به نام خدا

موضوع درس وتمرین 8:ابنیه واوزان فعل ثلاثی ورباعی مزید

بَلِ ادَّارَكَ عِلْمُهُمْ فِي الْآَخِرَةِ بَلْ هُمْ فِي شَكٍّ مِنْهَا بَلْ هُمْ مِنْهَا عَمُونَ (66) وَقَالَ الَّذِينَ كَفَرُوا أَئِذَا كُنَّا تُرَابًا وَآَبَاؤُنَا أَئِنَّا لَمُخْرَجُونَ (67) لَقَدْ وُعِدْنَا هَذَا نَحْنُ وَآَبَاؤُنَا مِنْ قَبْلُ إِنْ هَذَا إِلَّا أَسَاطِيرُ الْأَوَّلِينَ (68) قُلْ سِيرُوا فِي الْأَرْضِ فَانْظُرُوا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُجْرِمِينَ (69) وَلَا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَلَا تَكُ فِي ضَيْقٍ مِمَّا يَمْكُرُونَ (70) وَيَقُولُونَ مَتَى هَذَا الْوَعْدُ إِنْ كُنْتُمْ صَادِقِينَ (71) قُلْ عَسَى أَنْ يَكُونَ رَدِفَ لَكُمْ بَعْضُ الَّذِي تَسْتَعْجِلُونَ (72) وَإِنَّ رَبَّكَ لَذُو فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلَكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَشْكُرُونَ (73) وَإِنَّ رَبَّكَ لَيَعْلَمُ مَا تُكِنُّ صُدُورُهُمْ وَمَا يُعْلِنُونَ (74) وَمَا مِنْ غَائِبَةٍ فِي السَّمَاءِ وَالْأَرْضِ إِلَّا فِي كِتَابٍ مُبِينٍ (75) إِنَّ هَذَا الْقُرْآَنَ يَقُصُّ عَلَى بَنِي إِسْرَائِيلَ أَكْثَرَ الَّذِي هُمْ فِيهِ يَخْتَلِفُونَ (76) وَإِنَّهُ لَهُدًى وَرَحْمَةٌ ٌ لِلْمُؤْمِنِينَ (77) إِنَّ رَبَّكَ يَقْضِي بَيْنَهُمْ بِحُكْمِهِ وَهُوَ الْعَزِيزُ الْعَلِيمُ (78) فَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ إِنَّكَ عَلَى الْحَقِّ الْمُبِينِ (79) إِنَّكَ لَا تُسْمِعُ الْمَوْتَى وَلَا تُسْمِعُ الصُّمَّ الدُّعَاءَ إِذَا وَلَّوْا مُدْبِرِينَ

بَلِ

ادَّارَ:وزن وباب:تَفا عَلَ-دَرَکََ-یَدرِکُ-نوع بناء:ثلاثی مجرد مزید-حروف اصلی(ریشه):درک-حرف مزید ندارد إ د ا -(پایان یافت) دریابند

كَ

عِلْمُ: وزن وباب:فِعل- نوع بناء:ثلاثی مجرد-حروف اصلی(ریشه):ع ل م- حرف مزید ندارد

هُمْ

 فِي الْ

آَخِرَةِ: وزن وباب:فاعِلة- نوع بناء:ثلاثی مجرد-حروف اصلی(ریشه):ء خ ر - حرف مزید:همزه دراول وتای گرددرآخر-(آخرت)

 بَلْ

هُمْ

 فِي

 شَكٍّ: وزن وباب:فَعل- نوع بناء:ثلاثی مجرد-حروف اصلی(ریشه):ش ک ک - حرف مزید ندارد(تردید)

مِن

ْهَا

 بَلْ

هُمْ

مِن

ْهَا

عَمُونَ: وزن وباب:فَعُول- نوع بناء:ثلاثی مزید -حروف اصلی(ریشه): ع م ی- حرف مزید :واوبین عین ولام-(کوردلان)

 (66) و

َقَالَ: وزن وباب:قال یَقُول =قَوَل یَقُول - فعل- نوع بناء:ثلاثی مجرد-حروف اصلی(ریشه): ق و ل- حرف مزید ندارد(گفت)

الَّذِينَ

كَفَرُوا: وزن وباب:کَفَریَکفُر ُ- فعل- نوع بناء:ثلاثی مجرد-حروف اصلی(ریشه):ک ف ر- حرف مزید ندارد(کافرشدند)

الَّذِينَ

أ

َئِذَا

 كُنَّا:وزن وباب:کان یَکُونُ=کَوَن یَکُونُ – فعل فَعَلْنا - نوع بناء:ثلاثی مجرد-حروف اصلی(ریشه):ک ون -حرف مزید ندارد(باشیم)

تُرَابًا: وزن وباب:فُعال- نوع بناء:ثلاثی مزید مجرد -حروف اصلی(ریشه):ت ر ب - حرف مزید:ا بین عین ولام-(خاک)

و

َآَبَاؤُنَا :جمع مکسر

أَئِنَ

ّنا

لَ

مُخْرَجُونَ: وزن وباب:ُمُفعِلون مُفعَلون - نوع بناء:ثلاثی مزید -حروف اصلی(ریشه):خ ر ج- حرف مزید زاید :م دراول+ون جمع (خارج شدگان)

و

(67) لَقَدْ

 وُعِدْنَا: وزن وباب:فُعِلنا-وَعَدَ یَعِدُ=وَعَدَ یَوعِدُ- نوع بناء:ثلاثی مجرد- حروف اصلی(ریشه):وع د- حرف مزیدندارد-(وعده داده شدیم)

هَذَا

نَحْنُ

و

َآَبَاؤُنَا

مِنْ

 قَبْلُ:ظرف

إِنْ

هَذَا

إِلَّا

 أَسَاطِيرُ:جمع مکسر

الْ

أَوَّلِينَ : وزن وباب:فَععَلِین(تشدید ندارم)- نوع بناء:ثلاثی مجرد-حروف اصلی(ریشه):ءول- حرف مزید زاید :تکرارعین+ین جمع-(پیشینیان)

 بَلْ

(68) قُلْ: وزن و باب:قالَ یَقُولُ =قَوَل یَقُولُ - فَعَلَ- نوع بناء:ثلاثی مجرد-حروف اصلی(ریشه): ق و ل- حرف مزید ندارد(بگو)

 سِيرُوا: وزن وباب: فَعَلَ-سارَ یَسِیرُ=-سَیَرَ یَسِیرُ- نوع بناء:ثلاثی مجرد-حروف اصلی(ریشه):س ی ر- حرف مزید ندارد(بگردید)

 فِي

 الْ

أَرْضِ:وزن وباب:فَعل- نوع بناء:ثلاثی مجرد-حروف اصلی(ریشه):ء ر ض- حرف مزیدندارد -( زمین)

 بَلْ

 فَ

انْظُرُوا: وزن وباب:فَعَلَ نَظَرَیَنظُرُ- نوع بناء:ثلاثی مجرد-حروف اصلی(ریشه):ن ظ ر – حرف مزیدندارد-(بنگرید)

 كَيْفَ

كَانَ :تکراری

عَاقِبَةُ: وزن وباب:فاعِلة - نوع بناء:ثلاثی مجرد-حروف اصلی(ریشه): ع ق ب- حرف مزید زاید :ا بین فاء وعین و تای گرددرآخر-(سرانجام)

ال

مُجْرِمِينَ: وزن وباب:مُفعِلین –اسم فاعل- نوع بناء:ثلاثی مزید -حروف اصلی(ریشه):ج رم - حرف مزید:م دراول+ین جمع(گنهکاران)

و

(69) وَلَا

تَحْزَنْ: وزن وباب:تَفعَل-حَزَنَ یَحزَنُ- نوع بناء:ثلاثی مجرد-حروف اصلی(ریشه):ح ز ن  – حرف مزیدندارد(غمگین مباش)

عَلَي:

 وَلَا

 تَك: وزن وباب:کَان یَکون=کَوَنَ یَکونُ-- تَفعُل- نوع بناء:ثلاثی مجرد-حروف اصلی(ریشه):ک ون -حرف مزید ندارد(نباش)

فِي

ضَيْقٍ:وزن وباب:فَعل- نوع بناء:ثلاثی مجرد-حروف اصلی(ریشه):ض ی ق - حرف مزیدندارد -(دل تنگی)

 بَلْ

مِن

مَّا

 يَمْكُرُونَ : وزن وباب:یَفعُلون- مَکَر َیَمکَر- نوع بناء:ثلاثی مجرد-حروف اصلی(ریشه)م ک ر:– حرف مزیدندارد(نیرنگ می زنند)

(70) وَ

يَقُولُونَ: وزن و باب:قال یَقول =قَوَلَ یَقول ُ- فعل- نوع بناء:ثلاثی مجرد-حروف اصلی(ریشه): ق و ل- حرف مزید ندارد(می گویند)

مَتَى:ظرف

هَذَا

ال

ْوَعْدُ: وزن وباب:فَعل- نوع بناء:ثلاثی مجرد-حروف اصلی(ریشه):و ع د- حرف مزیدندارد -(وعده)

إِنْ

كُنْتُمْ: تکراری

صَادِقِينَ: وزن و باب:فاعِلین- نوع بناء:ثلاثی مجرد-حروف اصلی(ریشه):ص د ق - حرف مزید زاید:ا بین فاء وعین+ین جمع(راستگویان)

(71) قُل :تکراری

 أَنْ

يَكُونَ:تکراری

 رَدِفَ: وزن وباب:فعل رَدِفَ یَردِفُ- نوع بناء:ثلاثی مجرد-حروف اصلی(ریشه):ردف- حرف مزیدندارد-(ترتیب یافت)

ل

َكُمْ

بَعْضُ:وزن وباب:فَعل- نوع بناء:ثلاثی مجرد-حروف اصلی(ریشه):ب ع ض - حرف مزیدندارد(بعضی)

الَّذِي

 تَسْتَعْجِلُونَ: وزن وباب:یَستَفعِلون –عَجَلَ یَعجِلُ - نوع بناء: ثلاثی مزید -حروف اصلی(ریشه) :ع ج ل– حرف مزید:تا وسین وتا دراول(میشتابند)

(72) وَإِنَّ

رَبَّكَ: وزن وباب:فَعل- نوع بناء:ثلاثی مجرد-حروف اصلی(ریشه ):ر  ب  ب- حرف مزیدندارد(پروردگار)

 ل

َذُو

 فَضْلٍ: وزن وباب:فَعل- نوع بناء:ثلاثی مجرد-حروف اصلی(ریشه):ف ض ل - حرف مزیدندارد(برتری)

عَلَى

ال

نَّاسِ: وزن وباب:فَعَل- نوع بناء:ثلاثی مجرد-حروف اصلی(ریشه):ن و س - حرف مزیدندارد(مردم)

وَلَكِنَّ

أَكْثَرَ: وزن وباب:اَفعَل- نوع بناء:ثلاثی مجرد-حروف اصلی(ریشه):ک ث ر – حرف مزید:همزه دراول(بیشتر)

هُمْ

لَا

 يَشْكُرُونَ : وزن وباب:یَفعُلون- شَکَرَیَشکُرُ- نوع بناء:ثلاثی مجرد-حروف اصلی(ریشه)ش ک ر:– حرف مزیدندارد(سپاسگذاری میکنند)

(73) وَإِنَّ

رَبَّكَ:تکراری

 ل

َيَعْلَمُ: وزن وباب:یَفعَلُ-عَلِمَ یَعلَمُ- نوع بناء:ثلاثی مجرد-حروف اصلی(ریشه) :ع ل م– حرف مزیدندارد(می داند)

 مَا

تُكِنُّ:تکراری

 صُدُورُهُمْ: وزن وباب:فُعُول- نوع بناء:ثلاثی مجرد-حروف اصلی(ریشه) :ص د ر– حرف مزید:واوبین عین ولام-(سینه هایشان)

 و

َمَا

يُعْلِنُونَ: وزن وباب:یُفعِلون-اَعلَنَ یُعلِن ُ- نوع بناء:ثلاثی مزید-حروف اصلی(ریشه) :ع ل ن– حرف مزید:ادراول ماضی-(آشکارمی کنند)

(74) وَمَا مِنْ

غَائِبَةٍ :وزن وباب:فاعِلة - نوع بناء:ثلاثی مجرد-حروف اصلی(ریشه):غ ی ب - حرف مزید:ا بین فاء وعین و تای گرددرآخر-(پنهان)

فِي

ال

سَّمَاءِ: وزن وباب:فَعال- نوع بناء:ثلاثی مجرد-حروف اصلی(ریشه):س م و - حرف مزید:ا بین عین ولام- (آسمان)

عَلَى

وَالْ

أَرْضِ:تکراری

إِلَّا فِي

 كِتَابٍ:وزن وباب:فِعال- نوع بناء:ثلاثی مجرد-حروف اصلی(ریشه):ک ت ب - حرف مزید:ا بین عین ولام- (نوشته)

عَلَى

مُبِينٍ :وزن وباب:مُفعِل- نوع بناء:ثلاثی مزید-حروف اصلی(ریشه): ب ی ن- حرف مزید:م دراول –(آشکار)

 عَلَى

(75) إِنَّ

هَذَا

 الْ

قُرْآَنَ: وزن وباب:فُعلان- نوع بناء:ثلاثی مجرد-حروف اصلی(ریشه):ق رء- حرف مزید:ا بین عین ولام

يَقُصُّ: وزن وباب:یَفعُلُ قَصصَ یَقُصصُ(تشدیدندارم)- نوع بناء:ثلاثی مجر د-حروف اصلی(ریشه):ق ص ص- حرف مزیدندارد (نقل میکند)

عَلَى

 بَنِي إِسْرَائِيلَ:اسم قوم

 أَكْثَر:تکراری

َ الَّذِي

 هُمْ

فِي

هِ

 يَخْتَلِفُونَ : وزن وباب: خَلَف یَخلِفُ:یَفتَعِلون- ثلاثی مز ید-حروف اصلی(ریشه):خ ل ف- حرف مزید:تادربین عین ولام ویا دراول(اختلاف میکنند)

(76) وَإِنَ

ّهُ

لَ

هُدًى :وزن وباب:فُعًل- نوع بناء:ثلاثی مجرد-حروف اصلی(ریشه):ه د ی - حرف مزیدندارد(هدایت)

 و

َرَحْمَةٌ:وزن وباب:فَعلَة- نوع بناء:ثلاثی مجرد-حروف اصلی(ریشه):ر ح م - حرف مزیدندارد-تای گرددرآخر(رحمت)

و

لِل

ْمُؤْمِنِينَ: وزن وباب:مُفعِلین –اسم فاعل- نوع بناء:ثلاثی مزید -حروف اصلی(ریشه): ء م ن- حرف مزید:م دراول+ین جمع

و

(77) إِنَّ

رَبَّكَ:تکراری

يَقْضِي: وزن وباب:یَفعِلُ قَضَی یَقضِی- نوع بناء:ثلاثی مجر د-حروف اصلی(ریشه):ق ض ی- حرف مزیدندارد (داوری میکند)

 عَلَى

بَيْنَهُمْ:ظرف+ضمیر

 ب

ِحُكْمِ وزن وباب:فُعل- نوع بناء:ثلاثی مجرد-حروف اصلی(ریشه):ح ک م - حرف مزیدندارد

ه:ضمیر

وَ

هُوَ

الْ

عَزِيزُ: وزن وباب:فَعِیل-- نوع بناء:ثلاثی مجرد-حروف اصلی(ریشه):ع زز- حرف مزید:یاء بین عین ولام(شکست ناپذیر)

 الْ

عَلِيمُ: وزن وباب:فَعِیل-- نوع بناء:ثلاثی مجرد-حروف اصلی(ریشه):ع ل م- حرف مزید: -- یاء بین عین ولام (دانا)

 (78) ف

تَوَكَّلْ: وزن وباب:وَکَلَ  یَکِلُ =وَکَل َیَوکِلُ تَفَععَل(تشدید ندارم) نوع بناء:ثلاثی مزید- حروف اصلی(ریشه):وک ل-حرف مزید:تکرارعین-(توکل کن)

عَلَى

 اللَّهِ: وزن وباب:اَلفعال- نوع بناء:ثلاثی مزید- حروف اصلی(ریشه):ء ل ه- حرف مزید:ال+ءلاه-(آفریدگان ازدرک ذات او عاجزند)

 إِنَ

ّكَ

عَلَى

 الْ

حَقِّ: وزن وباب:فَعل- نوع بناء:ثلاثی مجرد-حروف اصلی(ریشه):ح ق ق- حرف مزیدندارد(حقیقت)

 ال

ْمُبِينِ:تکراری

 (79) إِنَ

ّكَ

 لَا

 تُسْمِعُ: وزن وباب:یُفعِلُ سَمِعَ یَسمَعُ- نوع بناء:ثلاثی مزید -حروف اصلی(ریشه):س م ع - حرف مزید(همزه دراول ماضی)- (می شنود)

 عَلَى

 الْ

مَوْتَى: وزن وباب:فَعلَی(جمع مکسر)- نوع بناء:ثلاثی مزید--حروف اصلی(ریشه):م و ت- حرف مزید:یادرآخر(مردگان)

 عَلَى

 وَلَا

تُسْمِعُ

 لى

 ال

صُّمَّ: وزن وباب:فُعل- نوع بناء:ثلاثی مجرد-حروف اصلی(ریشه):ص م م - حرف مزیدندارد(کران)

ال

دُّعَاءَ: وزن وباب:فُعال- نوع بناء:ثلاثی مجرد-حروف اصلی(ریشه):د ع و - حرف مزید:ا بین عین ولام- (دعوت)

إِذَا

 وَلَّوْا وَلَّوْا وزن؟؟؟: فَعّلُوا ، بناء؟؟؟: ثلاثی مزید، اصلی؟؟؟: و ل ی ، مزید؟؟؟: ل معنی؟؟؟:پشت کردند

مُدْبِرِينَ: وزن وباب:مُفعِلین –اسم فاعل- نوع بناء:ثلاثی مزید -حروف اصلی(ریشه):د ب ر - حرف مزید:م دراول+ین جمع

بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ: تَطْمَئِنُّ:وزن:تَفعَلِللُ(تشدید ندارم)- نوع بناء:رباعی مزید-حروف اصلی(ریشه):ط م ء ن(آرام گیرد) رعد 28

اطْمَأَنَّ بِهِ: اطْمَأَنَّ: وزن:اِفعَلَللَ- نوع بناء:رباعی مزید-حروف اصلی(ریشه):ط م ء ن(آرام گیرد) حج 11

وَإِذَا الْقُبُورُ بُعْثِرَتْ : وزن:فُعلِلَ- نوع بناء:رباعی مجرد -حروف اصلی(ریشه):ب ع ث ر – انفطار 4

وَيُسْقَوْنَ فِيهَا كَأْسًا كَانَ مِزَاجُهَا زَنْجَبِيلًا (انسان 17)(اسم خماسی)

زَنْجَبِيلًا:  وزن:فَعلَلیل- نوع بناء:خماسی مزید-حروف اصلی(ریشه): ز ن ج ب ی

 عَيْنًا فِيهَا تُسَمَّى سَلْسَبِيلًا (انسان 18)

سَلْسَبِيلًا: وزن:فَعلَلیل- نوع بناء: خماسی مزید-حروف اصلی(ریشه):س ل س ب ی

تعداداغلاط15