سوال: همه موارد قبل اعمال شود به اضافه ابنیه و اوزان فعل ثلاثی و
رباعی مجرد
وَأُزْلِفَتِ
الْجَنَّةُ لِلْمُتَّقِينَ (90) وَبُرِّزَتِ الْجَحِيمُ لِلْغَاوِينَ (91) وَقِيلَ
لَهُمْ أَيْنَ مَا كُنْتُمْ تَعْبُدُونَ (92) مِنْ دُونِ اللَّهِ هَلْ
يَنْصُرُونَكُمْ أَوْ يَنْتَصِرُونَ (93) فَكُبْكِبُوا فِيهَا هُمْ وَالْغَاوُونَ
(94) وَجُنُودُ إِبْلِيسَ أَجْمَعُونَ (95) قَالُوا وَهُمْ فِيهَا يَخْتَصِمُونَ
(96) تَاللَّهِ إِنْ كُنَّا لَفِي ضَلَالٍ مُبِينٍ (97) إِذْ نُسَوِّيكُمْ بِرَبِّ
الْعَالَمِينَ (98) وَمَا أَضَلَّنَا إِلَّا الْمُجْرِمُونَ (99) فَمَا لَنَا مِنْ
شَافِعِينَ (100) وَلَا صَدِيقٍ حَمِيمٍ (101) فَلَوْ أَنَّ لَنَا كَرَّةً
فَنَكُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ (102) إِنَّ فِي ذَلِكَ لَآَيَةً وَمَا كَانَ
أَكْثَرُهُمْ مُؤْمِنِينَ (103) وَإِنَّ رَبَّكَ لَهُوَ الْعَزِيزُ الرَّحِيمُ
(104) كَذَّبَتْ قَوْمُ نُوحٍ الْمُرْسَلِينَ (105) إِذْ قَالَ لَهُمْ أَخُوهُمْ
نُوحٌ أَلَا تَتَّقُونَ (106) إِنِّي لَكُمْ رَسُولٌ أَمِينٌ (107) فَاتَّقُوا
اللَّهَ وَأَطِيعُونِ (108) وَمَا أَسْأَلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ أَجْرٍ إِنْ
أَجْرِيَ إِلَّا عَلَى رَبِّ الْعَالَمِينَ (109) فَاتَّقُوا اللَّهَ وَأَطِيعُونِ
(110) قَالُوا أَنُؤْمِنُ لَكَ وَاتَّبَعَكَ الْأَرْذَلُونَ (111) قَالَ وَمَا
عِلْمِي بِمَا كَانُوا يَعْمَلُونَ (112) إِنْ حِسَابُهُمْ إِلَّا عَلَى رَبِّي
لَوْ تَشْعُرُونَ (113) وَمَا أَنَا بِطَارِدِ الْمُؤْمِنِينَ (114) إِنْ أَنَا
إِلَّا نَذِيرٌ مُبِينٌ (115) قَالُوا لَئِنْ لَمْ تَنْتَهِ يَا نُوحُ
لَتَكُونَنَّ مِنَ الْمَرْجُومِينَ (116)قَالَ رَبِّ إِنَّ قَوْمِي كَذَّبُونِ
(117)
توضیحات : هر جا در وسط کلمه و اوزان حرکت گذاری نشده ساکن می باشد
وَ
أُزْلِفَتِ:وزن: اُفْعِل-حروف اصلی:ز ل ف- حروف زائد: الف –فعل ثلاثي مزید- باب افعال-مضارع ماضی مجهول- نزديك مي شود
(زَلَفتِ: ز ل ف – زائد ندارد- ثلاثی مجرد- نزدیک شد )
الْ
جَنَّةُ:بروزن:فَعلَة-حروف اصلی:ج ن ن – حروف زائد ندارد-ثلاثي مجرد - بهشت
لِلْ
مُتَّقِينَ:مُتَفعَلين-ت و ق ي-م و؟ ت زائد - ثلاثي مجرد مزید باب افتعال-پرهيزكاران
وَ
بُرِّزَتِ:فُعِّلَت- ب ر ز- ر زائد–ثلاثی مزید- باب تفعیل-آشکار می گردد
(بَرَزتِ: - ب ر ز- زائد ندارد –ثلاثی مجرد -آشکار کرد)
الْ
جَحِيمُ :فعیل-ج ح م -یاء زائد-ثلاثی مجرد-آتش بسیار
لِلْ
غَاوِينَ: فاعِلین -غ و ی- الف زائد- ین نشانه جمع- ثلاثی مجرد-گمراهان
وَ
قِيلَ: فُعِلَ- مجهول قول- ق و ل-ندارد-ثلاثی مجرد –گفته شد
لَهُمْ لَ هُمْ
أَيْنَ :فَعْلَ- فجمَعَ بينَ اللُّغَتَينِ و (آنَ) (يَئِينُ) (أَيْناً) تَعِب فهو (آئِنٌ) على فَاعِلٍ و (أينَ) ظَرْفُ مَكَانٍ يكونُ استِفْهَاماً فإِذَا قيلَ أينَ زيدٌ لزِمَ الجوابُ بتَعْيِينِ مَكَانِه و يكونُ شَرْطاً أيْضاً و يُزَادُ مَا فَيُقَالُ أيْنَمَا تَقُمْ أَقُمْ و (أيَّانَ)-ثلاثی مجرد –کجا- حرف زائد ندارد
مَا أینما:اسم جازم است
كُنْتُمْ: فَعَلتُم-ک و ن- زائد ندارد- ثلاثی مجرد -بودید
تَعْبُدُونَ:تَفْعُلُ(عَبَد یَعبُدُ)- ع ب د-ندارد –ثلاثی مجرد –عبادت می کنند
مِنْ
دُونِ دُونِ ظرف(اسم) است
اللَّهِ :شرحان در صورت سوال امده است
هَلْ
يَنْصُرُونَ: یَفعُلُ(نَصَرَ-یَنصُرُ)-ن ص ر-زائد ندارد –ثلاثی مجرد –یاری می کنند
كُمْ كُمْ
أَوْ
يَنْتَصِرُونَ:یَفتَعِلُ(باب افتعال)-ن ص ر – ت زائد –ثلاثی مزید –یاری آنها می آید
(ینصرون:ن ص ر –زائد ندارد –ثلاثی مجرد –یاری می کند)
فَ
كُبْكِبُوا :فعل مجهول از کَبکَبوا- ک ب ک ب- زائد ندارد-از باب فَعلَلَ یُفَعلِلُ فَعلَلَه-رباعی مجرد- رويهم انداخته و انباشته شدند
فِيهَا فِي هَا
هُمْ هُمْ
وَ
الْ
غَاوُونَ : فاعِلون -غ و ی- الف زائد-ون نشانه جمع- ثلاثی مجرد-گمراهان
وَ
جُنُودُ:فُعُول-ج ن د-زائد ندارد –ثلاثی مجرد – جمع جُند- لشگریان
إِبْلِيسَ : إفعیل –ب ل س-الف ی زائد- ثلاثی مجرد –شیطان- إِبليس، مشتق منه لأَنه أُبْلِسَ من رحمة اللَّه أَي أُويِسَ. و قال أَبو إِسحاق: لم يصرف لأَنه أَعجمي معرفة.
أَجْمَعُونَ: اَفعَلَ- ج م ع – الف زائد-ثلاثی مزید (افعال) مجرد برای تاکیداست-جمع کردند
(یجمعون: ج م ع –زائدندارد-ثلاثی مجرد -جمع می کنند)
قَالُوا:فَعَل-ق و ل-زائد ندارد-ثلاثی مجرد-گفتند
وَ
هُمْ هُمْ
فِيهَا فِي هَا
يَخْتَصِمُونَ :یَفتَعِلُ-خ ص م-م زائد-ثلاثی مزید (باب افتعال)-به مخاصمه پرداخته اند
(یخصمون: خ ص م- زائدندارد-ثلاثی مجرد - مخاصمه می کنند)
تَ
اللَّهِ :گفته شده
إِنْ
كُنَّا كُنَّا :وزن؟؟؟: فَعَلْنا، اصلی؟؟؟: ک و ن ، بناء؟؟؟: ثلاثی مجرد، معنا؟؟؟: بودیم
لَ
فِي
ضَلَالٍ :فَعال- ض ل ل-الف زائد-ثلاثی مجرد -گمراهی
مُبِينٍ : مُفعل- ب ی ن-م زائد- ثلاثی مجرد مزید باب افعال-آشکار
إِذْ إِذْ ظرف واسم است
نُسَوِّي:مجردش ؟؟؟: نَسْوی نُفَعِلُ نَفْعِلُ -مجهول فعل نَسوَیُ-س و ی-ندارد –ثلاثی مجرد - برابر می شمردیم
(مجردآن
كُمْ كُمْ ضمیراسم است نه حرف
بِ
رَبِّ: فَعل،حروف اصلی ر ب ب،مضاعف،حرف زائد ندارد،ثلاثی مجرد،پروردگار
الْ
عَالَمِينَ:فاعَل-جمع با ین- ع ل م- ندارد –ثلاثی مجرد -جهانیان
وَ
مَا
أَضَلَّنَا:اَفعَلَ- ماضی از باب افعال-ض ل ل-الف زائد-ثلاثی مزید-گمراهمان کرد
(ضَلَلنَا: -ض ل ل- زائد ندارد-ثلاثی مجرد-گمراه شدیم)
إِلَّا
الْ
مُجْرِمُونَ:مُفعِل-ج ر م-جمع مجرم-میم زائد- ثلاثی مجرد مزید باب افعال–جرم کنندگان
فَ
مَا
لَ
نَا نَا ضمیر،و اسم است
مِنْ
شَافِعِينَ :بر وزن : فَاعل،حروف اصلی ش ف ع،حرف زائد الف، ین علامت جمع است ،ثلاثی مجرد،شفاعت کنندگان
وَ
لَا
صَدِيقٍ بر وزن : فَعیل(صیغه مبالغه)،حروف اصلی ص د ق،حرف زائد ی،ثلاثی مجرد،بسیار راستگو
حَمِيمٍ بر وزن : فَعیل(صیغه مبالغه)،حروف اصلی ح م م- مضاعف،حرف زائد ی،ثلاثی مجرد،بسیار گرم
فَ
لَوْ
أَنَّ
لَ
نَا نَا
كَرَّةً:فَعَلَ- ک ر ر –ندارد –مضاعف- ثلاثی مجرد –یکبار دیگر
فَ
نَكُونَ:نفعُلُ- ک و ن-ندارد –ثلاثی مجرد –می کنیم می باشیم
مِنَ
الْ
مُؤْمِنِينَ: مُفعِل- أ م ن – میم زائد-جمع مومن-ثلاثی مجرد مزید ازباب افعال ایمان آوردگان
إِنَّ
فِي
ذَلِكَ ذَلِكَ اسم اشاره است نه حرف
لَ
آَيَةً: وزنها فَعَلَةٌ في قول الخليل، و ذهب غيره إِلى أَن أَصلها أَيَّةٌ فَعْلَة-أ ی ی-ه زائد-ثلاثی مجرد
علامت. نشانه. عبرت.دليل. معجزه.
وَ
مَا
كَانَ :فَعَلَ-ک و ن- زائد ندارد- ثلاثی مجرد -بود
أَكْثَرُ: أفعَلَ-تفضیل –ک ث ر- ندارد -ثلاثی مجرد -بیشتر
هُمْ هُمْ
مُؤْمِنِينَ:قبلا امده است
وَ
إِنَّ
رَبَّ: قبل امده است
كَ كَ
لَ
هُوَ هُوَ
الْ
عَزِيزُ: بر وزن : فَعیل(صیغه مبالغه)،حروف اصلی ع ز ز،حرف زائد ی،ثلاثی مجرد،بسیار دانا
ال
رَّحِيمُ: بر وزن : فَعیل(صیغه مبالغه)،حروف اصلی رح م،حرف زائد ی،ثلاثی مجرد،بسیار دانا
كَذَّبَتْ:فَعَّلَ- ماضی باب تفعیل- ک ذ ب- ذ زائد-ثلاثی مزید- تکذیب کرد
(كَذَبَتْ: ک ذ ب- زائد ندارد-ثلاثی مجرد- دروغ گفت)
قَوْمُ:فَعل- اسم جمع- ق و م-ندارد -ثلاثی مجرد- گروهی از مردان یا گروهی از مردان و زنان
نُوحٍ: فُعل-ن و ح – ندارد –ثلاثی مجرد -نُوح نام پيامبرى است و- نَوْح- مصدر- نَاحَ- است يعنى فرياد زدن با آه و زارى
الْ
مُرْسَلِينَ: مُفعَل -ر س ل-م زائد – جمع با ین- ثلاثي مجرد-فرستاده شدگان
إِذْ إِذْ
قَالَ::فَعَل-ق و ل-زائد ندارد-ثلاثی مجرد-گفت
لَهُمْ لَ هُمْ
أَخُو: فَعُل-أ خ و- ندارد- ثلاثی مجرد-الأَخُ من النسَب: معروف، و قد يكون الصديقَ و الصاحِبَ، و الأَخا، مقصور، و الأَخْوُ لغتان فيهِ حكاهما ابن الأَعرابي
هُمْ هُمْ
نُوحٌ : قبل امده است
أَلَا
تَتَّقُونَ:تَفتَعِل-ت و ق ی- ت زائد-ثلاثی مزید – باب افتعال- تقوا پیشه کردید
(تَتَقُونَ تَقُونَ:ت و ق ی- زائدندارد-ثلاثی مجرد - تقوا پیشه می کنند نگه می دارید)
إِنِّ
ي ي اسم است(ضمیر)
لَكُمْ لَ كُمْ
رَسُولٌ: فَعُول- ر س ل- واو زائد-ثلاثی مجرد-فرستاده شده
أَمِينٌ: بر وزن : فَعیل(صیغه مبالغه)،حروف اصلی أ م ن،حرف زائد ی،ثلاثی مجرد،بسیار مورد اعتماد است
فَ
اتَّقُوا:إفتَعَلَ- ماضی باب افتعال-ت و ق ی- ت زائد- ثلاثی مزید – تقوا پیشه شد کنید فعل جمع امر است
(تَقَیَ: قُو ت و ق ی-زائد ندارد-ثلاثی مجرد –تقواپیشه کرد ) نگه دارید ،حفظ کنید
اللَّهَ:آمده است
وَ
أَطِيعُونِ:أفعَلَ-ط ی ع- الف زائد- ثلاثی مزید - فرمان بردند برید ، اطاعت کنید(امراست)
(طََيَعُواِ: -ط ی ع- زائد ندارد – ثلاثی مجرد - فرمان دادند فرمانبرداری کردند)
وَ
مَا
أَسْأَلُ: أفعَلَ-س أ ل- الف زائد- ثلاثی مزید –سوال شد درخواست می کنم ،می خواهم (متکلم وحده)
(سَأََلَ: س أ ل- زائد ندارد - ثلاثی مجرد –سوال کرد)
كُمْ كُمْ
عَلَيْهِ عَلَيْ هِ ضمیراست
مِنْ
أَجْرٍ: فَعل-أ ج ر-ندارد-ثلاثی مجرد - مزد، ثواب و پاداش كه در مقابل عمل نيك بانسان ميرسد
إِنْ
أَجْرِيَ:قبل امده است
إِلَّا
عَلَى
رَبِّ :قبل امده است
الْ
عَالَمِينَ :قبل امده است
فَ
اتَّقُوا: قبل امده است
اللَّهَ:قبل امده است
وَ
أَطِيعُونِ:قبل امده است
قَالُوا :قبل امده است
أَ
نُؤْمِنُ:مجردش؟؟؟ نَأمنُ نُفعِل نَفْعلُ- أ م ن – ندارد -ثلاثی مجرد- ایمان می آوریم ایمن می شویم
لَ
كَ كَ ضمیراست
وَ
اتَّبَعَ:إفتَعَلَ- ماضی باب افتعال-ت ب ع- الف ت زائد –ثلاثی مزید –پیروی شد کرد
(تَبَعَ: ت ب ع- زائد ندارد –ثلاثی مجرد –پیروی کرد )
كَ كَ
الْ
أَرْذَلُونَ:أفعَلَ-ر ذ ل-أ زائد- و ن نشانه جمع-ثلاثی مزید مجرد (جمع افعل تفضیل)–افراد پست
قَالَ: قبل امده است
وَ
مَا
عِلْمِ:فِعل-ع ل م –زائد ندارد- ثلاثی مجرد -دانش و علم
ي ي
بِ
مَا مَا موصول اسمی
كَانُوا:فَعَلَ-ک و ن- زائد ندارد-ون علامت جمع است - ثلاثی مجرد -بودند
يَعْمَلُونَ: یَفعَلُون-ع ل م (ع م ل)–زائد ندارد-ون علامت جمع است –ثلاثی مجرد –می دانند
إِنْ
حِسَابُ:فِعال-ح س ب- الف زائد-ثلاثی مزید-حساب
هُمْ هُمْ
إِلَّا
عَلَى
رَبِّ:قبل امده است
ي ي
لَوْ
تَشْعُرُونَ:تَفعَلُون-ش ع ر- زائد ندارد-ثلاثی مجرد – می فهمید
وَ
مَا
أَنَا أَنَا
بِ
طَارِدِ: بر وزن : فَاعل،حروف اصلی ظ ل م،ط ر د ،حرف زائدالف،ثلاثی مجرد،اسم فاعل،دور کننده
الْ
مُؤْمِنِينَ:قبل امده است
إِنْ
أَنَا أَنَا
إِلَّا
نَذِيرٌ: بر وزن : فَعیل(صیغه مبالغه)،حروف اصلی ن ذ ر،حرف زائد ی،ثلاثی مجرد،بسیار انذاز کننده
مُبِينٌ: قبل امده است
قَالُوا قبل امده است
لَئِنْ
لَمْ
تَنْتَهِ: مجردش؟؟؟: تَنْهِی فَعَلَ تَفْعِلُ ت ن ت ن ه ی - زائد ندارد –ثلاثی مجرد– مزید دست برداشت نهی می کند
يَا
نُوحُ:قبل امده است
لَ
تَكُونَنَّ : تَفعَلَنّ-ک و ن- نون تاکید زائد ندارد- - ثلاثی مجرد –بودند هستی (دراینجا: خواهی بود)(مفردمخاطب)
مِنَ
الْ
مَرْجُومِينَ:مَفعُولین- ر ج م- میم زائد- اسم مفعول- ثلاثی مجرد -رانده شدگان ،سنگسارشده گان
قَالَ :قبل امده است
رَبِّ قبل امده است
إِنَّ
قَوْمِ قبل امده است
ي ي
كَذَّبُونِ :فَعَّلَ-ک ذ ب- ذ زائد-ون علامت جمع-ثلاثی مزید –باب تفعیل-تکذیب شدندکردند
(کَذَبوا: ک ذ ب- زائد ندارد ثلاثی مجرد –-تکذیب کردند) دروغ گفتند
با وجود بودن درمتن یک نمونه آورده شد.
إِذا زُلْزِلَتِ الْأَرْضُ زِلْزالَها
زُلْزِلَتِ:رباعی مجرد-فَعلَلَ-ماضی –ز ل ز ل –زائد ندارد-به لرزه در می آید
تعداداغلاط70