شود . PH بيشتر از 9 صرفا از رشد آن جلوگيري مي كند .
غلظت نمك 3/ 5 % يابالاتر يا غذاهايي كه ميزان نمكشان اين مقدار باشد خود عاملي در جهت جلوگيري از رشد و تكثير باکتری است.

افراد در معرض خطر :
جوانان
سالمندان
زنان باردار
افراديكه سيستم ايمني ضعيفي دارند
افراد مبتلا به سالمونلا اغلب ظاهرا بهبود مي يابند در حاليكه سالمونلا در روده، كبد ، كليه و كيسه صفرا قرار گرفته و به طور مداوم از طريق مدفوع و ادرار دفع مي گردد. اين افراد هفته ها و گاهي اوقات سالها حامل سالمونلا مي باشند.

مواد غذايي خام در معرض خطر آلودگي با سالمونلا :
از جمله مواد غذايي كه اين نوع مسموميت در اثر مصرف آنها ديده شده است عبارتند از
يان ، انواع گوشت ها ، شير خام و شیر خشک ، تخم پرندگان ، سبزيجات ، ماهي و صدف خوراكي ، ادويه ها ، آب غير بهداشتي همچنين از مصرف غذاهاي پخته‌اي كه قبل از مصرف مجدد خوب گرم نشده‌اند يا سرد مصرف شده‌اند، ممكن است اين نوع مسموميت بروز نمايد.

ماهي ها و تخم پرندگان از مهم ترين منابع سالمونلا كه جوجه ها را مبتلا مي كند هستند. ساير گوشت ها كمتر در معرض الودگي قرار ذارند.
شير با آلودگي به سالمونلا تايفي موريوم در ارتباط است.
آلودگي آب آبياري مي تواند باعث انتقال بيماري انواع سالمونلا به سبزيجات شود.
فاضلاب هاي وارده به درياها و رودخانه ها مي تواند باعث الودگي ماهي ها ، صدفها و ساير مواد غذايي شود. خشك كردن ادويه ها در فضاي باز آنها را در معرض آلودگي توسط حيوانات و پرندگان قرار مي دهد.

مواد غذايي خام در معرض خطر آلودگي با سالمونلا :
مصرف آب هاي آلوده به ادرار و مدفوع بيماران و ناقلين
مصرف ميوه و سبزيجات خام آلوده
مصرف شير و لبنياتي كه به وسيله ناقلين يا بيماران آلوده شده است
انتقال مكانيكي باكتري، به وسيله مگس به غذا ها
مصرف صدف خوراكي خام يا نيم پز
مصرف بچه ماهي خام (در فرهنگ عوام).

علل بروز همه گیری
همه گيري هاي عفونت سالمونلا معمولاً هنگامي اتفاق مي افتد كه افراد زيادي از يك غذاي آلوده مشترك مثلاً در طي سفرهاي تفريحي ، اجتماعات مردمي يا رستوران ها استفاده مي كنند.
ضمنا احتمال بروز حصبه، به دنبال مصرف صدف، بيشتر از ابتلاء به اين بيماري در نتیجه شنا كردن در آب هاي آلوده است و لذا در صورتي كه صدف هاي آلوده، قبل از طبخ كامل، به مصرف برسند باعث انتقال آلودگي به انسان مي گردند.

شير و خامه، محيط هاي كشت مناسبي هستند و در صورتي كه به سالمونلا آغشته شوند اين ارگانيسم ها به سرعت رشد نموده و در افرادي كه شير و خامه را به صورت خام، مصرف نمايند باعث ايجاد بيماري مي گردد. نحوه آلودگي شير، معمولا از طريق شستشوي پستان حيوانات يا ظروف حاوي شير، به وسيله آب هاي آلوده و يا تماس دستان آلوده با شير مي باشد و خود گاو و ازجمله پستان هاي آن دچار عفونت ناشي از سالمونلا تيفي نمي شود .

همه گيري ناشي از مصرف خامه و بستني آلوده نيز گزارش شده است. ضمنا سالمونلا قادر است به مدت دو ماه، در كَره، زنده بماند و عفونت ناشي از مصرف گوشت آلوده به مراتب كمتر از شير و خامه آلوده عارض مي شود ولي با اين حال همه گيري هاي پراكنده اي در رابطه با مصرف گوشت هايي كه به طور ثانويه آلوده شده است نيز گزارش كرده اند.
ميوه ها و سبزي هاي آلوده، مخصوصا در كشور هاي حوزه مديترانه و گرمسيري، جزو منابع عفونت محسوب مي شوند. لازم به يادآوري است كه اين مواد از طريق آبياري با آب هاي آلوده دستخوش آلودگي واقع مي گردند. مگس نيز مي تواند از طريق پاها و خرطوم خود، سالمونلا را به مواد غذايي منتقل كند. انتقال مستقيم عفونت، از فردي به فرد ديگر شايع نمي باشد و معمولا از طريق آلودگي غذايي منتقل مي گردد.

مقاومت حرارتي سالمونلا در مواد غذايي :
سالمونلا حساس به حرارت هستند. پاستوريزاسيون براي نابودي سالمونلا در مواد غذايي كه رطوبت بالا دارند كافي است.
حرارت دهي به ميزان 70 درجه سانتيگراد به مدت 2 دقيقه تعداد سالمونلا را به ميزان106 كاهش مي دهد. سالمونلا در برودت کمتر از 6 درجه سانتیگراد تکثیر پیدا نکرده و در دمای بالاتر از 60 درجه سانتیگراد از بین می رود . لذا نگهداری مواد غذایی پخته شده در دمای کمتر از 6 درجه و بیشتر از 60 درجه سانتیگراد می تواند از بروز این بیماری جلوگیری نماید .

پيشگيري :
عفونت با باكتري سالمونلا پس از خوردن غذاهايي نظير گوشت ، مرغ ، شير تازه يا تخم مرغ خام يا آشاميدن آب آلوده به باكتري ایجاد شود. باكتري سالمونلا در شرايط انجماد مواد غذايي نيز زنده مي ماند ولي پختن كامل آن را از بين مي برد.

جهت پیشگیری از ابتلا به بیماری سالمونلا توصیه می گردد طي پروسه ذخيره، آماده‌سازي و پخت موادغذايي دقت و توجه كافي به شرح زیر مد نظر قرار گیرد :
- دست‌ها و تمام سطوحي را كه طي آشپزي، مواد غذايي با آنها تماس دارند، بشوييد (زمان مناسب براي شست‌وشوي بهداشتي دست‌ها 30 ثانيه است).

- غذاها را در دماي مناسب بپزيد و اجازه دهيد غذاهايي مثل گوشت، كاملاً پخته شود.

- در پختن و حرارت دادن غذاهايي نظير تخم‌مرغ، ماكيان، گوشت‌هاي قرمز، ماهي، صدف، شير و فرآورده‌هاي لبني دقت كافي را به خرج دهيد .

- از حيوانات داراي عفونت احتمالي دوري كنيد.
- تنها از شير پاستوريزه استفاده كنيد.
- پس از هر بار رفتن به توالت و قبل از دستكاري مواد غذايي دست ها را بشوييد.
- فرد مبتلا به اين عفونت را از ساير افراد خانواده جدا نگه داريد.
- در مورد مصرف آنتي بيوتيك جهت پيشگيري ، قبل از مسافرت به مناطق محروم از آب و مواد غذايي بهداشتي ، با پزشك مشورت نماييد.

- از آنجایی که درجه حرارت پائين مانع رشد و نموباکتری مي شود اگر ماده غذايي بلافاصله بعد از طبخ استفاده نشود بایدداخل يخچال گذاشته تا سریعا سرد شود .

- رعايت بهداشت فردي

- عدم استفاده از وسايلي كه براي پروسه طبخ ماده غذايي استفاده مي شود براي مواد غذایی خام.

- پخت کامل مواد غذايي گوشتي يا تخم مرغ مخصوصا تخم اردك و غاز .

- جلوگيري از ورود حيوانات اهلي بخصوص پرندگان به آشپزخانه .


عوارض احتمالي
كم آبي بدن در اثر اسهال و استفراغ شديد. كم آبي شديد مي تواند كشنده باشد به خصوص در شيرخواران و افراد بالاي 60 سال
عفونت ساير اعضا، نظير كليه ها، كيسه صفرا، طحال و ريه ها ناشي از انتشار باكتري سالمونلا از طريق جريان خون

فعاليت
حداقل تا 3 روز پس از برطرف شدن اسهال ، تب و ساير علايم در بستر استراحت نماييد و جز براي رفتن به توالت يا حمام بستر را ترك نكنيد. پس از آن فعاليت هاي طبيعي را به تدريج از سر بگيريد.
در مدتي كه در بستر قرار داريد مرتباً پاهاي خود را خم و راست كنيد تا از ايجاد لخته در عروق پا جلوگيري شود.

رژيم غذايي
تا برطرف شدن اسهال ، از محلول هاي اوآراس استفاده كنيد. پس از آن از يك رژيم غذايي سبك ، و در عين حال پرانرژي و متعادل ، استفاده نماييد.
مصرف مكمل هاي ويتامين ها و مواد معدني پس از بيماري طولاني مدت ممكن است سودمند باشد.

در اين شرايط به پزشك خود مراجعه نماييد
اگر شيرخواري كه دچار علايم عفونت سالمونلا همراه نشانه هاي كم آبي ، نظير خشكي و چروكيدگي پوست ، كاهش مقدار ادرار يا تيره شدن ادرار باشد.
اگر شما يا يكي از اعضاي خانواده تان داراي علايم عفونت سالمونلا باشيد كه بيش از 48 ساعت تداوم يافته باشد.
- بروز موارد زير در طي بيماري :
- تب 9/38 درجه سانتيگراد يا بالاتر
- يرقان (زردي پوست و چشم ها)
- سرفه همراه خلط خوني
- تشديد اسهال

[pejuhesh234]

درمان

اصول كلي
بررسي هاي تشخيصي ممكن است شامل آزمايش هاي مدفوع و كشت خون باشد.
بستري در بيمارستان به ندرت ضرورت مي يابد. در مورد اكثر بيماران مراقبت در منزل با توصيه هاي لازم طبي كفايت مي كند.
در صورت امكان فرد بيمار را از سايرين جدا نگه داريد.
از يك بالشتك گرم كننده يا كيسه آب داغ براي كاهش دردهاي شكمي استفاده كنيد.
اگر اسهال شديد باشد ممكن است لازم باشد تا از يك توالت كنار بستر استفاده نماييد.

داروها
براي موارد خفيف معمولاً دارويي نياز نيست .
براي موارد شديد بيماري و بيماران دچار ساير اختلالات طبي ، داروهاي ضداسهال و آنتي بيوتيك ها براي مقابله با عفونت و مايعات وريدي براي جبران كم آبي شديد ممكن است تجويز شود.

[pejuhesh234]

عواقب موردانتظار
اكثر عفونت هاي سالمونلا خفيف بوده و با درمان در عرض 48-24 ساعت بهبود مي يابد.
بيماران مبتلا به عفونت شديد ممكن است نيازمند بستري و جداسازي از ديگران در بيمارستان باشند. اين عفونت ممكن است 3-2 هفته به طول انجامد.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

عوارض جانبی آنتی بيوتيکها:
عمدتاً شامل ناراحتی های ملايم گوارشی ٬ تهوع ٬ اسهال يا مدفوع نرم است. بعضی آنتی بيوتيکها ممکن است باعث حساسيت به نور آفتاب شوند کاهش بازده قلب , کاهش فشار خون , کاهش نسبی ضربان قلب , تضعيف عضله قلب . به همين دليل توصيه می شود که از مصرف خود سرانه داروها اجتناب نماييد .
واکنش های حساسيتی:
بعضی افراد به بعضی گروههای آنتی بيوتيکها (عمدتاً گروه پنی سيلين ها) حساسيت دارند علائم حساسيت شامل جوشهای ريز قرمز ، خارش ، کهير ٬ ورم لب ٬ صورت و زبان و موارد شديدتر مثل سختی در تنفس و کاهش فشار خون می باشد.
در خانمها ٬ علاوه بر موارد فوق بايد به نکات زير توجه شود:
1- ممکن است مصرف آنتی بيوتيک منجر به عفونت قارچی واژن شود ٬ علت اين مساله اين است که در اثر مصرف اين داروها ٬ باکتريهای معمول که در واژن زندگی می کنند ٬ کشته ميشوند و در نتيجه قارچ بسرعت رشد ميکند. علائم ٬ شامل يکی يا بيشتر از اين حالتهاست: خارش ٬ سوزش ٬ درد در زمان نزديکی و ترشحات واژن
2- آنتی بيوتيک ممکن است باعث شود تاثير قرصهای خوراکی جلوگيری از بارداری کم شود ٬ چه بسا در طول دوره درمان با آنتی بيوتيک استفاده ازروشهای ديگر ضد بارداری لازم باشد که در اين موارد بايد از داروساز يا پزشک مشاوره بگيريد.
3 - درخانمهای باردار ٬ بعضی آنتی بيوتيکها ميتوانند از جفت عبور کنند و به جنين صدمه برسانند.
درصورت داشتن عوارض زير با پزشک تماس بگيريد:
استفراغ ، اسهال آبکی شديد، دردهای شکمی شديد، پلاکهای سفيد بر روی زبان ، وجود ترشح يا خارش واژن ( ناحيه تناسلی خانمها)
عوارض جانبی شایع داروهای ضد اسهال چیست؟
بالغین سالم اغلب دچار عوارض این داروها نخواهند شد. اما در مورد سالمندان و افرادی که مشکلات سلامت دارند نگرانی هایی وجود دارد. اگر هر یک از علائم زیر را مشاهده کردید سریعا به پزشک مراجعه کنید.
لوپرامیدLOPERAMIDE HCl: درد شکم، یبوست، گیجی، تهوع

بیسموتBISMUTH SUBCITRATE: یبوست، تیرگی زبان و مدفوع، وزوز گوش

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.

[pejuhesh234]

.